शंकर, महादेव, ईशान – या विश्वाच्या अधिपती – तसेच इंद्राच्या नेतृत्वाखालील आदित्य, रुद्र आणि वसु यांच्या सह सर्व देव, गंधर्व, नृत्य-गायनात निपुण, विविध लोकांमध्ये वसणारे, वाद्य वाजवण्यात आणि गाण्यात कुशल, त्यांनी सर्वांनी श्रद्धापूर्वक पूजन केले. गंधर्वांमध्ये सर्वात ज्येष्ठ हंस, सर्वात कनिष्ठ दुसरा, आणि मधल्या दोघे हहा व हुहू; चौथा धिषण आणि त्यानंतर वासिरुची. सहावा तुंबुरू, त्यानंतर विश्वावसु, आणि हे सर्व दिव्य अप्सरा, शुभ गुणांनी युक्त आहेत. आठ उत्तम, श्रेष्ठ अप्सरा देवांनी पूजल्या – अनवद्य, अनवशा, अन्वती, मदनप्रिय, अरुषा, शुभगा, भासी आणि मरिष्टा – या आठ अप्सरा प्रकट झाल्या. तुंबुरूच्या दोन कन्या – मनोवती आणि सुकेशा – आणि पाच मुकुटधारी दिव्य अप्सरा, एकूण दहा, यांचा दिव्य उगम आहे. मेना, सहजण्य, पर्णिनी, पुण्जिकस्थला, घृतस्थला, घृताची, विश्वाची, पूर्वाची, प्रम्लोचा आणि अनुप्लोचंती – या प्रसिद्ध अप्सरा आहेत. त्यानंतर उर्वशी, अकरावी, प्रारंभहीन आणि अनंत नारायणाच्या मांडीतून प्रकट झाली, निर्दोष अंगांनी युक्त. मेना ही ब्रह्माची मन प्रसन्न करणारी कन्या आहे; त्या सर्व अप्सरा ब्रह्मवाणी बोलणाऱ्या आणि महान योगिनी म्हणून प्रसिद्ध आहेत. अप्सरांचा समूह चौदा आहे, हे चौदा समूह, जेव्हा बोलावले जातात, तेज आणतात. ब्रह्माच्या मनातून उत्पन्न झालेल्या तेजस्वी कन्या, मनुच्या कन्या झाल्या; त्वरीता यांच्या वेगवान, ऊर्जाच्या ऊर्जावान, आणि अग्नीपासून जन्मलेल्या अप्सरा आहेत. दीर्घायुषी अप्सरा सूर्याच्या किरणांतून जन्मलेल्या, चमकदार आणि मधुर आहेत; जलातून अमृतातून उत्पन्न झालेल्या अप्सरा अमृता म्हणून ओळखल्या जातात. वायूपासून जन्मलेल्या मुदाः, पृथ्वीपासून भवाः, विजेपासून रुचा, मृत्यूच्या कन्या भयर्वा; या सर्व अप्सरा चौदा समूहात आहेत, कामगुणांनी युक्त, सौंदर्याच्या सीमा ओलांडणाऱ्या, इंद्र, उपेंद्र आणि देवांच्या समूहासह. तिलोत्तमा – शुभ रूप, महान सौभाग्य, दिव्य स्वरूप असलेली – एक दिव्य स्त्री आहे; प्रभावती, ब्रह्माच्या अग्निकुंडातून जन्मलेली, सौंदर्य आणि यौवनाने युक्त, जगात प्रसिद्ध आहे. वेदवती, चारमुखी ब्रह्माच्या वेदिकेतून जन्मलेली, महान तेजस्वी दिव्य स्त्री आहे. यमाची कन्या हेमा, सौंदर्य आणि यौवनाने युक्त, उत्तम सोन्याने अलंकृत, सुंदर डोळ्यांची दिव्य स्त्री आहे. अशा हजारो तेजस्वी अप्सरा, देव आणि ऋषींच्या पत्नी आणि माताही आहेत. सर्व अप्सरा सुगंधित, सुंदर, एकमेकांमध्ये समान आहेत; प्रियकरासोबत एकत्र झाल्यावर, मद्याशिवाय मदमस्त होतात, आणि त्यांच्या स्पर्शाने आनंद