വായുപുരാണമ്

സ ഏവ കാലശ്ചാഗ്നിശ്ച ദ്വാദശാത്മാ പ്രജാപതിഃ। തപത്യേഷ ദ്വിജശ്രേഷ്ടാസ്ത്രൈലോക്യം സചരാചരമ് ।। ൫൩.

അവനാണ് തന്നെ കാലവും അഗ്നിയും, പന്ത്രണ്ടു രൂപങ്ങളുള്ള പ്രജാപതിയും. ദ്വിജശ്രേഷ്ഠരേ, സഞ്ചരിക്കുന്നതും അചഞ്ചലവുമായ മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും അവൻ ചൂടാക്കുന്നു.

സ ഏഷ തേജസാം രാശിഃ സമസ്തഃ സാര്വലൌകികഃ। ഉത്തമം മാര്ഗമാസ്ഥായ വായോഭാഭിരിദഞ്ജഗത്। പാര്ശ്വമൂര്ദ്ധ്വമധശ്ചൈവ താപയത്യേഷ സര്വശഃ ।। ൫൩.

അവനാണ് എല്ലാ പ്രകാശത്തിന്റെയും ആകൃതിയും, സർവ്വലോകത്തിൽ വ്യാപിച്ചവനും. ഉന്നതമായ വഴി സ്വീകരിച്ച്, വായുവിന്റെ പ്രകാശത്തോടെ, ഈ ലോകത്തെ എല്ലായിടത്തും — വശത്തും മുകളിലും കീഴിലും — ചൂടാക്കുന്നു.

രവേരശ്മിസഹസ്രം യത് പ്രാങ്മയാ സമുദാഹൃതമ് । തേഷാം ശ്രേഷ്ഠാഃ പുനഃ സപ്ത രശ്മയോ ഗ്രഹയോനയഃ ।। ൫൩.

സൂര്യന്റെ ആയിരം കിരണങ്ങൾ ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞത് പോലെ, അതിൽ ഏഴു കിരണങ്ങൾ പ്രധാനമാണ്; അവയാണ് ഗ്രഹങ്ങൾക്ക് ഉത്ഭവം.

സുഷുമ്നോ ഹരികേശശ്ച വിശ്വകര്മാ തഥൈവ ച। വിശ്വശ്രവാഃ പുനശ്ചാന്യഃ സംയദ്വസുരതഃ പരമ് । അര്വാവസുഃ പുനശ്ചാന്യോ മയാ ചാത്ര പ്രകീര്ത്തിതഃ ।। ൫൩.

സുഷുമ്ണ, ഹരികേശ, വിശ്വകർമ്മ, വിശ്വശ്രവ, സംയദ്വസു, അർവാവസു എന്നിങ്ങനെ ഈ ഏഴു കിരണങ്ങൾ ഞാൻ ഇവിടെ പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

സുഷുമ്നഃ സൂര്യരശ്മിസ്തു ക്ഷീണം ശശിനമേധയന്। തിര്യഗൂര്ദ്ധ്വപ്രഭാവോഽസൌ സുഷുമ്നഃ പരികീര്ത്യതേ ।। ൫൩.

സുഷുമ്ണ എന്ന സൂര്യകിരണം ചന്ദ്രന്റെ ക്ഷയകാലത്ത് അവനെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു; അതിന്റെ പ്രകാശം വശത്തും മുകളിലും വ്യാപിക്കുന്നു, അതിനെയാണ് സുഷുമ്ണ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

ഹരികേശഃ പുരസ്ത്വാദ്യാ ഋക്ഷയോനിഃ പ്രകീര്ത്യതേ। ദക്ഷിണേ വിശ്വകര്മാ തു രശ്മിര്വര്ദ്ധയതേ ബുധമ് ।। ൫൩.

