വായുപുരാണമ്

ആലോകസ്തസ്യ ചാര്വാക്തു നിരാലോകസ്തതഃ പരമ്। യോജനാനാം സഹസ്രാണി ദശ തസ്യോച്ഛ്രയഃ സ്മൃതഃ ।। ൪൯.

അത് ചുറ്റും പ്രകാശമുള്ള ഭാഗമാണ്; അതിനപ്പുറം ഇരുട്ടാണ്. അതിന്റെ ഉയരം പത്ത് ആയിരം യോജനമാണെന്ന് പറയുന്നു.

താവാംശ്ച വിസ്തരസ്തസ്യ പൃഥിവ്യാം കാമഗശ്ച സഃ। ആലോകേ ലോകശബ്ദസ്തു നിരാലോകേ സലോകതാ। ലോകാര്ഥം സമ്മതോ ലോകോ നിരാലോകസ്തു ബാഹ്യതഃ ।। ൪൯.

ഭൂമിയിൽ അതിന്റെ വീതി അത്രയേ ഉള്ളൂ; അത് ഇഷ്ടം പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. പ്രകാശമുള്ള ഭാഗം ലോകമാണ്, ഇരുണ്ട ഭാഗം ലോകമില്ലായ്മയാണ്. ജീവികൾക്കായി ലോകം അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു; ഇരുണ്ട ഭാഗം പുറത്താണ്.

ലോകവിസ്താരമാത്രന്തു ആലോകഃ സര്വതോ ബഹിഃ। പരിച്ഛിന്നഃ സമന്താച്ച ഉദകേനാവൃതശ്ച സഃ। നിരാലോകാത്പരശ്ചാപി അണ്ഡമാവൃത്യ തിഷ്ഠതി ।। ൪൯.

ലോകത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയോളം മാത്രമാണ് പ്രകാശമുള്ള പ്രദേശം; അതു ചുറ്റും വെള്ളം കൊണ്ടു വളഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇരുട്ടിനപ്പുറം ഒരു അണ്ടം എല്ലാം ചുറ്റി നിലകൊള്ളുന്നു.

അണ്ഡസ്യാന്തസ്ത്വിമേ ലോകാഃ സപ്തദ്വീപാ ച മേദിനീ। ഭൂര്ലോകോഽഥ ഭുവര്ലോകഃ സ്വര്ലോകോഽഥ മഹസ്തഥാ ।। ൪൯.

അണ്ടത്തിനകത്ത് ഈ ലോകങ്ങളും ഏഴു ദ്വീപുകളുള്ള ഭൂമിയും ഉണ്ട്. ഭൂർലോകം, അതിനുശേഷം ഭുവർലോകം, സ്വർഗ്ഗലോകം, മഹർലോകം എന്നിവയും ഉണ്ട്.

ജനസ്തപസ്തഥാ സത്യ ഏതാവാന് ലോകസങ്‌ഗ്രഹഃ। ഏകാവാനേവ വിജ്ഞേയോ ലോകാന്തശ്ചൈവ തത്പരഃ ।। ൪൯.

ജനലോകം, തപോലോകം, സത്യലോകം — ഇതാണ് ലോകങ്ങളുടെ കൂട്ടം. ഒരൊറ്റ ലോകം മാത്രമാണ് അറിയേണ്ടത്; അതിനപ്പുറം ലോകാന്തമാണ്.

കുമ്ബസ്ഥായീ ഭവേദ്യാദൃക് പ്രതീച്യാന്ദിശി ചന്ദ്രമാഃ। ആദിതഃ ശുക്ലപക്ഷസ്യ വപുരണ്ഡസ്യ തദ്വിധമ് ।। ൪൯.

പടിഞ്ഞാറ് നിലകൊള്ളുന്ന ചന്ദ്രൻ ഒരു കുമ്പംപോലെയാണ്. ശുക്ലപക്ഷം തുടങ്ങുമ്പോൾ അണ്ടത്തിന്റെ രൂപം അതുപോലെയാണ്.

അണ്ഡാനാമീദൃശാനാന്തു കോട്യോ ജ്ഞേയാഃ സഹസ്രശഃ। തിര്യഗൂര്ധ്വമധസ്താച്ച കാരണസ്യാവ്യയാത്മനഃ। കാരണൈഃ പ്രാകൃതൈസ്തത്ര ഹ്യാവൃതം പ്രതിസപ്തഭിഃ ।। ൪൯.

