തഥൈവ ബാഹ്യതഃ സൂര്യോ ഭ്രമതേ മണ്ഡലാനി തു। ഉദ്വേഷ്ടയന് സ വേഗേന മണ്ഡലാനി തു ഗച്ഛതി ।। ൫൧.
അதே പോലെ സൂര്യൻ പുറത്തുള്ള വൃത്തങ്ങളിൽ വേഗത്തിൽ ചുറ്റിക്കൊണ്ട് സഞ്ചരിക്കുന്നു.
സ രഥോഽധിഷ്ഠിതോ ദേവൈരാദിത്യൈഋഷിഭിസ്തഥാ। ഗന്ധര്വൈരപ്സരോഭിശ്ച ഗ്രാമണീസര്പരാക്ഷസൈഃ ।। ൫൨.
ആ രഥം ദേവന്മാർ, ആദിത്യന്മാർ, മഹർഷികൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസ്സുകൾ, പ്രധാനികൾ, പാമ്പുകൾ, റാക്ഷസന്മാർ എന്നിവരാൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു.
ഏതേ വസന്തി വൈ സൂര്യേ ദ്വൌ ദ്വൌ മാസൌ ക്രമേണ തു। ധാതാര്യമാ പുലസ്ത്യശ്ച പുലഹശ്ച പ്രജാപതിഃ ।। ൫൨.
ഇവരിൽ ഓരോരുത്തരും രണ്ട് മാസങ്ങൾ വീതം സൂര്യനിൽ വസിക്കുന്നു: ധാതാവ്, അര്യമൻ, പുലസ്ത്യൻ, പുലഹൻ, പ്രജാപതി.
ഉരഗോ വാസുകിശ്ചൈവ സങ്കീര്ണാരശ്ച താവുഭൌ। തുമ്ബുരുര്നാരദശ്ചൈവ ഗന്ധര്വൌ ഗായതാം വരൌ ।। ൫൨.
പാമ്പായ വാസുകിയും സംകീർണ്ണനും; ഗായനത്തിൽ പ്രഗത്ഭന്മാരായ ഗന്ധർവന്മാർ തുംബുരുവും നാരദനും.
ക്രതുസ്ഥല്യപ്സരാശ്ചൈവ തഥാ വൈ പുഞ്ജികസ്ഥലീ। ഗ്രാമണീ രഥകൃച്ഛ്രശ്ച തപോര്യശ്ചൈവ താവുഭൌ ।। ൫൨.
ക്രതുസ്ഥലിയും അപ്സരസ്സുകളും, പുഞ്ചികസ്ഥലിയും; പ്രധാനികളായ രഥകൃച്ഛ്രനും തപോര്യനും.
രക്ഷോ ഹേതിഃ പ്രഹേതിശ്ച യാതുധാനാവുദാഹൃതൌ। മധുമാധവയോരേഷ ഗണോ വസതി ഭാസ്കരേ ।। ൫൨.
രാക്ഷസന്മാരായ ഹേതിയും പ്രഹേതിയും, യാതുധാനന്മാരായ ഇരുവരും; മധു, മാധവ മാസങ്ങളിൽ ഈ സംഘം സൂര്യനിൽ വസിക്കുന്നു.
വാസന്തൌ ഗ്രൈഷ്മികൌ മാസൌ മിത്രശ്ച വരുണശ്ച ഹ। ഋഷിരത്രിര്വസിഷ്ഠശ്ച തക്ഷകോ രമ്ഭ ഏവ ച ।। ൫൨.
വസന്തം, ഗ്രീഷ്മം മാസങ്ങളിൽ മിത്രനും വരുണനും, അത്രി, വസിഷ്ഠൻ എന്നീ മഹർഷികൾ, പാമ്പായ തക്ഷകൻ, രംഭയും വസിക്കുന്നു.
മേനകാ സഹജന്യാ ച ഗന്ധര്വൌ ച ഹഹാ ഹുഹൂഃ। രഥസ്വനശ്ച ഗ്രാമണ്യോ രഥചിത്രശ്ച താവുഭൌ ।। ൫൨.
മേനകയും സഹജന്യയും, ഗന്ധർവന്മാരായ ഹഹാ, ഹുഹൂ, പ്രധാനികളായ രഥസ്വനനും രഥചിത്രനും.
