गवेष्ठीच्या पुत्रांची कथा सांगितली जाते. जंभाच्या तीन पुत्रांची नावे शतदुंदुभी, दक्ष आणि खंडा अशी होती. बाष्कलाच्या पुत्रांची नावे विरोध, मनु, वृक्षायु आणि कुशलिमुखा अशी होती. आता कालनेमीच्या पुत्रांची माहिती ऐका. कालनेमीचे पुत्र ब्रह्माजित, क्षत्राजित, देवान्तक आणि नरान्तक अशी चार होती. शंभूचे पुत्र धनुका, असिलोमा, नाबला, सगोमुखा, गवाक्ष आणि गोमांस अशी सहा होती. विरोचनाचा पुत्र बळी होता, जो शक्तिशाली आणि प्रसिद्ध होता. बळीने शंभर पुत्रांना जन्म दिला, जे सर्व राजे झाले. त्यातले चार पुत्र विशेष प्रसिद्ध आणि बलवान होते: सहस्रबाहू, जो मोठा होता; बाण, ज्याला द्राविड लोकांनी मोठा मान दिला; कुम्भनाभ, गर्दभाक्ष आणि कुशी—हे मुख्य पुत्र होते. बळीच्या दोन कन्या शकुनी आणि पूतना होत्या. बळीचे पुत्र आणि नातवंडे शेकडो-हजारो संख्येने जन्मले. बळी, ज्याचे नाव आणि पराक्रम प्रसिद्ध होते, त्याचा वंश बाण, चंद्र आणि मनस यांच्या माध्यमातून लौहित्य या कुलात विस्तारला. दितीने तिच्या पुत्रांचा नाश झाल्यामुळे कश्यपाला प्रसन्न करण्याचा प्रयत्न केला. कश्यपाने तिच्या सेवा आणि श्रद्धा पाहून तिला वर दिला, आणि दितीने इच्छित वर मागितला. म्हणून, कश्यप ऋषीने तिला विचारले, "तू काय इच्छा करतेस, हे पवित्रे?" दितीने हात जोडून उत्तर दिले, "माझ्या पुत्रांना तुझ्या पुत्रांनी, म्हणजे आदित्यांनी, मारले आहे. मला असा पुत्र हवा आहे, जो दीर्घ तप करेल आणि इंद्राचा वध करेल. मी तप करीन; तू मला गर्भदान कर." कश्यपाने तिच्या दुःखद शब्दांना ऐकून उत्तर दिले, "तथास्तु, तुझे कल्याण होईल. हे तपाचे धन, तू शुद्ध राहा. तू युद्धात इंद्राचा वध करणारा तेजस्वी पुत्र जन्माला घालशील." कश्यपाने सांगितले, "जर तू शंभर वर्षे पूर्णपणे शुद्ध राहिलीस, तर तुझा पुत्र तीन लोकांत प्रसिद्ध होईल." हे सांगून, तेजस्वी कश्यप तिला आलिंगन देऊन तीन लोकांत निघून गेला. त्याच्या नंतर, दिती अत्यंत आनंदित झाली आणि योग्य वनात जाऊन कठोर तप सुरू केले. दिती तप करत असताना, हजार डोळ्यांचा इंद्र, देवांचा श्रेष्ठ, तिला उत्तम सेवा देऊ लागला. इंद्राने तिला अग्नी, कुश, लाकूड, फळ, मूळ आणि आवश्यक वस्तू दिल्या. तिला मालिश करून आणि थकवा दूर करून, इंद्राने सर्व वेळ, सर्व लोकांत तिला सेवा केली. अशा प्रकारे सन्मानित झाल्यावर, दितीने इंद्राला सांगितले, "मी तुझ्यावर प्रसन्न आहे, हे देवश्रेष्ठ. अजून दहा वर्षे राहिलीत, मग तू तुझा भाऊ पाहशील." "मी विजयाचा संकल्प करते; असा पुत्र मिळाल्यावर, मी त्याच्यासह तीन लोकांची जिंकणं साध्य करीन." असे सांगून, सूर्य मध्यभागी आल्यावर, दिती झोपली, तिचे डोके गुडघ्यांवर ठेवून. इंद्राने तिचे केस पायांवर पडलेले पाहून, तिच्या अशुद्ध अवस्थेचा लाभ घेतला आणि हसत आनंदित झाला. मग पुरंदराने तिच्या उघड्या शरीरात प्रवेश केला. आत जाऊन, त्याने विशाल गर्भ पाहिला आणि त्यावर वज्राने प्रहार केला. वज्राच्या शंभर टोकांनी गर्भ फाडला जात असताना, तो गर्भ भीषण आवाज करत, पुन्हा पुन्हा थरथरत होता. शक्राने गर्भाला सांगितले, "रडू नको." तो गर्भ सात भाग झाला, आणि इंद्राने पुन्हा वज्राने प्रत्येक भाग सात भाग केला. तेव्हा दिती जागी झाली. दितीने म्हणाले, "मारू नको, मारू नको!" आईच्या शब्दांचा आदर करून, वज्रधारी इंद्र तिच्या गर्भातून हात जोडून, वज्र घेऊन बाहेर आला आणि दितीला संबोधित केले. "हे देवी, तू अशुद्ध आणि झोपलेली होतीस, केस पायांवर पडले होते; त्या संधीचा लाभ घेत मी, शत्रूंचा संहार करणारा शक्र, तुझ्या गर्भाला अनेक प्रकारे फाडले—तू हे क्षमा कर." गर्भ निष्फळ झाल्यामुळे, दिती अत्यंत दुःखी झाली; तेव्हा हजार डोळ्यांचा इंद्र तिला म्हणाला, "जर माझ्या चुकीमुळे तुझा गर्भ निष्फळ झाला असेल, हे देवाधिदेव, हे तपस्वीपुत्र, तुझी काही चूक नाही." "शत्रूला मारण्यात दोष नाही; म्हणून मी तुला शाप देत नाही. मला प्रिय कार्य करायचे आहे—माझ्या गर्भाला वर दे." "माझ्या पुत्रांना स्वर्गात सात स्थानं असू देत; हे सात वायूगट माझ्या पुत्रांनी व्यापावे. हे समूह, सात वेळा सात, मरुत म्हणून प्रसिद्ध होऊ देत." "पृथ्वीवर पहिला समूह; दुसरा सूर्याजवळ; तिसरा चंद्राजवळ; चौथा तारकांच्या समूहात." "पाचवा ग्रहांमध्ये; सहावा सप्तर्षींच्या मंडळात; सातवा, मात्र, ध्रुवावर सर्वोच्च वायूगट." "आज, विविध वेळांना, माझे पुत्र या ठिकाणी भ्रमण करतात; माझे पुत्र वायूगटासारखे फिरू देत." "पृथ्वीवरचा पहिला समूह अशुद्ध वस्तू आणतो; माझे पुत्र पहिल्या समूहासारखे पृथ्वीवर फिरू देत." "दुसरा, शुद्ध वस्तूंपासून सूर्याकडे वाहणारा वायूगट, तिथे माझ्या दुसऱ्या समूहातील पुत्र फिरू देत." "सूर्यावरून, मग चंद्रावरून, वर जाणारा वायू 'उर्ध्ववायू' म्हणून ओळखला जातो; तिथे माझ्या तिसऱ्या समूहातील पुत्र फिरू देत." "चंद्रावरून, मग तारकांमध्ये, चौथा 'शुभवायू' आहे; तिथे माझ्या चौथ्या समूहातील पुत्र फिरू देत, हे शक्तिशाली.