വായുപുരാണമ്

ഋഷ ഇത്യേവ ഋഷയഃ വൃഷഃ ശക്തിപ്രബന്ധനേ। ഇതി പ്രബന്ധനാത് സിദ്ധം വര്ഷത്വം തേന തേഷു തത് ।। ൪൯.

'ഋഷ' എന്നത് ഋഷിമാരെ സൂചിപ്പിക്കുന്നു; 'വൃഷ' എന്നത് ശക്തി കൊണ്ടുള്ള ബന്ധം എന്നർത്ഥം; ഈ ബന്ധം കൊണ്ടാണ് ഇവിടെയുള്ളവർക്കു 'വർഷം' എന്ന സ്ഥാനം ലഭിച്ചത്.

ശുക്ലപക്ഷേ ചന്ദ്രവൃദ്ധൌ സമുദ്രഃ പൂര്യതേ തദാ। പ്രക്ഷീയമാണേ ബഹുലേ ക്ഷീയതേഽസ്തമിതേ ഖഗേ ।। ൪൯.

ചന്ദ്രന്റെ വളർച്ചയുള്ള പക്വത്തിൽ സമുദ്രം നിറയുന്നു; ചന്ദ്രൻ കുറയുമ്പോഴും അസ്തമിക്കുമ്പോഴും സമുദ്രം കുറയുന്നു.

ആപൂര്യമാണേ ഉദധിഃ സ്വത ഏവാഭിപൂര്യതേ। തതോഽപക്ഷീയമാണേഽപി സ്വാത്മനൈവാപകൃഷ്യതേ ।। ൪൯.

സമുദ്രം നിറയുമ്പോൾ അതു സ്വയം നിറയുന്നു; പിന്നെ കുറയുമ്പോൾ അതു സ്വഭാവത്താൽ തന്നെ പിൻവാങ്ങുന്നു.

ഉഖാസ്ഥമഗ്നിസംയോഗാത് ജലമുദ്രിച്യതേ യഥാ। തഥാ മഹോദധിഗതം തോയമുദ്രിച്യതേ തതഃ ।। ൪൯.

പാത്രത്തിൽ അഗ്‌നി സ്പർശിച്ചാൽ വെള്ളം വാതകമാകുന്നതുപോലെ, മഹാസമുദ്രത്തിലെ വെള്ളവും അങ്ങനെ വാതകമാകുന്നു.

അന്യൂനാഹ്യതിരിക്താശ്ച വര്ദ്ധന്ത്യാപോ ഹ്രസന്തി ച। ഉദയാസ്തമിതൈശ്ചേന്ദോഃ പക്ഷയോഃ ശുക്ലകൃഷ്ണയോഃ। ക്ഷയവൃദ്ധിരേവമുദധേഃ സോമവൃദ്ധിക്ഷയാത്പുനഃ ।। ൪൯.

ചന്ദ്രന്റെ ഉദയവും അസ്തമയവും, ശുക്ലപക്ഷവും കൃഷ്ണപക്ഷവും അനുസരിച്ച് വെള്ളം കുറയുകയോ കൂടുകയോ ചെയ്യുന്നു; അങ്ങനെ സമുദ്രത്തിന്റെ കുറയലും വളർച്ചയും ചന്ദ്രന്റെ വളർച്ചയും കുറയലും അനുസരിച്ചാണ്.

ദശോത്തരാണി പഞ്ചൈവ അങ്ഗുലീനാം ശതാനി തു। അപാം വൃദ്ധിഃ ക്ഷയോ ദൃഷ്ടഃ സമുദ്രാണാന്തു പര്വസു ।। ൪൯.

സമുദ്രങ്ങളുടെ സംഗമസ്ഥലങ്ങളിൽ വെള്ളം കൂടുന്നതും കുറയുന്നതും നൂറ്റിഅഞ്ചു വിരൽവീതി വരെ കാണപ്പെടുന്നു.

ദ്വിരാപത്വാത് സ്മൃതാ ദ്വീപാഃ സര്വതശ്ചോദകാവൃതാഃ। ഉദകസ്യാധാനം യസ്മാച്ച തസ്മാദുദധിരുച്യതേ ।। ൪൯.

എല്ലായിടത്തും വെള്ളം ചുറ്റിയിരിക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ് ഇവയെ 'ദ്വീപങ്ങൾ' എന്നു വിളിക്കുന്നത്; വെള്ളം അടങ്ങിയിരിക്കുന്നതിനാൽ അതിനെ 'സമുദ്രം' എന്നു പറയുന്നു.

അപര്വാണസ്തു ഗിരയഃ പര്വഭിഃ പര്വതാഃ സ്മൃതാഃ । പ്ലക്ഷദ്വീപേ തു ഗോമേദഃ പര്വതസ്തേന ചോച്യതേ ।। ൪൯.

