ധനഞ്ജയസ്യ ച പുരം മാഹേന്ദ്രസ്യ മഹാത്മനഃ । കാലിയസ്യ ച നാഗസ്യ നഗരം കലസസ്യ ച ॥ ൫൦.
അവിടെ ധനഞ്ജയന്റെ നഗരം, മഹാത്മാവായ മഹേന്ദ്രന്റെ വാസസ്ഥലം, കാളിയ എന്ന പാമ്പിന്റെ നഗരം, കലസയുടെ നഗരം എന്നിവയും ഉണ്ട്.
ഏവം പുരസഹസ്രാണിം നാഗദാനവരക്ഷസാമ്। തലേ ജ്ഞേയാനി പ്രഥമേ കൃഷ്ണഭൌമേ ന സംശയഃ ॥ ൫൦.
ഇങ്ങനെ, കറുത്ത മണ്ണിലുള്ള ആദ്യഭാഗത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് നാഗന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും രാക്ഷസന്മാരുടെയും നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട് എന്നതിൽ സംശയമില്ല.
ദ്വിതീയേഽപി തലേ വിപ്രാ ദൈത്യേന്ദ്രസ്യ സുരക്ഷസഃ। മഹാജമ്ഭസ്യ ച തഥാ നഗരം പ്രഥമസ്യ തു ॥ ൫൦.
രണ്ടാമത്തെ ഭാഗത്തും, മഹർഷികളേ, ദൈത്യാധിപനായ സുരക്ഷസിന്റെ നഗരം, മഹാജംഭന്റെ നഗരം എന്നിവയും ഉണ്ട്.
ഹയഗ്രീവസ്യ കൃഷ്ണസ്യ നികുമ്ഭസ്യ ച മന്ദിരമ്। ശങ്ഖാഖ്യേയസ്യ ച പുരം നഗരം ഗോമുഖസ്യ ച ॥ ൫൦.
അവിടെ ഹയഗ്രീവന്റെ ഭവനം, കൃഷ്ണന്റെ ഭവനം, നികുംബന്റെ ഭവനം, ശംഖന്റെ നഗരം, ഗോമുഖന്റെ പട്ടണം എന്നിവയും ഉണ്ട്.
രാക്ഷസസ്യ ച നീലസ്യ മേഘസ്യ ക്രഥനസ്യ ച। പുരഞ്ച കുരുപാദസ്യ മഹോഷ്ണീഷസ്യ ചാലയമ് ॥ ൫൦.
രാക്ഷസനായ നീലന്റെയും, മേഘന്റെയും, ക്രഥനന്റെയും, കുറുപാദന്റെയും, മഹോഷ്ണീഷന്റെയും നഗരങ്ങൾ അവിടെയുണ്ട്.
കമ്ബലസ്യ ച നാഗസ്യ പുരമശ്വതരസ്യ ച। കദ്രുപുത്രസ്യ ച പുരം തക്ഷകസ്യ മഹാത്മനഃ ॥ ൫൦.
കമ്പല എന്ന നാഗന്റെയും, അശ്വതരന്റെയും, കട്രുവിന്റെ മകനായ മഹാത്മാവായ തക്ഷകന്റെയും നഗരങ്ങൾ അവിടെയുണ്ട്.
ഏവം പുരസഹസ്രാണി നാഗദാനവരക്ഷസാമ്। ദ്വിതീയേഽസ്മിന് തലേ വിപ്രാഃ പാണ്ഡുഭൌമേ ന സംശയഃ ॥ ൫൦.
ഇങ്ങനെ നാഗന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും റാക്ഷസന്മാരുടെയും ആയിരക്കണക്കിന് നഗരങ്ങൾ ഈ രണ്ടാം നിലയിൽ, പാണ്ഡു നിറമുള്ള ഭൂമിയിൽ, സംശയമില്ലാതെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു, മഹർഷിമാരേ.
തൃതീയേ തു തലേഖ്യാതം പ്രഹ്ലാദസ്യ മഹാത്മനഃ। അനുഹ്ലാദസ്യ ച പുരം ദേത്യേന്ദ്രസ്യ മഹാത്മനഃ ॥ ൫൦.
