വായുപുരാണമ്

ഏവമര്ഥ വശാത്തസ്യ സന്നിവേശോ രഥസ്യ തു। തഥാ സംയോഗഭാഗേന സംസിദ്ധോ ഭാസ്വരോ രഥഃ ।। ൫൧.

ഇങ്ങനെ, അവയുടെ ഉദ്ദേശം അനുസരിച്ച് രഥത്തിന്റെ ക്രമീകരണം. അങ്ങനെ സംയോജനത്തിലൂടെ പ്രകാശമുള്ള രഥം പൂർണ്ണമാകുന്നു.

തേനാഽസൌ തരണിര്ദേവസ്തരസാ സര്പതേ ദിവി। യുഗാക്ഷകോടിസമ്ബദ്ധൌ രശ്മീ ദ്വൌ സ്യന്ദനസ്യ ഹി ।। ൫൧.

ഇതുകൊണ്ട് അതിവേഗം സഞ്ചരിക്കുന്ന സൂര്യദേവൻ ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നു; രഥത്തിന്റെ രണ്ട് കിരണങ്ങൾ യോക്‌ക്കും അക്ഷത്തിനും അറ്റങ്ങളിൽ ബന്ധിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

ധ്രുവേണ ഭ്രമതോ രശ്മീ വിചക്രയുഗയോസ്തു വൈ। ഭ്രമതോ മണ്ഡലാനി സ്യുഃ ഖേചരസ്യ രഥസ്യ തു ।। ൫൧.

ധ്രുവനക്ഷത്രത്തോടും ഇരട്ടചക്രത്തോടും കൂടി കിരണങ്ങൾ ചുറ്റുമ്പോൾ, ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്ന രഥത്തിന്റെ വൃത്തങ്ങൾ ഉണ്ടാകുന്നു.

യുഗാക്ഷകോടീ തേ തസ്യ ദക്ഷിണേ സ്യന്ദനസ്യ തു। ധ്രുവേണ സംഗൃഹീതേ വൈ ദ്വിചക്രശ്വേതരജ്ജുവത് ।। ൫൧.

ആ രഥത്തിന്റെ വലതുവശത്ത് ഇരുവശങ്ങളിലുമുള്ള യോകിന്റെ അറ്റങ്ങൾ ധ്രുവനാൽ പിടിച്ചിരിക്കുന്നു. ആ രഥത്തിന് രണ്ട് ചക്രങ്ങളും വെള്ളരശ്മികളും ഉണ്ട്.

ഭ്രമന്തമനുഗച്ഛേതാം ധ്രുവം രശ്മീ തു താവുഭൌ । യുഗാക്ഷ കോടീ തേ തസ്യ വാതോര്മീ സ്യന്ദനസ്യ തു ।। ൫൧.

ധ്രുവൻ ചുറ്റുമ്പോൾ ആ രണ്ടു രശ്മികളും അവനെ പിന്തുടരുന്നു; ആ രഥത്തിന്റെ യോകിന്റെ അറ്റങ്ങൾ കാറ്റിന്റെ തിരകളാണ്.

കീലാസക്തോ യഥാ രജ്ജുര്ഭ്രമതേ സര്വതോ ദിശമ്। ഹ്രസതസ്തസ്യ രശ്മീ തൌ മണ്ഡലേഷൂത്തരായണേ ।। ൫൧.

ഒരു കിളി കയറ്റിയ കയറുപോലെ എല്ലാ ദിശകളിലേക്കും ചുറ്റുന്നതുപോലെ, ഉത്തരായണത്തിൽ ചുറ്റുമ്പോൾ ആ രണ്ടു രശ്മികൾ വൃത്തങ്ങളിൽ ചുരുങ്ങുന്നു.

വര്ദ്ധേതേ ദക്ഷിണേ ചൈവ ഭ്രമതോ മണ്ഡലാനി തു। ധ്രുവേണ സംഗൃഹീതൌ തു രസ്മീ വൈ നയതോ രവിമ് ।। ൫൧.

ദക്ഷിണായണത്തിൽ വൃത്തങ്ങൾ ചുറ്റുമ്പോൾ അവ ദൈർഘ്യം കൂടുന്നു; ധ്രുവൻ പിടിച്ചിരിക്കുന്ന ആ രശ്മികൾ സൂര്യനെ മുന്നോട്ട് നയിക്കുന്നു.

