വായുപുരാണമ്

സ മധ്യേ നാഗദേശസ്യ നൈകദേശോ മഹാഗിരിഃ। കോടിഭ്യാം നാഗനിലയം പ്രാപ്തോ നദനദീ പതിമ് ।। ൪൮.

നാഗദേശത്തിന്റെ നടുവിൽ, അതിന്റെ പ്രദേശത്ത് അപൂർവമായ ഒരു വലിയ പർവതം ഉണ്ട്. അതിന്റെ കൊടുമുടികൾ നാഗങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലത്തെയും നദീനദികളുടെ അധിപതിയെയും എത്തിച്ചേരുന്നു.

യമദ്വീപമിതി പ്രോക്തം നാനാരത്നാകരാചിതമ് । തത്രാപി ദ്യുതിമാന്നാമ പര്വതോ ധാതുമണ്ഡിതഃ। സമുദ്രഗാനാം പ്രഭവഃ പ്രഭവഃ കാഞ്ചനസ്യ തു ।। ൪൮.

അത് യമദ്വീപം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു, പലവിധ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവിടെയും തിളങ്ങുന്ന ഒരു പർവതം ഉണ്ട്, ധാതുക്കളാൽ ശോഭിതമായത്, നദികളുടെ ഉത്ഭവവും പൊന്നിന്റെ ഉത്ഭവവും അതാണ്.

തഥൈവ മലയദ്വീപമേവമേവ സുസംവൃതമ്। മണിരത്നാകരം സ്ഫീതമാകരം കനകസ്യ ച ।। ൪൮.

അതുപോലെ തന്നെ മലയദ്വീപും പൂർണ്ണമായും സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവിടെ രത്നങ്ങളും മാണിക്യങ്ങളും ധാരാളം ഉണ്ട്, പൊന്നിന്റെ സമൃദ്ധമായ ഉറവിടവുമാണ്.

ആകരം ചന്ദനാനാഞ്ച സമുദ്രാണാം തഥാകരമ്। നാനാമ്ലേച്ഛഗണാകീര്ണം നദീപര്വതമണ്ഡിതമ് ।। ൪൮.

അത് ചന്ദനത്തിൻറെ ഉറവിടവും സമുദ്രങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവുമാണ്. അനേകം വിദേശികൾ അവിടെ വസിക്കുന്നു; നദികളും പർവതങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

തത്ര ശ്രീമാംസ്തു മലയഃ പര്വതോ രജതാകരഃ। മഹാമലയ ഇത്യേവം വിഖ്യാതോ വരപര്വതഃ ।। ൪൮.

അവിടെ മഹത്വമുള്ള മലയപർവതം നിലകൊള്ളുന്നു, വെള്ളിയുടെ ഉറവിടം. മഹാമലയം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായ ഈ പർവതം ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാണ്.

ദ്വിതീയം മന്ദരം നാമ പ്രഥിതഞ്ച സദാ ക്ഷിതൌ। ആഗസ്ത്യഭവനം തത്ര ദേവാസുരനമസ്കൃതമ് ।। ൪൮.

രണ്ടാമത്തേത് മന്ദരപർവതം എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്, ഭൂമിയിൽ എപ്പോഴും പ്രശസ്തമാണ്. അവിടെ അഗസ്ത്യരുടെ വാസസ്ഥലവും, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും വന്ദിക്കുന്നതുമാണ്.

തഥാ കാഞ്ചനപാദസ്യ മലയസ്യാപരസ്യ ഹി। നികുഞ്ജൈസ്തൃണസോമാങ്ഗൈരാശ്രമം പുണ്യസേവിതമ് ।। ൪൮.

അതുപോലെ തന്നെ, മറ്റൊരു മലയപർവതത്തിന്റെ പൊന്നുപാദത്തിൻ സമീപം, തൃണമുള്‍ soma ചെടികൾ നിറഞ്ഞ കാടുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട, ധർമ്മശീലികൾ സന്ദർശിക്കുന്ന ഒരു ആശ്രമം ഉണ്ട്.

നാനാപുഷ്പഫലോപേതം സ്വര്ഗാദപി വിശിഷ്യതേ। തത്രാവതരതേ സ്വര്ഗഃ സദാ പര്വസു പര്വസു ।। ൪൮.

പലവിധ പുഷ്പങ്ങളും പഴങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഈ സ്ഥലം സ്വർഗത്തേക്കാൾ ഉത്തമമാണ്. അവിടെ എല്ലാ ഉത്സവങ്ങളിലും സ്വർഗം തന്നെ ഇറങ്ങിവരുന്നു.

തഥാ ത്രികൂടനിലയേ നാനാധാതുവിഭൂഷിതേ । അനേകയോജനോത്സേധേ ചിത്രസാനുദരീഗൃഹേ ।। ൪൮.

തൃകൂട്ടപർവതത്തിൽ, പലവിധ ധാതുക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, അനേകം യോജനങ്ങൾ ഉയരമുള്ള കൊടുമുടികൾ ഉള്ള സ്ഥലത്ത്, മനോഹരമായ മലവെള്ളികളും താഴ്വരകളിലെ വീടുകളും ഉണ്ട്.

