വായുപുരാണമ്

സമ്ഭൃതഞ്ചാര്ദ്ധമാസേന അമൃതം സൂര്യതേജസാ । ഭക്ഷാര്ഥമമൃതം സൌമ്യം പൌര്ണമാസ്യാമുപാസതേ ।। ൫൨.

പകുതി മാസക്കാലം സൂര്യന്റെ തേജസ്സിൽ സമ്പാദിച്ച അമൃതം ദേവന്മാർ കഴിക്കുന്നു; പൗർണ്ണമിദിനത്തിൽ സൗമ്യമായ അമൃതം ഭക്ഷ്യാർത്ഥം ആരാധിക്കുന്നു.

ഏകരാത്രം സുരൈഃ സര്വൈഃ പിതൃഭിശ്ച മഹര്ഷിഭിഃ। സോമസ്യ കൃഷ്ണപക്ഷാദൌ ഭാസ്കരാഭിമുഖസ്യ ച ।। ൫൨.

ഒരു രാത്രിക്ക്, ദേവന്മാരും പിതൃകളും മഹർഷിമാരും, കൃഷ്ണപക്ഷത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, സൂര്യനെ നേരിട്ട്, ചന്ദ്രനെ അനുഭവിക്കുന്നു.

പ്രക്ഷീയതേ പുരസ്യാന്തഃ പീയമാനാഃ കലാഃ ക്രമാത്। ക്ഷീയന്തേ തസ്മാത് കൃഷ്ണേ യാഃ ശുക്ലേ ഹ്യാപ്യായയന്തി താഃ ।। ൫൨.

ചന്ദ്രന്റെ വട്ടത്തിനുള്ളിൽ കലകൾ ക്രമമായി കുടിക്കപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ അവ കുറയുന്നു, ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ അവ വർദ്ധിക്കുന്നു.

ഏവം ദിനക്രമാതീതേ വിബുധാസ്തു നിശാകരമ് । പീത്വാഽര്ദ്ധമാസങ്ഗച്ഛന്തി അമാവാസ്യാം സുരോത്തമാഃ । പിതരശ്ചോപതിഷ്ഠന്തി അമാവാസ്യാം നിശാകരമ് ।। ൫൨.

ഇങ്ങനെ ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോകുമ്പോൾ, ദേവന്മാർ പകുതി മാസം ചന്ദ്രനെ കുടിച്ച്, അമാവാസ്യയിൽ വിട്ടുപോകുന്നു; പിതൃകളും അമാവാസ്യയിൽ ചന്ദ്രനെ സമീപിക്കുന്നു.

തതഃ പഞ്ചദശേ ഭാഗേ കിഞ്ചിച്ഛിഷ്ടേ കലാത്മകേ। അപരാഹ്നേ പിതൃഗണൈര്ജഘന്യഃ പര്യുപാസ്യതേ ।। ൫൨.

അതിനുശേഷം, പതിനഞ്ച് ഭാഗങ്ങൾ മാത്രം ശേഷിക്കുമ്പോൾ, അപ്രധാനപ്പെട്ട പിതൃകൾ അപ്രാഹ്ണ സമയത്ത് അതിനെ ആരാധിക്കുന്നു.

പിബന്തി ദ്വികലാകാലം ശിഷ്ടാ തസ്യ തു യാ കലാ। നിഃസൃതം തദമാവാസ്യാങ്ഗഭസ്തിഭ്യഃ സ്വധാമൃതമ്। താം സ്വധാം മാസതൃപ്ത്യൈ തു പീത്വാ ഗച്ഛന്തി തേഽമൃതമ് ।। ൫൨.

രണ്ടു നേരം പാനമാകുന്ന ചന്ദ്രന്റെ അവശിഷ്ടമായ ഭാഗം അമാവാസ്യയുടെ അവയവങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വധ എന്ന അമൃതമായി പുറത്ത് വരുന്നു. പിതൃകൾ ആ സ്വധയെ മാസപര്യാപ്തിക്ക് കുടിച്ച്, പിന്നെ അമൃതതയിൽ എത്തുന്നു.

സൌമ്യാ ബര്ഹിഷദശ്ചൈവ അഗ്നിഷ്വാത്താസ്തഥൈവ ച। കവ്യാശ്ചൈവ തു യേ പ്രോക്താഃ പിതരഃ സര്വ ഏവ തേ ।। ൫൨.

സൗമ്യന്മാർ, ബർഹിഷദുകൾ, അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാർ, കവ്യന്മാർ എന്നിങ്ങനെ വിളിക്കപ്പെടുന്നവരൊക്കെയും പിതൃകൾ തന്നെയാണ് എന്ന് പറയുന്നു.