ആകൃഷ്യേതേ യദാ തൌ വൈ ധ്രുവേണ സമധിഷ്ഠിതൌ। തദാ സോഽഭ്യന്തരം സൂര്യോ ഭ്രമതേ മണ്ഡലാനി തു ।। ൫൧.

ധ്രുവൻ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന ആ രണ്ട് രശ്മികൾ അകത്തേക്ക് വലിക്കുമ്പോൾ, സൂര്യൻ അകത്തെ വൃത്തങ്ങളിൽ ചുറ്റുന്നു.

അശീതിമണ്ഡലശതം കാഷ്ഠയോരുഭയോശ്ചരന് । ധ്രുവേണ മുച്യമാനാഭ്യാം രശ്മിഭ്യാം പുനരേവ തു ।। ൫൧.

എൺപത് നൂറ് വൃത്തങ്ങൾ ഇരുവശത്തും കടന്ന്, ആ രണ്ടു രശ്മികളിൽ നിന്ന് ധ്രുവൻ വിടുവിക്കുമ്പോൾ, സൂര്യൻ വീണ്ടും തിരികെ വരുന്നു.

തഥൈവ ബാഹ്യതഃ സൂര്യോ ഭ്രമതേ മണ്ഡലാനി തു। ഉദ്വേഷ്ടയന് സ വേഗേന മണ്ഡലാനി തു ഗച്ഛതി ।। ൫൧.

അதே പോലെ സൂര്യൻ പുറത്തുള്ള വൃത്തങ്ങളിൽ വേഗത്തിൽ ചുറ്റിക്കൊണ്ട് സഞ്ചരിക്കുന്നു.

സ രഥോഽധിഷ്ഠിതോ ദേവൈരാദിത്യൈഋഷിഭിസ്തഥാ। ഗന്ധര്വൈരപ്സരോഭിശ്ച ഗ്രാമണീസര്പരാക്ഷസൈഃ ।। ൫൨.

ആ രഥം ദേവന്മാർ, ആദിത്യന്മാർ, മഹർഷികൾ, ഗന്ധർവന്മാർ, അപ്സരസ്സുകൾ, പ്രധാനികൾ, പാമ്പുകൾ, റാക്ഷസന്മാർ എന്നിവരാൽ നിയന്ത്രിക്കപ്പെടുന്നു.

ഏതേ വസന്തി വൈ സൂര്യേ ദ്വൌ ദ്വൌ മാസൌ ക്രമേണ തു। ധാതാര്യമാ പുലസ്ത്യശ്ച പുലഹശ്ച പ്രജാപതിഃ ।। ൫൨.

ഇവരിൽ ഓരോരുത്തരും രണ്ട് മാസങ്ങൾ വീതം സൂര്യനിൽ വസിക്കുന്നു: ധാതാവ്, അര്യമൻ, പുലസ്ത്യൻ, പുലഹൻ, പ്രജാപതി.

ഉരഗോ വാസുകിശ്ചൈവ സങ്കീര്ണാരശ്ച താവുഭൌ। തുമ്ബുരുര്നാരദശ്ചൈവ ഗന്ധര്വൌ ഗായതാം വരൌ ।। ൫൨.

പാമ്പായ വാസുകിയും സംകീർണ്ണനും; ഗായനത്തിൽ പ്രഗത്ഭന്മാരായ ഗന്ധർവന്മാർ തുംബുരുവും നാരദനും.

ക്രതുസ്ഥല്യപ്സരാശ്ചൈവ തഥാ വൈ പുഞ്ജികസ്ഥലീ। ഗ്രാമണീ രഥകൃച്ഛ്രശ്ച തപോര്യശ്ചൈവ താവുഭൌ ।। ൫൨.

ക്രതുസ്ഥലിയും അപ്സരസ്സുകളും, പുഞ്ചികസ്ഥലിയും; പ്രധാനികളായ രഥകൃച്ഛ്രനും തപോര്യനും.

രക്ഷോ ഹേതിഃ പ്രഹേതിശ്ച യാതുധാനാവുദാഹൃതൌ। മധുമാധവയോരേഷ ഗണോ വസതി ഭാസ്കരേ ।। ൫൨.