പൌരുഷേയോ ധവശ്ചൈവ യാതുധാനാവുദാഹൃതൌ। ഏതേ വസന്തി വൈ സൂര്യേ മാസയോഃ ശുചിശുക്രയോഃ ।। ൫൨.
പൗരുഷേയനും ധവനും എന്ന രണ്ടു യാതുധാനന്മാർ; ശുചി, ശുക്ര മാസങ്ങളിൽ ഇവർ സൂര്യനിൽ വസിക്കുന്നു.
തതഃ സൂര്യേ പുനസ്ത്വന്യാ നിവസന്തീഹ ദേവതാഃ। ഇന്ദ്രശ്ചൈവ വിവസ്വാംശ്ച അങ്ഗിരാ ഭൃഗുരേവ ച ।। ൫൨.
അതിനുശേഷം സൂര്യനിൽ മറ്റു ദേവതകളും വസിക്കുന്നു: ഇന്ദ്രൻ, വിവസ്വാൻ, അങ്കിരസ്സ്, ഭൃഗു.
ഏലാപര്ണസ്തഥാ സര്പഃ ശങ്ഖപാലശ്ച താവുഭൌ। വിശ്വാവസൂഗ്രസേനൌ ച പ്രാതശ്ചൈവാരുണശ്ച ഹ ।। ൫൨.
എലാപർണ്ണൻ, പാമ്പായ ശംഖപാലൻ, വിശ്വാവസു, ഉഗ്രസേനൻ, പ്രാത, അരുണൻ എന്നിവരും.
പ്രമ്ലോചേതി ച വിഖ്യാതാ നിമ്ലോചേതി ച തേ ഉഭേ। യാതുധാനസ്തഥാ സര്പോ വ്യാഘ്രഃ ശ്വേതശ്ച താവുഭൌ। നഭോനഭസ്യയോരേഷ ഗണോ വസതി ഭാസ്കരേ ।। ൫൨.
പ്രമ്ലോചയും നിമ്ലോചയും പ്രശസ്തരാണ്; യാതുധാനനും പാമ്പും, വ്യാഘ്രനും ശ്വേതനും; നഭസ്, നഭസ്യ മാസങ്ങളിൽ ഈ സംഘം സൂര്യനിൽ വസിക്കുന്നു.
ശരദൃ-തൌ പുനഃ ശുഭ്രാ വസന്തി മുനി ദേവതാഃ। പര്ജ്ജന്യശ്ചാഥ പൂഷാ ച ഭരദ്വാജഃ സഗൌതമഃ ।। ൫൨.
ശരദ്കാലത്ത് വിശുദ്ധരായ മുനികളും ദേവതകളും താമസിക്കുന്നു. പർജ്ജന്യൻ, പൂഷൻ, ഭരദ്വാജൻ, ഗൗതമൻ ഇവരും അവിടെയുണ്ട്.
വിശ്വാവസുശ്ച ഗന്ധര്വാസ്തഥൈവ സുരഭിശ്ച യഃ। വിശ്വാചീ ച ഘൃതാചീ ച ഉഭേ തേ ശുഭലക്ഷണേ ।। ൫൨.
വിശ്വാവസു എന്ന ഗന്ധർവ്വനും മറ്റു ഗന്ധർവ്വന്മാരും, സുരഭി, വിശ്വാചി, ഘൃതാചി എന്നിങ്ങനെ ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള രണ്ടുപേരും അവിടെയുണ്ട്.
നാഗ ഐരാവതശ്ചൈവ വിശ്രുതശ്ച ധനഞ്ജയഃ। സേനജിച്ച സുഷേണശചവ സേനാനീര്ഗ്രാമണീശ്ച തൌ ।। ൫൨.
നാഗനായ ഐരാവതനും പ്രശസ്തനായ ധനഞ്ജയനും, സെനജിത്, സുഷേണൻ, രണ്ട് സേനാനായകന്മാർ, ഗ്രാമണി ഇവരും അവിടെയുണ്ട്.
ആപോ വാതശ്ച താവേതൌ യാതുധാനാവുഭൌ സ്മൃതൌ। വസന്ത്യേതേ തു വൈ സൂര്യേ മാസയോശ്ച ഇഷോര്ജയോഃ ।। ൫൨.
