पूर्वीच्या काळात, चार प्रसिद्ध जय—विज्ञाता, विज्ञात, मनो आणि यज्ञ—यांची नावे स्मरणात आहेत. हेच जय म्हणून प्रसिद्ध आहेत. ब्रह्मदेवाच्या शापामुळे हे जय पुन्हा जन्माला आले आणि स्वयंभुव मन्वंतरात त्यांचा पराभव झाला. स्वारोचिष मन्वंतरात त्यांना तुषित म्हणत, उत्तम मन्वंतरात सत्य म्हणून ओळखले गेले. तामस मन्वंतरात ते हरि नावाने ओळखले गेले; रायवत मन्वंतरात वैकुंठ, आणि चाक्षुष मन्वंतरात छंदांपासून जन्मलेले साध्य देव म्हणून ते प्रसिद्ध झाले. हे बारा अमर साध्य, धर्माचे पुत्र आणि अत्यंत भाग्यवान, चाक्षुष मन्वंतरात पूजले गेले. स्वारोचिष मन्वंतरात तुषित नावाने ओळखले गेलेले हे बलाढ्य देव, चाक्षुष मन्वंतरात एकमेकांशी संवाद साधत होते. त्या वेळी त्यांच्यातील काहीच शिल्लक राहिले होते. मग त्या तुषित देवांनी एकमेकांना म्हटले, "आपण अत्यंत भाग्यशाली साध्यांमध्ये सामील होऊया; येणाऱ्या मन्वंतरात आपणच साध्य होऊ, आणि ते आपल्यासाठी अधिक हिताचे ठरेल." अशा प्रकारे ठरवून, सर्व तुषित देव चाक्षुष मन्वंतरात, स्वयंभुवाच्या बारा धर्मांपासून पुन्हा जन्मास आले. त्याच ठिकाणी नरा आणि नारायण पुन्हा जन्मले; विपश्चित, इंद्र, सत्य आणि हरि—हे दोघे पूर्वी तुषित देव होते, स्वारोचिष मन्वंतरात वास करत होते. जे तुषित साध्य झाले, त्यांची नावे अशी आहेत: मनो, अनुमंता, प्राण, नर आणि यान. तसेच चित्ती, हय, नय, हंस, नारायण, प्रभव आणि विभु—ही बारा साध्य जन्मले. पूर्वी स्वयंभुव आणि नंतर स्वारोचिष मन्वंतरात ही नावे होती; आता पुन्हा तुषितांची नावे ऐका: प्राण, अपान, उदान, समान आणि व्यान; तसेच चक्षुस (दृष्टी), श्रवण (ऐकणे), प्राण (श्वास), स्पर्श (स्पर्श), बुद्धी (बुद्धी) आणि मन (मन). हेच प्राण, अपान, उदान, समान आणि व्यान—पूर्वी तुषितांमध्ये स्मरणात होते. वसुंचे पुत्र वसु म्हणवले जातात; हे साध्यांचे धाकटे भाऊ आहेत: धर, ध्रुव, सोम, आप, अनल, अनिल, प्रत्युष आणि प्रभास—हे आठ वसु प्रसिद्ध आहेत. धरचा पुत्र द्रविण आणि होतहव्यवाह; ध्रुवाचा पुत्र भाव, जो काळ आहे आणि जगांचा प्रकाशक आहे. सोमाचे प्रसिद्ध पुत्र वर्चा आणि बुध, ग्रहांचे ज्ञाता; हे दोघे रोहिणीपासून जन्मले आणि तीनही लोकांत प्रसिद्ध आहेत. धरचे पुत्र मिकलिल; चंद्राचे तीन पुत्रही नमूद केले आहेत. आपचा पुत्र वैतंड्य, तसेच शम आणि शांत. स्कंद, ज्याला सनत्कुमार असेही म्हणतात, तो पायाच्या तेजापासून जन्मला; कुमार, अग्नीचा पुत्र, नळकांडांत जन्मला. त्याच्या शाखा म्हणजे शाख, विशाख आणि नैगमेय, हे त्याच्या पाठीपासून जन्मले. शिवा