വായുപുരാണമ്

അയം ഹരിസ്തൈര്ഹരിഭിസ്തുരങ്ഗമൈരയന് ഹി ചാപോ ഹരതീതി രശ്മിഭിഃ। വിസര്ഗകാലേ വിസൃജംശ്ച താഃ പുനര്ബിഭര്തി ശശ്വത് സവിതാ ചരാചരമ് ।। ൫൨.

ഈ ഹരി സ്വർണ്ണയാനങ്ങളോടുകൂടി കിരണങ്ങളാൽ വെള്ളം ഉയർത്തുന്നു; വിട്ടയക്കുന്ന സമയത്ത് വീണ്ടും അതു വിടുകയും, സൂര്യൻ എല്ലാം ചലിക്കുന്നതും അചലമായതും എപ്പോഴും പോഷിപ്പിക്കുന്നു.

ഹരിര്ഹരിദ്ഭിര്ഹ്രിയതേ തുരങ്ഗമൈഃ പിബത്യഥാപോ ഹരിഭിഃ സഹസ്രധാ। തതഃ പ്രമുഞ്ചത്യപി താസ്ത്വസൌ ഹരിഃ സ മുഹ്യമാനോ ഹരിഭിസ്തുരങ്ഗമൈഃ ।। ൫൨.

ഹരി സ്വർണ്ണയാനങ്ങളാൽ വലിച്ചുകൊണ്ടുപോകപ്പെടുന്നു, അവയോടൊപ്പം ആയിരം വഴികളിൽ വെള്ളം കുടിക്കുന്നു; പിന്നെ വീണ്ടും അതു വിട്ടയക്കുമ്പോൾ, ഈ ഹരി അതേ സ്വർണ്ണയാനങ്ങളാൽ ആശ്ചര്യപ്പെടുന്നു.

ഇത്യേഷ ഏകചക്രേണ സൂര്യസ്തൂര്ണം രഥേന തു। ഭദ്രൈസ്തൈരക്ഷതൈരശ്വൈഃ സര്പതേഽസൌ ദിവി ക്ഷയേ ।। ൫൨.

ഇങ്ങനെ, ഒരു ചക്രമുള്ള രഥത്തിൽ സൂര്യൻ അതിവേഗം സഞ്ചരിക്കുന്നു; ആ ഉത്തമവും പരുക്കില്ലാത്ത കുതിരകൾ കൊണ്ടാണ് അവൻ ആകാശം പകൽ അവസാനിക്കുമ്പോൾ ചുറ്റുന്നത്.

അഹോരാത്രാദ്രഥൈനാസൌ ഏകചക്രേണ തു ഭ്രമന്। സപ്തദ്വീപസമുദ്രാന്തം സപ്തഭിഃ സപ്തഭിര്ഹയൈഃ ।। ൫൨.

പകലും രാത്രിയും, ഒരു ചക്രമുള്ള രഥത്തിൽ, ഏഴു കൂട്ടം ഏഴു കുതിരകളോടുകൂടി, ഏഴു ദ്വീപുകളും സമുദ്രങ്ങളും വരെ ചുറ്റുന്നു.

ഛന്ദോഭിരശ്വരൂപൈസ്തൈര്യതശ്ചക്രന്തതഃ സ്ഥിതൈഃ। കാമരൂപൈഃ സകൃദ്യുക്തൈരമിതൈസ്തൈര്മനോജവൈഃ ।। ൫൨.

അവ കുതിരകൾ ഛന്ദസ്സുകളുടെ രൂപത്തിൽ, എവിടെയായാലും നിലകൊള്ളുന്നു; ഇഷ്ടരൂപങ്ങളോടെ, ഒരുമിച്ച് ചേർത്തു, അനവധി, മനസ്സിന്റെ വേഗത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

ഹരിതൈരവ്യയൈഃ പിങ്ഗൈരീശ്വരൈര്ബ്രഹ്മവാദിഭിഃ। അശീതി മണ്ഡലശതം ഭ്രമന്ത്യബ്ദേന തേ ഹയാഃ ।। ൫൨.

