വായുപുരാണമ്

പിനാകപാണിര്ഭഗവാന് വൃഷഭാസനശൂലധൃക് । ദണ്ഡകൃഷ്ണാജിനധരഃ കപാലീ ഘോരരൂപധൃക് ।। ൫൫.

പിനാകം എന്ന വില്ല് കൈയിൽ പിടിച്ച മഹാത്മാവ്, കാളയുടെ മേൽ ഇരുന്ന്, ത്രിശൂലം കൈവശം വച്ചവൻ, ദണ്ഡവും കറുത്ത മയിലിൻ തൊലിയും ധരിച്ചവൻ, കപാലം തലയിൽ അണിഞ്ഞു, ഭയാനകമായ രൂപം സ്വീകരിച്ചു.

വ്യാലയജ്ഞോപവീതീ ച സുരാണാമഭയങ്കരഃ। ദുന്ദുഭിസ്വനനിര്ഘോഷപര്ജന്യനിനദോപമഃ। മുക്തോ ഹാസസ്തദാ തേന നഭഃ സര്വമപൂരയത് ।। ൫൫.

അവൻ പാമ്പിനെ യജ്ഞോപവീതമായി ധരിച്ചു, ദേവന്മാർക്ക് ഭയമില്ലാത്തതാക്കി, അവന്റെ ഗർജ്ജനം പാറക്കല്ല് ഇടിച്ചുപൊളിയുന്ന പോലെ, മേഘഗർജ്ജനത്തെയും മൃദംഗധ്വനിയെയും പോലെ മുഴങ്ങുകയും, അവന്റെ ചിരി ആകാശം മുഴുവൻ നിറയ്ക്കുകയും ചെയ്തു.

തേന ശബ്ദേന മഹതാ വയം ഭീതാ മഹാത്മനഃ। തദോവാച മഹായോഗീ പ്രീതോഽഹം സുരസത്തമൌ ।। ൫൫.

ആ മഹാത്മാവിന്റെ ആ വലിയ ശബ്ദം കേട്ട് ഞങ്ങൾ ഭയപ്പെട്ടു; അപ്പോൾ മഹായോഗി പറഞ്ഞു: 'ഞാൻ നിങ്ങൾക്ക് സന്തോഷവാനാണ്, ദേവന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠരായോരു ഇരുവരേ.'

പശ്യേതാഞ്ച മഹാമായാം ഭയം സര്വം പ്രമുച്യതാമ് । യുവാം പ്രസൂതൌ ഗാത്രേഷു മമ പൂര്വസനാതനൌ ।। ൫൫.

'ഈ മഹാമായയെ കാണൂ; എല്ലാ ഭയവും വിട്ടുകളയട്ടെ. നിങ്ങൾ ഇരുവരും എന്റെ പുരാതന ശരീരഭാഗങ്ങളിൽ നിന്നാണ് ജനിച്ചത്.'

അയം മേ ദക്ഷിണോ ബാഹുര്ബ്രഹ്മാ ലോകപിതാമഹഃ। വാമോ ബാഹുശ്ച മേ വിഷ്ണുര്നിത്യം യുദ്ധേഷു തിഷ്ഠതി। പ്രീതോഽഹം യുവയോഃ സമ്യഗ്വരം ദഝി യഥേപ്സിതമ് ।। ൫൫.

'എന്റെ വലതുകൈ ബ്രഹ്മാവാണ്, ലോകങ്ങളുടെ പിതാമഹൻ; ഇടതുകൈ വിഷ്ണുവാണ്, യുദ്ധങ്ങളിൽ എപ്പോഴും നിലകൊള്ളുന്നവൻ. ഞാൻ നിങ്ങൾ ഇരുവർക്കും സന്തോഷവാനാണ്; ഇഷ്ടമുള്ള വരം ചോദിക്കൂ.'

തതഃ പ്രഹൃഷ്ടമനസൌ പ്രണതൌ പാദയോഃ പുനഃ । ഊചതുശ്ച മഹാത്മാനൌ പുനരേവ തദാനഘൌ ।। ൫൫.

അപ്പോൾ ആ മഹാത്മാക്കളായ ഇരുവരും സന്തോഷഹൃദയത്തോടെ വീണ്ടും അവന്റെ പാദങ്ങളിൽ നമസ്കരിച്ചു, വീണ്ടും നിർമലമായ വാക്കുകളിൽ പറഞ്ഞു.

യദി പ്രീതിഃ സമുത്പന്നാ യദി ദേയോ വരശ്ച നൌ। ഭക്തിര്ഭവതു നൌ നിത്യം ത്വയി ദേവ സുരേശ്വര ।। ൫൫.

'നിങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹം ലഭിച്ചുവെന്നും, ഞങ്ങൾക്കു വരം നൽകുവാൻ തയ്യാറാണെന്നും ആണെങ്കിൽ, ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയായ ദേവാ, ഞങ്ങൾക്കു എപ്പോഴും നിങ്ങളിലേക്കുള്ള ഭക്തി ഉണ്ടാകട്ടെ.'

ഏവമസ്തു മഹാഭാഗൌ സൃജതാം വിവിധാഃ പ്രജാഃ। ഏവമുക്ത്വാ സ ഭഗവാംസ്തത്രൈവാന്തരധീയത ।। ൫൫.

'അങ്ങനെ തന്നെയാകട്ടെ, മഹാഭാഗ്യശാലികളേ; നിങ്ങൾ വിവിധ ജീവികൾ സൃഷ്ടിക്കട്ടെ.' ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞ് ആ ഭഗവാൻ അവിടെയേയ്ക്ക് അദൃശ്യനായി.

ഏവമേഷ മയോക്തോ വഃ പ്രഭാവസ്തസ്യ യോഗിനഃ। തേന സര്വമിദം സൃഷ്ടം ഹേതുമാത്രാ വയന്ത്വിഹ ।। ൫൫.

'ആ മഹായോഗിയുടെ പ്രഭയെ ഞാൻ നിങ്ങളോട് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; അവൻ ഈ ലോകം മുഴുവൻ സൃഷ്ടിച്ചു, ഞങ്ങൾ ഇവിടെ കാരണം മാത്രം ആണ്.'

ഏതദ്ധി രൂപമജ്ഞാതമവ്യക്തം ശിവസംജ്ഞിതമ്। അചിന്ത്യം തദദൃശ്യഞ്ച പശ്യന്തി ജ്ഞാനചക്ഷുഷഃ ।। ൫൫.

ഈ രൂപം അറിയപ്പെടാത്തതും, അവ്യക്തവും, ശിവ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നതും, ചിന്തിക്കാൻ കഴിയാത്തതും, കാണാനാവാത്തതുമാണ്; ജ്ഞാനദൃഷ്ടിയുള്ളവർക്ക് മാത്രമേ അത് കാണാൻ കഴിയൂ.

തസ്മൈ ദേവാധിപത്യായ നമസ്കാരം പ്രയുങ്ക്ത ഹ। യേന സൂക്ഷ്മമചിന്ത്യഞ്ച പശ്യന്തി ജ്ഞാനചക്ഷുഷഃ ।। ൫൫.

ദേവന്മാരുടെ അധിപതിയായ അവനോട് അവർ നമസ്കാരം അർപ്പിച്ചു; ജ്ഞാനദൃഷ്ടിയുള്ളവർക്ക് സൂക്ഷ്മവും അചിന്ത്യവുമായത് കാണാൻ കഴിയുന്നത് അവന്റെ കൃപയാലാണ്.

മഹാദേവ നമസ്തേഽസ്തു മഹേശ്വര നമോഽസ്തു തേ। സുരാസുരവര ശ്രേഷ്ഠ മനോഹംസ നമോഽസ്തു തേ ।। ൫൫.

മഹാദേവാ, നമസ്കാരം; മഹേശ്വരാ, നമസ്കാരം; ദേവാസുരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവാ, മനോഹംസാ, നമസ്കാരം.

ഏതച്ഛ്രുത്വാ ഗതാഃ സര്വേ സുരാഃ സ്വം സ്വം നിവേശനമ്। നമസ്കാരം പ്രയുഞ്ജാനാഃ ശങ്കരായ മഹാത്മനേ ।। ൫൫.

ഇത് കേട്ടശേഷം എല്ലാ ദേവന്മാരും തങ്ങളുടെ താന്തിയിടങ്ങളിലേക്ക് പോയി, മഹാത്മാവായ ശങ്കരനോട് നമസ്കാരം അർപ്പിച്ചു.

ഇമം സ്തവം പഠേദ്യസ്തു ഈശ്വരസ്യ മഹാത്മനഃ। കാമാംശ്ച ലഭതേ സര്വാന് പാപേഭ്യസ്തു വിമുച്യതേ ।। ൫൫.

മഹാത്മാവായ ഈശ്വരന്റെ ഈ സ്തോത്രം ആരെങ്കിലും പാരായണം ചെയ്താൽ, അവൻ എല്ലാ ആഗ്രഹങ്ങളും നേടുകയും പാപങ്ങളിൽ നിന്ന് മോചിതനാകുകയും ചെയ്യും.

ഏതത്സര്വം സദാ തേന വിഷ്ണുനാ പ്രഭവിഷ്ണുനാ। മഹാദേവപ്രസാദേന ഉക്തം ബ്രഹ്മ സനാതനമ്। ഏതദ്വഃ സര്വമാഖ്യാതം മയാ മാഹേശ്വരം ബലമ് ।। ൫൫.

