വായുപുരാണമ്

ദശ ഭിസ്തു കൃശൈര്ദിവ്യൈരസങ്ഗൈസ്തൈര്മനോജവൈഃ। സകൃദ്യുക്തേ രഥേ തസ്മിന് വഹന്തേ ചായുഗക്ഷയാത് ।। ൫൨.

പത്ത് സുന്ദരവും ദൈവികവുമായ, ബന്ധമില്ലാത്ത, മനസ്സിന്റെ വേഗതയുള്ള കുതിരകൾ ഒരുമിച്ച് ആ രഥത്തിൽ കെട്ടിയിരിക്കുന്നു; അവ അതിനെ ഒരിക്കലും ക്ഷീണമില്ലാതെ വഹിക്കുന്നു.

സംഗൃഹീതേ രഥേ തസ്മിന് ശ്വേതശ്ചക്ഷുഃശ്രവാസ്തു വൈ। അശ്വാ സ്തമേകവര്ണാസ്തേ വഹന്തേ ശങ്ഖവര്ച്ചസമ് ।। ൫൨.

രഥം ഒരുമിച്ചുകൂട്ടുമ്പോൾ, ചക്ഷുഷ്രവാസ് എന്ന വെളുത്ത കുതിര, ഏകവർണ്ണവും ശംഖത്തിന്റെ തിളക്കമുള്ളതുമായത്, അതിനെ വഹിക്കുന്നു.

യയുശ്ച ത്രിമനാശ്ചൈവ വൃഷോ രാജീവലോ ഹയഃ। അസ്വോ വാമസ്തുരണ്യശ്ച ഹംസോ വ്യോമീ മൃഗസ്തഥാ ।। ൫൨.

യയു, ത്രിമന, വൃഷ, രാജീവല, വാമ, തുരണ്യ, ഹംസ, വ്യോമി, മൃഗ, അശ്വ എന്നിങ്ങനെയാണ് ആ കുതിരകളുടെ പേരുകൾ.

ഇത്യേതേ നാമഭിഃ സര്വേ ദശ ചന്ദ്രമസോ ഹയാഃ । ഏതേ ചന്ദ്രമസം ദേവം വഹന്തി ദിവസക്ഷയാത് ।। ൫൨.

ഇവയാണ് ചന്ദ്രന്റെ പത്ത് കുതിരകൾക്ക് പേരുകൾ. ഇവയാണ് ദൈവത്തെ ദിവസേന വഹിക്കുന്നത്.

ദേവൈഃ പരിവൃതഃ സൌമ്യഃ പിതൃഭിശ്ചൈവ ഗച്ഛതി। സോമസ്യ ശുക്ല പക്ഷാദൌ ഭാസ്കരേ പുരതഃ സ്ഥിതേ। ആപൂര്യതേ പുരസ്യാന്തഃ സതതം ദിവസക്രമാത് ।। ൫൨.

ദേവന്മാരാലും പിതൃകളാലും ചുറ്റപ്പെട്ട്, സൗമ്യനായ ചന്ദ്രൻ സഞ്ചരിക്കുന്നു. സോമന്റെ ശുക്ലപക്ഷത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, സൂര്യൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ വട്ടം ദിവസേന നിറയുന്നു.

ദേവൈഃ പീതം ക്ഷയേ സോമമാപ്യായയതി നിത്യദാ। പീതം പഞ്ചദശാഹന്തു രശ്മിനൈകേന ഭാസ്കരഃ ।। ൫൨.

ക്ഷയകാലത്ത് ദേവന്മാർ ചന്ദ്രനെ കുടിച്ചാൽ, അവൻ എപ്പോഴും വീണ്ടും നിറയുന്നു; പതിനഞ്ചു ദിവസത്തേക്ക് സൂര്യൻ ഒരു കിരണത്തിലൂടെ അതിനെ കുടിക്കുന്നു.

