വായുപുരാണമ്

തസ്മൈ ദേവാധിപത്യായ നമസ്കാരം പ്രയുങ്ക്ത ഹ। യേന സൂക്ഷ്മമചിന്ത്യഞ്ച പശ്യന്തി ജ്ഞാനചക്ഷുഷഃ ।। ൫൫.

ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയായ അവനോട് അവർ നമസ്കാരം അർപ്പിച്ചു; ജ്ഞാനദൃഷ്ടിയുള്ളവർക്ക് സൂക്ഷ്മവും അചിന്ത്യവുമായത് കാണാൻ കഴിയുന്നത് അവന്റെ കൃപയാലാണ്.

മഹാദേവ നമസ്തേഽസ്തു മഹേശ്വര നമോഽസ്തു തേ। സുരാസുരവര ശ്രേഷ്ഠ മനോഹംസ നമോഽസ്തു തേ ।। ൫൫.

മഹാദേവാ, നമസ്കാരം; മഹേശ്വരാ, നമസ്കാരം; ദേവാസുരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവാ, മനോഹംസാ, നമസ്കാരം.

ഏതച്ഛ്രുത്വാ ഗതാഃ സര്വേ സുരാഃ സ്വം സ്വം നിവേശനമ്। നമസ്കാരം പ്രയുഞ്ജാനാഃ ശങ്കരായ മഹാത്മനേ ।। ൫൫.

ഇത് കേട്ടശേഷം എല്ലാ ദേവന്മാരും തങ്ങളുടെ താന്തിയിടങ്ങളിലേക്ക് പോയി, മഹാത്മാവായ ശങ്കരനോട് നമസ്കാരം അർപ്പിച്ചു.

ഇമം സ്തവം പഠേദ്യസ്തു ഈശ്വരസ്യ മഹാത്മനഃ। കാമാംശ്ച ലഭതേ സര്വാന് പാപേഭ്യസ്തു വിമുച്യതേ ।। ൫൫.

മഹാത്മാവായ ഈശ്വരന്റെ ഈ സ്തോത്രം ആരെങ്കിലും പാരായണം ചെയ്താൽ, അവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടുകയും പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുകയും ചെയ്യും.

ഏതത്സര്വം സദാ തേന വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ। മഹാദേവപ്രസാദേന ഉക്തം ബ്രഹ്മ സനാതനമ്। ഏതദ്വഃ സര്വമാഖ്യാതം മയാ മാഹേശ്വരം ബലമ് ।। ൫൫.

ഇവയെല്ലാം മഹാദേവന്റെ കൃപയാൽ, ശക്തനായ വിഷ്ണുവാണ് സദാ പറഞ്ഞിരുന്നത്, അതേപോലെ സനാതന ബ്രഹ്മാവായും. മഹേശ്വരന്റെ ശക്തിയെ ഞാൻ നിങ്ങളോട് മുഴുവൻ പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു.

അഗാത്കഥമമാവാസ്യാം മാസി മാസി ദിവം നൃപഃ। ഐലഃ പുരൂരവാഃ സൂത കഥം വാഽതര്പയത് പിതൄന് ।। ൫൬.

ഏതിങ്ങനെ, രാജാവായ ഐലൻ, ഓരോ മാസവും അമാവാസ്യ ദിവസം സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി? സൂതാ, അവൻ എങ്ങനെയാണ് പിതൃകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചത്?

തസ്യ ചാഹം പ്രവക്ഷ്യാമി പ്രഭാവം ശാംശപായന। ഐലസ്യാദിത്യസംയോഗം സോമസ്യ ച മഹാത്മനഃ ।। ൫൬.

അവന്റെ മഹത്വവും, ഐലന്റെ സൂര്യയോടുള്ള ബന്ധവും, മഹാത്മാവായ സോമന്റെ കാര്യവും ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം, ശാംശപായനാ.

അപാംസാരമയസ്യേന്ദോഃ പക്ഷയോഃ ശുക്ലകൃഷ്ണയോഃ। ഹ്രാസവൃദ്ധീ പിതൃമതഃ പക്ഷസ്യ ച വിനിര്ണയഃ ।। ൫൬.

ജലത്തിന്റെ സാരമായ ചന്ദ്രന്റെ വെളുത്തും കറുത്തും ആയ ഇരുപക്ഷങ്ങളിൽ, വധവും വർദ്ധനവും പിതൃപുരുഷന്മാർ നിർണ്ണയിക്കുന്നു.

