വായുപുരാണമ്

ഏതേ യോജനമാത്രാച്ച സാര്ദ്ധാര്ദ്ധാന്നിഷ്കൃതാദപി। വൃഷ്ടിസര്ഗസ്തഥാ തേഷാം ധാരാസാരാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ। പുഷ്കരാവര്ത്തകാ നാമ യേ മേഘാഃ പക്ഷസമ്ഭവാഃ ।। ൫൧.

ഒരു യോജനവും അരയോജനവും അകലത്തുനിന്നും പോലും ഇവയുടെ മഴ പെയ്യുന്നു; അവയുടെ നീര്‍വാരങ്ങള്‍ തുടർച്ചയായവയാണെന്ന് പറയുന്നു. ചിറകുകളില്‍ നിന്നു ജനിച്ച മേഘങ്ങളെ പുഷ്കരാവര്‍ത്തകങ്ങള്‍ എന്ന് വിളിക്കുന്നു.

ശക്രേണ പക്ഷാശ്ഛിന്നാ യേ പര്വതാനാം മഹോജസാമ്। കാമഗാനാം പ്രവൃദ്ധാനാം ഭൂതാനാം ശിവമിച്ഛതാ ।। ൫൧.

ഇന്ദ്രന്‍ ശക്തിയേറിയ പര്‍വ്വതങ്ങളുടെ ചിറകുകള്‍ മുറിച്ചുകളഞ്ഞു. സ്വേച്ഛയോടെ സഞ്ചരിച്ചും വളര്‍ന്നും ജീവജാലങ്ങളുടെ ക്ഷേമത്തിനായി അങ്ങനെ ചെയ്തു.

പുഷ്കരാ നാമ തേ മേഘാ ബൃഹന്തസ്തോയ മത്സരാഃ। പുഷ്കരാവര്ത്തകാസ്തേന കാരണേനേഹ ശബ്ദിതാഃ ।। ൫൧.

വലിയതും വെള്ളം നിറഞ്ഞതുമായ ഈ മേഘങ്ങളെ പുഷ്കരങ്ങള്‍ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. പരസ്പരം മത്സരമുള്ളവയാണിവ. അതുകൊണ്ടാണ് ഇവയെ പുഷ്കരാവര്‍ത്തകങ്ങള്‍ എന്ന് വിളിക്കുന്നത്.

നാനാരൂപധരാശ്ചൈവ മഹാഘോരതരാശ്ച തേ। കല്പാന്തവൃഷ്ടേഃ സ്രഷ്ടാരഃ സംവര്ത്താഗ്നേര്നിയാമകാഃ ।। ൫൧.

വിവിധ രൂപങ്ങള്‍ സ്വീകരിക്കുകയും അത്യന്തം ഭയാനകരാവുകയും ചെയ്യുന്ന ഇവയാണ് കാലാന്ത്യത്തിലെ മഴ സൃഷ്ടിക്കുകയും സംവര്‍ത്താഗ്നിയെ നിയന്ത്രിക്കുകയും ചെയ്യുന്നത്.

വര്ഷന്ത്യേതേ യുഗാന്തേഷു തൃതീയാസ്തേ പ്രകീര്ത്തിതാഃ। അനേകരൂപസംസ്ഥാനാഃ പൂരയന്തോ മഹീതലമ് । വായും പരം വഹന്തഃ സ്യുരാശ്രിതാഃ കല്പസാധകാഃ ।। ൫൧.

യുഗാന്തത്തില്‍ മഴ പെയ്യുന്ന മൂന്നാമത്തെ തരത്തിലുള്ള ഇവ, അനേകം രൂപങ്ങളും ഭാവങ്ങളും സ്വീകരിച്ച് ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലം നിറയ്ക്കുന്നു. പരമമായ വായുവിനെ വഹിച്ച്, സൃഷ്ടിയുടെ ചക്രത്തില്‍ പ്രധാന പങ്ക് വഹിക്കുന്നു.