ഇവരൂപത്തിലുള്ള അണ്ടങ്ങൾ കോടികളാണ്, ആയിരക്കണക്കിന് ഉണ്ട്. വശങ്ങളിലേക്കും മുകളിലേക്കും താഴേക്കും അവ ശാശ്വതമായ കാരണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അവയെല്ലാം ഏഴു പ്രകൃതിദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ദശാധിക്യേന ചാന്യോന്യം ധാരയന്തി പരസ്പരമ്। പരസ്പരാവൃതാഃ സര്വേ ഉത്പന്നാശ്ച പരസ്പരാത് ।। ൪൯.

പത്തിന്റെ അധികംകൊണ്ട് അവ പരസ്പരം ഒരുമിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു. എല്ലാം തമ്മിൽ തമ്മിൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; എല്ലാം പരസ്പരത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.

അണ്ഡസ്യാസ്യ സമന്താത്തു സന്നിവിഷ്ടോ ഘനോദധിഃ। സമന്താദ്യേന തോയേന ധാര്യമാണഃ സ തിഷ്ഠതി ।। ൪൯.

ഈ അണ്ടത്തിന്റെ ചുറ്റും കട്ടിയുള്ള സമുദ്രം ഉണ്ട്. ആ വെള്ളം ചുറ്റും പിടിച്ചുനിൽക്കുന്നു.

ബാഹ്യതോ ഘനതോയസ്യ തിര്യഗൂര്ദ്ധ്വാനുമണ്ഡലമ്। ധാര്യമാണം സമന്താത്തു തിഷ്ഠതേ ഘനതേജസാ ।। ൪൯.

പുറത്ത് നിന്ന് കട്ടിയുള്ള വെള്ളം ചുറ്റും വട്ടം പോലെ കിടക്കുന്നു; അതിനെ എല്ലാ ഭാഗത്തും കട്ടിയുള്ള ഊർജം പിടിച്ചു നിർത്തുന്നു.

അയോഗുഡനിഭോ വഹ്നിഃ സമന്താന്മണ്ഡലാകൃതിഃ। സമന്താദ്ധനവാതേന ധാര്യമാണഃ സ തിഷ്ഠതി। ഘനവാതസ്തഥാകാശന്ധാരയാണസ്തു തിഷ്ഠതി ।। ൪൯.

ഇരുമ്പ് കഷണം പോലെയുള്ള അഗ്‌നി, ചുറ്റും വട്ടം പോലെ ആകൃതിയിലാണ്; അതിനെ എല്ലാ ഭാഗത്തും കട്ടിയുള്ള കാറ്റ് പിടിച്ചു നിർത്തുന്നു. അങ്ങനെ തന്നെ, കട്ടിയുള്ള കാറ്റ് ആകാശത്തെയും പിടിച്ചു നിർത്തുന്നു.

ഭൂതാദിശ്ച തഥാകാശം ഭൂതാദ്യഞ്ചാപ്യസൌ മഹാന് । മഹാന് വ്യാപ്തോ ഹ്യനന്തേന അവ്യക്തേന തു ധാര്യതേ ।। ൪൯.

ഭൂതങ്ങളുടെ ആദിയും ആകാശവും, അതിൽ നിന്ന് ഉയർന്ന മഹത്വവും, ആ മഹത്വം അനന്തതയിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു; അതിനെ അവ്യക്തം പിടിച്ചു നിർത്തുന്നു.

അനന്തമപരിവ്യക്തന്ദശധാ സൂക്ഷ്മ ഏവ ച। അനന്തമകൃതാത്മാനമനാദിനിധനഞ്ച തത് ।। ൪൯.

അത് അനന്തവും, കാണാനാവാത്തതും, പത്ത് വകഭേദങ്ങളിലായും, സൂക്ഷ്മവുമായും ആണ്; അതു അനന്തം, സൃഷ്ടിക്കപ്പെടാത്ത സ്വഭാവം, ആരംഭമോ അവസാനമോ ഇല്ലാത്തത്.

അതീത്യ പര തോ ഘോരമനാലമ്ബമനാമയമ്। നൈകയോജനസാഹസ്രം വിപ്രകൃഷ്ടം തമോവൃതമ് ।। ൪൯.

അതിനെക്കാൾ അപ്പുറത്തായി, ഭയാനകവും, ആശ്രയമില്ലാത്തതും, ദുഃഖരഹിതവുമായതും, ആയിരക്കണക്കിന് യോജന ദൂരത്തും, ഇരുണ്ടതിലും മറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

തമ ഏവ നിരാലോകമമര്യാദമദേശികമ്। ദേവാനാമപ്യവിദിംതം വ്യവഹാരവിവര്ജ്ജിതമ് ।। ൪൯.