രാക്ഷസന്മാരായ ഹേതിയും പ്രഹേതിയും, യാതുധാനന്മാരായ ഇരുവരും; മധു, മാധവ മാസങ്ങളിൽ ഈ സംഘം സൂര്യനിൽ വസിക്കുന്നു.

വാസന്തൌ ഗ്രൈഷ്മികൌ മാസൌ മിത്രശ്ച വരുണശ്ച ഹ। ഋഷിരത്രിര്വസിഷ്ഠശ്ച തക്ഷകോ രമ്ഭ ഏവ ച ।। ൫൨.

വസന്തം, ഗ്രീഷ്മം മാസങ്ങളിൽ മിത്രനും വരുണനും, അത്രി, വസിഷ്ഠൻ എന്നീ മഹർഷികൾ, പാമ്പായ തക്ഷകൻ, രംഭയും വസിക്കുന്നു.

മേനകാ സഹജന്യാ ച ഗന്ധര്വൌ ച ഹഹാ ഹുഹൂഃ। രഥസ്വനശ്ച ഗ്രാമണ്യോ രഥചിത്രശ്ച താവുഭൌ ।। ൫൨.

മേനകയും സഹജന്യയും, ഗന്ധർവന്മാരായ ഹഹാ, ഹുഹൂ, പ്രധാനികളായ രഥസ്വനനും രഥചിത്രനും.

പൌരുഷേയോ ധവശ്ചൈവ യാതുധാനാവുദാഹൃതൌ। ഏതേ വസന്തി വൈ സൂര്യേ മാസയോഃ ശുചിശുക്രയോഃ ।। ൫൨.

പൗരുഷേയനും ധവനും എന്ന രണ്ടു യാതുധാനന്മാർ; ശുചി, ശുക്ര മാസങ്ങളിൽ ഇവർ സൂര്യനിൽ വസിക്കുന്നു.

തതഃ സൂര്യേ പുനസ്ത്വന്യാ നിവസന്തീഹ ദേവതാഃ। ഇന്ദ്രശ്ചൈവ വിവസ്വാംശ്ച അങ്ഗിരാ ഭൃഗുരേവ ച ।। ൫൨.

അതിനുശേഷം സൂര്യനിൽ മറ്റു ദേവതകളും വസിക്കുന്നു: ഇന്ദ്രൻ, വിവസ്വാൻ, അങ്കിരസ്സ്, ഭൃഗു.

ഏലാപര്ണസ്തഥാ സര്പഃ ശങ്ഖപാലശ്ച താവുഭൌ। വിശ്വാവസൂഗ്രസേനൌ ച പ്രാതശ്ചൈവാരുണശ്ച ഹ ।। ൫൨.

എലാപർണ്ണൻ, പാമ്പായ ശംഖപാലൻ, വിശ്വാവസു, ഉഗ്രസേനൻ, പ്രാത, അരുണൻ എന്നിവരും.

പ്രമ്ലോചേതി ച വിഖ്യാതാ നിമ്ലോചേതി ച തേ ഉഭേ। യാതുധാനസ്തഥാ സര്പോ വ്യാഘ്രഃ ശ്വേതശ്ച താവുഭൌ। നഭോനഭസ്യയോരേഷ ഗണോ വസതി ഭാസ്കരേ ।। ൫൨.

പ്രമ്ലോചയും നിമ്ലോചയും പ്രശസ്തരാണ്; യാതുധാനനും പാമ്പും, വ്യാഘ്രനും ശ്വേതനും; നഭസ്, നഭസ്യ മാസങ്ങളിൽ ഈ സംഘം സൂര്യനിൽ വസിക്കുന്നു.

ശരദൃ-തൌ പുനഃ ശുഭ്രാ വസന്തി മുനി ദേവതാഃ। പര്ജ്ജന്യശ്ചാഥ പൂഷാ ച ഭരദ്വാജഃ സഗൌതമഃ ।। ൫൨.

ശരദ്കാലത്ത് വിശുദ്ധരായ മുനികളും ദേവതകളും താമസിക്കുന്നു. പർജ്ജന്യൻ, പൂഷൻ, ഭരദ്വാജൻ, ഗൗതമൻ ഇവരും അവിടെയുണ്ട്.