സംവത്സരാസ്തു വൈ കവ്യാഃ പഞ്ചാബ്ദാ യേ ദ്വിജൈഃ സ്മൃതാഃ। സൌമ്യാസ്തു ഋതവോ ജ്ഞേയാ മാസാ ബര്ഹിഷദഃ സ്മൃതാഃ। അഗ്നിഷ്വാത്താര്തവശ്ചൈവ പിതൃസര്ഗാ ഹി വൈ ദ്വിജാഃ ।। ൫൨.

കവ്യന്മാരെ സംവത്സരങ്ങൾ എന്ന് അറിയണം; ബ്രാഹ്മണന്മാർ അഞ്ചു വർഷങ്ങൾക്കായി ഓർക്കുന്നവരാണ് അവർ. സൗമ്യന്മാർ ഋതുക്കളാണ്, മാസങ്ങൾ ബർഹിഷദുകൾ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാർക്കും ഋതുക്കളുമായി ബന്ധമുണ്ട്; ഇവയൊക്കെയും പിതൃവർഗ്ഗങ്ങൾ തന്നെയാണ്, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.

പിതൃഭിഃ പീയമാനസ്യ പഞ്ചദശ്യാം കലാ തു വൈ। യാവന്ന ക്ഷീയതേ തസ്യ ഭാഗഃ പഞ്ചദശ സ്തു സഃ ।। ൫൨.

പിതൃകൾ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസത്തിൽ കുടിക്കുന്ന ചന്ദ്രഭാഗം മുഴുവൻ തീരുന്നതുവരെ അതിന്റെ പന്ത്രണ്ടാം ഭാഗം അവശേഷിക്കും.

അമാവസ്യാന്തദാ തസ്യ അന്തമാപൂര്യതേ പരമ്। വൃദ്ധിക്ഷയൌ വൈ പക്ഷാദൌ ഷോഡശ്യാം ശശിനഃ സ്മൃതൌ ।। ൫൨.

അമാവാസ്യയുടെ അവസാനം ആ ഭാഗം പൂർണ്ണമായി നിറയുന്നു. ഓരോ പക്ഷത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലും പന്ത്രണ്ടാം ദിവസത്തിലും ചന്ദ്രന്റെ വർദ്ധനയും കുറയലും സംഭവിക്കുന്നു.

ഏവം സൂര്യനിമിത്തൈഷാ ക്ഷയവൃദ്ധി ര്നിശാകരേ। താരാഗ്രഹാണാം വക്ഷ്യാമി സ്വര്ഭാനോശ്ച രഥം പുനഃ ।। ൫൨.

ഇങ്ങനെ, ചന്ദ്രന്റെ വർദ്ധനയും കുറയലും സൂര്യന്റെ കാരണമാണ്. ഇനി ഞാൻ നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും, വീണ്ടും സ്വർഭാനുവിന്റെ രഥവും വിശദീകരിക്കാം.

തോയതേജോമയഃ ശുഭ്രഃ സോമപുത്രസ്യ വൈ രഥഃ। യുക്തോ ഹയൈഃ പിശങ്ഗൈസ്തു അഷ്ടാഭിര്വാതരംഹസൈഃ ।। ൫൨.

സോമപുത്രന്റെ രഥം വെള്ളവും പ്രകാശവും ചേർന്നതും, തിളക്കമുള്ളതും ശുദ്ധവുമാണ്. അതിൽ എട്ട് കശായവർണ്ണമുള്ള കുതിരകൾ, വേഗത്തിൽ കാറ്റുപോലെ ഓടുന്നു.

സവരൂഥഃ സാനുകര്ഷഃ സൂതോ ദിവ്യോ രഥേ മഹാന്। സോപാസങ്ഗപതാകസ്തു സധ്വജോ മേഘസന്നിഭഃ ।। ൫൨.

അത് യോകും അങ്കുരവും ഉള്ളതും, ദിവ്യനായ സാരഥിയും വലിയ ദൈവികരഥവുമാണ്. അതിൽ പതാകകളും വശപ്പതാകകളും ഉണ്ട്, മേഘംപോലെയാണ് അതിന്റെ രൂപം.

ഭാര്ഗവസ്യ രഥഃ ശ്രീണാംസ്തേജസാ സൂര്യസന്നിഭഃ। പൃഥിവീസമ്ഭവൈര്യുക്തോ നാനാവര്ണൈര്ഹയോത്തമൈഃ ।। ൫൨.

പ്രശസ്തന്മാരിൽ ഭാർഗവന്റെ രഥം സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ളതും, ഭൂമിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച വിവിധ വർണ്ണങ്ങളിലുള്ള ഉത്തമകുതിരകളാൽ കെട്ടിയതുമാണ്.