ഹരികേശൻ ആദ്യം, നക്ഷത്രങ്ങളുടെ ഉത്ഭവമായാണ് പറയപ്പെടുന്നത്; ദക്ഷിണഭാഗത്ത് വിശ്വകർമ്മ എന്ന കിരണം ബുധനെ വളർത്തുന്നു.

വിശ്വശ്രവാസ്തു യഃ പശ്ചാത് ശുക്രയോനിഃ സ്മൃതോ ബുധൈഃ। സംയദ്വസുശ്ച യോ രശ്മിഃ സാ യോനിര്ലോഹിതസ്യ ച ।। ൫൩.

പശ്ചിമഭാഗത്തുള്ള വിശ്വശ്രവയെ ജ്ഞാനികൾ ശുക്രന്റെ ഉത്ഭവമായി അറിയുന്നു; സംയദ്വസു എന്ന കിരണം ചൊവ്വയുടെ ഉത്ഭവമാണ്.

ഷഷ്ഠസ്ത്വര്വാവസൂ രശ്മിര്യോനിസ്തു സ ബൃഹസ്പതേഃ। ശനൈശ്ചരം പുനശ്ചാപി രശ്മിരാപ്യായതേ സ്വരാട് ।। ൫൩.

ആറാമത്തെ അർവാവസു എന്ന കിരണം ബൃഹസ്പതിയുടെ ഉത്ഭവമാണ്; വീണ്ടും സ്വരാട് എന്ന മറ്റൊരു കിരണം ശനിയെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു.

ഏവം സൂര്യപ്രഭാവേണ ഗ്രഹനക്ഷത്രതാരകാഃ। വര്ദ്ധന്തേ വിദിതാഃ സര്വാ വിശ്വഞ്ചൈദം പുനര്ജഗത് । നക്ഷീയന്തേ പുനസ്താനി തസ്മാന്നക്ഷത്രതാ സ്മൃതാ ।। ൫൩.

ഇങ്ങനെ സൂര്യന്റെ പ്രകാശം മൂലം ഗ്രഹങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളും താറാവുകളും വളരുന്നു; ഈ ലോകം മുഴുവൻ പുതുക്കപ്പെടുന്നു; വീണ്ടും അവ നക്ഷത്രങ്ങൾ ക്ഷയിക്കുന്നു, അതിനാലാണ് അവയെ നക്ഷത്രങ്ങൾ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

ക്ഷേത്രാണ്യേതാനി വൈ പൂര്വമാപതന്തി ഗഭസ്തിഭിഃ। തേഷാം ക്ഷേത്രാണ്യഥാദത്തേ സൂര്യോ നക്ഷത്രതാങ്ഗതഃ ।। ൫൩.

ഈ സ്ഥലങ്ങൾ ആദ്യം സൂര്യകിരണങ്ങൾ എത്തുന്നു; സൂര്യൻ നക്ഷത്രാവസ്ഥയിൽ പ്രവേശിച്ച് അവയുടെ സ്ഥലങ്ങൾ ഏറ്റെടുക്കുന്നു.

തീര്ണാനാം സുകൃതേനേഹ സുകൃതാന്തേ ഗ്രഹാശ്രയാത് । താരാണാം താരകാ ഹ്യേതാഃ ശുക്ലത്വാച്ചൈവ താരകാഃ ।। ൫൩.

ഇവിടെ നല്ല പ്രവൃത്തികൾ ചെയ്തവർക്കു, പ്രവൃത്തികളുടെ അവസാനം ഗ്രഹങ്ങളുടെ സഹായത്തോടെ, ഈ നക്ഷത്രങ്ങൾ താറാവുകൾ എന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അവയുടെ വെളുപ്പിനാൽ അവയെ താറാവുകൾ എന്നും പറയുന്നു.

ദിവ്യാനാം പാര്ഥിവാനാഞ്ച നൈശാനാഞ്ചൈവ സര്വശഃ । ആദാനാന്നിത്യമാദിത്യസ്തമസാം തേജസാം മഹാന് ।। ൫൩.