സ്വർണ്ണ നിറമുള്ള, നശിക്കാത്ത, കപ്പിയൻ നിറമുള്ള, പ്രഭുവായ, ബ്രഹ്മജ്ഞന്മാർ പുകഴ്ത്തുന്ന, ആ കുതിരകൾ ഒരു വർഷത്തിൽ എൺപതു ശതമണ്ഡലങ്ങൾ ചുറ്റുന്നു.

ബാഹ്യമഭ്യന്തരഞ്ചൈവ മണ്ഡലം ദിവസക്രമാത് । കല്പാദൌ സമ്പ്രയുക്താസ്തേ വഹന്ത്യാഭൂതസമ്പ്ലവാത്। ആവൃതാ വാലഖില്യൈസ്തേ ഭ്രമന്തേ രാത്ര്യഹാനി തു ।। ൫൨.

പുറത്തും ഉള്ളിലുമുള്ള മണ്ഡലങ്ങൾ, ദിവസങ്ങളുടെ ക്രമത്തിൽ, ഒരു കല്പയുടെ ആരംഭത്തിൽ സജ്ജീകരിക്കപ്പെട്ടവ, സൃഷ്ടികൾ നശിക്കാത്തപ്പോൾ വരെ വഹിക്കുന്നു; വാലഖില്യന്മാർ ചുറ്റി നിൽക്കുമ്പോൾ, അവ പകലും രാത്രിയും ചുറ്റുന്നു.

പ്രഥിതൈര്വചോഭങിരഗ്ര്യൈഃ സ്തൂയമാനോ മഹര്ഷിഭിഃ। സൈവ്യതേ ഗീതവൃത്യൈശ്ച ഗന്ധര്വൈരപ്സരോഗണൈഃ। പതങ്ഗഃ പത ഗൈരശ്വൈര്ഭ്രമമാണോ ദിവസ്പതിഃ ।। ൫൨.

പ്രസിദ്ധരായ മഹർഷിമാർ ഉത്തമമായ വചനങ്ങളാൽ സ്തുതിക്കുകയും, ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസുകളുടെ സംഘങ്ങളും സംഗീതഭരിതമായ പാടലുകളാൽ ഗാനം ചെയ്യുകയും ചെയ്യുമ്പോൾ, ആകാശത്തിന്റെ അധിപൻ, പക്ഷിയെപ്പോലെ, വേഗതയുള്ള കുതിരകളോടൊപ്പം അലയുന്നു.

വീഥ്യാശ്രയാണി ചരതി നക്ഷത്രാണി തഥാ ശശീ। ഹ്രാസവൃദ്ധീ തഥൈവാസ്യ രശ്മീനാം സൂര്യവത് സ്മൃതേ ।। ൫൨.

അവൻ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ വഴികളിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു; ചന്ദ്രനും അതുപോലെ തന്നെ. അവന്റെ കിരണങ്ങൾ സൂര്യന്റെതുപോലെ കുറയുകയും വർദ്ധിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

ത്രിചക്രോഭയപാര്ശ്വസ്ഥോ വിജ്ഞേയഃ ശശിനോ രഥഃ। അപാം ഗര്ഭസമുത്പന്നോ രഥഃ സാശ്വഃ സസാരഥിഃ। ശതാരൈശ്ച ത്രിഭിശ്ചക്രൈര്യുക്തഃ ശുല്കൈര്ഹയോത്തമൈഃ ।। ൫൨.

ചന്ദ്രന്റെ രഥം മൂന്ന് ചക്രങ്ങളോടും ഇരുവശത്തും നിലകൊള്ളുന്നതും ആണെന്ന് മനസ്സിലാക്കണം. അതു വെള്ളത്തിന്റെ ഗർഭത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദിച്ചിരിക്കുന്നത്; കുതിരകളും സാരഥിയും ഉള്ള ഈ രഥം നൂറ് അകശാലുകളും മൂന്ന് ചക്രങ്ങളും ഉറ്റവയും ഉത്തമമായ കുതിരകളാൽ കെട്ടിയതുമാണ്.

ദശ ഭിസ്തു കൃശൈര്ദിവ്യൈരസങ്ഗൈസ്തൈര്മനോജവൈഃ। സകൃദ്യുക്തേ രഥേ തസ്മിന് വഹന്തേ ചായുഗക്ഷയാത് ।। ൫൨.