യാന്യസ്യാണ്ഡകപാലസ്യ പ്രാകൃതസ്യാഭവംസ്തദാ। തസ്മാദ്ബ്രഹ്മാ സമുത്പന്നശ്ചതുര്വക്ത്രഃ സ്വയമ്ഭുവഃ। താന്യേവാണ്ഡകപാലസ്യ സര്വേ മേഘാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ ।। ൫൧.

ആദ്യകാലത്ത് ആണ്ഡകപ്പാളത്തില്‍ നിന്നു ഉദിച്ചതില്‍ നിന്നാണ് സ്വയംഭുവനായ നാലുമുഖ ബ്രഹ്മാവു ജനിച്ചത്. ആണ്ഡകപ്പാളത്തില്‍ നിന്നുള്ളവയാണിവയെല്ലാം എന്ന് പറയുന്നു.

തേഷാമാപ്യായനം ധൂമഃ സര്വേഷാമവിശേഷതഃ । തേഷാം ശ്രേഷ്ഠസ്തു പര്ജ്ജന്യശ്ചത്വാരശ്ചൈവ ദിഗ്ഗജാഃ ।। ൫൧.

ഇവയുടെ പോഷണം പുകയിലൂടെയാണ്, എല്ലാം ഒരുപോലെയാണ്. അവയില്‍ പര്ജന്യന്‍ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനും, നാലു ദിക്കുഗജങ്ങളും കൂടിയാണ്.

ഗജാനാം പര്വതാനാഞ്ച മേഘാനാം ഭോഗിഭിഃ സഹ। കുലമേകം പൃഥഗ്ഭൂതം യോനിരേകാ ജലം സ്മൃതമ് ।। ൫൧.

ആനകള്‍, പര്‍വ്വതങ്ങള്‍, മേഘങ്ങള്‍, പാമ്പുകള്‍ — ഇവയുടെ കുടുംബം ഒന്നായാണ് കണക്കാക്കുന്നത്. അവയുടെ ജന്മസ്ഥാനം വെള്ളമാണ്.

പര്ജന്യോ ദിഗ്ഗജാശ്ചൈവ ഹേമന്തേ ശീതസമ്ഭവാഃ। തുഷാരവൃഷ്ടിം വര്ഷന്തി സര്വസസ്യവിവൃദ്ധയേ ।। ൫൧.

പര്ജന്യനും ദിക്കുഗജങ്ങളും ശീതകാലത്ത് തണുപ്പില്‍ നിന്നു ഉരുത്തിരിഞ്ഞ് തുഷാരമഴ പെയ്യുന്നു, എല്ലാ വിളകളും വളരാനായി.

ശ്രേഷ്ഠഃ പരിവഹോ നാമ തേഷാം വായുരപാശ്രയഃ। യോഽസൌ ബിഭര്ത്തി ഭഗവാന് ഗങ്ഗാമാകാശഗോചരാമ്। ദിവ്യാമതിജലാം പുണ്യാം വിദ്യാം സ്വര്ഗപഥിസ്ഥിതാമ് ।। ൫൧.

ഇവയില്‍ പരിവഹം എന്ന പേരിലുള്ള വായു ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാണ്, വെള്ളത്തിന് ആശ്രയമായത്. ആ ഭഗവാന്‍ ആകാശത്തിലൂടെ ഒഴുകുന്ന ദിവ്യമായ, വിശുദ്ധമായ, സ്വര്‍ഗ്ഗപഥത്തില്‍ നിലകൊള്ളുന്ന ഗംഗയെ വഹിക്കുന്നു.

തസ്യാവിഷ്പന്ദജന്തോയം ദിഗ്ഗജാഃ പൃഥുഭിഃ കരൈഃ। ശീകരം സമ്പ്രമുഞ്ചന്തി നീഹാര ഇതി സ സ്മൃതഃ ।। ൫൧.

