त्या महान आणि तेजस्वी महात्म्याने, मानवमुखी किन्नर आणि शांपापायन यांचा उत्पत्ती केली. त्यांच्या वंशात हरिषेण, सुशेण, वारिषेण हे सामर्थ्यशाली, तसेच रुद्रदत्त, इंद्रदत्त, चंद्रद्रुम आणि महाद्रुम ही नावे प्रसिद्ध आहेत. बिंदू, बिंदुसार, सोमज आणि किन्नर हे जगात प्रसिद्ध आणि अतिशय सुंदर किन्नर मानले जातात. हे द्विजश्रेष्ठा, या किन्नरांमध्ये शेकडो समूह आहेत, जे अत्यंत महात्मे, नृत्य आणि गाण्यात निपुण आहेत. यक्ष, यक्षोपशांत, सुंदर लौहेया आणि तेजस्वी सुरविंदा ही सिद्धांनी पूजलेली संतती आहेत. उपायकतेपासून अनेक समूह उत्पन्न झाले; त्यांची नावे, कराळकाने दिलेली, ऐक. भूत आणि त्यांच्या समूहांना आवेशक व निवेशक असे म्हटले जाते; हेच पृथ्वीवर फिरणाऱ्या भूतगणांचे प्रारंभ मानले जातात. या जगात भूतांचा प्रमुख जाणावा; आकाशात फिरणाऱ्यांमध्ये जे श्रेष्ठ आहेत, ते झाडाच्या उंचीइतक्या आकाशात संचार करतात; यात शंका नाही. या प्रकारे मी येथे प्रामुख्याने देव आणि गंधर्वांचे वर्णन केले आहे; हे तेजस्वी, देवांची सेवा करणारे आहेत, असे जाण. नारायण, देवांचे गुरु, विरज, कमलनयन, हिरण्यगर्भ आणि चतुर्मुख स्वयंभू—शंकर, महादेव, ईशान आणि इंद्रप्रधान आदित्य, तसेच रुद्र आणि वसु—हे सर्व गंधर्वांच्या नृत्य-गायनाने सेवित आहेत. हे सर्व देवगण, सर्व लोकांमध्ये वसणारे, गाण्यात आणि वाद्यात कुशल, एकत्र येऊन वंदन करतात. हंस हा ज्येष्ठ आहे, दुसरा कनिष्ठ, मध्ये हहा आणि हुहू, चौथा धिषण आणि मग वासिरुचि; सहावा तुम्हबुरु, आणि त्यानंतर विश्वावसु प्रसिद्ध आहे. या दिव्य अप्सरा, शुभ गुणांनी युक्त, देवांनी पूजलेली आठ महान आणि श्रेष्ठ अप्सरा जन्माला आल्या: अनवद्य, अनवशा, अन्वती, मदनप्रिया, अरुषा, सुभगा, भासी आणि मरिष्टा. मन्वती आणि सुकेशा, तुम्हबुरुच्या दोन कन्या, आणि पाच मुकुटधारी दिव्य अप्सरा, अशा एकूण दहा, दिव्य उत्पत्तीच्या आहेत. मेनका, सहजंया, पर्णिनी, पुंजिकस्थला, घृतस्थला, घृताची, विश्वाची, पूर्वची, प्रम्लोचा आणि अनुन्म्लोचंती—या प्रसिद्ध आहेत. आणि उर्वशी, अकरावी, आद्य आणि अनंत नारायणाच्या मांडीतून उत्पन्न झाली, निर्दोष अंगांनी युक्त आहे. मेनका ही मेना कन्या आहे, जिने ब्रह्माची मन प्रसन्न केली; या सर्व ब्रह्मवाक्य बोलणाऱ्या व महान योगिनी म्हणून ओळखल्या जातात. चौदा अप्सरागण पुण्यशील आहेत; हे चौदा समूह बोलावल्यावर तेज आणतात. ब्रह्माच्या मनातून उत्पन्न झालेल्या तेजस्वी कन्या मनुच्या कन्या झाल्या; त्वरीताच्या वेगवान, ऊर्ज्जाच्या ऊर्जस्विनी, आणि