ധനധാന്യയുതേ സ്ഫീതേ ധര്മ്മിഷ്ഠജനസങ്കുലേ। നദീശൈലവനൈശ്ചിത്രൈര്ബഹുപുഷ്പഫലോപഗൈഃ ।। ൪൮.
ധനം ധാന്യം എന്നിവയിൽ സമൃദ്ധിയും ധാരാളം ധാർമ്മികരായ ജനങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമായ, നദികൾ, പർവതങ്ങൾ, കാടുകൾ, അനേകം പൂക്കളും പഴങ്ങളുമുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായ സ്ഥലമാണ് അവിടെ.
വരാഹപര്വ്വതോ നാമ തത്ര രമ്യഃ ശിലോച്ചയഃ। അനേകകന്ദരദരീഗുഹാനിര്ഝരശോഭിതഃ ।। ൪൮.
അവിടെ വരാഹപർവതം എന്ന മനോഹരമായ പർവതം ഉണ്ട്; അതിന്റെ കുന്നുകൾ, അനേകം ഗുഹകളും താഴ്വരകളും വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും കൊണ്ടും അതി മനോഹരമാണ്.
തസ്മാത്സുരസപാനീയാ പുണ്യതീര്ഥതരങ്ഗിണീ। വാരാഹീ നാമ വരദാ പ്രവൃത്താസ്യ മഹാനദീ ।। ൪൮.
അവിടെ നിന്ന്, വരാഹി എന്ന മഹാനദി ഉത്ഭവിക്കുന്നു; ആ നദി പുണ്യമായ തിരകളോടെ, അമൃതസമമായ ജലത്തോടെ, അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നവളാണ്.
വാരാഹരൂപിണേ തത്ര വിഷ്ണവേ പ്രഭവിഷ്ണവേ। അനന്യദേവതാസ്തസ്മൈ നമസ്കുര്വന്തി വിപ്രജാഃ ।। ൪൮.
അവിടെ വരാഹരൂപിയായ മഹാവിശ്ണുവിനോട്, മറ്റു ദേവതകളെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ബ്രാഹ്മണന്മാർ മാത്രം നമസ്കരിക്കുന്നു.
ഏവം ഷഡേതേ കഥിതാ അനുദ്വീപാഃ സമന്തതഃ। ഭാരതദ്വീപദേശോ വൈ ദക്ഷിണേ ബഹുവിസ്തരഃ ।।൪൮.
ഇങ്ങനെ ആറ് ഉപദ്വീപുകൾ ചുറ്റും വിവരിച്ചു; ഭാരതദ്വീപം ദക്ഷിണഭാഗത്ത് വളരെ വിശാലമാണ്.
ഏവമേകമിദം വര്ഷം ബഹുദ്വീപമിഹോച്യതേ। സമുദ്രജലസമ്ബിന്നം ഖണ്ഡം ഖണ്ഡീകൃതം സ്മൃതമ് ।। ൪൮.
ഇങ്ങനെ, ഈ ഒരു ദേശം പല ദ്വീപുകളായി സമുദ്രജലങ്ങൾ കൊണ്ട് വിഭജിക്കപ്പെട്ടതും വേർതിരിക്കപ്പെട്ടതുമായതായി പറയപ്പെടുന്നു.
ഏവഞ്ചതുര്മഹാദ്വീപഃ സാന്തരദ്വീപമണ്ഡിതഃ। സാനുദ്വീപഃ സമാഖ്യാതോ ജമ്ബൂദ്വീപസ്യ വിസ്തരഃ ।। ൪൮.
ഇങ്ങനെ, നാലു മഹാദ്വീപുകളും ഉപദ്വീപുകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, ആനുഭവദ്വീപുകളോടുകൂടിയതുമായ ജംബൂദ്വീപിന്റെ വിശാലതയാണ് വിവരിച്ചത്.
ഇതി മഹാപുരാണേ വായുപ്രോക്തേ ഭുവനവിന്യാസോ നാമാഷ്ടചത്വാരിംശോ ധ്യായഃ
ഇതോടെ മഹാപുരാണത്തിൽ വായു പറയുന്ന ഭൂവനവിന്യാസം എന്ന അമ്പത്തിയെട്ടാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.
പ്ലക്ഷദ്വീപം പ്രവക്ഷ്യാമി യഥാവദിവ സങ്ഗ്രഹാത്। ശ്രൃണുതേമം യതാതത്ത്വം ബ്രുവതോ മേ ദ്വിജോത്തമാഃ ।। ൪൯.