അവയുടെ അശാന്തമായ വെള്ളത്തില്‍ നിന്നു, ദിക്കുഗജങ്ങള്‍ വിശാലമായ തുമ്പുകളാല്‍ തുള്ളികള്‍ വിതറുന്നു. അതാണ് നിഹാരം എന്ന് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ദക്ഷിണേന ഗിരിര്യോഽസൌ ഹേമകൂട ഇതി സ്മൃതഃ। ഉദഗ് ഹിമവതഃ ശൈലാദുത്തരസ്യ ച ദക്ഷിണേ। പുണ്ഡ്രം നാമ സമാഖ്യാതം നഗരം തത്ര വൈ സ്മൃതമ് ।। ൫൧.

തെക്കോട്ട് ഹിമകൂടം എന്ന പര്‍വ്വതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ഹിമവതിന്റെ വടക്കിലും വടക്കന്‍ പ്രദേശത്തിന്റെ തെക്കിലും പുണ്ഡ്രം എന്ന നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

തസ്മിന്നിപതിതം വര്ഷം യത്തുഷാരസമുദ്ഭവമ് । തതസ്തദാവഹോ വായുര്ഹിമശൈലാത് സമുദ്വഹന്। ആനയത്യാത്മയോഗേന സിഞ്ചമാനോ മഹാഗിരിമ് ।। ൫൧.

അവിടെ തുഷാരത്തില്‍ നിന്നു ഉരുത്തിരിയുന്ന മഴ വീഴുമ്പോള്‍, അതിനെ വായു ഹിമപര്‍വ്വതത്തില്‍ നിന്ന് എടുത്തു, തന്റെ ശക്തിയാല്‍ മഹാപര്‍വ്വതത്തില്‍ വിതറുന്നു.

ഹിമവന്തമതിക്രമ്യ വൃഷ്ടിശേഷം തതഃ പരമ്। ഇഹാഭ്യേതി തതഃ പശ്ചാദപരാന്തവിവൃദ്ധയേ ।। ൫൧.

ഹിമവാനെ കടന്ന് ശേഷിച്ച മഴ പിന്നീട് ഇവിടെ എത്തുന്നു; പിന്നീടത് പടിഞ്ഞാറന്‍ പ്രദേശം വളരാനായി സഹായിക്കുന്നു.

മേഘാവാപ്യായതശ്ചൈവ സര്വമേതത് പ്രകീര്ത്തിതമ് । സൂര്യ ഏവ തു വൃഷ്ടിനാം സ്രഷ്ടാ സമുപദിശ്യതേ ।। ൫൧.

ഇങ്ങനെ മേഘങ്ങളുടെ വ്യാപനം വിവരിച്ചു. മഴയുടെ സ്രഷ്ടാവായി സൂര്യനെയാണ് ഉപദേശിക്കുന്നത്.

ധ്രുവേണാ വേഷ്ടിതഃ സൂര്യസ്താഭ്യാം വൃഷ്ടിഃ പ്രവര്ത്തതേ। ധ്രുവേണാവേഷ്ടിതോ വായുര്വൃഷ്ടിം സംഹരതേ പുനഃ ।। ൫൧.

ധ്രുവനക്ഷത്രം ചുറ്റിപ്പിടിച്ചിരിക്കുന്ന സൂര്യൻ, ആ രണ്ട് ഘടകങ്ങൾക്കൊണ്ട് മഴ വരുത്തുന്നു. അതേ ധ്രുവനക്ഷത്രം ചുറ്റിയുള്ള വായു വീണ്ടും ആ മഴ പിന്‍വലിക്കുന്നു.

ഗ്രഹാന്നിഃസൃത്യ സൂര്യാത്തു കൃത്സ്നേ നക്ഷത്രമണ്ഡലേ । വാരസ്യാന്തേ വിശത്യര്കം ധ്രുവേണ പരിവേഷ്ടിതമ് ।। ൫൧.