തസ്യ കൂടതടേ രമ്യേ ഹേമപ്രാകാരതോരണാ। നിര്യൂഹവലഭീചിത്രാ ഹര്മ്യപ്രാസാദമാലിനീ ।। ൪൮.

അത്‌വിന്റെ മനോഹരമായ കൊടുമുടിയിൽ പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച മതിലുകളും കവാടങ്ങളും, മനോഹരമായ മന്ദപങ്ങളും മാളികകളും, ഭവനങ്ങളും കൊട്ടാരങ്ങളും നിരന്നിരിക്കുന്നു.

ശതയോജനവിസ്തീര്ണാ ത്രിംശദായാമയോജനാ। നിത്യപ്രമുദിതാ സ്ഫീതാ ലങ്കാ നാമ മഹാപുരീ ।। ൪൮.

നൂറ് യോജന വീതിയിലും മുപ്പത് യോജന നീളത്തിലും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു, എപ്പോഴും സമൃദ്ധിയും സന്തോഷവും നിറഞ്ഞ, ലങ്ക എന്ന മഹാനഗരം അവിടെയുണ്ട്.

സാ കാമരൂപിണാം സ്ഥാനം രാക്ഷസാനാം മഹാത്മനാമ് । ആവാസോ ബലദൃപ്താനാം തദ്വിദ്യാദ്ദേവവിദ്വിഷാമ്। മാനുഷാണാമസമ്ബാധാ ഹ്യഗമ്യാ സാ മഹാപുരീ ।। ൪൮.

അത് ആഗ്രഹരൂപം സ്വീകരിക്കാൻ കഴിയുന്ന മഹാശക്തിയുള്ള രാക്ഷസന്മാരുടെ വാസസ്ഥലമാണ്, ധൈര്യത്തിൽ അഭിമാനിക്കുന്നവരും ദേവന്മാരെ ദ്വേഷിക്കുന്നവരുമാണ് അവിടെ താമസിക്കുന്നത്. ഈ മഹാനഗരം മനുഷ്യർക്കു സമീപിക്കാനോ പ്രവേശിക്കാനോ കഴിയാത്തതാണ്.

തസ്യ ദ്വീപസ്യ വൈ പൂര്വേ തീരേ നദനദീപതേഃ। ഗോകര്ണനാമധേയസ്യ ശങ്കരസ്യാലയം മഹത് ।। ൪൮.

ആ ദ്വീപിന്റെ കിഴക്കേ തീരത്ത്, നദീനദികളുടെ അധിപതിയുടെ സമീപം, ഗോകർണ്ണം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ശങ്കരന്റെ വലിയ ക്ഷേത്രം ഉണ്ട്.

തഥൈകരാജ്യം വിജ്ഞേയം ശങ്ഖദ്വീപസമാസ്ഥിതമ്। ശതയോജനവിസ്തീര്ണം നാനാമ്ലേച്ഛഗണാലയമ് ।। ൪൮.

അതുപോലെ തന്നെ, ശംഖദ്വീപത്തിൽ സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന ഒരു രാജ്യം ഉണ്ട്. നൂറ് യോജന വീതിയുള്ള ഈ രാജ്യം അനേകം വിദേശികളുടെ വാസസ്ഥലവുമാണ്.

തത്ര ശങ്ഖഗിരിര്നാമ ധൌതശങ്ഖദലപ്രഭഃ। നാനാരത്നാകരഃ പുണ്യഃ പുണ്യകൃദ്ഭിര്നിഷേവിതഃ ।। ൪൮.

അവിടെ ശംഖഗിരി എന്ന പർവതം ഉണ്ട്, കഴുകിയ ശംഖിന്റെ പോലെ തിളങ്ങുന്ന, പലവിധ രത്നങ്ങളുടെ സമ്പത്തുള്ള, പുണ്യശീലികൾ ആരാധിക്കുന്ന ഒരു വിശുദ്ധസ്ഥലമാണ്.

ശങ്ഖ നാഗാ മഹാപുണ്യാ യസ്മാത് പ്രഭവതേ നദീ। യത്ര ശങ്ഖമുഖോ നാമ നാഗരാജഃ കൃതാലയഃ ।। ൪൮.

അവിടെ നിന്ന് ശംഖനദി എന്ന ഏറ്റവും വിശുദ്ധമായ നദി ഉത്ഭവിക്കുന്നു. അവിടെയാണ് ശംഖമുഖൻ എന്ന നാഗരാജാവ് വാസം ചെയ്യുന്നതു.

തഥൈവ കുമുദദ്വീപം നാനാപുണ്യോപശോഭിതമ്। നാനാഗ്രാമസമാ കീര്ണം നാനാരത്നാകരം ശിവമ് ।। ൪൮.

അതുപോലെ തന്നെ, കുമുദദ്വീപ് പലവിധ പുണ്യസ്ഥലങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; പല ഗ്രാമങ്ങളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; പലവിധ രത്നങ്ങളുടെ സമ്പത്തുള്ള, ശുഭമായ ദ്വീപാണ് അത്.