ദിവ്യമായവ, ഭൂമിയിലെവ, രാത്രിയിലേതു എന്നിവയെ സ്വീകരിക്കുന്നതിലൂടെ സൂര്യൻ എപ്പോഴും ഇരുണ്ടതിലും പ്രകാശത്തിലും മഹത്തായവനാണ്.

സുവതി സ്പന്ദനാര്ഥേ ച ധാതുരേഷ വിഭാവ്യതേ। സവനാത്തേജസോഽപാഞ്ച തേനാസൌ സവിതാ മതഃ ।। ൫൩.

ചലനത്തിനും സ്പന്ദനത്തിനും അവൻ മൂലകമായി കാണപ്പെടുന്നു; സവനത്തിൽ നിന്ന് പ്രകാശം ഉത്ഭവിക്കുന്നു, അതിനാലാണ് അവനെ സവിറ്റാ എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

ബഹ്വര്ഥശ്ചന്ദ്ര ഇത്യേഷ ഹ്ലാദനേ ധാതുരിഷ്യതേ । ശുക്ലത്വേ ചാമൃതത്വേ ച ശീതത്വേ ച വിഭാവ്യതേ ।। ൫൩.

ചന്ദ്രൻ പലതരത്തിലുള്ള ഗുണങ്ങൾ ഉള്ളവനാണ്; ശീതീകരണത്തിനായി അവൻ മൂലകമായി ആഗ്രഹിക്കപ്പെടുന്നു; വെളുപ്പിലും അമൃതത്വത്തിലും തണുപ്പിലും അവൻ അറിയപ്പെടുന്നു.

സുര്യാചന്ദ്രമസോര്ദിവ്യേ മണ്ഡലേ ഭാസ്വരേ ഖഗേ। ജ്വലത്തേജോമയേ ശുക്ലേ വൃത്തകുമ്ഭനിഭേ ശുഭേ ।। ൫൩.

സൂര്യനും ചന്ദ്രനും ദിവ്യമായ പ്രകാശമുള്ള ആകാശമണ്ഡലത്തിൽ, ജ്വലിക്കുന്ന പ്രകാശത്താൽ, വെളുപ്പും വൃത്താകൃതിയും ഉജ്ജ്വലമായ കുമ്പംപോലെയുള്ള ഭംഗിയുമുള്ളവയാണ്.

ഘനതോയാത്മകം തത്ര മണ്ഡലം ശശിനഃ സ്മൃതമ്। ഘനതേജോമയം ശുക്ലം മണ്ഡലം ഭാസ്കരസ്യ തു ।। ൫൩.

അവിടെ ചന്ദ്രന്റെ വട്ടം കനത്ത വെള്ളത്തിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത് എന്നു പറയുന്നു. സൂര്യന്റെ വട്ടം വെളുത്തതും കനത്ത പ്രകാശത്തിൽ നിന്നുമാണ്.

വിശന്തി സര്വദേവാസ്തു സ്ഥാനാന്യേതാനി സര്വശഃ। മന്വന്തരേഷു സര്വേഷു ഋക്ഷസൂര്യഗ്രഹാശ്രയാഃ ।। ൫൩.

എല്ലാ ദേവന്മാരും ഈ നിലയിലേക്കാണ് പൂർണ്ണമായി പ്രവേശിക്കുന്നത്. ഓരോ മന്വന്തരത്തിലും അവരെ നക്ഷത്രങ്ങളോടും സൂര്യനോടും ഗ്രഹങ്ങളോടും ചേർത്ത് കാണുന്നു.

താനി ദേവഗൃഹാണ്യേവ തദാഖ്യാസ്തേ ഭവന്തി ച। സൌരം സൂര്യോ വിശസ്ഥാനം സൌമ്യം സോമസ്തഥൈവ ച ।। ൫൩.