ആപൂരയന് സുഷുമ്നേന ഭാഗം ഭാഗമഹഃക്രമാത് । സുഷുമ്നാപ്യായമാനസ്യ ശുക്ലാ വര്ദ്ധന്തി വൈ കലാഃ ।। ൫൨.

സുഷുമ്ന എന്ന കിരണത്തിലൂടെ സൂര്യൻ ദിവസേന ഭാഗംഭാഗമായി ചന്ദ്രനെ നിറയ്ക്കുന്നു; സുഷുമ്നയാൽ നിറയുമ്പോൾ, ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ കലകൾ വർദ്ധിക്കുന്നു.

തസ്മാദ്ധ്രസന്തി വൈ കൃഷ്ണേ ശുക്ല ആപ്യായയന്തി ച। ഇത്യേവം സൂര്യവീര്യേണ ചന്ദ്രസ്യാപ്യായിതാ തനുഃ ।। ൫൨.

അതുകൊണ്ട് കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ കലകൾ കുറയുന്നു, ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ വർദ്ധിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ സൂര്യന്റെ ശക്തിയാൽ ചന്ദ്രന്റെ ശരീരം വീണ്ടും നിറയുന്നു.

പൌര്ണമാസ്യാം സ ദൃശ്യേത ശുക്ലഃ സമ്പൂര്ണമണ്ഡലഃ । ഏവമാപ്യായിതഃ സോമഃ ശുക്ലപക്ഷേ ദിനക്രമാത് ।। ൫൨.

പൗർണ്ണമിദിനത്തിൽ ചന്ദ്രൻ തെളിഞ്ഞും പൂർണ്ണമായ വട്ടത്തോടെയും കാണപ്പെടുന്നു; ഇങ്ങനെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ ദിവസേന സോമൻ നിറയുന്നു.

തതോ ദ്വിതീയാപ്രഭൃതി ബഹുലസ്യ ചതുര്ദ്ദശീ। അപാം സാരമയസ്യേന്ദോ രസമാത്രാത്മകസ്യ ച। പിബന്ത്യമ്ബുമയം ദേവാ മധു സൌമ്യം സുധാമ യമ് ।। ൫൨.

അതിനുശേഷം കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ രണ്ടാം ദിവസം മുതൽ പതിനാലാം ദിവസം വരെ, ദേവന്മാർ വെള്ളത്തിന്റെ സാരം മാത്രമുള്ള, രസം മാത്രം ഉള്ള, സൗമ്യമായ അമൃതമായ ചന്ദ്രനെ കുടിക്കുന്നു.

സമ്ഭൃതഞ്ചാര്ദ്ധമാസേന അമൃതം സൂര്യതേജസാ । ഭക്ഷാര്ഥമമൃതം സൌമ്യം പൌര്ണമാസ്യാമുപാസതേ ।। ൫൨.

പകുതി മാസക്കാലം സൂര്യന്റെ തേജസ്സിൽ സമ്പാദിച്ച അമൃതം ദേവന്മാർ കഴിക്കുന്നു; പൗർണ്ണമിദിനത്തിൽ സൗമ്യമായ അമൃതം ഭക്ഷ്യാർത്ഥം ആരാധിക്കുന്നു.

ഏകരാത്രം സുരൈഃ സര്വൈഃ പിതൃഭിശ്ച മഹര്ഷിഭിഃ। സോമസ്യ കൃഷ്ണപക്ഷാദൌ ഭാസ്കരാഭിമുഖസ്യ ച ।। ൫൨.

ഒരു രാത്രിക്ക്, ദേവന്മാരും പിതൃകളും മഹർഷിമാരും, കൃഷ്ണപക്ഷത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, സൂര്യനെ നേരിട്ട്, ചന്ദ്രനെ അനുഭവിക്കുന്നു.