വിശ്വാവസുശ്ച ഗന്ധര്വാസ്തഥൈവ സുരഭിശ്ച യഃ। വിശ്വാചീ ച ഘൃതാചീ ച ഉഭേ തേ ശുഭലക്ഷണേ ।। ൫൨.

വിശ്വാവസു എന്ന ഗന്ധർവ്വനും മറ്റു ഗന്ധർവ്വന്മാരും, സുരഭി, വിശ്വാചി, ഘൃതാചി എന്നിങ്ങനെ ശുഭലക്ഷണങ്ങളുള്ള രണ്ടുപേരും അവിടെയുണ്ട്.

നാഗ ഐരാവതശ്ചൈവ വിശ്രുതശ്ച ധനഞ്ജയഃ। സേനജിച്ച സുഷേണശചവ സേനാനീര്ഗ്രാമണീശ്ച തൌ ।। ൫൨.

നാഗനായ ഐരാവതനും പ്രശസ്തനായ ധനഞ്ജയനും, സെനജിത്, സുഷേണൻ, രണ്ട് സേനാനായകന്മാർ, ഗ്രാമണി ഇവരും അവിടെയുണ്ട്.

ആപോ വാതശ്ച താവേതൌ യാതുധാനാവുഭൌ സ്മൃതൌ। വസന്ത്യേതേ തു വൈ സൂര്യേ മാസയോശ്ച ഇഷോര്ജയോഃ ।। ൫൨.

ജലം, കാറ്റ് ഇവ രണ്ടും യാതുധാനന്മാരായി അറിയപ്പെടുന്നു. ഇവരും മറ്റു എല്ലാവരും സൂര്യനോടൊപ്പം ഇഷ, ഊർജ്ജ എന്നീ മാസങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നു.

ഹൈമന്തികൌ തു ദ്വൌ മാസൌ വസന്തി തു ദിവാകരേ। അംശോ ഭഗശ്ച ദ്വാവേതൌ കശ്യപശ്ച ഋതുശ്ച ഹ ।। ൫൨.

ഹൈമന്തികം എന്ന രണ്ടു മാസങ്ങളിലും അംശൻ, ഭാഗൻ, കശ്യപൻ, ഋതു ഇവരും സൂര്യനോടൊപ്പം താമസിക്കുന്നു.

ഭുജങ്ഗശ്ച മഹാപഝഃ സര്പഃ കര്കോടകസ്തഥാ। ചിത്രസേനശ്ച ഗന്ധര്വ ഊര്ണായുശ്ചൈവ താവുഭൌ ।। ൫൨.

മഹാപജ എന്ന ഭുജംഗനും കർക്കോട്ടക എന്ന സർപ്പനും, ചിത്രസേന എന്ന ഗന്ധർവ്വനും ഊർണായു എന്ന രണ്ടുപേരും അവിടെയുണ്ട്.

ഉര്വശീ വിപ്രചിത്തിശ്ച തഥൈവാപ്സരസൌ ശുഭേ। താര്ക്ഷ്യശ്ചാരിഷ്ടനേമിശ്ച സേനാനീര്ഗ്രാമണീശ്ച തൌ ।। ൫൨.

ഉർവശി, വിപ്രചിത്തി, രണ്ട് ശുഭലക്ഷണമുള്ള അപ്സരസ്സുകൾ, താർക്ഷ്യൻ, അരിഷ്ടനേമി, രണ്ട് സേനാനായകന്മാർ, ഗ്രാമണി ഇവരും അവിടെയുണ്ട്.

വിദ്യുത്സ്ഫൂര്ജ്ജശ്ച താവുഗ്രൌ യാതുധാനാവുദാഹൃതൌ। സഹേ ചൈവ സഹസ്യേ ച വസന്ത്യേതേ ദിവാകരേ ।। ൫൨.

വിദ്യുത്, സ്ഫൂർജ്ജൻ എന്ന രണ്ട് ഭയങ്കര യാതുധാനന്മാരും, സഹേയും സഹസ്യനും സൂര്യനോടൊപ്പം താമസിക്കുന്നു.