സോമാച്ചൈവാമൃതപ്രാപ്തിഃ പിതൄണാം തര്പണം തഥാ। കവ്യാഗ്നേശ്ചാത്തസോമാനാം പിതൄണാഞ്ചൈവ ദര്ശനമ് ।। ൫൬.

സോമനിൽ നിന്ന് അമൃതം ലഭിക്കുകയും, പിതൃപുരുഷന്മാർ തൃപ്തി നേടുകയും ചെയ്യുന്നു; ഹോമാഗ്നിയിൽ സോമം സ്വീകരിച്ച പിതൃപുരുഷന്മാരെ ദർശിക്കാനും സാധിക്കുന്നു.

യഥാ പുരൂരവാശ്ചൈല തര്പയാമാസ വൈ പിതൄന്। ഏതത്സര്വം പ്രവക്ഷ്യാമി പര്വാണി ച യഥാക്രമമ് ।। ൫൬.

ഇലയുടെ പുത്രനായ പുരൂരവസ് എങ്ങനെ പിതൃപുരുഷന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയെന്നതുപോലെ, ഞാൻ ഇതെല്ലാം കൂടാതെ ഉത്സവങ്ങൾ യഥാക്രമം വിശദീകരിക്കും.

യദാ തു ചന്ദ്രസൂര്യൌ തൌ നക്ഷത്രേണ സമാഗതൌ। അമാവാസ്യാന്നിവസത ഏകരാത്രൈകമണ്ഡലേ ।। ൫൬.

ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഒരേ നക്ഷത്രത്തിൽ ഒന്നിച്ചുചേരുമ്പോൾ, അമാവാസ്യയുടെ രാത്രിയിൽ അവർ ഒരേ വട്ടത്തിൽ താമസിക്കുന്നു.

സ ഗച്ഛതി തദാ ദ്രഷ്ടും ദിവാകരനിശാകരൌ। അമാവസ്യാമമാവാസ്യാം മാതാമഹപിതാമഹൌ। അഭിവാദ്യ തദാ തത്ര കാലാപേക്ഷഃ പ്രതീക്ഷ്യതേ ।। ൫൬.

അപ്പോൾ സൂര്യനും ചന്ദ്രനും അമാവാസ്യയിൽ ദർശനത്തിനായി പോകുന്നു; അമാവാസ്യയിൽ മാതാമഹനും പിതാമഹനും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; അപ്പോൾ നിർദ്ദിഷ്ട സമയമനുസരിച്ച് കാത്തിരിക്കുന്നു.

പ്രസീദമാനാത് സോമാച്ച പിത്രര്ഥം തത്പരിസ്രവാത്। ഐലഃ പുരൂരവാ വിദ്വാന് മാസി മാസി പ്രയത്നതഃ। ഉവാസ്തേ പിതൃമന്തം തം സസോമം സ ദിവാസ്ഥിതഃ ।। ൫൬.

സോമനിൽ നിന്നു പിതൃപുരുഷന്മാർക്കായി ദയയോടെ ഒഴുകുന്ന അമൃതം, ഇലയുടെ പുത്രനായ പുരൂരവസ് ജ്ഞാനിയും പരിശ്രമിയുമായവൻ ഓരോ മാസവും പിതൃപുരുഷനോടും സോമനോടും സൂര്യനോടും കൂടെ പാർക്കുന്നു.

ദ്വിലവം കുഹുമാത്രം തു തേ ഉഭേ തു വിചാര്യ സഃ। സിനീവാലീപ്രമാണേന സിനീവാലീമുപാസകഃ ।। ൫൬.

അവൻ ഇരട്ട അളവും കുഹുവിന്റെ അളവും പരിഗണിക്കുന്നു; സിനീവാലിയുടെ അളവുപോലെ, സിനീവാലിയെ ആരാധിക്കുന്നവനാണ് അവൻ.

കുഹൂമാത്രാം കലാഞ്ചൈവ ജ്ഞാത്വോപാസ്തേ കുഹും പുനഃ। സ തദാ ഭാനുമത്യേക കാലാവേക്ഷീ പ്രപശ്യതി ।। ൫൬.

കുഹുവിന്റെ അളവും കലയും അറിഞ്ഞ്, അവൻ വീണ്ടും കുഹുവിനെ ആരാധിക്കുന്നു; അപ്പോൾ ഭാനുമതിയിൽ ഏകകാലം അവൻ നിരീക്ഷിക്കുന്നു.