പ്രക്ഷീയതേ പുരസ്യാന്തഃ പീയമാനാഃ കലാഃ ക്രമാത്। ക്ഷീയന്തേ തസ്മാത് കൃഷ്ണേ യാഃ ശുക്ലേ ഹ്യാപ്യായയന്തി താഃ ।। ൫൨.

ചന്ദ്രന്റെ വട്ടത്തിനുള്ളിൽ കലകൾ ക്രമമായി കുടിക്കപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ അവ കുറയുന്നു, ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ അവ വർദ്ധിക്കുന്നു.

ഏവം ദിനക്രമാതീതേ വിബുധാസ്തു നിശാകരമ് । പീത്വാഽര്ദ്ധമാസങ്ഗച്ഛന്തി അമാവാസ്യാം സുരോത്തമാഃ । പിതരശ്ചോപതിഷ്ഠന്തി അമാവാസ്യാം നിശാകരമ് ।। ൫൨.

ഇങ്ങനെ ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോകുമ്പോൾ, ദേവന്മാർ പകുതി മാസം ചന്ദ്രനെ കുടിച്ച്, അമാവാസ്യയിൽ വിട്ടുപോകുന്നു; പിതൃകളും അമാവാസ്യയിൽ ചന്ദ്രനെ സമീപിക്കുന്നു.

തതഃ പഞ്ചദശേ ഭാഗേ കിഞ്ചിച്ഛിഷ്ടേ കലാത്മകേ। അപരാഹ്നേ പിതൃഗണൈര്ജഘന്യഃ പര്യുപാസ്യതേ ।। ൫൨.

അതിനുശേഷം, പതിനഞ്ച് ഭാഗങ്ങൾ മാത്രം ശേഷിക്കുമ്പോൾ, അപ്രധാനപ്പെട്ട പിതൃകൾ അപ്രാഹ്ണ സമയത്ത് അതിനെ ആരാധിക്കുന്നു.

പിബന്തി ദ്വികലാകാലം ശിഷ്ടാ തസ്യ തു യാ കലാ। നിഃസൃതം തദമാവാസ്യാങ്ഗഭസ്തിഭ്യഃ സ്വധാമൃതമ്। താം സ്വധാം മാസതൃപ്ത്യൈ തു പീത്വാ ഗച്ഛന്തി തേഽമൃതമ് ।। ൫൨.

രണ്ടു നേരം പാനമാകുന്ന ചന്ദ്രന്റെ അവശിഷ്ടമായ ഭാഗം അമാവാസ്യയുടെ അവയവങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വധ എന്ന അമൃതമായി പുറത്ത് വരുന്നു. പിതൃകൾ ആ സ്വധയെ മാസപര്യാപ്തിക്ക് കുടിച്ച്, പിന്നെ അമൃതതയിൽ എത്തുന്നു.

സൌമ്യാ ബര്ഹിഷദശ്ചൈവ അഗ്നിഷ്വാത്താസ്തഥൈവ ച। കവ്യാശ്ചൈവ തു യേ പ്രോക്താഃ പിതരഃ സര്വ ഏവ തേ ।। ൫൨.

സൗമ്യന്മാർ, ബർഹിഷദുകൾ, അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാർ, കവ്യന്മാർ എന്നിങ്ങനെ വിളിക്കപ്പെടുന്നവരൊക്കെയും പിതൃകൾ തന്നെയാണ് എന്ന് പറയുന്നു.

സംവത്സരാസ്തു വൈ കവ്യാഃ പഞ്ചാബ്ദാ യേ ദ്വിജൈഃ സ്മൃതാഃ। സൌമ്യാസ്തു ഋതവോ ജ്ഞേയാ മാസാ ബര്ഹിഷദഃ സ്മൃതാഃ। അഗ്നിഷ്വാത്താര്തവശ്ചൈവ പിതൃസര്ഗാ ഹി വൈ ദ്വിജാഃ ।। ൫൨.