ഇപ്പോൾ ഞാൻ പ്ലക്ഷദ്വീപത്തെ യഥാർത്ഥത്തിൽ സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിക്കും; ഉത്തമരായ ദ്വിജന്മാരേ, ഞാൻ പറയുന്ന സത്യം ശ്രദ്ധിക്കൂ.
ജമ്ബൂദ്വീപസ്യ വിസ്താരാദ്ദ്വിഗുണസ്തസ്യ വിസ്തരഃ। വിസ്താരാത്ര്രിഗുണശ്ചാസ്യ പരിണാഹഃ സമന്തതഃ। തേനാവൃതഃ സമുദ്രോഽയം ദ്വീപേന ലവണോദകഃ।। ൪൯.
ജംബൂദ്വീപിന്റെ വിസ്തൃതിയുടെ ഇരട്ടിയാണു പ്ലക്ഷദ്വീപിന്റെ വിസ്തൃതി; അതിന്റെ ചുറ്റളവ് മൂന്നു മടങ്ങ് കൂടുതലാണ്. ഈ ദ്വീപ് ഉപ്പുനീരുള്ള സമുദ്രം ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു.
തത്ര പുണ്യാ ജനപദാശ്ചിരാച്ച മ്രിയതേ പ്രജാ। കുത ഏവ ഹി ദുര്ഭിക്ഷം ജരാവ്യാധിഭയം കുതഃ ।। ൪൯.
അവിടെ ജനങ്ങൾ പുണ്യശീലികളാണ്, ദീർഘായുസ്സോടെ ജീവിക്കുന്നു; അവിടെ ക്ഷാമം, വൃദ്ധാവസ്ഥ, രോഗഭയം എന്നിവയ്ക്ക് ഇടയില്ല.
തത്രാപി പര്വതാഃ ശുഭ്രാഃ സപ്തൈവ മണിഭൂഷണാഃ। രത്നാകരാസ്തഥാ നദ്യസ്താസാന്നാമാനി വച്മി ഭോഃ ।। ൪൯.
അവിടെയും ഏഴു പ്രകാശമുള്ള രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട പർവതങ്ങളും, രത്നഭണ്ഡാരങ്ങളും, നദികളും ഉണ്ട്; അവയുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം.
പ്ലക്ഷദ്വീപാദിഷു തേഷു സപ്ത സപ്തസു സപ്തസു। ഋജ്വായതാഃ പ്രതിദിശം നിവിഷ്ടാഃ പര്വതാഃ സദാ ।। ൪൯.
പ്ലക്ഷദ്വീപത്തിലും മറ്റു ആറു ദ്വീപുകളിലും, ആ ഏഴു ദ്വീപുകളിലെയും പർവതങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും നേരായ ദിശകളിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
പ്ലക്ഷദ്വീപേ തു വക്ഷ്യാമി സപ്ത ദ്വീപാന്മഹാചലാന്। ഗോമേദ കോഽത്ര പ്രഥമഃ പര്വതോ മേഘസന്നിഭഃ। ഖ്യായതേ തസ്യ നാമ്നാ വൈ വര്ഷം ഗോമേദകന്തു തത് ।। ൪൯.
പ്ലക്ഷദ്വീപിൽ ഏഴു മഹാപർവതങ്ങളെ ഞാൻ വിവരിക്കും; അതിൽ ആദ്യത്തേതാണ് ഗോമേദം എന്ന പർവതം, മേഘംപോലെ ഇരുണ്ടതും അതിന്റെ പേരിൽ ഗോമേദകമെന്ന പ്രദേശം അറിയപ്പെടുന്നു.
ദ്വിതീയഃ പര്വതശ്ചന്ദ്രഃ സര്വൌഷധിസമന്വിതഃ। അശ്വിഭ്യാമമൃതസ്യാര്ഥേ ഓഷധ്യസ്തത്ര സംസ്ഥിതാഃ ।। ൪൯.
രണ്ടാമത്തെ പർവതമാണ് ചന്ദ്രം; അതിൽ എല്ലാ ഔഷധികളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അശ്വിനികൾ അമൃതത്തിനായി അവിടെ ഔഷധികൾ സ്ഥാപിച്ചു.
തൃതീയോ നാരദോ നാമ ദുര്ഗശൈലോ മഹോച്ഛ്രയഃ। തത്രാചലേ സമുത്പന്നൌ പൂര്വം നാരദപര്വതൌ ।। ൪൯.