സുധാമൃതം കുതഃ സോമാത് പ്രസ്രവേന്മാസതൃപ്തയേ। ദശഭിഃ പഞ്ചഭിശ്ചൈവ സുധാമൃതപരിസ്രവൈഃ ।। ൫൬.

സോമനിൽ നിന്ന് മാസങ്ങളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ എങ്ങനെ അമൃതവും സുധയും ഒഴുകുന്നു? പത്ത്, അഞ്ചു ഒഴുക്കുകളിലൂടെ അമൃതവും സുധയും ഒഴുകുന്നു.

കൃഷ്ണപക്ഷേ തദാ പീത്വാ ദുഹ്യമാനം തഥാംശുഭിഃ। സദ്യഃ പക്ഷരതാ തേന സൌമ്യേന മധുനാ ച സഃ ।। ൫൬.

കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ, കിരണങ്ങൾകൊണ്ട് പാനം ചെയ്ത ശേഷം, ഉടൻ തന്നെ ആ സോമമധുവോടെ അവൻ പക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു.

നിര്വാപണാര്ഥം ദത്തേന പിത്രേണ വിധിനാ നൃപഃ। സുധാമൃതേന രാജേന്ദ്രസ്തര്പയാമാസ വൈ പിതൄന്। സൌമ്യാ ബര്ഹിഷദഃ കാവ്യാ അഗ്നിഷ്വാത്താസ്തഥൈവ ച ।। ൫൬.

ബലി അർപ്പിക്കാൻ, പിതാവിന്റെ വിധിപ്രകാരം നൽകിയ അമൃതം കൊണ്ടു രാജാവ് പിതൃപുരുഷന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി; സോമ്യന്മാർ, ബർഹിഷദുകൾ, കാവ്യന്മാർ, അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാർ ഇവരും അങ്ങനെ തന്നെ.

ഋതുരഗ്നിസ്തു യഃ പ്രോക്തഃ സ തു സംവത്സരോ മതഃ। ജജ്ഞിരേ ഹ്യൃതവസ്തസ്മാദൃതുഭ്യശ്ചാര്ത്തവാശ്ച യേ । ൫൬.

ഋതുഅഗ്നി എന്ന് പറയുന്നത് സംവത്സരമാണ് എന്ന് കരുതുന്നു; അതിൽ നിന്ന് ഋതുക്കളും, ഋതുക്കളിൽ നിന്ന് അർദ്ധവത്സരങ്ങളും ജനിക്കുന്നു.

ആര്ത്തവാ ഹ്യര്ദ്ധമാസാഖ്യാഃ പിതരോ ഹ്യബ്ദസൂനവഃ। ഋതുഃ പിതാമഹാ മാസാ ഋതുശ്ചൈവാഭ്ദസൂനവഃ ।। ൫൬.

അർദ്ധവത്സരങ്ങൾ പിതൃപുരുഷന്മാരുടെ പുത്രന്മാർ, സംവത്സരത്തിന്റെ പുത്രന്മാർ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ഋതു പിതാമഹനാണ്, മാസങ്ങൾ സംവത്സരത്തിന്റെ പുത്രന്മാരാണ്, ഋതുവും അതുപോലെയാണ്.

പ്രപിതാമഹാസ്തു വൈ ദേവാഃ പഞ്ചാബ്ദാ ബ്രഹ്മണഃ സുതാഃ। സൌമ്യാസ്തു സൌമ്യജാ ജ്ഞേയാഃ കാവ്യാ ജ്ഞേയാഃ കവേഃ സുതാഃ ।। ൫൬.

പ്രപിതാമഹന്മാർ ദേവന്മാരാണ്, അഞ്ചു സംവത്സരങ്ങൾ ബ്രഹ്മാവിന്റെ പുത്രന്മാരാണ്; സോമ്യന്മാർ സോമനിൽ നിന്നുള്ളവരായി അറിയപ്പെടണം, കാവ്യന്മാർ കവി എന്ന പിതാവിന്റെ പുത്രന്മാരാണ്.

ഉപഹൂതാഃ സ്മൃതാഃ ദേവാഃ സോമജാഃ സോമപാസ്തഥാ। ആജ്യപാസ്തു സ്മൃതാഃ കാവ്യാസ്തൃപ്യന്തി പിതൃജാതയഃ ।। ൫൬.

ആഹ്വാനിക്കപ്പെടുന്ന ദേവന്മാർ സോമനിൽ നിന്നുള്ളവരും സോമപാനികളും ആയി ഓർക്കപ്പെടുന്നു; ഘൃതം പാനമാക്കുന്ന കാവ്യന്മാരെയും പിതൃവർഗ്ഗങ്ങളെയും തൃപ്തിപ്പെടുത്തുന്നു.