പത്ത് സുന്ദരവും ദൈവികവുമായ, ബന്ധമില്ലാത്ത, മനസ്സിന്റെ വേഗതയുള്ള കുതിരകൾ ഒരുമിച്ച് ആ രഥത്തിൽ കെട്ടിയിരിക്കുന്നു; അവ അതിനെ ഒരിക്കലും ക്ഷീണമില്ലാതെ വഹിക്കുന്നു.

സംഗൃഹീതേ രഥേ തസ്മിന് ശ്വേതശ്ചക്ഷുഃശ്രവാസ്തു വൈ। അശ്വാ സ്തമേകവര്ണാസ്തേ വഹന്തേ ശങ്ഖവര്ച്ചസമ് ।। ൫൨.

രഥം ഒരുമിച്ചുകൂട്ടുമ്പോൾ, ചക്ഷുഷ്രവാസ് എന്ന വെളുത്ത കുതിര, ഏകവർണ്ണവും ശംഖത്തിന്റെ തിളക്കമുള്ളതുമായത്, അതിനെ വഹിക്കുന്നു.

യയുശ്ച ത്രിമനാശ്ചൈവ വൃഷോ രാജീവലോ ഹയഃ। അസ്വോ വാമസ്തുരണ്യശ്ച ഹംസോ വ്യോമീ മൃഗസ്തഥാ ।। ൫൨.

യയു, ത്രിമന, വൃഷ, രാജീവല, വാമ, തുരണ്യ, ഹംസ, വ്യോമി, മൃഗ, അശ്വ എന്നിങ്ങനെയാണ് ആ കുതിരകളുടെ പേരുകൾ.

ഇത്യേതേ നാമഭിഃ സര്വേ ദശ ചന്ദ്രമസോ ഹയാഃ । ഏതേ ചന്ദ്രമസം ദേവം വഹന്തി ദിവസക്ഷയാത് ।। ൫൨.

ഇവയാണ് ചന്ദ്രന്റെ പത്ത് കുതിരകൾക്ക് പേരുകൾ. ഇവയാണ് ദൈവത്തെ ദിവസേന വഹിക്കുന്നത്.

ദേവൈഃ പരിവൃതഃ സൌമ്യഃ പിതൃഭിശ്ചൈവ ഗച്ഛതി। സോമസ്യ ശുക്ല പക്ഷാദൌ ഭാസ്കരേ പുരതഃ സ്ഥിതേ। ആപൂര്യതേ പുരസ്യാന്തഃ സതതം ദിവസക്രമാത് ।। ൫൨.

ദേവന്മാരാലും പിതൃകളാലും ചുറ്റപ്പെട്ട്, സൗമ്യനായ ചന്ദ്രൻ സഞ്ചരിക്കുന്നു. സോമന്റെ ശുക്ലപക്ഷത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, സൂര്യൻ മുന്നിൽ നിൽക്കുമ്പോൾ, അവന്റെ വട്ടം ദിവസേന നിറയുന്നു.

ദേവൈഃ പീതം ക്ഷയേ സോമമാപ്യായയതി നിത്യദാ। പീതം പഞ്ചദശാഹന്തു രശ്മിനൈകേന ഭാസ്കരഃ ।। ൫൨.

ക്ഷയകാലത്ത് ദേവന്മാർ ചന്ദ്രനെ കുടിച്ചാൽ, അവൻ എപ്പോഴും വീണ്ടും നിറയുന്നു; പതിനഞ്ചു ദിവസത്തേക്ക് സൂര്യൻ ഒരു കിരണത്തിലൂടെ അതിനെ കുടിക്കുന്നു.

ആപൂരയന് സുഷുമ്നേന ഭാഗം ഭാഗമഹഃക്രമാത് । സുഷുമ്നാപ്യായമാനസ്യ ശുക്ലാ വര്ദ്ധന്തി വൈ കലാഃ ।। ൫൨.

സുഷുമ്ന എന്ന കിരണത്തിലൂടെ സൂര്യൻ ദിവസേന ഭാഗംഭാഗമായി ചന്ദ്രനെ നിറയ്ക്കുന്നു; സുഷുമ്നയാൽ നിറയുമ്പോൾ, ശുക്ലപക്ഷത്തിലെ കലകൾ വർദ്ധിക്കുന്നു.