പർവ്വങ്ങളിൽ അല്ലാത്തവയെ 'പർവതങ്ങൾ' എന്നു വിളിക്കുന്നു; പർവ്വങ്ങളിൽ ഉള്ളവയെ 'പർവ്വതശ്രേണികൾ' എന്നു പറയുന്നു; പ്ലക്ഷദ്വീപിൽ ഗോമേദം എന്ന പർവ്വതമാണ്.

ശാല്മലിഃ ശാല്മലദ്വീപേ പൂജ്യതേ ച മഹാദ്രുമാഃ। കുശദ്വീപേ കുശസ്തമ്ബസ്തസ്യ നാമ്നാ സ ഉച്യതേ ।। ൪൯.

ശാല്മലിദ്വീപിൽ ശാല്മലി വൃക്ഷം മഹാവൃക്ഷമായി ആദരിക്കപ്പെടുന്നു; കുശദ്വീപിൽ കുശത്തണ്ട് അതിന്റെ പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

ക്രൌഞ്ചദ്വീപേ ഗിരിഃ ക്രൌഞ്ചോ മധ്യേ ജനപദസ്യ ഹ। ശകദ്വീപേ ദ്രുമഃ ശാകസ്തസ്യ നാമ്നാ സ ഉച്യതേ ।। ൪൯.

ക്രൗഞ്ചദ്വീപിൽ ക്രൗഞ്ചപർവ്വതം പ്രദേശത്തിന്റെ നടുവിലാണ്; ശകദ്വീപിൽ ശകവൃക്ഷം അതിന്റെ പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

ന്യഗ്രോധഃ പുഷ്കരദ്വീപേ തത്ര തൈഃ സ നമസ്കൃതഃ। മഹാദേവഃ പുഷ്കരേ തു ബ്രഹ്മാ ത്രിഭുവനേശ്വരഃ ।। ൪൯.

പുഷ്കരദ്വീപിൽ ന്യഗ്രോധവൃക്ഷം അവിടെയുള്ളവർ ആദരിക്കുന്നു; പുഷ്കരത്തിൽ മഹാദേവനും മൂന്നുലകത്തിന്റെ അധിപനായ ബ്രഹ്മാവും ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.

തസ്മിന്നിവസതി ബ്രഹ്മാ സാധ്യൈഃ സാര്ദ്ധം പ്രജാപതിഃ। ഉപാസതേ തത്ര ദേവാസ്ത്രയസ്ത്രിംശന്മഹര്ഷിഭിഃ। സ തത്ര പൂജ്യതേ ചൈവ ദേവൈര്ദേവോത്തമോത്തമഃ ।। ൪൯.

അവിടെ ബ്രഹ്മാവും സാദ്ധ്യന്മാരോടൊപ്പം പ്രജാപതിയും വസിക്കുന്നു. മുപ്പത്തിമൂന്ന് ദേവന്മാരും മഹർഷിമാരും അവിടെ ബ്രഹ്മാവിനെ ആരാധിക്കുന്നു. ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനായവനായി അവിടെ ദേവന്മാർ ബ്രഹ്മാവിനെ ആദരിക്കുന്നു.

ജമ്ബൂദ്വീപാത്പ്രവര്ത്തന്തേ രത്നാനി വിവിധാനി ച। ദ്വീപേഷു തേഷു സര്വേഷു പ്രജാനാം ഹി ക്രമാസ്ത്വിഹ ।। ൪൯.

ജംബൂദ്വീപിൽ നിന്ന് വിവിധതരം രത്നങ്ങൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നു. ആ ദ്വീപുകളിലൊക്കെയും സകല ജീവികളും തത്തുല്യമായി തലമുറകളായി തുടരുന്നു.

സര്വസോ ബ്രഹ്മചര്യേണ സത്യേന ച ദമേന ച। ആരോഗ്യായുഃപ്രമാണാദ്ധി ദ്വിഗുണഞ്ച സമന്തതഃ ।। ൪൯.

എവിടെയും ബ്രഹ്മചര്യവും സത്യവും ആത്മനിയന്ത്രണവും പാലിക്കുന്നതിലൂടെ ആരോഗ്യവും ആയുസ്സും ഇരട്ടിയായി വർദ്ധിക്കുന്നു.

ഏതസ്മിന് പുഷ്കരദ്വീപേ യദുക്തം വര്ഷകദ്വയമ്। ഗോപായതി പ്രജാസ്തത്ര സ്വയം സജ്ജനമണ്ഡിതാഃ ।। ൪൯.