കാവ്യാ ബര്ഹിഷദശ്ചൈവ അഗ്നിഷ്വാത്താശ്ച തേ ത്രിധാ। ഗൃഹസ്ഥാ യേ ച യജ്വാനാ ഋതുര്ബര്ഹിഷദോ ധ്രുവമ് ।। ൫൬.

കാവ്യന്മാർ, ബർഹിഷദുകൾ, അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാർ ഇവർ മൂന്നു വിഭാഗങ്ങളാണ്; ഗൃഹസ്ഥരും യജ്ഞകർമ്മികൾക്കും, ഋതുക്കളുടെ ബർഹിഷദുകൾ സ്ഥിരമായവരാണ്.

ഗൃഹസ്ഥാശ്ചാപി യജ്വാനാ അഗ്നിഷ്വാത്താസ്തഥാര്ത്തവാഃ। അഷ്ടകാപതയഃ കാവ്യാഃ പഞ്ചാബ്ദാസ്താന്നിബോധത ।। ൫൬.

ഗൃഹസ്ഥരും യജ്ഞകർമ്മികളും അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാരും അർദ്ധവത്സരങ്ങളും, അഷ്ടകാപതികളും കാവ്യന്മാരും അഞ്ചു സംവത്സരങ്ങളും ഇവരെയാണ് അറിയേണ്ടത്.

ഏഷാം സംവത്സരോ ഹ്യഗ്നിഃ സൂര്യസ്തു പരിവത്സരഃ। സോമ ഈദ്വത്സരഃ പ്രോക്തോ വായുശ്ചൈവാനുവത്സരഃ ।। ൫൬.

ഇവർക്കായി അഗ്നിയാണ് സംവത്സരം, സൂര്യൻ പരിവത്സരമാണ്, സോമൻ ഈദ്വത്സരമാണ്, വായു അനുവത്സരമാണ് എന്ന് പറയുന്നു.

രുദ്രസ്തു വത്സരസ്തേഷാം പഞ്ചാബ്ദാ യേ യുഗാത്മകാഃ। ലേഖാശ്വൈവോഷ്മപാശ്ചൈവ ദിവാകീര്ത്യാശ്ച തേ സ്മൃതാഃ ।। ൫൬.

രുദ്രനേ, അവർക്കു ഒരു വർഷം ഒരു ദിവസംപോലെയാണ്, അഞ്ചു വർഷം ഒരു യുഗംപോലെയാണ്. അവരെ ലേഖ, അശ്വ, ഉഷ്മപ, ദിവാകീർത്തി എന്നിങ്ങനെ വിളിക്കുന്നു.

ഏതേ പിബന്ത്യമാവാസ്യാം മാസി മാസി സുധാം ദിവി । താംസ്തേന തര്പയാമാസ യാവദാസീത് പുരൂരവാഃ ।। ൫൬.

അവർ സ്വർഗത്തിൽ ഓരോ മാസവും അമാവാസ്യയിൽ അമൃതം കുടിക്കുന്നു; പുരൂരവസ് ജീവിച്ചിരിക്കുമ്പോൾ അവരെ അതിനാൽ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി.

യസ്മാത് പ്രസ്രവതേ സോമാന്മാസി മാസി നിബോധത। തസ്മാത് സുധാമൃതം ദ്വൈ പിതൄണാം സോമപായിനാമ് ।। ൫൬.

സോമം ഓരോ മാസവും ഒഴുകുന്നതിന്റെ കാരണം കേൾക്കൂ: അതുകൊണ്ടാണ് സോമം കുടിക്കുന്ന പിതാക്കന്മാർക്ക് അമൃതവും സുധയും ലഭിക്കുന്നത്.

ഏവം തദമൃതം സൌമ്യം സുധാ ച മധു ചൈവ ഹ । കൃഷ്ണപക്ഷേ യഥാ ചേന്ദോഃ കലാഃ പഞ്ചദശ ക്രമാത് ।। ൫൬.

അങ്ങനെ, ആ അമൃതവും മൃദുവായ സുധയും തേനും, കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ ചന്ദ്രന്റെ പതിനഞ്ച് കലകൾ ക്രമമായി ക്ഷയിക്കുന്നതുപോലെ, അവരാൽ കുടിക്കപ്പെടുന്നു.