മൂന്നാം നിലയിൽ മഹാത്മാവായ പ്രഹ്ലാദന്റെയും, ദൈത്യരാജാവായ അനുഹ്ലാദന്റെയും നഗരങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു എന്ന് പറയുന്നു.
താരകാഖ്യസ്യ ച പുരം പുരം ത്രിശിരസസ്തഥാ। ശിശുമാരസ്യ ച പുരം ഹൃഷ്ടപുഷ്ടജനാകുലമ് ॥ ൫൦.
താരകന്റെയും, അതുപോലെ ത്രിശിരസ്സിന്റെയും, സന്തോഷവും സമൃദ്ധിയും നിറഞ്ഞ ജനങ്ങൾക്കിടയിലുള്ള ശിശുമാരന്റെയും നഗരങ്ങൾ അവിടെയുണ്ട്.
ച്യവനസ്യ ച വിജ്ഞേയം രാക്ഷസസ്യ ച മന്ദിരമ്। രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ ച പുരംകുമ്ഭിലസ്യ ഖരസ്യച ॥ ൫൦.
ച്യവനന്റെയും, ഒരു റാക്ഷസന്റെയും, റാക്ഷസരാജാവായ കുംഭിലന്റെയും, ഖരന്റെയും നഗരങ്ങൾ അവിടെയുണ്ട്.
വിരാധസ്യ ച ക്രൂരസ്യ പുരമുല്കാമുഖസ്യ ച। ഹേമകസ്യ ച നാഗസ്യ തഥാ പാണ്ഡുരകസ്യ ച ॥ ൫൦.
ക്രൂരനായ വിരാധന്റെയും, ഉൽകാമുഖന്റെയും, നാഗനായ ഹേമകന്റെയും, പാണ്ഡുരകന്റെയും നഗരങ്ങൾ അവിടെയുണ്ട്.
മണിമന്ത്രസ്യ ച പുരം കപിലസ്യ ച മന്ദിരമ്। നന്ദസ്യ ചോരഗപതേര്വിശാലസ്യ ച മന്ദിരമ് ॥ ൫൦.
മണിമന്ത്രന്റെയും, കപിലന്റെയും, ഉരഗരാജാവായ നന്ദന്റെയും, വിശാലന്റെയും വാസസ്ഥലങ്ങൾ അവിടെയുണ്ട്.
ഏവം പുരസഹസ്രാണി നാഗദാനവരക്ഷസാമ്। തൃതീയേഽസ്മിസ്തലേ വിപ്രാഃ പീതഭൌമേ ന സംശയഃ ॥ ൫൦.
ഇങ്ങനെ നാഗന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും റാക്ഷസന്മാരുടെയും ആയിരക്കണക്കിന് നഗരങ്ങൾ ഈ മൂന്നാം നിലയിൽ, പീതവർണ്ണമുള്ള ഭൂമിയിൽ, സംശയമില്ലാതെ നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു, മഹർഷിമാരേ.
ചതുര്ഥേ ദൈത്യസിംഹസ്യ കാലനേമേര്മഹാത്മനഃ। ഗജകര്ണസ്യ ച പുരം നഗരം കുഞ്ജരസ്യ ച ॥ ൫൦.
നാലാം നിലയിൽ മഹാത്മാവായ ദൈത്യരാജാവായ കാലനേമിയുടെയും, ഗജകർണ്ണന്റെയും, കുഞ്ചരന്റെയും നഗരങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ ച പുരം സുമാലേര്ബഹുവിസ്തരമ്। മുഞ്ജസ്യ ലോകനാഥസ്യ വൃകവക്ത്രസ്യ ചാലയമ് ॥ ൫൦.
റാക്ഷസരാജാവായ സുമാലിയുടെ വിശാലമായ നഗരവും, ലോകനാഥനായ മുന്ജന്റെയും, വൃകവക്ത്രന്റെയും വാസസ്ഥലങ്ങളും അവിടെയുണ്ട്.
ബഹുയോജനസാഹസ്രം ബഹുപക്ഷിസമാകുലമ് । നഗരം വൈനതേയസ്യ ചതുര്ഥേഽസ്മിന് രസാതലേ ॥ ൫൦.
ആയിരക്കണക്കിന് യോജനങ്ങൾ വ്യാപിച്ചുകിടക്കുന്ന, അനേകം പക്ഷികൾ നിറഞ്ഞ ഒരു നഗരം നാലാം പാതാളഭാഗത്തിൽ വൈനതേയന്റേതാണ്.