ആ ഇരുട്ട് വെളിച്ചമില്ലാത്തതും, അതിന് അതിരോ ദേശമോ ഇല്ലാത്തതും, ദേവന്മാർക്കുപോലും അറിയാത്തതും, പ്രവർത്തനമില്ലാത്തതുമാണ്.

തമസോഽന്തേ ച വിഖ്യാതമാകാശാന്തേ ച ഭാസ്വരമ്। മര്യാദായാമതസ്തസ്യ ശിവസ്യായതനം മഹത് ।। ൪൯.

ആ ഇരുട്ടിന്റെ അറ്റത്തും ആകാശത്തിന്റെ അറ്റത്തും പ്രകാശമുള്ള ഒരു സ്ഥലം പ്രശസ്തമാണ്; അതിന്റെ അതിരിൽ ശിവന്റെ മഹത്തായ വാസസ്ഥലമുണ്ട്.

ത്രിദശാനാമഗമ്യന്തു സ്ഥാനം ദിവ്യമിതി ശ്രുതിഃ। മഹതോ ദേവദേവസ്യ മര്യാദായാം വ്യവസ്ഥിതമ് ।। ൪൯.

ഈ ദിവ്യസ്ഥലം ദേവന്മാർക്കു പോലും എത്താൻ കഴിയാത്തതാണെന്ന് വേദങ്ങൾ പറയുന്നു; മഹാദേവന്റെ അതിരിലാണ് ഇത് നിലകൊള്ളുന്നത്.

ചന്ദ്രാദിത്യാവതപ്താസ്തു യേ ലോകാഃ പ്രഥിതാ ബുധൈഃ। തേ ലോകാ ഇത്യഭിഹിതാ ജഗതശ്ച ന സംശയഃ ।। ൪൯.

ചന്ദ്രനും സൂര്യനും ചൂടാക്കുന്ന ലോകങ്ങൾ പണ്ഡിതന്മാർ പ്രസിദ്ധീകരിച്ചിരിക്കുന്നു; അവയെ ലോകങ്ങൾ എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്, ഈ വിശ്വത്തിൽ സംശയമില്ല.

രസാതലതലാത് സപ്ത സപ്തൈവോര്ദ്ധ്വതലാഃ ക്ഷിതൌ। സപ്തസ്കന്ധാസ്തഥാ വായോഃ സബ്രഹ്മസദനാ ദ്വിജാഃ ।। ൪൯.

രസാതലവും തലാതലവും ഉൾപ്പെടെ ഏഴു താഴത്തെ ലോകങ്ങളും, അതുപോലെ ഭൂമിയിൽ ഏഴു മുകളിലത്തെ ലോകങ്ങളും; വായുവിന്റെ ഏഴു പ്രദേശങ്ങളും ബ്രഹ്മാവിന്റെ വാസസ്ഥലങ്ങളും ഉണ്ട്, ദ്വിജന്മാരേ.

ആപാതാലാദ്ദിവം യാവദത്ര പഞ്ചവിധാ ഗതിഃ। പ്രമാണമേതജ്ജഗത ഏഷ സംസാരസാഗരഃ ।। ൪൯.

ആപാതാളത്തിൽ നിന്ന് സ്വർഗ്ഗം വരെ ഇവിടെ അഞ്ചു തരത്തിലുള്ള ഗതിയുണ്ട്; ഇതാണ് ഈ ലോകത്തിന്റെ അളവ്, ഇതാണ് സംസാരസമുദ്രം.

അനാദ്യന്താ പ്രയാത്യേവം നൈകജാതിസമുദ്ഭവാഃ। വിചിത്രാ ജഗതഃ സാ വൈ പ്രവൃത്തിരനവസ്ഥിതാ ।। ൪൯.

ആരംഭമോ അവസാനമോ ഇല്ലാതെ, പലവിധ ജനനങ്ങളിൽ നിന്നുമാണ് ഇതിന്റെ പ്രവാഹം; ലോകത്തിന്റെ ഈ വൈവിധ്യമാർന്ന പ്രവൃത്തി സ്ഥിരതയില്ലാത്തതാണ്.

യഥൈതദ് ഭൌതികം നാമ നിസര്ഗബഹുവിസ്തരമ്। അതീന്ദ്രിയൈര്മഹാഭാഗൈഃ സിദ്ധൈരപി ന ലക്ഷ്യതേ ।। ൪൯.