ഇവയെല്ലാം മഹാദേവന്റെ കൃപയാൽ, ശക്തനായ വിഷ്ണുവാണ് സദാ പറഞ്ഞിരുന്നത്, അതേപോലെ സനാതന ബ്രഹ്മാവായും. മഹേശ്വരന്റെ ശക്തിയെ ഞാൻ നിങ്ങളോട് മുഴുവൻ പറഞ്ഞുതന്നിരിക്കുന്നു.

അഗാത്കഥമമാവാസ്യാം മാസി മാസി ദിവം നൃപഃ। ഐലഃ പുരൂരവാഃ സൂത കഥം വാഽതര്പയത് പിതൄന് ।। ൫൬.

ഏതിങ്ങനെ, രാജാവായ ഐലൻ, ഓരോ മാസവും അമാവാസ്യ ദിവസം സ്വർഗ്ഗത്തിലേക്ക് പോയി? സൂതാ, അവൻ എങ്ങനെയാണ് പിതൃകർമ്മങ്ങൾ നിർവഹിച്ചത്?

തസ്യ ചാഹം പ്രവക്ഷ്യാമി പ്രഭാവം ശാംശപായന। ഐലസ്യാദിത്യസംയോഗം സോമസ്യ ച മഹാത്മനഃ ।। ൫൬.

അവന്റെ മഹത്വവും, ഐലന്റെ സൂര്യയോടുള്ള ബന്ധവും, മഹാത്മാവായ സോമന്റെ കാര്യവും ഞാൻ നിന്നോട് പറയാം, ശാംശപായനാ.

അപാംസാരമയസ്യേന്ദോഃ പക്ഷയോഃ ശുക്ലകൃഷ്ണയോഃ। ഹ്രാസവൃദ്ധീ പിതൃമതഃ പക്ഷസ്യ ച വിനിര്ണയഃ ।। ൫൬.

ജലത്തിന്റെ സാരമായ ചന്ദ്രന്റെ വെളുത്തും കറുത്തും ആയ ഇരുപക്ഷങ്ങളിൽ, വധവും വർദ്ധനവും പിതൃപുരുഷന്മാർ നിർണ്ണയിക്കുന്നു.

സോമാച്ചൈവാമൃതപ്രാപ്തിഃ പിതൄണാം തര്പണം തഥാ। കവ്യാഗ്നേശ്ചാത്തസോമാനാം പിതൄണാഞ്ചൈവ ദര്ശനമ് ।। ൫൬.

സോമനിൽ നിന്ന് അമൃതം ലഭിക്കുകയും, പിതൃപുരുഷന്മാർ തൃപ്തി നേടുകയും ചെയ്യുന്നു; ഹോമാഗ്നിയിൽ സോമം സ്വീകരിച്ച പിതൃപുരുഷന്മാരെ ദർശിക്കാനും സാധിക്കുന്നു.

യഥാ പുരൂരവാശ്ചൈല തര്പയാമാസ വൈ പിതൄന്। ഏതത്സര്വം പ്രവക്ഷ്യാമി പര്വാണി ച യഥാക്രമമ് ।। ൫൬.

ഇലയുടെ പുത്രനായ പുരൂരവസ് എങ്ങനെ പിതൃപുരുഷന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തിയെന്നതുപോലെ, ഞാൻ ഇതെല്ലാം കൂടാതെ ഉത്സവങ്ങൾ യഥാക്രമം വിശദീകരിക്കും.

യദാ തു ചന്ദ്രസൂര്യൌ തൌ നക്ഷത്രേണ സമാഗതൌ। അമാവാസ്യാന്നിവസത ഏകരാത്രൈകമണ്ഡലേ ।। ൫൬.

ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഒരേ നക്ഷത്രത്തിൽ ഒന്നിച്ചുചേരുമ്പോൾ, അമാവാസ്യയുടെ രാത്രിയിൽ അവർ ഒരേ വട്ടത്തിൽ താമസിക്കുന്നു.

സ ഗച്ഛതി തദാ ദ്രഷ്ടും ദിവാകരനിശാകരൌ। അമാവസ്യാമമാവാസ്യാം മാതാമഹപിതാമഹൌ। അഭിവാദ്യ തദാ തത്ര കാലാപേക്ഷഃ പ്രതീക്ഷ്യതേ ।। ൫൬.

അപ്പോൾ സൂര്യനും ചന്ദ്രനും അമാവാസ്യയിൽ ദർശനത്തിനായി പോകുന്നു; അമാവാസ്യയിൽ മാതാമഹനും പിതാമഹനും ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; അപ്പോൾ നിർദ്ദിഷ്ട സമയമനുസരിച്ച് കാത്തിരിക്കുന്നു.