മൂന്നാമത്തെ പർവതമാണ് നാരദം; അതൊരു ദുർഗമവും ഉയർന്നതുമായ പർവതമാണ്. അതിൽ നാരദപർവതത്തിലെ കുന്നുകൾ പുരാതനകാലത്ത് ഉത്ഭവിച്ചു.
ചതുര്ഥസ്തത്ര വൈ ശൈലോ ദുന്ദുഭിര്നാമ നാമതഃ। ശബ്ദമൃത്യുഃ പുരാ തസ്മിന് ദുന്ദുഭിസ്താഡിതഃ സുരൈഃ । രജ്ജുദാരോ രജ്ജുമയഃ ശാല്മലസ്വാസുരാന്തകൃത് ।। ൪൯.
അവിടെ നാലാമത്തെ പർവ്വതം ദുന്ദുഭി എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. പുരാതനകാലത്ത് ദേവന്മാർ അവിടെ ദുന്ദുഭിയെ അടിച്ചു, അതാണ് ശബ്ദത്തിന്റെ അന്ത്യം. അവിടെയും രജ്ജുദാരൻ എന്ന കയറുകൊണ്ടുണ്ടാക്കിയവനും, ശാല്മലസ്വൻ എന്ന അസുരന്മാരെ സംഹരിച്ചവനും ഉണ്ട്.
പഞ്ചമഃ സോമകോ നാമ ദേവൈ ര്യത്രാമൃതം പുരാ। സമ്ഭൃതഞ്ച ഹൃതം ചൈവ മാതുരര്ഥേ ഗരുത്മതാ ।। ൪൯.
അഞ്ചാമത്തേത് സോമക എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. പുരാതനകാലത്ത് ദേവന്മാർ അവിടെ അമൃതം ശേഖരിച്ചു, പിന്നീട് ഗരുഡൻ തന്റെ അമ്മയ്ക്കായി അതു കൊണ്ടുപോയി.
ഷഷ്ഠസ്തു സുമനാ നാമ സ ഏവര്ഷഭ ഉച്യതേ। ഹിരണ്യാക്ഷോ വരാഹേണ തസ്മിന് ശൈലേ നിഷൂദിതഃ ।। ൪൯.
ആറാമത്തേത് സുമനാ എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്, അതിനെ ഋഷഭം എന്നും വിളിക്കുന്നു. ആ പർവ്വതത്തിൽ ഹിരണ്യാക്ഷനെ വരാഹൻ വധിച്ചു.
വൈഭ്രാജഃ സപ്തമസ്തത്ര ഭ്രാജിഷ്ണുഃ സ്ഫാടികോ മഹാന്। യസ്മാദ്വിഭ്രാജതേഽര്ചിര്ഭിര്വൈഭ്രാജസ്തേന സ സ്മൃതഃ ।। ൪൯.
അവിടെ ഏഴാമത്തെ പർവ്വതം വൈഭ്രാജം എന്നാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്. അതു അത്യന്തം പ്രകാശമുള്ളതും വലുതുമായ സ്ഫടികംപോലെയാണ്. അതിൽ നിന്ന് പ്രകാശകിരണങ്ങൾ പുറപ്പെടുന്നതിനാൽ അതിനെ വൈഭ്രാജം എന്ന് വിളിക്കുന്നു.
തേഷാം വര്ഷാണി വക്ഷ്യാമി നാമതസ്തു യഥാക്രമമ്। ഗോമേദം പ്രഥമം വര്ഷം നാമ്നാ ശാന്തഭയം സ്മൃതമ് ।। ൪൯.
ഇനി അവയുടെ പ്രദേശങ്ങളുടെ പേരുകൾ ക്രമമായി ഞാൻ പറയും. ആദ്യ പ്രദേശം ഗോമേദം, ശാന്തഭയം എന്ന പേരിലും അറിയപ്പെടുന്നു.
ചന്ദ്രസ്യ ശിഖരം നാമ നാരദസ്യ സുഖോദയമ്। ആനന്ദം ദുന്ദുഭേര്വര്ഷ സോമകസ്യ ശിവംസ്മൃതമ്। ക്ഷേമകം ഋഷഭസ്യാപി വൈഭ്രാജസ്യ ധ്രുവം തഥാ ।। ൪൯.
ചന്ദ്രന്റെ ഉച്ചിയിൽ ശിഖരം എന്ന പേരുള്ള പ്രദേശം നാരദന് സന്തോഷം നൽകുന്നതാണു. ദുന്ദുഭിയുടെ പ്രദേശം ആനന്ദം, സോമകയുടെ പ്രദേശം ശിവം, ഋഷഭയുടെ പ്രദേശം ക്ഷേമകം, വൈഭ്രാജന്റെ പ്രദേശം ധ്രുവം എന്നിങ്ങനെയാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.