ഗ്രഹങ്ങളിൽ നിന്നും സൂര്യനിൽ നിന്നും പുറത്ത് വന്നത്, നക്ഷത്രങ്ങളുടെ മുഴുവൻ മണ്ഡലത്തിലും, ദിവസാവസാനത്ത്, ധ്രുവനക്ഷത്രം ചുറ്റിയ സൂര്യനിലേക്ക് പ്രവേശിക്കുന്നു.

അതഃ സൂര്യരഥസ്യാഥ സന്നിവേശം നിബോധത। സംസ്ഥിതൈനൈകചക്രേണ പഞ്ചാരേണ ത്രിനാഭിനാ ।। ൫൧.

ഇപ്പോൾ സൂര്യന്റെ രഥത്തിന്റെ ക്രമീകരണം കേൾക്കൂ: അതിന് ഒരു ചക്രവും, അഞ്ചു ആറുകളും, മൂന്നു നാഭികളും ഉണ്ട്.

ഹിരണ്മയേന ഭഗവാന് പര്വണാ തു മഹൌജസാ। നഷ്ടവര്ത്മാന്ധകാരേണ ഷട്‌പ്രകാരൈകനേമിനാ। ചക്രേണ ഭാസ്വതാ സൂര്യഃ സ്യന്ദനേന പ്രസര്പ്പതി ।। ൫൧.

വളരെ പ്രകാശമുള്ള ഭഗവാൻ സൂര്യൻ, പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള അക്ഷം, ഇരുട്ടിൽ മറഞ്ഞ പാത, ആറു വിധത്തിലുള്ള ഒരു നെമി, പ്രകാശമുള്ള ചക്രം എന്നിവയുള്ള രഥത്തിൽ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

ദശ യോജനസാഹസ്രോ വിസ്താരായാമതഃ സ്മൃതഃ। ദ്വിഗുണോഽസ്യ രഥോപസ്ഥാദീഷാദണ്ഡപ്രമാണതഃ ।। ൫൧.

അത് പത്ത് ആയിരം യോജന ദൈർഘ്യവും വീതിയും ഉള്ളതാണെന്ന് പറയുന്നു. അതിന്റെ അടിത്തറ അക്ഷത്തിന്റെ അളവിൽ ഇരട്ടിയാണു.

സ തസ്യ ബ്രഹ്മണാ സൃഷ്ടോ രഥോ ഹ്യര്ഥവശേന തു। അസങ്ഗഃ കാഞ്ചനോ ദിവ്യോ യുക്തഃ പരമഗൈര്ഹയൈഃ ।। ൫൧.

ബ്രഹ്മാവു പ്രത്യേക കാരണത്താൽ സൃഷ്ടിച്ച ആ രഥം, ബന്ധനമില്ലാത്തതും പൊന്നുപോലും ദിവ്യവും അതിവേഗം ഓടുന്ന ഉത്തമ കുതിരകളാൽ കെട്ടിയതുമാണ്.

ഛന്ദോഭിര്വാജിരൂപൈസ്തു യതഃ ശുക്രസ്തതഃ സ്ഥിതഃ। വരുണസ്യന്ദനസ്തേഹ ലക്ഷണൈഃ സദൃശസ്തു സഃ। തേ നാഽസൌ സര്പതിവ്യോമ്നി ഭാസ്വതാ തു ദിവാകരഃ ।। ൫൧.

ഛന്ദസ്സുകൾ കുതിരകളുടെ രൂപത്തിൽ അവിടെ നിലകൊള്ളുന്നു; ശുക്രൻ മുന്നിൽ. വരുണന്റെ രഥവും അതുപോലെയാണ്. അങ്ങനെ പ്രകാശമുള്ള സൂര്യൻ ആകാശത്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നു.

അഥേമാനി തു സൂര്യസ്യ പ്രത്യങ്ഗാനി രഥസ്യ തു। സംവത്സരസ്യാവയവൈഃ കല്പിതാനി യഥാ ക്രമമ് ।। ൫൧.

