വായുപുരാണമ്

അയോഗുഡനിഭോ വഹ്നിഃ സമന്താന്മണ്ഡലാകൃതിഃ। സമന്താദ്ധനവാതേന ധാര്യമാണഃ സ തിഷ്ഠതി। ഘനവാതസ്തഥാകാശന്ധാരയാണസ്തു തിഷ്ഠതി ।। ൪൯.

ഇരുമ്പ് കഷണം പോലെയുള്ള അഗ്‌നി, ചുറ്റും വട്ടം പോലെ ആകൃതിയിലാണ്; അതിനെ എല്ലാ ഭാഗത്തും കട്ടിയുള്ള കാറ്റ് പിടിച്ചു നിർത്തുന്നു. അങ്ങനെ തന്നെ, കട്ടിയുള്ള കാറ്റ് ആകാശത്തെയും പിടിച്ചു നിർത്തുന്നു.

ഭൂതാദിശ്ച തഥാകാശം ഭൂതാദ്യഞ്ചാപ്യസൌ മഹാന് । മഹാന് വ്യാപ്തോ ഹ്യനന്തേന അവ്യക്തേന തു ധാര്യതേ ।। ൪൯.

ഭൂതങ്ങളുടെ ആദിയും ആകാശവും, അതിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന മഹത്വവും, ആ മഹത്വം അനന്തതയിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനെ അവ്യക്തം പിടിച്ചു നിർത്തുന്നു.

അനന്തമപരിവ്യക്തന്ദശധാ സൂക്ഷ്മ ഏവ ച। അനന്തമകൃതാത്മാനമനാദിനിധനഞ്ച തത് ।। ൪൯.

അത് അനന്തവും, കാണാനാവാത്തതും, പത്ത് വകഭേദങ്ങളിലായും, സൂക്ഷ്മവുമായും ആണ്; അതു അനന്തം, സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാത്ത സ്വഭാവം, ആരംഭമോ അവസാനമോ ഇല്ലാത്തത്.

അതീത്യ പര തോ ഘോരമനാലമ്ബമനാമയമ്। നൈകയോജനസാഹസ്രം വിപ്രകൃഷ്ടം തമോവൃതമ് ।। ൪൯.

അതിനെക്കാൾ അപ്പുറത്തായി, ഭയാനകവും, ആശ്രയമില്ലാത്തതും, ദുഃഖരഹിതവുമായതും, ആയിരക്കണക്കിന് യോജന ദൂരത്തും, ഇരുണ്ടതിലും മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

തമ ഏവ നിരാലോകമമര്യാദമദേശികമ്। ദേവാനാമപ്യവിദിംതം വ്യവഹാരവിവര്ജ്ജിതമ് ।। ൪൯.

ആ ഇരുട്ട് വെളിച്ചമില്ലാത്തതും, അതിന് അതിരോ ദേശമോ ഇല്ലാത്തതും, ദേവന്മാർക്കുപോലും അറിയാത്തതും, പ്രവർത്തനമില്ലാത്തതുമാണ്.

തമസോഽന്തേ ച വിഖ്യാതമാകാശാന്തേ ച ഭാസ്വരമ്। മര്യാദായാമതസ്തസ്യ ശിവസ്യായതനം മഹത് ।। ൪൯.

ആ ഇരുട്ടിന്റെ അറ്റത്തും ആകാശത്തിന്റെ അറ്റത്തും പ്രകാശമുള്ള ഒരു സ്ഥലം പ്രശസ്തമാണ്; അതിന്റെ അതിരിൽ ശിവന്റെ മഹത്തായ വാസസ്ഥലമുണ്ട്.

ത്രിദശാനാമഗമ്യന്തു സ്ഥാനം ദിവ്യമിതി ശ്രുതിഃ। മഹതോ ദേവദേവസ്യ മര്യാദായാം വ്യവസ്ഥിതമ് ।। ൪൯.

ഈ ദിവ്യസ്ഥലം ദേവന്മാർക്കു പോലും എത്താൻ കഴിയാത്തതാണെന്ന് വേദങ്ങൾ പറയുന്നു; മഹാദേവന്റെ അതിരിലാണ് ഇത് നിലകൊള്ളുന്നത്.

ചന്ദ്രാദിത്യാവതപ്താസ്തു യേ ലോകാഃ പ്രഥിതാ ബുധൈഃ। തേ ലോകാ ഇത്യഭിഹിതാ ജഗതശ്ച ന സംശയഃ ।। ൪൯.

ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ചൂടാക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ പണ്ഡിതന്മാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്നു; അവയെ ലോകങ്ങൾ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്, ഈ വിശ്വത്തിൽ സംശയമില്ല.

രസാതലതലാത് സപ്ത സപ്തൈവോര്ദ്ധ്വതലാഃ ക്ഷിതൌ। സപ്തസ്കന്ധാസ്തഥാ വായോഃ സബ്രഹ്മസദനാ ദ്വിജാഃ ।। ൪൯.

രസാതലവും തലാതലവും ഉൾപ്പെടെ ഏഴു താഴത്തെ ലോകങ്ങളും, അതുപോലെ ഭൂമിയിൽ ഏഴു മുകളിലത്തെ ലോകങ്ങളും; വായുവിന്റെ ഏഴു പ്രദേശങ്ങളും ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാസസ്ഥലങ്ങളും ഉണ്ട്, ദ്വിജന്മാരേ.

ആപാതാലാദ്ദിവം യാവദത്ര പഞ്ചവിധാ ഗതിഃ। പ്രമാണമേതജ്ജഗത ഏഷ സംസാരസാഗരഃ ।। ൪൯.

ആപാതാളത്തിൽ നിന്ന് സ്വർഗ്ഗം വരെ ഇവിടെ അഞ്ചു തരത്തിലുള്ള ഗതിയുണ്ട്; ഇതാണ് ഈ ലോകത്തിന്റെ അളവ്, ഇതാണ് സംസാരസമുദ്രം.

അനാദ്യന്താ പ്രയാത്യേവം നൈകജാതിസമുദ്ഭവാഃ। വിചിത്രാ ജഗതഃ സാ വൈ പ്രവൃത്തിരനവസ്ഥിതാ ।। ൪൯.

ആരംഭമോ അവസാനമോ ഇല്ലാതെ, പലവിധ ജനനങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് ഇതിന്റെ പ്രവാഹം; ലോകത്തിന്റെ ഈ വൈവിധ്യമാർന്ന പ്രവൃത്തി സ്ഥിരതയില്ലാത്തതാണ്.

യഥൈതദ് ഭൌതികം നാമ നിസര്ഗബഹുവിസ്തരമ്। അതീന്ദ്രിയൈര്മഹാഭാഗൈഃ സിദ്ധൈരപി ന ലക്ഷ്യതേ ।। ൪൯.

ഈ ഭൗതിക ലോകം സ്വാഭാവികമായി വളരെ വിശാലമാണെന്ന് മഹാശക്തികൾക്ക് പോലും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കൊണ്ട് ഗ്രഹിക്കാനാവില്ല.

പൃഥിവ്യാഞ്ചാഗ്നിവായൂനാം മഹതസ്തമസസ്തഥാ। ഈശ്വരസ്യ തു ദേവസ്യ അനന്തസ്യ ദ്വിജോത്തമാഃ ।। ൪൯.

ഭൂമി, അഗ്‌നി, വായു, മഹത്തായ ഇരുട്ട്, ഈശ്വരൻ എന്ന അനന്തദേവൻ—ഇവയെക്കുറിച്ചാണ് ഞാൻ പറയുന്നത്, ഉത്തമ ദ്വിജന്മാരേ.

ക്ഷയോ വാ പരിമാണം വാ അന്തോ വാപി ന വിദ്യതേ। അനന്ത ഏഷ സര്വത്ര സര്വസ്ഥാനേഷു പഠ്യതേ। തസ്യ ചോക്തം മയാ പൂര്വം തസ്മിന്നാമാനുകീര്ത്തനേ ।। ൪൯.

ഇതിന് നാശമോ അളവോ അറ്റമോ ഇല്ല; ഇതെവിടെയും അനന്തമാണ്, എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും പറയപ്പെടുന്ന ഒന്നാണ്; അതിന്റെ പേരുകൾ ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

യ ഏഷ ശിവനാമ്നാ ഹി തദ്വഃ കാര്ത്സ്ന്യേന കീര്തിതമ്। സ ഏഷ സര്വത്ര ഗതഃ സര്വസ്ഥാനേഷു പൂജ്യതേ ।। ൪൯.

ശിവ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഇതിനെ ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു പൂർണ്ണമായി വിവരിച്ചു; ഇതെവിടെയും നിലകൊള്ളുന്നു, എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.

ഭൂമൌ രസാതലേ ചൈവ ആകാശേ പവനേഽനലേ। അര്ണവേഷു ച സര്വേഷു ദിവി ചൈവ ന സംശയഃ ।। ൪൯.