പഞ്ചമേ ശര്കരാഭൌമേ ബഹുയോജനവിസ്തൃതേ। വിരോചനസ്യ നഗരം ദൈത്യസിംഹസ്യ ധീമതഃ ॥ ൫൦.
അഞ്ചാം നിലയിൽ, ചെളിക്കല്ലുപോലെയുള്ള വിശാലമായ ഭൂമിയിൽ, ധീരനായ ദൈത്യരാജാവായ വിരോചനന്റെയും നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
വൈഢൂര്യ്യസ്യാഗ്നിജിഹ്വസ്യ ഹിരണ്യാക്ഷസ്യ ചാലയമ്। പുരഞ്ച വിദ്യുജ്ജിഹ്വസ്യ രാക്ഷസസ്യ ച ധീമതഃ ॥ ൫൦.
വൈഡൂര്യന്റെയും, അഗ്നിജിഹ്വയുടെയും, ഹിരണ്യാക്ഷന്റെയും, ധീരനായ റാക്ഷസനായ വിദ്യുജ്ജിഹ്വയുടെയും നഗരങ്ങൾ അവിടെയുണ്ട്.
മഹാമേഘസ്യ ച പുരം രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ ശാലിനഃ। കര്മ്മാരസ്യ ച നാഗസ്യ സ്വസ്തികസ്യ ജയസ്യ ച ॥ ൫൦.
മഹാമേഘന്റെയും, റാക്ഷസരാജാവായ ശാലിയുടെയും, നാഗനായ കർമാരന്റെയും, സ്വസ്തികന്റെയും ജയന്റെയും നഗരങ്ങൾ അവിടെയുണ്ട്.
ഏവം പുരസഹസ്രാണി നാഗദാനവരക്ഷസാമ്। പഞ്ചമേഽപി തഥാ ജ്ഞേയം ശര്കരാനിലയേ സദാ ॥ ൫൦.
ഇങ്ങനെ നാഗന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും റാക്ഷസന്മാരുടെയും ആയിരക്കണക്കിന് നഗരങ്ങൾ അഞ്ചാം നിലയിലും, ചെളിക്കല്ല് നിറഞ്ഞ ഭൂമിയിൽ, എപ്പോഴും നിലകൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്ന് അറിയണം.
ഷഷ്ഠേ തലേ ദൈത്യപതേഃ കേസരേര്നഗരോത്തമമ്। സുപര്വ്വണഃ സുലോമ്നശ്ച നഗരം മഹിഷസ്യ ച। രാക്ഷസേന്ദ്രസ്യ ച പുരമുത്ക്രോശസ്യ മഹാത്മനഃ ॥ ൫൦.
ആറാം നിലയിൽ ദൈത്യരാജാവായ കേസരിയുടെ ഉത്തമമായ നഗരവും, സുപർവ്വണന്റെയും, സുലോമ്നന്റെയും, മഹിഷന്റെയും, മഹാത്മാവായ റാക്ഷസരാജാവായ ഉത്ക്രോഷന്റെയും നഗരങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
തത്രാസ്തേ സുരസാപുത്രഃ ശതശീര്ഷോ മുദാ യുതഃ। കശ്യപസ്യ സുതഃ ശ്രീമാന് വാസുകിര്നാമ നാഗരാട് ॥ ൫൦.
അവിടെ സുരസയുടെ മകനായ, അനേകം തലകളുള്ള, സന്തോഷം നിറഞ്ഞ, കശ്യപന്റെ പുത്രനും മഹത്വമുള്ളവനുമായ വാസുകി എന്ന നാഗരാജാവ് വസിക്കുന്നു.
ഏവം പുരസഹസ്രാണി നാഗദാനവരക്ഷസാമ് । ഷഷ്ഠേ തലേഽസ്മിന് വിഖ്യാതേ ശിലാഭൌമേ രസാതലേ ॥ ൫൦.
ഇങ്ങനെ പ്രശസ്തമായ ആറാം തലത്തിലുള്ള രസാതലത്തിൽ, നാഗന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും രാക്ഷസന്മാരുടെയും ആയിരക്കണക്കിന് നഗരങ്ങൾ കല്ലുകൊണ്ടുള്ള ഭൂമിയിൽ പടർന്നിരിക്കുന്നു.