ഇപ്പോൾ, വർഷത്തിന്റെ ഭാഗങ്ങളെ അനുസരിച്ച് ക്രമത്തിൽ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്ന സൂര്യന്റെ രഥത്തിന്റെ ഘടകങ്ങൾ ഇവയാണ്.

അഹസ്തു നാഭിഃ സൂര്യസ്യ ഏകചക്രഃ സ വൈ സ്മൃതഃ। ആരാഃ പഞ്ചര്ത്തവസ്തസ്യ നേമിഃ ഷഢൃതവഃ സ്മൃതാഃ ।। ൫൧.

ദിവസം സൂര്യന്റെ നാഭിയാണ്, അതാണ് ഏകചക്രം എന്നു വിളിക്കുന്നത്. അതിന്റെ അഞ്ചു ആറുകൾ പഞ്ചരുതുക്കൾ, ആറ് ഋതുക്കൾ നെമിയാണ്.

രഥനീഡഃ സ്മൃതോ ഹ്യബ്ദസ്ത്വയനേ കൂബരാവുഭൌ । മുഹൂര്താ ബന്ധുരാസ്തസ്യ ശമ്യാ തസ്യ കലാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൫൧.

രഥത്തിന്റെ ശരീരം വർഷമാണ്; അയനങ്ങൾ രണ്ട് അക്ഷങ്ങൾ; മുഹൂർത്തങ്ങൾ ബന്ധനങ്ങൾ; ശമികൾ അതിന്റെ ഭാഗങ്ങൾ.

തസ്യ കാഷ്ഠാഃ സ്മൃതാ ഘോണാ ഈഷാദണ്ഡഃ ക്ഷണാംസ്തു വൈ। നിമേഷാശ്ചാനുകര്ഷോഽസ്യ ഈഷാ ചാസ്യ ലവാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൫൧.

കഷ്ടങ്ങൾ ഘോണകളാണ്, ഇഷദണ്ഡം ക്ഷണങ്ങൾ, നിമിഷങ്ങൾ അളവുകൾ, ലവങ്ങൾ ഇഷയാണ്.

രാത്രിര്വരൂഥോ ഘര്മോഽസ്യ ധ്വജ ഊര്ദ്ധ്വസമുച്ഛ്രിതഃ। യുഗാക്ഷകോടീ തേ തസ്യ അര്ഥകാമാവുഭൌ സ്മൃതൌ ।। ൫൧.

രാത്രി മറച്ചിടലാണ്, ചൂട് അതിന്റെ ഉയർന്ന പതാക. യോക്‌ക്കിന്റെ രണ്ട് അറ്റങ്ങൾ ഉദ്ദേശവും ആഗ്രഹവും ആയി ഓർക്കപ്പെടുന്നു.

സപ്താശ്വരൂപാശ്ഛന്ദാംസി വഹന്തേ വാമതോ ധുരാമ്। ഗായത്രീ ചൈവ ത്രിഷ്ടുപ് ച അനുഷ്ടുബ് ജഗതീ തഥാ ।। ൫൧.

ഏഴ് കുതിരകളുടെ രൂപത്തിലുള്ള ഛന്ദസ്സുകൾ ഇടതുവശത്ത് ധുരം വഹിക്കുന്നു: ഗായത്രീ, ത്രിഷ്ടുപ്, അനുഷ്ടുപ്, ജഗതീ എന്നിവയും.

പങ്ക്തിശ്ച ബൃഹതീ ചൈവ ഉഷ്ണിക് ചൈവ തു സപ്തമമ്। അക്ഷേ ചക്രം നിബദ്ധന്തു ധ്രുവേ ത്വക്ഷഃ സമര്പിതഃ ।। ൫൧.

പങ്ക്തി, ബൃഹതീ, ഉഷ്ണിക് എന്നിവയും ഏഴാമത്തേത്. ചക്രം അക്ഷത്തിൽ ഉറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു; അക്ഷം ധ്രുവനക്ഷത്രത്തിൽ ചേർത്തിരിക്കുന്നു.