ഇത്യേഷ സന്നിവേശോ വഃ ശാല്മലസ്യാപി കീര്തിതഃ। പ്ലക്ഷവൃക്ഷേണ സംഖ്യാതസ്തസ്യ മധ്യേ മഹാദ്രുമഃ ।। ൪൯.
ഇങ്ങനെ ശാല്മലിയുടെ ഘടനയും നിങ്ങൾക്കു വിശദീകരിച്ചു. പ്ലക്ഷവൃക്ഷം എണ്ണിയാൽ, അതിന്റെ നടുവിൽ വലിയ ഒരു വൃക്ഷം നിലകൊള്ളുന്നു.
ശാല്മലിര്വിപുലസ്കന്ധ സ്തസ്യ നാമ്നാ സ ഉച്യതേ। ശാല്മലിസ്തു സമുദ്രേണ സുരോദേന സമന്തതഃ। വിസ്താരാച്ഛാല്മലസ്യൈവ സമേന തു സമന്തതഃ ।। ൪൯.
വിപുലമായ തണ്ടുള്ള ശാല്മലി എന്ന വൃക്ഷം അതിനാമം കൊണ്ടാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. ശാല്മലി ദ്വീപ് ചുറ്റും സുഖരസമുള്ള വെള്ളം നിറഞ്ഞ സമുദ്രം ഉണ്ട്; അതിന്റെ വീതി എല്ലാ ഭാഗത്തും തുല്യമാണ്.
ഉത്തരേഷു തു ധര്മജ്ഞാ ദ്വീപേഷു ശ്രൃണുത പ്രജാഃ। യഥാശ്രുതം യഥാന്യായം ബ്രുവതോ മേ നിബോധത ।। ൪൯.
നീതിജ്ഞന്മാരേ, വടക്കേ ദ്വീപുകളിലെ ജനങ്ങളെക്കുറിച്ച് ഞാൻ പറയുന്നതു ശ്രദ്ധിക്കൂ. ഞാൻ കേട്ടതും യുക്തമായതും പോലെ നിങ്ങൾക്കു വിശദീകരിക്കുന്നു.
കുശദ്വീപം പ്രവക്ഷ്യാമി ചതുര്ഥം തം സമാസതഃ। സുരോദകഃ പരിവൃതഃ കുശദ്വീപേന സര്വതഃ ।। ൪൯.
നാനാംകുറിച്ച് ചുരുക്കത്തിൽ പറയാം: നാലാമത്തെ ദ്വീപായ കുശദ്വീപം മുഴുവനും സുരോദ സാഗരത്തിൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
സപ്തൈവ ഗിരയസ്തത്ര വര്ണ്യമാനാന്നിബോധത। ശാല്മലസ്യ തു വിസ്താരാദ് ദ്വിഗുണേന സമന്തതഃ ।। ൪൯.
അവിടെ ഏഴു പർവതങ്ങളുണ്ട്; അവയെ ഞാൻ വിശദീകരിക്കുമ്പോൾ ശ്രദ്ധിക്കൂ. കുശദ്വീപിന്റെ വിസ്തീർണം ശാല്മലദ്വീപിനെക്കാൾ ഇരട്ടിയാണ്.
കുഖദ്വീപേ തു വിജ്ഞേയഃ പര്വതോ വിദ്രുമോച്ചയഃ। ദ്വീപസ്യ പ്രഥമസ്തസ്യ ദ്വിതീയോ ഹേമപര്വതഃ ।। ൪൯.
കുശദ്വീപിൽ ആദ്യം വരുന്ന പർവതം വിദ്യുമോച്ചയ എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്; രണ്ടാം പർവതം ഹേമപർവതം.
തൃതീയോ ദ്യുതിമാന്നാമ ജീമൂതസദൃശോ ഗിരിഃ। ചതുര്ഥഃ പുഷ്പവാന്നാമ പഞ്ചമസ്തു കുശേശയഃ ।। ൪൯.
മൂന്നാമത്തെ പർവതം ദ്യുതിമാൻ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; അതു മേഘത്തെപ്പോലെയാണ്. നാലാമത്തേത് പുഷ്പവാൻ, അഞ്ചാമത്തേത് കുശേശയൻ.
ഷഷ്ഠോ ഹരിഗിരിര്നാമ സപ്തമോ മന്ദരഃ സ്മൃതഃ । മന്ദാ ഇതി ഹ്യപാം നാമ മന്ദരോ ദാരണാദപാമ് ।। ൪൯.