ഏതേഷു ദേവഗന്ധര്വാഃ സിദ്ധാശ്ച സഹചാരണൈഃ വിഹരന്തി രമന്തേ ച ദൃശ്യമാനാസ്തു തൈഃ സഹ ।। ൪൯.
ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ ദേവന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുകയും ആനന്ദത്തോടെ താമസിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.
തേഷാം നദ്യശ്ച സപ്തൈവ പ്രതിവര്ഷം സമുദ്രഗാഃ। നാമതസ്താഃ പ്രവക്ഷ്യാമി സപ്തഗങ്ഗാ മഹാനദീ ।। ൪൯.
ഓരോ പ്രദേശത്തും ഏഴു നദികൾ ഉണ്ട്, അവ സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു. ആ മഹാനദികളായ ഏഴു ഗംഗകളുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയും.
അഭിഗച്ഛന്തി താ നദ്യസ്താഭ്യശ്ചാന്യാഃ സഹസ്രശഃ। ബഹൂദകാശ്ചൌഘവത്യോ യതോ വര്ഷതി വാസവഃ ।। ൪൯.
ആ നദികളിലേക്ക് ആളുകൾ എത്തുന്നു, അവയിൽ നിന്ന് ആയിരക്കണക്കിന് മറ്റു പുഴകളും ഉരുത്തിരിയുന്നു. വെള്ളം നിറഞ്ഞവയും, ഇന്ദ്രൻ മഴ പെയ്യുന്നതുപോലെ സമൃദ്ധമായവയുമാണ് അവ.
താഃ പിബന്തി സദാ ഹൃഷ്ടാ നദീര്ജനപദാസ്തു തേ। ശുഭാഃ ശാന്തവഹാശ്ചൈവ പ്രമോദാ യേ ച തേ ശിവാഃ ।। ൪൯.
അവിടെയുള്ള ജനങ്ങൾ എപ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെ ആ നദികളിൽ നിന്നു വെള്ളം കുടിക്കുന്നു. അവിടെയുള്ളവർ ശുഭവും, ശാന്തവും, സന്തോഷവാന്മാരുമാണ്.
ആനന്ദാശ്ച ധ്രുവാശ്ചൈവ ക്ഷേമകാശ്ച ശിവൈ സഹ। വര്ണാശ്രമാചാരയുക്താഃ പ്രജാസ്തേഷ്വഥ സര്വശഃ ।। ൪൯.
ആനന്ദൻമാരും ധ്രുവന്മാരും ക്ഷേമകന്മാരും ശിവന്മാരും, വർണ്ണാശ്രമധർമ്മങ്ങൾ പാലിച്ച് അവിടെയെല്ലാം ജീവിക്കുന്നു.
സര്വേഷ്വരോഗാഃ സുബലാ- പ്രജാസ്ത്വാമയവര്ജിതാഃ। അധഃസര്പിണീ ന തേഷ്വസ്തി തഥൈവോത്സര്പിണീ ന ച ।। ൪൯.
അവിടെയുള്ളവർ എല്ലാവരും രോഗമില്ലാത്തവരും ശക്തരുമാണ്, അവർക്കു രോഗം ഒന്നുമില്ല. അവിടെ ചിതറലോ അതിരുകടന്ന വളർച്ചയോ ഇല്ല.
ന തത്രാസ്തി യുഗാവസ്ഥാ ചതുര്യുഗകൃതാ വ്കചിത്। ത്രേതായുഗസമഃ കാലഃ സര്വദാ തത്ര വര്ത്തതേ ।। ൪൯.
അവിടെ യുക്തകളുടെ വ്യത്യസ്ത അവസ്ഥകൾ ഇല്ല. കാലം എപ്പോഴും ത്രേതായുഗത്തിലെപ്പോലെയാണ് അവിടെ.
പ്ലക്ഷദ്വീപാദിഷു ജ്ഞേയഃ പഞ്ചസ്വേതേഷു സര്വശഃ। ദേശസ്യാനുവിധാനേന കാലസ്യാനുവിധാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൪൯.
പ്ലക്ഷദ്വീപിലും മറ്റുള്ള അഞ്ചിലും ദേശത്തിന്റെ വിഭജനത്തിന് അനുസരിച്ച് കാലത്തിന്റെ വിഭജനവും നടക്കുന്നു എന്ന് അറിയണം.