ही अनिलाची पत्नी असून, त्यांचा पुत्र मनोजव आहे. अनिलाचे अजून दोन पुत्र: अविज्ञातगती आणि मनोजव. प्रत्युषाचा पुत्र ऋषी देवल; देवलाचे दोन पुत्र क्षमावत आणि मनीषी, दोघेही बुद्धिमान. बृहस्पतीची बहीण ही एक पुण्यवती, ब्रह्मचारिणी, योगसंपन्न स्त्री आहे, जिला जगात कुठेही आसक्ती नाही. प्रभास, वसुंच्या आठव्या पत्नीपासून विश्वकर्मा, हा दैवी शिल्पी आणि सर्व कारागिरांचा आद्य पुरुष, जन्मला. विश्वकर्मा सर्व कलांचा निर्माता, देवांसाठी राजवाडे, विमान, अलंकार घडवतो; त्याच्यामुळे मानव कारागिरांना उपजीविका मिळते. विश्वदेव, दहा असून, विश्वापासून जन्मले: क्रतु, दक्ष, श्रव, सत्य, काल, काम, धुनी, कुरुवान, प्रभवान आणि रोचमान—हे सर्व धर्माचे पुत्र म्हणून ओळखले गेले. मरुत्वतीपासून मरुत्वंत, भानुचे पुत्र, जन्मले; मुहूर्तापासून मुहूर्त, आणि लांबापासून घोष जन्मला. संकल्पापासून ज्ञानी संकल्प जन्मला; नागवीथीपासून तिच्या सहचरीपासून त्रिमार्गी जन्मले. अरुंधतीपासून पृथ्वीवरील सर्व काही उत्पन्न झाले; ही सृष्टी सनातन धर्माची महान व्यवस्था म्हणून सांगितली जाते. आता मी तुला मुहूर्त आणि तिथी, तसेच त्यांच्या अधिपती देवतांची नावे सांगतो. दिवस-रात्र आणि नक्षत्रांचे संक्षिप्त वर्णन, सर्व मुहूर्त आणि दिवस-रात्रीचे ज्ञाता—हे सर्व ऐक. दिवस-रात्र मिळून सहाशेहून अधिक विभाग आहेत; सूर्याच्या गतीनुसार, ऋतू जाणून घेण्याची इच्छा असणाऱ्यांसाठी हे मोजले जाते. म्हणून वेदज्ञ लोक पर्वकाळी ही तिथी इच्छितात; जेव्हा काळाचा भेद नाही, तेव्हा ती पितरांसाठी श्राद्धात सामील करावी. रौद्र, सर्व, मैत्र, पिंड्यवासव, आप्य, वैश्वदेव, ब्राह्म आणि मध्याह्नाशी संबंधित—ही त्यांची नावे आहेत. प्रजापत्य, ऐंद्र, इंद्र, निरृति, वारुण, आणि अर्यमा—हे देखील दिवसाशी संबंधित आहेत. हे दिवसातील मुहूर्त सूर्याने निर्माण केले; छायापटावरून त्यांची अचूक गणना करावी. अजा, अहिबुध्न्य, पूषा, यम, आग्नेय, प्रजापत्य—हेही लक्षात घे. ब्रह्मसौम्य, आदित्य, बृहस्पत्य, वैष्णव, सावित्र, त्वष्ट्र आणि वायव्य—ही त्यांची यादी आहे. रात्री पंधरा मुहूर्त असतात; नळिका आणि पाडिका चंद्राच्या गतीनुसार ओळखाव्यात; या विभागांत वेगवेगळ्या देवता मुहूर्तांचे अधिपती आहेत. सर्व ग्रहांसाठी तीन स्थिती सांगितल्या आहेत: दक्षिण, उत्तर आणि मध्य—या क्रमाने जाणून घ्याव्यात. ही सर्व सृष्टी, देव, वसु, साध्य, विश्वदेव, मुहूर्त, तिथी, आणि त्यांचे अधिपती, यांचे हे विस्तृत वर्णन आहे. हे सर्व सनातन धर्माच्या गूढ आणि दिव्य परंपरेचे भाग आहेत.