वायुपुराणम्

सर्वे वाणिजकाश्चापि भविष्यन्त्यधमे युगे। भूयिष्ठं कूटमानैश्च पण्यविक्रीततेजनैः ।। ५८.

या अधम युगात सर्व व्यापारी फसवे असतील, बहुतेकजण चुकीच्या मापांनी आणि फसवणूक करून वस्तू विकतील.

कुशीलचर्या पाषण्डैर्वृथारूपैः समावृतम्। पुरुषाल्पं बहुस्त्रीकं युगान्ते पर्युपस्थिते ।। ५८.

पाषंड लोक व्यर्थ देखावे करून कलाविषयक वर्तन करतील. युगाच्या शेवटी पुरुष थोडे आणि स्त्रिया जास्त असतील.

बहुयाचनको लोको भविष्यति परस्परम्। क्रव्यादनः क्रूरवाक्यो नार्जवो नानसूयकः ।। ५८.

लोक एकमेकांकडे खूप मागणी करतील, मांसाहारी असतील, कठोर बोलतील, प्रामाणिकपणा राहणार नाही आणि एकमेकांची निंदा करतील.

न कृते प्रतिकर्ता च क्षीणो लोको भविष्यति। अशङ्का चैव पतिते तद्युगान्तस्य लक्षणम् ।। ५८.

कोणीही उपकाराला परतफेड करणार नाही, लोकसंख्या कमी होईल. अधःपतनाची भीती राहणार नाही—हे युगाच्या अंताचे लक्षण आहे.

नरशून्या वसुमती शून्या चैव भविष्यति। मण्डलानि भवन्त्यत्र देशेषु नगरेषु च ।। ५८.

पृथ्वीवर माणसेच राहणार नाहीत, सर्वत्र ओसाडपणा येईल. प्रदेश आणि शहरे रिकामी होतील.

अल्पोदका चाल्पफला भविष्यति वसुन्धरा। गोप्तारश्चाप्यगोप्तारः प्रभविष्यन्त्यशासनाः ।। ५८.

पृथ्वीवर पाणी आणि फळे खूपच कमी मिळतील. रक्षण करणारे लोक रक्षण करणार नाहीत आणि नियम न पाळणारेच प्रबळ होतील.

हर्त्तारः पररत्नानां परदारप्रधर्षकाः। कामात्मानो दुरात्मानो ह्यधर्मात् साहसप्रियाः ।। ५८.

इतरांचे दागिने चोरणारे, दुसऱ्यांच्या स्त्रियांना त्रास देणारे, वासनेने वाईट मार्गाने वागणारे, अधर्म आणि हिंसेला प्रिय मानणारे लोक असतील.

अनष्टचेतनाः पुंसो मुक्तकेशास्तु चूलिकाः। ऊनषोडशवर्षाश्च प्रजायन्ते युगक्षये ।। ५८.

युगाच्या शेवटी, मुलांची बुद्धी अस्थिर होईल, त्यांचे केस विस्कटलेले आणि जटा बांधलेली असेल, आणि ते सोळा वर्षांच्या आतच जन्माला येतील.

शुक्लदन्ता जिताक्षाश्च मुण्डाः काषायवाससः। शूद्रा धर्मञ्चरिष्यन्ति युगान्ते पर्युपस्थिते ।। ५८.

शुद्ध दात असलेले, जुगारात पटाईत, डोक्यावर केस नसलेले आणि भगवे कपडे घालणारे शूद्र, युगाच्या शेवटी धर्माचरण करतील.

सस्यचौरा भविष्यंति तथा चैलाभिमर्शनाः। चौराश्चौरस्य हर्त्तारो हन्तुर्हर्त्तार एव व ।। ५८.

धान्य चोरणारे आणि इतरांचे कपडे हिसकावणारे लोक होतील; चोर चोराकडून चोरी करतील, आणि मारेकरी दुसऱ्या मारेकऱ्याच्या हातून मारले जातील.