കവ്യന്മാരെ സംവത്സരങ്ങൾ എന്ന് അറിയണം; ബ്രാഹ്മണന്മാർ അഞ്ചു വർഷങ്ങൾക്കായി ഓർക്കുന്നവരാണ് അവർ. സൗമ്യന്മാർ ഋതുക്കളാണ്, മാസങ്ങൾ ബർഹിഷദുകൾ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാർക്കും ഋതുക്കളുമായി ബന്ധമുണ്ട്; ഇവയൊക്കെയും പിതൃവർഗ്ഗങ്ങൾ തന്നെയാണ്, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.

പിതൃഭിഃ പീയമാനസ്യ പഞ്ചദശ്യാം കലാ തു വൈ। യാവന്ന ക്ഷീയതേ തസ്യ ഭാഗഃ പഞ്ചദശ സ്തു സഃ ।। ൫൨.

പിതൃകൾ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസത്തിൽ കുടിക്കുന്ന ചന്ദ്രഭാഗം മുഴുവൻ തീരുന്നതുവരെ അതിന്റെ പന്ത്രണ്ടാം ഭാഗം അവശേഷിക്കും.

അമാവസ്യാന്തദാ തസ്യ അന്തമാപൂര്യതേ പരമ്। വൃദ്ധിക്ഷയൌ വൈ പക്ഷാദൌ ഷോഡശ്യാം ശശിനഃ സ്മൃതൌ ।। ൫൨.

അമാവാസ്യയുടെ അവസാനം ആ ഭാഗം പൂർണ്ണമായി നിറയുന്നു. ഓരോ പക്ഷത്തിന്റെ തുടക്കത്തിലും പന്ത്രണ്ടാം ദിവസത്തിലും ചന്ദ്രന്റെ വർദ്ധനയും കുറയലും സംഭവിക്കുന്നു.

ഏവം സൂര്യനിമിത്തൈഷാ ക്ഷയവൃദ്ധി ര്നിശാകരേ। താരാഗ്രഹാണാം വക്ഷ്യാമി സ്വര്ഭാനോശ്ച രഥം പുനഃ ।। ൫൨.

ഇങ്ങനെ, ചന്ദ്രന്റെ വർദ്ധനയും കുറയലും സൂര്യന്റെ കാരണമാണ്. ഇനി ഞാൻ നക്ഷത്രങ്ങളും ഗ്രഹങ്ങളും, വീണ്ടും സ്വർഭാനുവിന്റെ രഥവും വിശദീകരിക്കാം.

തോയതേജോമയഃ ശുഭ്രഃ സോമപുത്രസ്യ വൈ രഥഃ। യുക്തോ ഹയൈഃ പിശങ്ഗൈസ്തു അഷ്ടാഭിര്വാതരംഹസൈഃ ।। ൫൨.

സോമപുത്രന്റെ രഥം വെള്ളവും പ്രകാശവും ചേർന്നതും, തിളക്കമുള്ളതും ശുദ്ധവുമാണ്. അതിൽ എട്ട് കശായവർണ്ണമുള്ള കുതിരകൾ, വേഗത്തിൽ കാറ്റുപോലെ ഓടുന്നു.

സവരൂഥഃ സാനുകര്ഷഃ സൂതോ ദിവ്യോ രഥേ മഹാന്। സോപാസങ്ഗപതാകസ്തു സധ്വജോ മേഘസന്നിഭഃ ।। ൫൨.

അത് യോകും അങ്കുരവും ഉള്ളതും, ദിവ്യനായ സാരഥിയും വലിയ ദൈവികരഥവുമാണ്. അതിൽ പതാകകളും വശപ്പതാകകളും ഉണ്ട്, മേഘംപോലെയാണ് അതിന്റെ രൂപം.

ഭാര്ഗവസ്യ രഥഃ ശ്രീണാംസ്തേജസാ സൂര്യസന്നിഭഃ। പൃഥിവീസമ്ഭവൈര്യുക്തോ നാനാവര്ണൈര്ഹയോത്തമൈഃ ।। ൫൨.