പ്രസീദമാനാത് സോമാച്ച പിത്രര്ഥം തത്പരിസ്രവാത്। ഐലഃ പുരൂരവാ വിദ്വാന് മാസി മാസി പ്രയത്നതഃ। ഉവാസ്തേ പിതൃമന്തം തം സസോമം സ ദിവാസ്ഥിതഃ ।। ൫൬.

സോമനിൽ നിന്നു പിതൃപുരുഷന്മാർക്കായി ദയയോടെ ഒഴുകുന്ന അമൃതം, ഇലയുടെ പുത്രനായ പുരൂരവസ് ജ്ഞാനിയും പരിശ്രമിയുമായവൻ ഓരോ മാസവും പിതൃപുരുഷനോടും സോമനോടും സൂര്യനോടും കൂടെ പാർക്കുന്നു.

ദ്വിലവം കുഹുമാത്രം തു തേ ഉഭേ തു വിചാര്യ സഃ। സിനീവാലീപ്രമാണേന സിനീവാലീമുപാസകഃ ।। ൫൬.

അവൻ ഇരട്ട അളവും കുഹുവിന്റെ അളവും പരിഗണിക്കുന്നു; സിനീവാലിയുടെ അളവുപോലെ, സിനീവാലിയെ ആരാധിക്കുന്നവനാണ് അവൻ.

കുഹൂമാത്രാം കലാഞ്ചൈവ ജ്ഞാത്വോപാസ്തേ കുഹും പുനഃ। സ തദാ ഭാനുമത്യേക കാലാവേക്ഷീ പ്രപശ്യതി ।। ൫൬.

കുഹുവിന്റെ അളവും കലയും അറിഞ്ഞ്, അവൻ വീണ്ടും കുഹുവിനെ ആരാധിക്കുന്നു; അപ്പോൾ ഭാനുമതിയിൽ ഏകകാലം അവൻ നിരീക്ഷിക്കുന്നു.

സുധാമൃതം കുതഃ സോമാത് പ്രസ്രവേന്മാസതൃപ്തയേ। ദശഭിഃ പഞ്ചഭിശ്ചൈവ സുധാമൃതപരിസ്രവൈഃ ।। ൫൬.

സോമനിൽ നിന്ന് മാസങ്ങളെ തൃപ്തിപ്പെടുത്താൻ എങ്ങനെ അമൃതവും സുധയും ഒഴുകുന്നു? പത്ത്, അഞ്ചു ഒഴുക്കുകളിലൂടെ അമൃതവും സുധയും ഒഴുകുന്നു.

കൃഷ്ണപക്ഷേ തദാ പീത്വാ ദുഹ്യമാനം തഥാംശുഭിഃ। സദ്യഃ പക്ഷരതാ തേന സൌമ്യേന മധുനാ ച സഃ ।। ൫൬.

കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ, കിരണങ്ങൾകൊണ്ട് പാനം ചെയ്ത ശേഷം, ഉടൻ തന്നെ ആ സോമമധുവോടെ അവൻ പക്ഷം പ്രാപിക്കുന്നു.

നിര്വാപണാര്ഥം ദത്തേന പിത്രേണ വിധിനാ നൃപഃ। സുധാമൃതേന രാജേന്ദ്രസ്തര്പയാമാസ വൈ പിതൄന്। സൌമ്യാ ബര്ഹിഷദഃ കാവ്യാ അഗ്നിഷ്വാത്താസ്തഥൈവ ച ।। ൫൬.

ബലി അർപ്പിക്കാൻ, പിതാവിന്റെ വിധിപ്രകാരം നൽകിയ അമൃതം കൊണ്ടു രാജാവ് പിതൃപുരുഷന്മാരെ തൃപ്തിപ്പെടുത്തി; സോമ്യന്മാർ, ബർഹിഷദുകൾ, കാവ്യന്മാർ, അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാർ ഇവരും അങ്ങനെ തന്നെ.

ഋതുരഗ്നിസ്തു യഃ പ്രോക്തഃ സ തു സംവത്സരോ മതഃ। ജജ്ഞിരേ ഹ്യൃതവസ്തസ്മാദൃതുഭ്യശ്ചാര്ത്തവാശ്ച യേ । ൫൬.

ഋതുഅഗ്നി എന്ന് പറയുന്നത് സംവത്സരമാണ് എന്ന് കരുതുന്നു; അതിൽ നിന്ന് ഋതുക്കളും, ഋതുക്കളിൽ നിന്ന് അർദ്ധവത്സരങ്ങളും ജനിക്കുന്നു.