वाढतो, हर्ष फुलतो. पूर्वी एका पर्वतावर, प्रजापतीचे बीज पडले; त्यातून पर्वत आणि नारद जन्मले, आणि त्यांची धाकटी बहीण अरुंधती म्हणून ओळखली जाते. यवीयसीच्या तीस-सहा कन्या बहिणी आहेत; विनता दोन पुत्रांना – अरुण आणि गरुड – जन्म देते, आणि त्या बहिणी धाकट्या म्हणून ओळखल्या जातात. गायत्रीपासून सुरू होणाऱ्या छंद, सुपर्ण पक्षी, आणि सर्व दिवस, सर्व दिशांमध्ये स्थापन आहेत. कद्रूने हजार नागांना जन्म दिला – हालचाल करणारे, न करणारे, अनेक शिर असलेले, आकाशात फिरणारे, महान आत्मा, अनेक नावे असलेले; त्यातील प्रमुख नागांची नावे पुढे ऐका. त्यात शेष, वासुकी, तक्षक, सकणीरा, जम्भ, अंजन, वामन हे प्रमुख नाग आहेत. ऐरावत, महापज्ह, कंबळ, अश्वतर, ऐलपत्र, शंख, कर्कोटक, धनंजय; महाकार्ण, महानिल, धृतराष्ट्र, बलाहक, कुमार, पुष्पदंत, सुमुख, दुर्मुख; शिलिमुख, दधिमुख, कालिया, शालिपिंडक, बिंदुपाद, पुंडरीक, आपूरण; कपिल, अंबरीष, धृतपाद, कच्छप, प्रह्लाद, पज्हचित्र, गंधर्व, नमस्विक; नहुष, खररोमा, मणि – हे प्रसिद्ध काद्रवेय नाग आहेत. खशा पासून दोन पुत्र जन्मले, मनुष्यभक्षक म्हणून प्रसिद्ध; ज्येष्ठ पश्चिमेकडील, आणि कनिष्ठ पूर्वेकडील लोकांमध्ये. खशाने प्रथम विलोहित विकर्ण नावाचा पुत्र जन्माला घातला – चार हात, चार पाय, दोन डोके, दोन मार्गाने हालचाल करणारा. त्याचे शरीरभर केस, मोठे अंग, उंच नाक, विशाल पोट, मोठे डोके, मोठे कान, मुंजासारखे केस, इच्छा-पूर्ण मन. हत्तीच्या ओठांसारखे, लांब जांघ, घोड्यासारखे दात, विशाल जबडा, लाल जिभा, गुंफलेले डोळे, रुंद तोंड, लांब नाक. तो गुह्यक, तीक्ष्ण कान, अत्यंत आनंदी, विशाल तोंड; अशा भयानक रूपाचा पुत्र खशाला जन्मला. खशाने नंतर दुसरा पुत्र, त्याचा धाकटा भाऊ, जन्माला घातला – तीन डोके, तीन पाय, तीन हात, काळ्या डोळ्यांचा. केस उभे, पिवळ्या दाढी, दगडासारखा जबडा, ठेंगणं शरीर, मजबूत हात, विशाल अंग, महान शक्ती. कानापर्यंत फाटलेले तोंड, झुकलेले भुवया, रुंद नाक, जाड ओठ, आठ दात, दोन जिभा, शंखासारखे कान. पिवळे, बाहेर आलेले डोळे, गुंफलेले आणि पिवळे केस, मोठे कान, रुंद छाती, कंबर नसलेली, सडपातळ पोट, पंजा असलेले हात, लाल गळा – असा धाकटा पुत्र जन्मला. ते दोघे जन्मताच पूर्ण वाढले, उपभोगास योग्य शरीर घेऊन उभे राहिले; त्यांचे अंग त्वरित विकसित झाले, आणि त्यांनी आईला वेढले. त्यात ज्येष्ठ, उग्र, त्याने आईला पकडले, म्हणाला, "आई, मला भूक लागली आहे, मला खायला दे." पण धाकटा पुन्हा पुन्हा ज्येष्ठाला रोखत होता, म्हणाला, "आई खशाचे संरक्षण करूया." त्याने हातांनी मिठी मारून, आईला मुक्त केले.