തസ്മാദ്ധ്രസന്തി വൈ കൃഷ്ണേ ശുക്ല ആപ്യായയന്തി ച। ഇത്യേവം സൂര്യവീര്യേണ ചന്ദ്രസ്യാപ്യായിതാ തനുഃ ।। ൫൨.

അതുകൊണ്ട് കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ കലകൾ കുറയുന്നു, ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ വർദ്ധിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ സൂര്യന്റെ ശക്തിയാൽ ചന്ദ്രന്റെ ശരീരം വീണ്ടും നിറയുന്നു.

പൌര്ണമാസ്യാം സ ദൃശ്യേത ശുക്ലഃ സമ്പൂര്ണമണ്ഡലഃ । ഏവമാപ്യായിതഃ സോമഃ ശുക്ലപക്ഷേ ദിനക്രമാത് ।। ൫൨.

പൗർണ്ണമിദിനത്തിൽ ചന്ദ്രൻ തെളിഞ്ഞും പൂർണ്ണമായ വട്ടത്തോടെയും കാണപ്പെടുന്നു; ഇങ്ങനെ ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ ദിവസേന സോമൻ നിറയുന്നു.

തതോ ദ്വിതീയാപ്രഭൃതി ബഹുലസ്യ ചതുര്ദ്ദശീ। അപാം സാരമയസ്യേന്ദോ രസമാത്രാത്മകസ്യ ച। പിബന്ത്യമ്ബുമയം ദേവാ മധു സൌമ്യം സുധാമ യമ് ।। ൫൨.

അതിനുശേഷം കൃഷ്ണപക്ഷത്തിലെ രണ്ടാം ദിവസം മുതൽ പതിനാലാം ദിവസം വരെ, ദേവന്മാർ വെള്ളത്തിന്റെ സാരം മാത്രമുള്ള, രസം മാത്രം ഉള്ള, സൗമ്യമായ അമൃതമായ ചന്ദ്രനെ കുടിക്കുന്നു.

സമ്ഭൃതഞ്ചാര്ദ്ധമാസേന അമൃതം സൂര്യതേജസാ । ഭക്ഷാര്ഥമമൃതം സൌമ്യം പൌര്ണമാസ്യാമുപാസതേ ।। ൫൨.

പകുതി മാസക്കാലം സൂര്യന്റെ തേജസ്സിൽ സമ്പാദിച്ച അമൃതം ദേവന്മാർ കഴിക്കുന്നു; പൗർണ്ണമിദിനത്തിൽ സൗമ്യമായ അമൃതം ഭക്ഷ്യാർത്ഥം ആരാധിക്കുന്നു.

ഏകരാത്രം സുരൈഃ സര്വൈഃ പിതൃഭിശ്ച മഹര്ഷിഭിഃ। സോമസ്യ കൃഷ്ണപക്ഷാദൌ ഭാസ്കരാഭിമുഖസ്യ ച ।। ൫൨.

ഒരു രാത്രിക്ക്, ദേവന്മാരും പിതൃകളും മഹർഷിമാരും, കൃഷ്ണപക്ഷത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, സൂര്യനെ നേരിട്ട്, ചന്ദ്രനെ അനുഭവിക്കുന്നു.

പ്രക്ഷീയതേ പുരസ്യാന്തഃ പീയമാനാഃ കലാഃ ക്രമാത്। ക്ഷീയന്തേ തസ്മാത് കൃഷ്ണേ യാഃ ശുക്ലേ ഹ്യാപ്യായയന്തി താഃ ।। ൫൨.

ചന്ദ്രന്റെ വട്ടത്തിനുള്ളിൽ കലകൾ ക്രമമായി കുടിക്കപ്പെടുന്നു; അതിനാൽ കൃഷ്ണപക്ഷത്തിൽ അവ കുറയുന്നു, ശുക്ലപക്ഷത്തിൽ അവ വർദ്ധിക്കുന്നു.

ഏവം ദിനക്രമാതീതേ വിബുധാസ്തു നിശാകരമ് । പീത്വാഽര്ദ്ധമാസങ്ഗച്ഛന്തി അമാവാസ്യാം സുരോത്തമാഃ । പിതരശ്ചോപതിഷ്ഠന്തി അമാവാസ്യാം നിശാകരമ് ।। ൫൨.