ഇവ ദേവന്മാരുടെ ഭവനങ്ങളാണ്, അവയ്ക്ക് അതേ പേരുകളാണ് വിളിക്കുന്നത്. സൂര്യൻ തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു, ചന്ദ്രനും അതുപോലെ തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക് പോകുന്നു.

ശൌക്രം ശുക്രോ വിശസ്ഥാനം ഷോഡശാര്ച്ചിഃ പ്രതാപവാന്। ബൃഹദ്ബൃഹസ്പതിശ്ചൈവ ലോഹിതശ്ചൈവ ലൌഹിതഃ । ശാനൈശ്ചരം തഥാ സ്ഥാനം ദേവ ശ്ചൈവ ശനൈശ്ചരഃ ।। ൫൩.

ശുക്രൻ തന്റെ ഭവനത്തിലേക്ക്, പതിനാറു കിരണങ്ങളാൽ തിളങ്ങുന്നവനായി, പ്രവേശിക്കുന്നു. ബൃഹസ്പതി, ലോഹിതൻ (ചൊവ്വ), ശനിശ്ചരൻ — ഇവരും ഓരോരുത്തരുടെയും ഭവനത്തിലേക്ക് കടക്കുന്നു.

ആദിത്യരശ്മിസംയോഗാത് സംപ്രകാശാത്മികാഃ സ്മൃതാഃ । നവയോജനസാഹസ്രോ വിഷ്കമ്ഭഃ സവിതുഃ സ്മൃതഃ ।। ൫൩.

സൂര്യന്റെ കിരണങ്ങളുമായി ചേർന്നതിനാൽ അവയെ പ്രകാശമുള്ളവയാണെന്ന് പറയുന്നു. സൂര്യന്റെ വട്ടം ഒമ്പതിനായിരം യോജനമാണ് എന്നു പറയുന്നു.

ത്രിഗുണസ്തസ്യ വിസ്താരോ മണ്ഡലഞ്ച പ്രമാണതഃ। ദ്വിഗുണഃ സൂര്യവിസ്താരാദ്വിസ്താരഃ ശശിനഃ സ്മൃതഃ ।। ൫൩.

അത് മൂന്നു മടങ്ങ് വലുപ്പമുള്ളതാണ്, അതിന്റെ വട്ടവും അതനുസരിച്ചാണ്. സൂര്യന്റെ വലുപ്പത്തേക്കാൾ രണ്ടിരട്ടി വലുപ്പമാണ് ചന്ദ്രന്റെ വട്ടത്തിന്.

തുല്യസ്തയോസ്തു സ്വര്ഭാനുര്ഭൂത്വാധസ്താത് പ്രസര്പതി। ഉദ്ധൃത്യ പാര്ഥിവച്ഛായാം നിര്മിതോ മണ്ഡലാകൃതിഃ ।। ൫൩.

സ്വർഭാനു ഇരുവരോടും തുല്യനായവനായി അവര്ക്ക് കീഴിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. ഭൂമിയുടെ നിഴൽ എടുത്ത് വട്ടത്തിന്റെ രൂപത്തിൽ ഉണ്ടാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

സ്വര്ഭാനോസ്തു ബൃഹത് സ്ഥാനന്നിര്മിതം യത്തമോമയമ്। ആദിത്യാത്തച്ച നിഷ്ക്രമ്യ സോമം ഗച്ഛതി പര്വസു ।। ൫൩.

സ്വർഭാനുവിന്റെ വലിയ ഭവനം ഇരുണ്ടതിൽ നിന്നാണ് ഉണ്ടാകുന്നത്. സൂര്യനിൽ നിന്ന് പുറത്ത് കടന്ന്, ചന്ദ്രന്റെ കലകളിൽ ചന്ദ്രനിലേക്കാണ് പോകുന്നത്.