ഭൂമിയിൽ, രസാതലത്തിൽ, ആകാശത്തിൽ, വായുവിൽ, അഗ്‌നിയിൽ, എല്ലാ സമുദ്രങ്ങളിലും, സ്വർഗ്ഗത്തിലും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

തഥാ തപസി വിജ്ഞേയ ഏഷ ഏവ മഹാദ്യുതിഃ। അനേകധാ വിഭക്താങ്ഗോ മഹായോഗീ മഹേശ്വരഃ। സര്വലോകേഷു ലോകേശ ഇജ്യതേ ബഹുധാ പ്രഭുഃ ।। ൪൯.

അങ്ങനെ തന്നെ, തപസ്സിൽ ഈ മഹത്തായ പ്രകാശം അറിയപ്പെടണം; അനേകം രൂപങ്ങളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്ന മഹായോഗിയും മഹേശ്വരനുമാണ്; എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ലോകനാഥൻ പലവിധത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.

ഏവം പരസ്പരോത്പന്നാ ധാര്യന്തേ ച പരസ്പരാന്। ആധാരാധേയഭാവേന വികാരാസ്തേ വികാരിണഃ ।। ൪൯.

ഇങ്ങനെ പരസ്പരം ഉത്ഭവിച്ച മാറ്റങ്ങൾ പരസ്പരം ആശ്രയിച്ച് നിലനിൽക്കുന്നു. ഇവ മാറ്റങ്ങൾ എല്ലാം മാറുന്ന വസ്തുക്കളിൽ കാണുന്നവയാണ്.

പൃഥ്വ്യാദയോ വികാരാസ്തേ പരിച്ഛിന്നാഃ പരസ്പരമ്। പരസ്പരാധികാശ്ചൈവ പ്രവിഷ്ടാശ്ച പരസ്പരമ് ।। ൪൯.

ഭൂമിയിലൂടെ തുടങ്ങിയ ഈ മാറ്റങ്ങൾ ഓരോന്നും പരിമിതവും വേറിട്ടതുമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, അവ പരസ്പരം കടന്നുകൂടുകയും, ഒരേ സമയം പരസ്പരാധിക്യവും കാണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

യസ്മാദ്വിഷ്ടാശ്ച തേഽന്യോന്യം തസ്മാത് സ്ഥൈര്യമുപാഗതാഃ। പ്രാഗാസന് ഹ്യവിശേഷാസ്തു വിശേഷാന്യോന്യവേശനാത്। പൃഥിവ്യാദ്യാശ്ച വായ്വന്താഃ പരിച്ഛിന്നാസ്ത്രയസ്തു തേ ।। ൪൯.

അവ പരസ്പരം കടന്നുകൂടിയതിനാൽ അവക്ക് സ്ഥിരത ലഭിച്ചു. മുമ്പ് അവക്ക് വ്യത്യാസം ഇല്ലായിരുന്നു; എന്നാൽ പരസ്പരപ്രവേശനം മൂലം വ്യത്യാസങ്ങൾ ഉണ്ടായി. ഭൂമി മുതലായ മൂന്നു, വായു വരെ, ഇങ്ങനെ പരിമിതമാക്കപ്പെട്ടവയാണ്.

ഗുണാപചയസാരേണ പരിച്ഛേദോ വിശേഷതഃ। ശേഷാണാം തു പരിച്ഛേദഃ സൌക്ഷ്മ്യാന്നേഹ വിഭാവ്യതേ ।। ൪൯.

ഗുണങ്ങൾ കുറയുന്നതിന്റെ മൂലത്തിൽ പ്രത്യേകമായി പരിമിതീകരണം സംഭവിക്കുന്നു. എന്നാൽ ശേഷിക്കുന്നവയുടെ പരിമിതം, അവ അത്യന്തം സൂക്ഷ്മമായതിനാൽ, ഇവിടെ വ്യക്തമായി കാണാനാവില്ല.

ഭൂതേഭ്യഃ പരതസ്തേഭ്യോ ഹ്യാലോകഃ പരതഃ സ്മൃതഃ। ഭൂതാന്യാലോക ആകാശേ പരിച്ഛിന്നാനി സര്വശഃ ।। ൪൯.