ശ്വേതഃ പിശങ്ഗഃ സാരങ്ഗോ നീലഃ പീതോ വിലോഹിതഃ। കൃഷ്ണശ്ച ഹരിതശ്ചൈവ പൃഷതഃ പൃഷ്ണിരേവ ച। ദശഭി സ്തൈര്മഹാഭാഗൈരകൃശൈര്വാതവേഗിതൈഃ ।। ൫൨.

വെള്ള, കശായ, പുള്ളി, നീല, മഞ്ഞ, ചുവപ്പ്, കറുപ്പ്, പച്ച, പുള്ളിപ്പുലി, പുള്ളിപ്പശു — ഈ പത്ത് മഹത്തായ, ശക്തിയുള്ള, കാറ്റുപോലെ വേഗമുള്ള കുതിരകളാണ് അതിനെ വലിക്കുന്നത്.

അഷ്ടാശ്വഃ കാഞ്ചനഃ ശ്രീമാന് സോമസ്യാപി രഥോഽഭവത്। അസങ്ഗൈര്ലൌഹിതൈരശ്വൈഃ സര്വഗൈരഗ്നിസമ്ഭവൈഃ। സര്പതേഽസൌ കുമാരോ വൈ ഋജുവക്രാനുചക്രഗഃ ।। ൫൨.

സോമന്റെ ഭംഗിയുള്ള പൊന്നുരഥത്തിൽ എട്ട് കുതിരകളുണ്ട്; അവ ബന്ധമില്ലാത്തവയും ചുവപ്പും എല്ലായിടത്തും എത്തുന്നവയും അഗ്നിയിൽ നിന്നു ജനിച്ചവയുമാണ്. ആ യുവാവ് നേരേയും വളഞ്ഞതുമായ ചക്രങ്ങളുള്ള ആ രഥത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

തതസ്ത്വാങ്ഗിരസോ വിദ്വാന് ദേവാചാര്യോ ബൃഹസ്പതിഃ। ശോണൈരശ്വൈഃ കാഞ്ചനേന സ്യന്ദനേന പ്രസര്പതി ।। ൫൨.

അതിനുശേഷം, അങ്കിരസിന്റെ വംശജനായ ജ്ഞാനി ദൈവഗുരു ബൃഹസ്പതി ചുവപ്പുകുതിരകളാൽ കെട്ടിയ പൊന്നുരഥത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

യുക്തസ്തു വാജിഭിര്ദിവ്യൈരഷ്ടാഭിര്വാതസമ്മിതൈഃ। നക്ഷത്രേഽബ്ദന്നിവസതി സവേഗസ്തേന ഗച്ഛതി ।। ൫൨.

വായുവിനോട് സമം വേഗമുള്ള എട്ട് ദിവ്യകുതിരകളാൽ കെട്ടിയവൻ, ഒരു വർഷം നക്ഷത്രത്തിൽ താമസിച്ച് അതിവേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

തതഃ ശനൈശ്വരോപ്യശ്വൈഃ ശബലൈര്വ്യോമസമ്ഭവൈഃ। കാര്ഷ്ണായസം സമാരുഹ്യ സ്യന്ദനം യാതി വൈ ശനൈഃ ।। ൫൨.

അതിനുശേഷം ശനൈശ്ചരനും ആകാശത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച പുള്ളിക്കുതിരകളാൽ കെട്ടിയ കറുത്ത ഇരുമ്പുരഥത്തിൽ പതിയെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

സ്വര്ഭാനോസ്തു തഥൈവാശ്വാഃ കൃഷ്ണാ ഹ്യഷ്ടൌ മനോജവാഃ। രഥന്തമോമയന്തസ്യ സകൃദ്യുക്താ വഹന്ത്യുത ।। ൫൨.

അതുപോലെ, സ്വർഭാനുവിന്റെ എട്ട് കറുത്ത കുതിരകൾ മനസ്സുപോലെ വേഗമുള്ളവയാണ്; അവ ഒരുമിച്ച് രഥന്തമം എന്ന രഥം വലിക്കുന്നു.

ആദിത്യാന്നിഃസൃതോ രാഹുഃ സോമം ഗച്ഛതി പര്വസു। ആദിത്യമേതി സോമാച്ച പുനഃ സൌരേഷു പര്വസു ।। ൫൨.

ആദിത്യന്മാരിൽ നിന്നു പുറപ്പെട്ട രാഹു, സംധികൾക്കു സോമനെ സമീപിക്കുന്നു; സോമനിൽ നിന്ന് വീണ്ടും സൂര്യന്റെ സംധികളിൽ സൂര്യനിലേക്കു പോകുന്നു.

അഥ കേതുരഥസ്യാശ്വാ അഷ്ടാഷ്ടൌ വാതരംഹസഃ। പലാലധൂമസങ്കാശാഃ ശബലാ രാസഭാരുണാഃ ।। ൫൨.