ജലം, കാറ്റ് ഇവ രണ്ടും യാതുധാനന്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവരും മറ്റു എല്ലാവരും സൂര്യനോടൊപ്പം ഇഷ, ഊർജ്ജ എന്നീ മാസങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നു.
ഹൈമന്തികൌ തു ദ്വൌ മാസൌ വസന്തി തു ദിവാകരേ। അംശോ ഭഗശ്ച ദ്വാവേതൌ കശ്യപശ്ച ഋതുശ്ച ഹ ।। ൫൨.
ഹൈമന്തികം എന്ന രണ്ടു മാസങ്ങളിലും അംശൻ, ഭാഗൻ, കശ്യപൻ, ഋതു ഇവരും സൂര്യനോടൊപ്പം താമസിക്കുന്നു.
ഭുജങ്ഗശ്ച മഹാപഝഃ സര്പഃ കര്കോടകസ്തഥാ। ചിത്രസേനശ്ച ഗന്ധര്വ ഊര്ണായുശ്ചൈവ താവുഭൌ ।। ൫൨.
മഹാപജ എന്ന ഭുജംഗനും കർക്കോട്ടക എന്ന സർപ്പനും, ചിത്രസേന എന്ന ഗന്ധർവ്വനും ഊർണായു എന്ന രണ്ടുപേരും അവിടെയുണ്ട്.
ഉര്വശീ വിപ്രചിത്തിശ്ച തഥൈവാപ്സരസൌ ശുഭേ। താര്ക്ഷ്യശ്ചാരിഷ്ടനേമിശ്ച സേനാനീര്ഗ്രാമണീശ്ച തൌ ।। ൫൨.
ഉർവശി, വിപ്രചിത്തി, രണ്ട് ശുഭലക്ഷണമുള്ള അപ്സരസ്സുകൾ, താർക്ഷ്യൻ, അരിഷ്ടനേമി, രണ്ട് സേനാനായകന്മാർ, ഗ്രാമണി ഇവരും അവിടെയുണ്ട്.
വിദ്യുത്സ്ഫൂര്ജ്ജശ്ച താവുഗ്രൌ യാതുധാനാവുദാഹൃതൌ। സഹേ ചൈവ സഹസ്യേ ച വസന്ത്യേതേ ദിവാകരേ ।। ൫൨.
വിദ്യുത്, സ്ഫൂർജ്ജൻ എന്ന രണ്ട് ഭയങ്കര യാതുധാനന്മാരും, സഹേയും സഹസ്യനും സൂര്യനോടൊപ്പം താമസിക്കുന്നു.
തതഃ ശൈശിരയോശ്വാപി മാസയോര്നിവസന്തി വൈ। ത്വഷ്ടാ വിഷ്ണുര്ജമദഗ്നിര്വിശ്വാമിത്രസ്തഥൈവ ച ।। ൫൨.
ശൈശിരം എന്ന രണ്ട് മാസങ്ങളിലും ത്വഷ്ടാവ്, വിഷ്ണു, ജമദഗ്നി, വിശ്വാമിത്രൻ ഇവരും താമസിക്കുന്നു.
കാദ്രവേയൌ തഥാ നാഗൌ കമ്ബലാശ്വതരാവുഭൌ। ഗന്ധര്വോ ധൃതരാഷ്ട്രശ്ച സൂര്യവര്ച്ചാസ്തഥൈവ ച ।। ൫൨.
കാദ്രവയ വംശത്തിൽ ജനിച്ച കംബലനും അശ്വതരനും, ഗന്ധർവ്വനായ ധൃതരാഷ്ട്രനും സൂര്യവർചസും അവിടെയുണ്ട്.
തിലോത്തമാപ്സരാശ്ചൈവ ദേവീ രമ്ബാ മനോരമാ। ഋതജിത്സത്യജിച്ചൈവ ഗ്രാമണ്യൌ ലോകവിശ്രുതൌ ।। ൫൨.
തിലോത്തര എന്ന അപ്സരസ്സും ദേവിയായ രംഭയും മനോരമയും, ഋതജിത്, സത്യജിത് എന്ന രണ്ട് പ്രശസ്ത ഗ്രാമണിമാരും അവിടെയുണ്ട്.
ബ്രഹ്മോപേതസ്തഥാ ദക്ഷോ യജ്ഞോപേതശ്ച സ സ്മൃതഃ। ഏതേ ദേവാ വസന്ത്യര്കേ ദ്വൌ മാസൌ തു ക്രമേണ തു ।। ൫൨.