ആറാമത്തെ പർവതം ഹരിഗിരി, ഏഴാമത്തേത് മന്ദരൻ എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്. മന്ദരൻ മന്ദാ എന്നും വിളിക്കപ്പെടുന്നു; അതു വെള്ളം പിളർക്കുന്നതുകൊണ്ടാണ്.
തേഷാമന്തരവിഷ്കമ്ഭോ ദ്വിഗുണഃ പരിവാരിതഃ। ഉദ്ഭിദം പ്രഥമം വര്ഷം ദ്വിതീയം വേണുമണ്ഡലമ് ।। ൪൯.
അവയുടെ ഇടവേളകൾ മുൻപത്തെക്കാൾ ഇരട്ടിയാണു. ആദ്യ പ്രദേശം ഉദ്ഭിദം, രണ്ടാമത്തേത് വേണുമണ്ഡലം.
തൃതീയം സ്വൈരഥാകാരം ചതുര്ഥം ലവണം സ്മൃതമ്। പഞ്ചമം ധൃതിമദ്വര്ഷം ഷഷ്ഠം വര്ഷ പ്രഭാകരമ്। സപ്തമം കപിലം നാമ സപ്തൈതേ വര്ഷപര്വതാഃ ।। ൪൯.
മൂന്നാമത്തേത് സ്വൈരഥം എന്ന രൂപത്തിലുള്ള പ്രദേശം, നാലാമത്തേത് ലവണം എന്നറിയപ്പെടുന്നു. അഞ്ചാമത്തേത് ധൃതിമത്, ആറാമത്തേത് വർഷപ്രഭാകരം, ഏഴാമത്തേത് കപിലം — ഇവയാണ് ആ ഏഴു പർവതപ്രദേശങ്ങൾ.
ഏതേഷു ദേവഗന്ധര്വാഃ പ്രഭാസ്തു ജഗദീശ്വരാഃ। വിഹരന്തി രമന്തേ ച ദൃശ്യമാനാസ്തു വര്ഷശഃ ।। ൪൯.
ഇവിടങ്ങളിൽ ദേവന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും പ്രകാശമുള്ള ലോകനാഥന്മാരും ഓരോ പ്രദേശത്തും സന്തോഷത്തോടെ വസിക്കുകയും സന്തോഷം അനുഭവിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
ന തേഷു ദസ്യവഃ സന്തി മ്ലേച്ഛജാത്യസ്തഥൈവ ച। ഗൌരപ്രായോ ജനഃ സര്വഃ ക്രമാച്ച മ്രിയതേ തഥാ ।। ൪൯.
അവിടെയൊരിടത്തും കള്ളന്മാരോ വിദേശജാതികളോ ഇല്ല. അവിടെയുള്ള ജനങ്ങൾ ഭൂരിഭാഗവും വെളുത്ത നിറമുള്ളവരാണ്; എല്ലാവരും ക്രമമായി മരിക്കുന്നു.
തത്രാപി നദ്യഃ സപ്തൈവ ധുതപാപാഃ ശിവാസ്തഥാ। പവിത്രാ സന്തതിശ്ചൈവ ദ്യുതിഗര്ഭാ മഹീ തഥാ ।। ൪൯.
അവിടെയും ഏഴു നദികളുണ്ട്; അവ പാപം കഴുകുന്ന ശുദ്ധവും മംഗളകരവുമാണ്. അവയുടെ ഒഴുക്കുകൾ വിശുദ്ധവും ഭൂമി പ്രകാശമുള്ളതുമാണ്.
അന്യാസ്താഭ്യഃ പരിജ്ഞാതാഃ ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ। അഭിഗച്ഛന്തി താഃ സര്വാ യതോ വര്ഷതി വാസവഃ ।। ൪൯.
ഇവയ്ക്കു പുറമെ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും നദികൾ അവിടെയുണ്ട്; അവയെല്ലാം ഇന്ദ്രൻ മഴവിട്ടിടങ്ങളിൽ ഒഴുകുന്നു.
ഘൃതോദേന കുശദ്വീപോ ബാഹ്യതഃ പരിവാരിതഃ। വിജ്ഞേയഃ സ തു വിസ്താരാത് കുശദ്വീപസമേന തു ।। ൪൯.