ഈ പുഷ്കരദ്വീപിൽ, മുമ്പ് പറഞ്ഞതുപോലെ, രണ്ട് പ്രദേശങ്ങൾ അവിടത്തെ സജ്ജനന്മാർ തന്നെയാണ് സംരക്ഷിക്കുന്നത്.

ഈശ്വരോ ദണ്ഡമുദ്യമ്യ ബ്രഹ്മാ ത്രിഭുവനേശ്വരഃ। സവിഷ്ണുഃ സശിവോ ദേവഃ സപിതാ സപിതാമഹഃ ।। ൪൯.

ഭഗവാൻ ദണ്ഡം ഉയർത്തി നിൽക്കുന്നു; അവൻ ബ്രഹ്മാവും മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെ ഇശ്വരനും ആണ്. അവനോടൊപ്പം വിഷ്ണുവും ശിവനും ദേവന്മാരും പിതാക്കളും പിതാമഹന്മാരും ഉണ്ട്.

ഭോജനഞ്ചാപ്രയത്നേന തത്ര സ്വയമുപസ്ഥിതമ് । ഷഡ്രസം സുമഹാവീര്യം ഭുഞ്ജതേ ച പ്രജാഃ സദാ ।। ൪൯.

അവിടെ ഭക്ഷണം യാതൊരു ശ്രമവും കൂടാതെ സ്വയം ലഭ്യമാണ്. ആറ് രുചികളും വലിയ ശക്തിയും ഉള്ള ആഹാരം അവിടുത്തെ ജനങ്ങൾ എല്ലായ്പോഴും ആസ്വദിക്കുന്നു.

പരേണ പുഷ്കരസ്യാഥ ആവൃത്യാ യഃ സ്ഥിതോ മഹാന് । സ്വാദൂദകഃ സമുദ്രസ്തു സമന്താത്പരിവേഷ്ടിതഃ ।। ൪൯.

പുഷ്കരദ്വീപിന് അപ്പുറത്ത്, അതിനെ ചുറ്റിപ്പറ്റി, വലിയ മധുരജലസമുദ്രം എല്ലാ ദിശകളിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

പരേണ തസ്യ മഹതീ ദൃശ്യതേ ലോക സംസ്ഥിതിഃ। കാഞ്ചനീ ദ്വിഗുണാ ഭൂമിഃ സര്വാ ചൈകശിലോപമാ ।। ൪൯.

അതിന്റെ അപ്പുറം, വലിയ ഒരു പ്രദേശം കാണാം; ലോകങ്ങളുടെ ആ വാസസ്ഥലം ഇരട്ടവലുപ്പമുള്ള പൊന്നുപോലെയുള്ള ഭൂമിയാണ്, മുഴുവൻ ഒരു കല്ലുപോലെയാണ്.

തസ്മാത്പരേണ ശൈലസ്തു മര്യാദാന്തേ തു മണ്ഡലമ്। പ്രകാശശ്ചാപ്രകാശശ്ച ലോകാലോകഃ സ ഉച്യതേ ।। ൪൯.

അതിന്റെ അപ്പുറം, അതിന്റെ അതിരിൽ ഒരു പർവ്വതം വലയംപോലെ നിലകൊള്ളുന്നു. അതിൽ പ്രകാശവും അപ്രകാശവും ഉണ്ട്; അതാണ് ലോകാലോകം എന്നു വിളിക്കുന്നത്.

ആലോകസ്തസ്യ ചാര്വാക്തു നിരാലോകസ്തതഃ പരമ്। യോജനാനാം സഹസ്രാണി ദശ തസ്യോച്ഛ്രയഃ സ്മൃതഃ ।। ൪൯.

അത് ചുറ്റും പ്രകാശമുള്ള ഭാഗമാണ്; അതിനപ്പുറം ഇരുട്ടാണ്. അതിന്റെ ഉയരം പത്ത് ആയിരം യോജനമാണെന്ന് പറയുന്നു.

താവാംശ്ച വിസ്തരസ്തസ്യ പൃഥിവ്യാം കാമഗശ്ച സഃ। ആലോകേ ലോകശബ്ദസ്തു നിരാലോകേ സലോകതാ। ലോകാര്ഥം സമ്മതോ ലോകോ നിരാലോകസ്തു ബാഹ്യതഃ ।। ൪൯.

ഭൂമിയിൽ അതിന്റെ വീതി അത്രയേ ഉള്ളൂ; അത് ഇഷ്ടം പോലെ സഞ്ചരിക്കുന്നു. പ്രകാശമുള്ള ഭാഗം ലോകമാണ്, ഇരുണ്ട ഭാഗം ലോകമില്ലായ്മയാണ്. ജീവികൾക്കായി ലോകം അംഗീകരിക്കപ്പെടുന്നു; ഇരുണ്ട ഭാഗം പുറത്താണ്.