ഈ ഭൂതങ്ങളേക്കാൾ അപ്പുറം പ്രകാശം നിലനിൽക്കുന്നു എന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. പ്രകാശം ഉൾപ്പെടെ എല്ലാ ഭൂതങ്ങളും ആകാശത്തിനകത്ത് പൂർണ്ണമായി പരിമിതമാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

പാത്രേ മഹതി പാത്രാണി യഥൈവാന്തര്ഗതാനി തു। ഭവന്ത്യന്യോന്യഹീനാനി പരസ്പരസമാശ്രയാത്। തഥാ ഹ്യാലോക ആകാശേ ഭേദാസ്ത്വന്തര്ഗതാ മതാഃ ।। ൪൯.

ഒരു വലിയ പാത്രത്തിനകത്ത് ചെറുപാത്രങ്ങൾ ഉള്ളതുപോലെ, അവ വേറിട്ടതായിരുന്നാലും പരസ്പരം ആശ്രയിച്ചിരിക്കുന്നു. അതുപോലെ, ആകാശത്തിനകത്ത് പ്രകാശത്തിന്റെ വ്യത്യാസങ്ങളും പരസ്പരം ഉൾക്കൊണ്ടവയാണെന്ന് മനസ്സിലാക്കാം.

കൃത്സ്നാന്യേതാനി ചത്വാരി അന്യോന്യസ്യാധികാനി തു । യാവദേതാനി ഭൂതാനി താവദുത്പത്തി രുച്യതേ ।। ൪൯.

ഈ നാലു ഭൂതങ്ങൾ പരസ്പരം അധികാരമുള്ളവയാണ്. ഈ ഭൂതങ്ങൾ നിലനിൽക്കുന്നിടത്തോളം അവയുടെ ഉത്ഭവം അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു.

ജന്തൂനാമിഹ സംസ്കാരോ ഭൂതേഷ്വന്തര്ഗതോ മതാഃ। പ്രത്യാഖ്യായ ച ഭൂതാനി കാര്യോത്പത്തിര്ന വിദ്യതേ ।। ൪൯.

ഇവിടെ ജീവികളുടെ രൂപാന്തരം ഭൂതങ്ങളിൽ അടങ്ങിയതാണെന്ന് കരുതപ്പെടുന്നു. ഭൂതങ്ങൾ ഇല്ലാതെ ഫലങ്ങളുടെ ഉത്പത്തി സംഭവിക്കില്ല.

തസ്മാത്പരിമിതാ ഭേദാഃ സ്മൃതാഃ കാര്യാത്മകാസ്തു തേ। കാരണാത്മകാസ്തഥൈവ സ്യുര്ഭേദാ യേ മഹദാദയഃ ।। ൪൯.

അതിനാൽ, പരിഗണിക്കപ്പെടുന്ന വ്യത്യാസങ്ങൾ പരിമിതവും ഫലസ്വഭാവമുള്ളതുമാണ്. എന്നാൽ മഹത്താദികൾ തുടങ്ങിയ വ്യത്യാസങ്ങൾ കാരണം സ്വഭാവമുള്ളവയാണ്.

ഇത്യേഷ സന്നിവേശോ വോ മയാ പ്രോക്തോ വിഭാഗശഃ। സപ്തദ്വീപസമുദ്രായാ യാഥാതഥ്യേന വൈ ദ്വിജാഃ ।। ൪൯.

ഇങ്ങനെ ഏഴു ദ്വീപുകളും സമുദ്രവും എങ്ങനെ ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നുവെന്ന് ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു വിശദമായി പറഞ്ഞുതന്നു, ദ്വിജന്മാരേ.

വിസ്താരാന്മണ്ജലാച്ചൈവ പ്രസംഖ്യാതേന ചൈവ ഹി । വൈശ്വരൂപം പ്രധാനസ്യ പരിമാണൈകദേശികമ് ।। ൪൯.

വ്യാപ്തി, അളവ്, എണ്ണൽ എന്നിവകൊണ്ട് പ്രധാനതത്ത്വത്തിന്റെ വിവിധ രൂപങ്ങൾ ഓരോന്നിന്റെയും അളവോടെ വിവരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

അദിഷ്ഠാനം ഭഗനതോ യസ്യ സര്വമിദം ജഗത് । ഏവം ഭൂതഗണാഃ സപ്ത സന്നിവിഷ്ടാഃ പരസ്പരമ് ।। ൪൯.

സർവ്വം ഈ ലോകം ഭഗവാനെ അടിസ്ഥാനമാക്കി നിലനിൽക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ഏഴു ഭൂതഗണങ്ങൾ പരസ്പരം ക്രമീകരിച്ചിരിക്കുന്നു.