കുശദ്വീപിന് പുറത്തു ഘൃതം നിറഞ്ഞ സമുദ്രം ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; ഈ സമുദ്രത്തിന്റെ വിസ്തീർണം കുശദ്വീപിനോടു തുല്യമാണ്.
ഇത്യേഷ സന്നിവേശോ വഃ കുശദ്വീപസ്യ വര്ണിതഃ। ക്രൌഞ്ചദ്വീപസ്യ വിസ്താരം വക്ഷ്യാമ്യഹമതഃ പരമ് ।। ൪൯.
ഇങ്ങനെ കുശദ്വീപിന്റെ ഘടന നിങ്ങൾക്കു വിശദീകരിച്ചു. ഇനി ഞാൻ ക്രൗഞ്ചദ്വീപിന്റെ വിസ്തീർണം പറയാം.
കുശദ്വീപസ്യ വിസ്താരാദ് ദ്വിഗുണഃ സ തു വൈ സ്മൃതഃ। ഘൃതോദകസമുദ്രോ വൈ ക്രൌഞ്ചദ്വീപേന സംവൃതഃ ।। ൪൯.
കുശദ്വീപിനെക്കാൾ ഇരട്ടിയാണു ക്രൗഞ്ചദ്വീപിന്റെ വിസ്തീർണം; അതും ഘൃതസമുദ്രം ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
തസ്മിന് ദ്വീപേ നഗശ്രേഷ്ഠഃ ക്രൌഞ്ചസ്ഥഃ പ്രഥമോ ഗിരിഃ। ക്രൌഞ്ചാത്പരോ വാമനകോ വാമനാദന്ധകാരകഃ ।। ൪൯.
ആ ദ്വീപിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട പർവതം ക്രൗഞ്ചം. ക്രൗഞ്ചത്തിന് അപ്പുറം വാമനകം, വാമനകത്തിന് അപ്പുറം അന്ധകാരകം എന്ന പർവതം.
അന്ധകാരാത്പരശ്ചാപി ദിവാവൃന്നാമ പര്വതഃ। ദിവാവൃതഃ പരശ്ചപി ദിവിന്ദോ ഗിരിരുച്യതേ ।। ൪൯.
അന്ധകാരകത്തിന് അപ്പുറം ദിവാവൃതം എന്ന പർവതം, അതിന് അപ്പുറം ദിവിന്ദം എന്ന പർവതം.
ദിവിന്ദാത്പരതശ്ചാപി പുണ്ഡരീകോ മഹാഗിരിഃ। പുണ്ഡരീകാത്പരശ്ചാപി പ്രോച്യതേ ദുന്ദുഭിസ്വനഃ ।। ൪൯.
ദിവിന്ദത്തിന് അപ്പുറം വലിയ പർവതമായ പുണ്ഡരീകം, പുണ്ഡരീകത്തിന് അപ്പുറം ദുന്ദുഭിസ്വനം എന്ന പർവതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ഏതേ രത്നമയാഃ സപ്ത ക്രൌഞ്ചദ്വീപസ്യ പര്വതാഃ। ബഹുവൃക്ഷഫലോ പേതാ നാനാവൃക്ഷലതാവൃതാഃ ।। ൪൯.
ഇവയാണ് കൌഞ്ചദ്വീപത്തിലെ ഏഴു രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്ന പർവതങ്ങൾ. ഇവയിൽ അനേകം പഴമുള്ള വൃക്ഷങ്ങളും വിവിധതരം വൃക്ഷങ്ങളും തണ്ടുകളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
പരസ്പരേണ ദ്വിഗുണാ വിഷ്കമ്ഭാദ്വര്ഷപര്വ്വതാഃ । വര്ഷാണി തത്ര വക്ഷ്യാമി നാമതസ്തു നിബോധത ।। ൪൯.
അവിടെയുള്ള പർവതങ്ങൾ തമ്മിൽ ഓരോന്നും മുൻപത്തേതിനേക്കാൾ ഇരട്ടിയോളം വീതിയുള്ളവയാണ്. ആ പ്രദേശങ്ങളുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധിച്ച് കേൾക്കൂ.
ക്രൌഞ്ചസ്യ കുശലീ ദേശോ വാമനസ്യ മനോനുഗഃ। മനോനുഗാത്പരശ്ചോഷ്ണസ്തൃതീയോ ദേശ ഉച്യതേ ।। ൪൯.