ഈ ഭൗതിക ലോകം സ്വാഭാവികമായി വളരെ വിശാലമാണെന്ന് മഹാശക്തികൾക്ക് പോലും ഇന്ദ്രിയങ്ങൾ കൊണ്ട് ഗ്രഹിക്കാനാവില്ല.

പൃഥിവ്യാഞ്ചാഗ്നിവായൂനാം മഹതസ്തമസസ്തഥാ। ഈശ്വരസ്യ തു ദേവസ്യ അനന്തസ്യ ദ്വിജോത്തമാഃ ।। ൪൯.

ഭൂമി, അഗ്‌നി, വായു, മഹത്തായ ഇരുട്ട്, ഈശ്വരൻ എന്ന അനന്തദേവൻ—ഇവയെക്കുറിച്ചാണ് ഞാൻ പറയുന്നത്, ഉത്തമ ദ്വിജന്മാരേ.

ക്ഷയോ വാ പരിമാണം വാ അന്തോ വാപി ന വിദ്യതേ। അനന്ത ഏഷ സര്വത്ര സര്വസ്ഥാനേഷു പഠ്യതേ। തസ്യ ചോക്തം മയാ പൂര്വം തസ്മിന്നാമാനുകീര്ത്തനേ ।। ൪൯.

ഇതിന് നാശമോ അളവോ അറ്റമോ ഇല്ല; ഇതെവിടെയും അനന്തമാണ്, എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും പറയപ്പെടുന്ന ഒന്നാണ്; അതിന്റെ പേരുകൾ ഞാൻ മുമ്പ് പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.

യ ഏഷ ശിവനാമ്നാ ഹി തദ്വഃ കാര്ത്സ്ന്യേന കീര്തിതമ്। സ ഏഷ സര്വത്ര ഗതഃ സര്വസ്ഥാനേഷു പൂജ്യതേ ।। ൪൯.

ശിവ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഇതിനെ ഞാൻ നിങ്ങൾക്കു പൂർണ്ണമായി വിവരിച്ചു; ഇതെവിടെയും നിലകൊള്ളുന്നു, എല്ലാ സ്ഥലങ്ങളിലും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.

ഭൂമൌ രസാതലേ ചൈവ ആകാശേ പവനേഽനലേ। അര്ണവേഷു ച സര്വേഷു ദിവി ചൈവ ന സംശയഃ ।। ൪൯.

ഭൂമിയിൽ, രസാതലത്തിൽ, ആകാശത്തിൽ, വായുവിൽ, അഗ്‌നിയിൽ, എല്ലാ സമുദ്രങ്ങളിലും, സ്വർഗ്ഗത്തിലും—ഇതിൽ സംശയമില്ല.

തഥാ തപസി വിജ്ഞേയ ഏഷ ഏവ മഹാദ്യുതിഃ। അനേകധാ വിഭക്താങ്ഗോ മഹായോഗീ മഹേശ്വരഃ। സര്വലോകേഷു ലോകേശ ഇജ്യതേ ബഹുധാ പ്രഭുഃ ।। ൪൯.

അങ്ങനെ തന്നെ, തപസ്സിൽ ഈ മഹത്തായ പ്രകാശം അറിയപ്പെടണം; അനേകം രൂപങ്ങളായി വിഭജിച്ചിരിക്കുന്ന മഹായോഗിയും മഹേശ്വരനുമാണ്; എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും ലോകനാഥൻ പലവിധത്തിൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.

ഏവം പരസ്പരോത്പന്നാ ധാര്യന്തേ ച പരസ്പരാന്। ആധാരാധേയഭാവേന വികാരാസ്തേ വികാരിണഃ ।। ൪൯.

ഇങ്ങനെ പരസ്പരം ഉത്ഭവിച്ച മാറ്റങ്ങൾ പരസ്പരം ആശ്രയിച്ച് നിലനിൽക്കുന്നു. ഇവ മാറ്റങ്ങൾ എല്ലാം മാറുന്ന വസ്തുക്കളിൽ കാണുന്നവയാണ്.

പൃഥ്വ്യാദയോ വികാരാസ്തേ പരിച്ഛിന്നാഃ പരസ്പരമ്। പരസ്പരാധികാശ്ചൈവ പ്രവിഷ്ടാശ്ച പരസ്പരമ് ।। ൪൯.

ഭൂമിയിലൂടെ തുടങ്ങിയ ഈ മാറ്റങ്ങൾ ഓരോന്നും പരിമിതവും വേറിട്ടതുമാണ്. എന്നിരുന്നാലും, അവ പരസ്പരം കടന്നുകൂടുകയും, ഒരേ സമയം പരസ്പരാധിക്യവും കാണിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.