ലോകവിസ്താരമാത്രന്തു ആലോകഃ സര്വതോ ബഹിഃ। പരിച്ഛിന്നഃ സമന്താച്ച ഉദകേനാവൃതശ്ച സഃ। നിരാലോകാത്പരശ്ചാപി അണ്ഡമാവൃത്യ തിഷ്ഠതി ।। ൪൯.

ലോകത്തിന്റെ വ്യാപ്തിയോളം മാത്രമാണ് പ്രകാശമുള്ള പ്രദേശം; അതു ചുറ്റും വെള്ളം കൊണ്ടു വളഞ്ഞിരിക്കുന്നു. ഇരുട്ടിനപ്പുറം ഒരു അണ്ടം എല്ലാം ചുറ്റി നിലകൊള്ളുന്നു.

അണ്ഡസ്യാന്തസ്ത്വിമേ ലോകാഃ സപ്തദ്വീപാ ച മേദിനീ। ഭൂര്ലോകോഽഥ ഭുവര്ലോകഃ സ്വര്ലോകോഽഥ മഹസ്തഥാ ।। ൪൯.

അണ്ടത്തിനകത്ത് ഈ ലോകങ്ങളും ഏഴു ദ്വീപുകളുള്ള ഭൂമിയും ഉണ്ട്. ഭൂർലോകം, അതിനുശേഷം ഭുവർലോകം, സ്വർഗ്ഗലോകം, മഹർലോകം എന്നിവയും ഉണ്ട്.

ജനസ്തപസ്തഥാ സത്യ ഏതാവാന് ലോകസങ്‌ഗ്രഹഃ। ഏകാവാനേവ വിജ്ഞേയോ ലോകാന്തശ്ചൈവ തത്പരഃ ।। ൪൯.

ജനലോകം, തപോലോകം, സത്യലോകം — ഇതാണ് ലോകങ്ങളുടെ കൂട്ടം. ഒരൊറ്റ ലോകം മാത്രമാണ് അറിയേണ്ടത്; അതിനപ്പുറം ലോകാന്തമാണ്.

കുമ്ബസ്ഥായീ ഭവേദ്യാദൃക് പ്രതീച്യാന്ദിശി ചന്ദ്രമാഃ। ആദിതഃ ശുക്ലപക്ഷസ്യ വപുരണ്ഡസ്യ തദ്വിധമ് ।। ൪൯.

പടിഞ്ഞാറ് നിലകൊള്ളുന്ന ചന്ദ്രൻ ഒരു കുമ്പംപോലെയാണ്. ശുക്ലപക്ഷം തുടങ്ങുമ്പോൾ അണ്ടത്തിന്റെ രൂപം അതുപോലെയാണ്.

അണ്ഡാനാമീദൃശാനാന്തു കോട്യോ ജ്ഞേയാഃ സഹസ്രശഃ। തിര്യഗൂര്ധ്വമധസ്താച്ച കാരണസ്യാവ്യയാത്മനഃ। കാരണൈഃ പ്രാകൃതൈസ്തത്ര ഹ്യാവൃതം പ്രതിസപ്തഭിഃ ।। ൪൯.

ഇവരൂപത്തിലുള്ള അണ്ടങ്ങൾ കോടികളാണ്, ആയിരക്കണക്കിന് ഉണ്ട്. വശങ്ങളിലേക്കും മുകളിലേക്കും താഴേക്കും അവ ശാശ്വതമായ കാരണത്തിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു. അവയെല്ലാം ഏഴു പ്രകൃതിദ്രവ്യങ്ങൾ കൊണ്ട് ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ദശാധിക്യേന ചാന്യോന്യം ധാരയന്തി പരസ്പരമ്। പരസ്പരാവൃതാഃ സര്വേ ഉത്പന്നാശ്ച പരസ്പരാത് ।। ൪൯.

പത്തിന്റെ അധികംകൊണ്ട് അവ പരസ്പരം ഒരുമിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു. എല്ലാം തമ്മിൽ തമ്മിൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; എല്ലാം പരസ്പരത്തിൽ നിന്നാണ് ഉദ്ഭവിക്കുന്നത്.

അണ്ഡസ്യാസ്യ സമന്താത്തു സന്നിവിഷ്ടോ ഘനോദധിഃ। സമന്താദ്യേന തോയേന ധാര്യമാണഃ സ തിഷ്ഠതി ।। ൪൯.

ഈ അണ്ടത്തിന്റെ ചുറ്റും കട്ടിയുള്ള സമുദ്രം ഉണ്ട്. ആ വെള്ളം ചുറ്റും പിടിച്ചുനിൽക്കുന്നു.