സപ്തമേ തു തലേ ജ്ഞേയം പാതാലേ സര്വ്വപശ്ചിമേ । പുരം ബലേഃ പ്രമുദിതം നരനാരീസമാകുലമ് ॥ ൫൦.
ഏഴാമത്തെ തലത്തിൽ, പാശ്ചാത്യ ദിക്കിൽ അന്ത്യമായ പാതാളത്തിൽ, ബാലിയുടെ ആനന്ദഭരിതമായ പുരം, പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും നിറഞ്ഞതായിരിക്കുന്നു.
അസുരാശീവിഷൈഃ പൂര്ണമുദ്ധൃതൈര്ദ്ദേവശത്രുഭിഃ। മുചുകുന്ദസ്യ ദൈത്യസ്യ തത്ര വൈ നഗരം മഹത് ॥ ൫൦.
അവിടെ, ദൈത്യനായ മുചുകുന്ദന്റെ മഹാനഗരം, അസുരന്മാരും വിഷമുള്ള പാമ്പുകളും ദേവശത്രുക്കളും നിറഞ്ഞതാണ്.
അനേകൈര്ദിതിപുത്രാണാം സമുദീര്ണൈര്മഹാപുരൈഃ। തഥൈവ നാഗനഗരൈഋദ്ധിമദ്ഭിഃ സഹസ്രശഃ ॥ ൫൦.
അതു പോലെ തന്നെ, ദിതിയുടെ പുത്രന്മാരുടെ വലിയ നഗരങ്ങൾ പലതും അവിടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ, സമൃദ്ധിയായ ആയിരക്കണക്കിന് നാഗനഗരങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ട്.
ദൈത്യാനാം ദാനവാനാഞ്ച സമുദീര്ണൈ ര്മഹാപുരൈഃ। ഉദീര്ണൈ രാക്ഷസാവാസൈരനേകൈശ്ച സമാകുലമ് ॥ ൫൦.
ദൈത്യന്മാരുടെയും ദാനവന്മാരുടെയും വലിയ നഗരങ്ങൾ അവിടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ തന്നെ, അനവധി രാക്ഷസവാസങ്ങളും അവിടെയുണ്ട്.
പാതാലാന്തേ ച വിപ്രേന്ദ്രാ വിസ്തീര്ണേ ബഹുയോജനേ। ആസ്തേ രക്താരവിന്ദാക്ഷോ മഹാത്മാ ഹ്യജരാമരഃ ॥ ൫൦.
പാതാളത്തിന്റെ അറ്റത്ത്, വിശാലമായ സ്ഥലത്ത്, അനേകം യോജനങ്ങൾ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതിൽ, ചുവന്ന താമരപ്പൂക്കളെപ്പോലെയുള്ള കണ്ണുകളുള്ള, മഹാത്മാവായ, വൃദ്ധിയും മരണമില്ലാത്തവൻ വസിക്കുന്നു.
ധൌതശങ്ഖോദരവപുര്നീലവാസാ മഹാഭുജഃ। വിശാലഭോഗോ ദ്യുതിമാംശ്ചിത്രമാലാധരോ ബലീ ॥ ൫൦.
അവന്റെ ശരീരം കഴുകിയ ശംഖംപോലെയാണ്, നീലവസ്ത്രം ധരിച്ചിരിക്കുന്നു, ശക്തമായ ഭുജങ്ങൾ, വിശാലമായ പാമ്പുപാളികൾ, പ്രകാശം നിറഞ്ഞ മുഖം, അത്ഭുതകരമായ മാല ധരിച്ചവൻ, ശക്തനാണ്.
രുക്മശ്രൃങഗാവദാതേന ദീപ്താസ്യേന വിരാജതാ। പ്രഭുര്മുഖസഹസ്രേണ ശോഭതേ വൈ സ കുണ്ഡലീ ॥ ൫൦.
പൊന്നുപോലുള്ള കിരീടം, കറുത്തതും ദീപ്തമായതുമായ മുഖം, ആയിരം മുഖങ്ങളോടെ, ആ കുണ്ഡലിയായവൻ അതീവ ഭംഗിയായി തിളങ്ങുന്നു.