ഇങ്ങനെ ദിവസങ്ങൾ കടന്നുപോകുമ്പോൾ, ദേവന്മാർ പകുതി മാസം ചന്ദ്രനെ കുടിച്ച്, അമാവാസ്യയിൽ വിട്ടുപോകുന്നു; പിതൃകളും അമാവാസ്യയിൽ ചന്ദ്രനെ സമീപിക്കുന്നു.

തതഃ പഞ്ചദശേ ഭാഗേ കിഞ്ചിച്ഛിഷ്ടേ കലാത്മകേ। അപരാഹ്നേ പിതൃഗണൈര്ജഘന്യഃ പര്യുപാസ്യതേ ।। ൫൨.

അതിനുശേഷം, പതിനഞ്ച് ഭാഗങ്ങൾ മാത്രം ശേഷിക്കുമ്പോൾ, അപ്രധാനപ്പെട്ട പിതൃകൾ അപ്രാഹ്ണ സമയത്ത് അതിനെ ആരാധിക്കുന്നു.

പിബന്തി ദ്വികലാകാലം ശിഷ്ടാ തസ്യ തു യാ കലാ। നിഃസൃതം തദമാവാസ്യാങ്ഗഭസ്തിഭ്യഃ സ്വധാമൃതമ്। താം സ്വധാം മാസതൃപ്ത്യൈ തു പീത്വാ ഗച്ഛന്തി തേഽമൃതമ് ।। ൫൨.

രണ്ടു നേരം പാനമാകുന്ന ചന്ദ്രന്റെ അവശിഷ്ടമായ ഭാഗം അമാവാസ്യയുടെ അവയവങ്ങളിൽ നിന്ന് സ്വധ എന്ന അമൃതമായി പുറത്ത് വരുന്നു. പിതൃകൾ ആ സ്വധയെ മാസപര്യാപ്തിക്ക് കുടിച്ച്, പിന്നെ അമൃതതയിൽ എത്തുന്നു.

സൌമ്യാ ബര്ഹിഷദശ്ചൈവ അഗ്നിഷ്വാത്താസ്തഥൈവ ച। കവ്യാശ്ചൈവ തു യേ പ്രോക്താഃ പിതരഃ സര്വ ഏവ തേ ।। ൫൨.

സൗമ്യന്മാർ, ബർഹിഷദുകൾ, അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാർ, കവ്യന്മാർ എന്നിങ്ങനെ വിളിക്കപ്പെടുന്നവരൊക്കെയും പിതൃകൾ തന്നെയാണ് എന്ന് പറയുന്നു.

സംവത്സരാസ്തു വൈ കവ്യാഃ പഞ്ചാബ്ദാ യേ ദ്വിജൈഃ സ്മൃതാഃ। സൌമ്യാസ്തു ഋതവോ ജ്ഞേയാ മാസാ ബര്ഹിഷദഃ സ്മൃതാഃ। അഗ്നിഷ്വാത്താര്തവശ്ചൈവ പിതൃസര്ഗാ ഹി വൈ ദ്വിജാഃ ।। ൫൨.

കവ്യന്മാരെ സംവത്സരങ്ങൾ എന്ന് അറിയണം; ബ്രാഹ്മണന്മാർ അഞ്ചു വർഷങ്ങൾക്കായി ഓർക്കുന്നവരാണ് അവർ. സൗമ്യന്മാർ ഋതുക്കളാണ്, മാസങ്ങൾ ബർഹിഷദുകൾ എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നു. അഗ്നിഷ്വാത്തന്മാർക്കും ഋതുക്കളുമായി ബന്ധമുണ്ട്; ഇവയൊക്കെയും പിതൃവർഗ്ഗങ്ങൾ തന്നെയാണ്, ബ്രാഹ്മണന്മാരേ.

പിതൃഭിഃ പീയമാനസ്യ പഞ്ചദശ്യാം കലാ തു വൈ। യാവന്ന ക്ഷീയതേ തസ്യ ഭാഗഃ പഞ്ചദശ സ്തു സഃ ।। ൫൨.

പിതൃകൾ പന്ത്രണ്ടാം ദിവസത്തിൽ കുടിക്കുന്ന ചന്ദ്രഭാഗം മുഴുവൻ തീരുന്നതുവരെ അതിന്റെ പന്ത്രണ്ടാം ഭാഗം അവശേഷിക്കും.