ज्ञानकर्मण्युपरते लोके निष्क्रियताङ्गते । कीटमूषिकसर्पाश्च धर्षयिष्यन्ति मानवान् ।। ५८.

ज्ञान आणि कर्म संपले की, जग निष्क्रिय होईल; मग किडे, उंदीर आणि साप माणसांना त्रास देतील.

सुभिक्षं क्षेममारोग्यं सामर्थ्यं दुर्लभं भवेत्। कौशिकाः प्रतिवत्स्यन्ति देशान् क्षुद्भयपीडितान् ।। ५८.

समृद्धी, सुरक्षितता, आरोग्य आणि सामर्थ्य दुर्मिळ होईल; कौशिक दरवर्षी उपासमारीने आणि भीतीने त्रस्त प्रदेशात स्थलांतर करतील.

दुःखेनाभिप्लुतानाञ्च परमायुः शतं भवेत्। दृश्यन्ते न च दृश्यन्ते वेदाः कलियुगेऽखिलाः ।। ५८.

दुःखाने ग्रासलेल्या लोकांचे आयुष्य जास्तीत जास्त शंभर वर्षांचे राहील; कलियुगात वेद कधी दिसतील तर कधी दिसणार नाहीत.

उत्सीदन्ति तथा यज्ञाः केवला धर्मपीडिताः। कषायिणश्च निर्ग्रन्थास्तथा कापालिनश्च ह ।। ५८.

यज्ञ नष्ट होतील आणि केवळ धर्माने पिडलेलेच उरतील; भगवे वस्त्र घालणारे, सर्वस्व सोडणारे आणि कवटी घेणारे असेच राहतील.

वेदविक्रयिणश्चान्ये तीर्थविक्रयिणोऽपरे । वर्णाश्रमाणां ये चान्ये पाषण्डाः परिपन्थिनः ।। ५८.

काही लोक वेद विकतील, काही तीर्थ विकतील; इतर पाखंडी आणि वर्णाश्रमाचे विरोधकही निर्माण होतील.

उत्पद्यन्ते तथा ते वै संप्राप्ते तु कलौ युगे। नाधीयन्ते तदा वेदाः शूद्रा धर्मार्थकोविदाः ।। ५८.

कलियुग येताच असे लोक जन्माला येतील; त्या वेळी वेदांचा अभ्यास केला जाणार नाही, आणि शूद्र धर्म व संपत्तीमध्ये पारंगत होतील.

यजन्ते नाश्वमेधेन राजानः शूद्रयोनयः। स्त्रीवधं गोवधं कृत्वा हत्वा चैव परस्परम्। उपहन्युस्तदान्योन्यं साधयन्ति तथा प्रजाः ।। ५८.

शूद्रजन्मी राजे अश्वमेध यज्ञ करणार नाहीत; स्त्रिया आणि गायींचा वध करून, एकमेकांना मारून, लोक आपले जीवन जगतील.

दुःखप्रचारतोऽल्पायुर्देशोत्सादः सरोगता। मोहो ग्लानिस्तथासौख्यं तमोवृत्तं कलौ स्मृतम् ।। ५८.

दुःखाचा प्रसार, कमी आयुष्य, देशांचा नाश आणि रोगराई, मोह, थकवा आणि सुखाचा अभाव यामुळे कलियुग अंधकारमय मानले जाते.

प्रजा तु भ्रूणहत्यायामथ वै सम्प्रवर्त्तते। तस्मादायुर्बलं रूपं कलिं प्राप्य प्रहीयते। दुःखेनाभिप्लुतानां वै परमायुः शतं नृणाम् ।। ५८.

नंतर लोक भ्रूणहत्या करू लागतील; त्यामुळे कलियुग आल्यावर आयुष्य, बळ आणि सौंदर्य कमी होईल; दुःखाने ग्रासलेल्या माणसांचे जास्तीत जास्त आयुष्य शंभर वर्षांचे राहील.

दृश्यन्ते नाभिदृश्यन्ते वेदाः कलियुगेऽखिलाः। उत्सीदन्ते तदा यज्ञाः कोवला धर्मपीडिताः ।। ५८.