ആദിത്യമേതി സോമാച്ച പുനഃ സോമഞ്ച പര്വസു। സ്വര്ഭാസാനുദതേ യസ്മാത്തതഃ സ്വര്ഭാനുരുച്യതേ ।। ൫൩.

അത് വീണ്ടും ചന്ദ്രനിൽ നിന്ന് സൂര്യനിലേക്കാണ് കലകളിൽ പോകുന്നത്. സ്വർഭാനുവിന്റെ പ്രകാശത്തോടൊപ്പം ഉയർന്നുവരുന്നതുകൊണ്ടാണ് അതിന് സ്വർഭാനു എന്ന പേര്.

ചന്ദ്രസ്യ ഷോഡശോ ഭാഗോ ഭാര്ഗവശ്ച നിധീയതേ। വിഷ്കമ്ഭാന്മണ്ഡലാച്ചൈവ യോജനാഗ്രാത് പ്രമാണതഃ ।। ൫൩.

ചന്ദ്രന്റെ പതിനാറിൽ ഒരു ഭാഗം ഭാർഗവനു (ശുക്രന്) ആണ്. വട്ടത്തിന്റെ വിസ്തൃതിയും യോജനത്തിന്റെ അറ്റം മുതൽ അളക്കുന്നു.

ഭാര്ഗവാത്പാദഹീനസ്തു വിജ്ഞേയോ വൈ ബൃഹസ്പതിഃ। ബുഹസ്പതേഃ പാദഹീനൌ കുജസൌരാവുഭൌ സ്മൃതൌ । വിസ്താരാന്മണ്ഡലാച്ചൈവ പാദഹീനസ്തയോര്ബുധഃ ।। ൫൩.

ഭാർഗവനേക്കാൾ പാദം കുറവാണ് ബൃഹസ്പതിക്ക്. ബൃഹസ്പതിക്കേക്കാൾ പാദം കുറവാണ് ചൊവ്വക്കും ശനിക്കും. അവരുടേയും വട്ടത്തിനും വിസ്തൃതിക്കും പാദം കുറവാണ് ബുധന്.

താരാനക്ഷത്രരൂപാണി സ്വപുഷ്മന്തീഹ യാനി വൈ। ബുധേന സമതുല്യാനി വിസ്താരാന്മണ്ഡലാദഥ ।। ൫൩.

ഇവിടെ തങ്ങളുടെ പ്രകാശം ഉള്ള നക്ഷത്രങ്ങളും താരകളും ബുധനോടു തുല്യമായ വിസ്തൃതിയിലാണ്, വട്ടം അളക്കുമ്പോൾ.

പ്രായശശ്ചന്ദ്രയോഗാനി വിദ്യാദൃക്ഷാണി തത്ത്വവിത്। താരാനക്ഷത്രരൂപാണി ഹീനാനി തു പരസ്പരമ് ।। ൫൩.

യഥാർത്ഥം അറിയുന്നവൻ അറിയണം — അധികം നക്ഷത്രങ്ങൾ ചന്ദ്രനോടൊപ്പം ചേർന്നിരിക്കുന്നു. താരങ്ങളും നക്ഷത്രങ്ങളുമൊക്കെ പരസ്പരം കുറവാണ്.

ശതാനി പഞ്ച ചത്വാരി ത്രീണി ദ്വേ ചൈവ യോജനേ। പൂര്വാപരനികൃഷ്ടാനി താരകാമണ്ഡലാനി തു। യോജനാന്യര്ദ്ധമാത്രാണി തേഭ്യോ ഹ്രസ്വം ന വിദ്യതേ ।। ൫൩.

അവിടെ അഞ്ചു നൂറ്, നാലു നൂറ്, മൂന്നു നൂറ്, രണ്ടു നൂറ് യോജന വലുപ്പമുള്ള താരവട്ടങ്ങൾ കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും കൂടുതൽ ദൂരത്തിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അവയിൽ ഒന്നും അർദ്ധ യോജനത്തേക്കാൾ ചെറിയതല്ല.