പ്രശസ്തന്മാരിൽ ഭാർഗവന്റെ രഥം സൂര്യനെപ്പോലെ പ്രകാശമുള്ളതും, ഭൂമിയിൽ നിന്നു ജനിച്ച വിവിധ വർണ്ണങ്ങളിലുള്ള ഉത്തമകുതിരകളാൽ കെട്ടിയതുമാണ്.

ശ്വേതഃ പിശങ്ഗഃ സാരങ്ഗോ നീലഃ പീതോ വിലോഹിതഃ। കൃഷ്ണശ്ച ഹരിതശ്ചൈവ പൃഷതഃ പൃഷ്ണിരേവ ച। ദശഭി സ്തൈര്മഹാഭാഗൈരകൃശൈര്വാതവേഗിതൈഃ ।। ൫൨.

വെള്ള, കശായ, പുള്ളി, നീല, മഞ്ഞ, ചുവപ്പ്, കറുപ്പ്, പച്ച, പുള്ളിപ്പുലി, പുള്ളിപ്പശു — ഈ പത്ത് മഹത്തായ, ശക്തിയുള്ള, കാറ്റുപോലെ വേഗമുള്ള കുതിരകളാണ് അതിനെ വലിക്കുന്നത്.

അഷ്ടാശ്വഃ കാഞ്ചനഃ ശ്രീമാന് സോമസ്യാപി രഥോഽഭവത്। അസങ്ഗൈര്ലൌഹിതൈരശ്വൈഃ സര്വഗൈരഗ്നിസമ്ഭവൈഃ। സര്പതേഽസൌ കുമാരോ വൈ ഋജുവക്രാനുചക്രഗഃ ।। ൫൨.

സോമന്റെ ഭംഗിയുള്ള പൊന്നുരഥത്തിൽ എട്ട് കുതിരകളുണ്ട്; അവ ബന്ധമില്ലാത്തവയും ചുവപ്പും എല്ലായിടത്തും എത്തുന്നവയും അഗ്നിയിൽ നിന്നു ജനിച്ചവയുമാണ്. ആ യുവാവ് നേരേയും വളഞ്ഞതുമായ ചക്രങ്ങളുള്ള ആ രഥത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

തതസ്ത്വാങ്ഗിരസോ വിദ്വാന് ദേവാചാര്യോ ബൃഹസ്പതിഃ। ശോണൈരശ്വൈഃ കാഞ്ചനേന സ്യന്ദനേന പ്രസര്പതി ।। ൫൨.

അതിനുശേഷം, അങ്കിരസിന്റെ വംശജനായ ജ്ഞാനി ദൈവഗുരു ബൃഹസ്പതി ചുവപ്പുകുതിരകളാൽ കെട്ടിയ പൊന്നുരഥത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

യുക്തസ്തു വാജിഭിര്ദിവ്യൈരഷ്ടാഭിര്വാതസമ്മിതൈഃ। നക്ഷത്രേഽബ്ദന്നിവസതി സവേഗസ്തേന ഗച്ഛതി ।। ൫൨.

വായുവിനോട് സമം വേഗമുള്ള എട്ട് ദിവ്യകുതിരകളാൽ കെട്ടിയവൻ, ഒരു വർഷം നക്ഷത്രത്തിൽ താമസിച്ച് അതിവേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

തതഃ ശനൈശ്വരോപ്യശ്വൈഃ ശബലൈര്വ്യോമസമ്ഭവൈഃ। കാര്ഷ്ണായസം സമാരുഹ്യ സ്യന്ദനം യാതി വൈ ശനൈഃ ।। ൫൨.

അതിനുശേഷം ശനൈശ്ചരനും ആകാശത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ച പുള്ളിക്കുതിരകളാൽ കെട്ടിയ കറുത്ത ഇരുമ്പുരഥത്തിൽ പതിയെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.