ബ്രഹ്മോപ്പേതൻ, ദക്ഷൻ, യജ്ഞോപ്പേതൻ ഇവരും ഓർമ്മിക്കപ്പെടുന്നു. ഇവർ ഓരോരണ്ട് മാസം വീതം സൂര്യനോടൊപ്പം താമസിക്കുന്നു.
സ്ഥാനാഭിമാനിനോ ഹ്യേതേ ഗണാ ദ്വാദശ സപ്തകാഃ। സൂര്യമാപ്യായയന്ത്യേതേ തേജസാ തേജ ഉത്തമമ് ।। ൫൨.
സ്വന്തം സ്ഥാനങ്ങളിൽ അധികാരം വഹിക്കുന്ന ഇവർ പതിനിരണ്ട് ഏഴംഗസംഘങ്ങളാണ്. ഇവരുടെ തേജസ്സാൽ സൂര്യൻ പരമപ്രഭയോടെ പ്രകാശിക്കുന്നു.
പ്രഥിതൈസ്തൈര്വചോബിസ്തു സ്തുവന്തി മുനയോ രവിമ്। ഗന്ധര്വാപ്സരസശ്ചൈവ ഗീതനൃത്യൈരുപാസതേ ।। ൫൨.
പ്രശസ്തമായ വചനങ്ങളാൽ മുനികൾ സൂര്യനെ സ്തുതിക്കുന്നു. ഗന്ധർവ്വരും അപ്സരസ്സുകളും ഗാനനൃത്തങ്ങളാൽ അവനെ ആരാധിക്കുന്നു.
ഗ്രാമണീയക്ഷഭൂതാസ്തു കുര്വതേ ഭീമസംഗ്രഹമ്। സര്പാ വഹന്തി സൂര്യഞ്ച യാതുധാനാനുയാന്തി ച। വാലഖില്യാ നയന്ത്യസ്തം പരിചാര്യോദയാദ്രവിമ് ।। ൫൨.
ഗ്രാമണി, യക്ഷൻ, ഭൂതങ്ങൾ ഭീമമായ സംഗമം നടത്തുന്നു. സർപ്പങ്ങൾ സൂര്യനെ ചുമക്കുന്നു, യാതുധാനന്മാർ അവനെ അനുഗമിക്കുന്നു, വാലഖില്യന്മാർ അവനെ അസ്തമയത്തിലേക്ക് നയിക്കുകയും ഉദയസമയത്ത് സേവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ഏതേഷാമേവ ദേവാനാം യതാവീര്യം യഥാതപഃ। യഥായോഗം യഥാസത്യം യഥാധര്മം യതാബലമ് ।। ൫൨.
ഈzelfde ദേവന്മാരുടെ ശക്തിക്കനുസരിച്ച്, അവരുടെ താപത്തിലും യോഗ്യതയിലും സത്യത്തിലും ധർമ്മത്തിലും ബലത്തിലും അനുസരിച്ച്—
യഥാ തപത്യസൌ സൂര്യസ്തേഷാം സിദ്ധസ്തു തേജസാ। ഇത്യേതേ വൈ വസന്തീഹ ദ്വൌ ദ്വൌ മാസൌ ദിവാകരേ ।। ൫൨.
സൂര്യൻ ഇവരുടെ തേജസ്സാൽ പ്രകാശിക്കുന്നു; അതുപോലെ അവൻ അവരുടെ പ്രഭയാൽ പൂർണതയിലാകുന്നു. ഇവർ ഓരോരണ്ട് മാസം വീതം സൂര്യനോടൊപ്പം താമസിക്കുന്നു.
ഋഷയോ ദേവഗന്ധര്വാഃ പന്നഗാപ്സരസാങ്ഗണാഃ । ഗ്രാമണ്യശ്ച തഥാ യക്ഷാ യാതുധാനാശ്ച ഭൂരിശഃ ।। ൫൨.
മുനികൾ, ദേവന്മാർ, ഗന്ധർവ്വന്മാർ, പന്നഗന്മാർ, അപ്സരസ്സുകൾ, ഗ്രാമണിമാർ, യക്ഷന്മാർ, അനേകം യാതുധാനന്മാർ ഇവരും അവിടെയുണ്ട്.