ഇപ്പോൾ, കേതുവിന്റെ രഥത്തിൽ എട്ട് ജോഡി കുതിരകളുണ്ട്; കാറ്റുപോലെ വേഗമുള്ളവയും പുള്ളിപ്പുലി നിറമുള്ളവയും പയർതുമ്പി പുകപോലെയുള്ള നിറമുള്ളവയും കഴുതവംശജരുമാണ്.

ഏതേ വാഹാ ഗ്രഹാണാം വൈ മയാ പ്രോക്താ രഥൈഃ സഹ। സര്വേ ധ്രുവനിബദ്ധാസ്തേ പ്രബദ്ധാ വാതരശ്മിഭിഃ ।। ൫൨.

ഗ്രഹങ്ങളുടെ ഈ കുതിരകളും രഥങ്ങളും ഞാൻ വിശദീകരിച്ചു. ഇവയൊക്കെയും ധ്രുവനക്ഷത്രത്തിൽ ബന്ധിച്ചിരിക്കുന്നു; കാറ്റിന്റെ നൂലാൽ ഇവ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഏതേ വൈ ഭ്രാമ്യമാണാസ്തു യഥാ യോഗം ഭ്രമന്തി വൈ। വായവ്യാഭിരദൃശ്യാഭിഃ പ്രബദ്ധാ വാതരശ്മിഭിഃ ।। ൫൨.

ഇവയെല്ലാം, കാറ്റിന്റെ അദൃശ്യമായ നൂലുകളാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട്, ഓരോന്നും തങ്ങളുടെ ക്രമത്തിൽ ചുറ്റി സഞ്ചരിക്കുന്നു.

പരിഭ്രമന്തി തദ്ബദ്ധാശ്ചന്ദ്രസൂര്യഗ്രഹാ ദിവി। ഭ്രമന്തമനുഗച്ഛന്തി ധ്രുവന്തേ ജ്യോതിഷാം ഗണാഃ ।। ൫൨.

അവയാൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട്, ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ഗ്രഹങ്ങളും ആകാശത്ത് ചുറ്റുന്നു; അവ ചുറ്റുമ്പോൾ, ധ്രുവനു ചുറ്റുമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളും അവയെ പിന്തുടരുന്നു.

യഥാ നദ്യുദകേ നൌസ്തു സലിലേന സഹോഹ്യതേ। തഥാ ദേവാലയാ ഹ്യേതേ ഉഹ്യന്തേ വാതരശ്മിഭിഃ। തസ്മാത്സര്വേണ ദൃസ്യന്തേ വ്യോമ്നി ദേവഗണാസ്തു തേ ।। ൫൨.

നദിയിലെ വെള്ളത്തിൽ ഒരു കപ്പൽ ഒഴുകുന്നതുപോലെ, ദേവന്മാരുടെ ആലയങ്ങൾ കാറ്റിന്റെ പ്രവാഹത്തിൽ ചലിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് ആകാശത്ത് ദേവതകളെല്ലാം കാണപ്പെടുന്നത്.

യാവന്ത്യശ്ചൈവ താരാസ്തു താവന്തോ വാതരശ്മയഃ। സര്വാ ധ്രുവനിബദ്ധാസ്താ ബ്രമന്ത്യോ ഭ്രാമയന്തി തമ് ।। ൫൨.

എത്ര നക്ഷത്രങ്ങൾ ഉണ്ടോ, അത്രയും കാറ്റിന്റെ നൂലുകളും ഉണ്ട്; അവ എല്ലാം ധ്രുവനിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട്, ചുറ്റി അവനെയും ചുറ്റിക്കുന്നു.

തൈലപീഡാകരം ചക്രം ഭ്രമദ്ഭ്രാമയതേ യഥാ। തഥാ ഭ്രമന്തി ജ്യോതീംഷി വായബദ്ധാനി സര്വശഃ ।। ൫൨.

എങ്ങിനെ എണ്ണയിട്ട് ചക്രം ചുറ്റുന്നുവോ, അങ്ങനെ കാറ്റിൽ ബന്ധിക്കപ്പെട്ട എല്ലാ പ്രകാശങ്ങളും ചുറ്റുന്നു.

അലാതചക്രവദ്യാന്തി വാതചക്രേരിതാനി തു। തസ്മാജ്ജ്യോതീംഷി വഹതേ പ്രവഹംസ്തേന സ സ്മൃതഃ ।। ൫൨.

അലാതചക്രം പോലെ, കാറ്റിന്റെ ചക്രം ഇവയെ ചലിപ്പിക്കുന്നു; അതിനാൽ തന്നെയാണ് ഈ പ്രകാശങ്ങളെ പ്രവാഹം വഹിക്കുന്നു എന്ന് പറയുന്നത്.