കൌഞ്ചദ്വീപിൽ ആദ്യ പ്രദേശം കുശലിയാണ്, രണ്ടാംത് വാമനന്റെ മനോനുഗം, മനോനുഗത്തിന് ശേഷം വരുന്ന മൂന്നാമത്തെ പ്രദേശം ഉഷ്ണം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഉഷ്ണാത്പരഃ പ്രാവരകഃ പ്രാവരാദന്ധകാരകഃ। അന്ധകാരകദേശാത്തു മുനിദേശഃ പരഃ സ്മൃതഃ ।। ൪൯.
ഉഷ്ണത്തിന് അപ്പുറം പ്രാവരകം, അതിന് അപ്പുറം അന്ധകാരകം, അന്ധകാരക പ്രദേശത്തിന് ശേഷമുള്ളത് മുനിദേശം എന്നാണറിയപ്പെടുന്നത്.
മുനിദേശാത്പരശ്ചൈവ പ്രോച്യതേ ദുന്ദുഭിസ്വനഃ। സിദ്ധചാരണസങ്കീര്ണോ ഗൌരപ്രായോ ജനഃ സ്മൃതഃ ।। ൪൯.
മുനിദേശത്തിന് അപ്പുറം ദുണ്ടുഭിസ്വന എന്ന പ്രദേശം വരുന്നു. അവിടെ കൂടുതലും ഉജ്ജ്വലവർണ്ണമുള്ളവർ താമസിക്കുന്നു; സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരും അവിടെ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
തത്രാപി നദ്യഃ സപ്തൈവ പ്രതി വര്ഷ സ്മൃതാഃ ശുഭാഃ । ഗൌരീ കുമുദ്വതീ ചൈവ സന്ധ്യാ രാത്രിര്മനോജവാ । ഖ്യാതിശ്ച പുണ്ഡരീകാ ച ഗങ്ഗാ സപ്തവിധാ സ്മൃതാ ।। ൪൯.
അവിടെയും ഓരോ പ്രദേശത്തും ഏഴു ശുഭമായ നദികൾ ഉണ്ട്: ഗൗരീ, കുമുദ്വതീ, സന്ധ്യ, രാത്രി, മനോജവാ, ഖ്യാതി, പുണ്ഡരീകാ, ഗംഗാ — ഇവയാണ് ആ ഏഴു നദികൾ.
താസാം സമുദ്രഗാശ്ചാന്യാ നദ്യോ യാസ്തു സമീപഗാഃ। അനുഗച്ഛന്തി താഃ സര്വാ വിപുലാഃ സുബഹൂദകാഃ ।। ൪൯.
അവയിൽ ചില നദികൾ സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു, സമീപമുള്ള മറ്റു നദികളും അവയെ അനുഗമിക്കുന്നു. അവയെല്ലാം വിശാലവും ജലസമൃദ്ധവുമാണ്.
ക്രൌഞ്ചദ്വീപഃ സമുദ്രേണ ദധിമണ്ഡോദകേന തു। ആവൃതഃ സര്വതഃ ശ്രീമാന് ക്രൌഞ്ചദ്വീപസമേന തു ।। ൪൯.
കൌഞ്ചദ്വീപ് ദധിമണ്ടജലം നിറഞ്ഞ സമുദ്രം ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ ഭംഗിയും മഹിമയും കൌഞ്ചദ്വീപിനോടു തുല്യമാണ്.
പ്ലക്ഷദ്വീപാദയോ ഹ്യേതേ സമാസേന പ്രകീര്ത്തിതാഃ। തേഷാം നിസര്ഗോ ദ്വീപാനാമാനുപൂര്വ്യേണ സര്വശഃ ।। ൪൯.
പ്ലക്ഷദ്വീപ് മുതലായ ദ്വീപുകൾ ഇതുവരെ സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിച്ചു. അവയുടെ സ്വഭാവം ക്രമമായി ഇതാണ്.
ന ശക്യം വിസ്തരാദ്വക്തു മപി വര്ഷശതൈരപി । നിസര്ഗോഽയം പ്രജാനാം തു സംഹാരോ യശ്ച താസു വൈ ।। ൪൯.
നൂറുകണക്കിന് വർഷം കൊണ്ടാലും അവയുടെ മുഴുവൻ വിശാലത വിശദമായി വിവരിക്കാൻ കഴിയില്ല. എന്നാൽ അവിടെയുള്ള ജീവികളുടെ സ്വഭാവവും അവയുടെ സംഹാരവും ഇതുവരെ പറഞ്ഞതുപോലെയാണ്.