अग्निज कन्या, सूर्याच्या किरणांपासून दीर्घायुषी, तेजस्वी व मधुरकंठी कन्या, जलातून अमृतातून उत्पन्न झालेल्या अमृता, वायूपासून मुद, भूमीतून भव, वीजेतून रुचा, मृत्यूपासून भैरवा—अशा चौदा समूह, कामगुणांनी युक्त, इंद्र, उपेंद्र व देवगणांसह, सौंदर्यात अद्वितीय आहेत. तिलोत्तमा ही शुभरूप, मोठ्या भाग्याची, दिव्य स्त्री आहे; प्रभावती ही ब्रह्माच्या अग्निकुंडातून उत्पन्न झालेली, सौंदर्य व तरुण्याने युक्त, जगप्रसिद्ध देवी आहे. चारमुख ब्रह्माच्या वेदिकेवरून उत्पन्न झालेली, महान तेजस्वी दिव्य स्त्री वेदवती म्हणून ओळखली जाते. तसेच, यमाची कन्या हेमाही सुंदर, तरुण, उत्तम सुवर्णाने अलंकृत, सुंदर नेत्रांची दिव्य स्त्री आहे. या प्रकारे, हजारोंच्या संख्येने तेजस्वी अप्सरागण, देव आणि ऋषींच्या पत्नी आणि माता आहेत. सर्व अप्सरा सुगंधी, सुंदर, आणि एकमेकांशी समभावाने वागणाऱ्या आहेत; प्रियजनासोबत एकत्र झाल्यावर त्या मद्याशिवायही मदमस्त होतात, आणि त्यांच्या स्पर्शाने आनंद वाढतो. पूर्वी पर्वतावर प्रजापतीचे वीर्य सांडले गेले; त्यापासून पर्वत व नारद जन्मले, आणि त्यांची धाकटी बहीण अरुंधती म्हणून ओळखली जाते. यवीयसीच्या छत्तीस कन्या बहिणी म्हणून प्रसिद्ध आहेत. विनता हिने दोन पुत्र—अरुण आणि गरुड—प्राप्त केले; त्या बहिणी धाकट्या म्हणून ओळखल्या जातात. गायत्रीपासून सुरू होणाऱ्या छंद, सुपर्णेय पक्षी, तसेच सर्व दिवस, सर्व दिशांमध्ये स्थिर झाले आहेत. कद्रूने हजार नागांना जन्म दिला—चल, अचल, अनेक मुखांचे, आकाशात संचार करणारे, अनेक नावांनी प्रसिद्ध; त्यातील प्रमुखांची नावे ऐक. त्यात शेष, वासुकी, तक्षक, सकणीरा, जंभ, अंजन, वामन हे प्रमुख नाग आहेत. ऐरावत, महापज्ह, कंबळ, अश्वतार, ऐलपत्र, शंख, कर्कोटक, धनंजय हेही आहेत. महाकर्ण, महानिल, धृतराष्ट्र, बलाहक, कुमार, पुष्पदंत, सुमुख, दुर्मुख हेही गणले जातात. शिलीमुख, दधिमुख, कालिया, शालिपिंडक, बिंदुपाद, पुण्डरीक, आणि आपूरण हेही नागगणात आहेत. कपिल, अम्बरीष, धृतपाद, कच्छप, प्रह्लाद, पज्हचित्र, गंधर्व, आणि नमस्विक हेही प्रसिद्ध आहेत. नहुष, खररोमा व मणि हे काद्रव्य नाग प्रसिद्ध आहेत; आता खशांचा उल्लेख ऐक. खशा हिच्या दोन पुत्रांचा जन्म झाला, जे माणसांना भक्षण करणारे म्हणून प्रसिद्ध आहेत; ज्येष्ठ पश्चिमेकडील, आणि कनिष्ठ पूर्वेकडील लोकांमध्ये राहतात. तिने प्रथम विलोहित विकर्ण नावाच्या पुत्रास जन्म दिला, ज्याला चार हात, चार पाय, दोन डोकी होती, आणि तो दोन प्रकारे संचार करीत असे.