कलियुगात वेद कधी दिसतील तर कधी दिसणार नाहीत; त्या वेळी यज्ञ नष्ट होतील आणि केवळ धर्माने पिडलेलेच उरतील.

तदा त्वल्पेन कालेन सिद्धिं यास्यन्ति मानवाः। धन्या धर्मञ्चरिष्यन्ति युगान्ते द्विजसत्तमाः ।। ५८.

त्या वेळी थोड्याच काळात लोक सिद्धी प्राप्त करतील; युगाच्या शेवटी पुण्यवान लोक धर्माचरण करतील, हे द्विजश्रेष्ठा.

श्रुतिस्मृत्युदितं धर्मं ये चरन्त्यनसूयकाः. त्रेतायां वार्षिको धर्मो द्वापरे मासिकः स्मृतः। यथाशक्तिं चरन् प्राज्ञस्तदह्ना प्राप्रुयात् कलौ ।। ५८.

श्रुती आणि स्मृती सांगितलेला धर्म जो द्वेष न करता आचरण करतो, त्याला त्रेतायुगात वर्षातून, द्वापारात महिन्यात, आणि कलियुगात दिवसभरातच फळ मिळते.

एषा कलियुगेऽवस्था सन्ध्यांशन्तु निबोध मे । युगे युगे तु हीयन्ते त्रींस्त्रीन् पादांश्च सिद्धयः ।। ५८.

ही कलियुगातील स्थिती आहे; आता संधिकाळाबद्दल माझ्याकडून ऐक. प्रत्येक युगात तीन भागांनी सिद्धी कमी होत जाते.

युगस्वभावात्सन्ध्यास्तु तिष्ठन्तीमास्तु पादशः। सन्ध्यास्वभावाच्चांशेषु पादशस्ते प्रतिष्ठिताः ।। ५८.

युगाच्या स्वभावामुळे या संध्या भागशः टिकून राहतात; आणि संध्यांच्या स्वभावामुळे हे भाग त्यातच स्थिर राहतात.

एवं सन्ध्यांशके काले सम्प्राप्ते तु युगान्तिके। तेषां शास्ता ह्यसाधूनां भृगूणां निधनोत्थितः ।। ५८.

अशा प्रकारे, युगाच्या शेवटी संध्या भागाचा काळ आला की, भृगूंच्या वंशातून उठणारा दुष्टांचा दंडक ठरतो.

गोत्रेण वै चन्द्रमसो नाम्ना प्रमितिरुच्यते। माधवस्य तु सोंशेन पूर्वं स्वायम्भुवेऽन्तरे ।। ५८.

चंद्रवंशात जन्मलेला तो प्रामिति नावाचा होता. पूर्वीच्या स्वायंभुव मन्वंतरात तो माधवाचा अंश म्हणून जन्मला होता.

समाः स विंशतिं पूर्णाः पर्यटन् वै वसुन्धराम्। आचकर्ष स वै सेनां सवाजिरथकुञ्जराम् ।। ५८.

त्याने वीस वर्षं अखंड पृथ्वीवर फिरून, घोडे, रथ, हत्ती असलेली मोठी सेना गोळा केली.

प्रगृहीतायुधैर्विप्रैः शतशोऽथ सहस्रशः। स तदा तैः परिवृतो म्लेच्छान् हन्ति सहस्रशः ।। ५८.

शस्त्रधारी ब्राह्मणांच्या शेकडो-हजारो लोकांनी वेढलेला तो, त्या वेळी हजारो म्लेच्छांचा संहार करू लागला.

स हत्वा सर्वगश्चैव राज्ञस्तान् शूद्रयोनिजात्। पाषण्डान् स ततः सर्वान्निःशेषान् कृतवान् प्रभुः ।। ५८.

त्याने सर्वत्र शूद्रजन्मी राजांचा वध केला आणि सर्व पाषंड्यांचा पूर्णपणे नाश केला.