കുമുദാഖ്യാ മഹാഭാഗാ ദുഷ്ടചിത്തനിബര്ഹണീ। മഹാദേവസ്യ ഭഗിനീ പ്രഭാഭിസ്താഭിരിജ്യതേ ।। ൪൮.

കുമുദ എന്ന മഹാഭാഗ്യശാലിയായ ദേവിയെ, ദുഷ്ടചിത്തങ്ങളെ അകറ്റുന്നവളും മഹാദേവന്റെ സഹോദരിയുമായ അവളെ, ആ പ്രകാശമുള്ളവരോടൊപ്പം ആരാധിക്കുന്നു.

തഥാ വരാഹദ്വീപേ ച നാനാമ്ലേച്ഛഗണാകുലേ। നാനാജാലിസമാകീര്ണേ നാനാധിഷ്ഠാനപത്തനേ ।। ൪൮.

അതു പോലെ തന്നെ, വരാഹദ്വീപിലും, പലതരത്തിലുള്ള മ്ലേച്ഛരൂപത്തിലുള്ള ജനസമൂഹങ്ങൾ നിറഞ്ഞു കിടക്കുന്ന, വിവിധ സമുദായങ്ങളും പലവിധ ഭരണാധികാരികളുടെ നഗരങ്ങളും നിറഞ്ഞ സ്ഥലമാണ് അവിടെ.

ധനധാന്യയുതേ സ്ഫീതേ ധര്മ്മിഷ്ഠജനസങ്കുലേ। നദീശൈലവനൈശ്ചിത്രൈര്ബഹുപുഷ്പഫലോപഗൈഃ ।। ൪൮.

ധനം ധാന്യം എന്നിവയിൽ സമൃദ്ധിയും ധാരാളം ധാർമ്മികരായ ജനങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമായ, നദികൾ, പർവതങ്ങൾ, കാടുകൾ, അനേകം പൂക്കളും പഴങ്ങളുമുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ എന്നിവകൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായ സ്ഥലമാണ് അവിടെ.

വരാഹപര്വ്വതോ നാമ തത്ര രമ്യഃ ശിലോച്ചയഃ। അനേകകന്ദരദരീഗുഹാനിര്ഝരശോഭിതഃ ।। ൪൮.

അവിടെ വരാഹപർവതം എന്ന മനോഹരമായ പർവതം ഉണ്ട്; അതിന്റെ കുന്നുകൾ, അനേകം ഗുഹകളും താഴ്വരകളും വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും കൊണ്ടും അതി മനോഹരമാണ്.

തസ്മാത്സുരസപാനീയാ പുണ്യതീര്ഥതരങ്ഗിണീ। വാരാഹീ നാമ വരദാ പ്രവൃത്താസ്യ മഹാനദീ ।। ൪൮.

അവിടെ നിന്ന്, വരാഹി എന്ന മഹാനദി ഉത്ഭവിക്കുന്നു; ആ നദി പുണ്യമായ തിരകളോടെ, അമൃതസമമായ ജലത്തോടെ, അനുഗ്രഹങ്ങൾ നൽകുന്നവളാണ്.

വാരാഹരൂപിണേ തത്ര വിഷ്ണവേ പ്രഭവിഷ്ണവേ। അനന്യദേവതാസ്തസ്മൈ നമസ്കുര്വന്തി വിപ്രജാഃ ।। ൪൮.

അവിടെ വരാഹരൂപിയായ മഹാവിശ്ണുവിനോട്, മറ്റു ദേവതകളെ ഉപേക്ഷിച്ച്, ബ്രാഹ്മണന്മാർ മാത്രം നമസ്കരിക്കുന്നു.

ഏവം ഷഡേതേ കഥിതാ അനുദ്വീപാഃ സമന്തതഃ। ഭാരതദ്വീപദേശോ വൈ ദക്ഷിണേ ബഹുവിസ്തരഃ ।।൪൮.

ഇങ്ങനെ ആറ് ഉപദ്വീപുകൾ ചുറ്റും വിവരിച്ചു; ഭാരതദ്വീപം ദക്ഷിണഭാഗത്ത് വളരെ വിശാലമാണ്.

ഏവമേകമിദം വര്ഷം ബഹുദ്വീപമിഹോച്യതേ। സമുദ്രജലസമ്ബിന്നം ഖണ്ഡം ഖണ്ഡീകൃതം സ്മൃതമ് ।। ൪൮.

ഇങ്ങനെ, ഈ ഒരു ദേശം പല ദ്വീപുകളായി സമുദ്രജലങ്ങൾ കൊണ്ട് വിഭജിക്കപ്പെട്ടതും വേർതിരിക്കപ്പെട്ടതുമായതായി പറയപ്പെടുന്നു.

ഏവഞ്ചതുര്മഹാദ്വീപഃ സാന്തരദ്വീപമണ്ഡിതഃ। സാനുദ്വീപഃ സമാഖ്യാതോ ജമ്ബൂദ്വീപസ്യ വിസ്തരഃ ।। ൪൮.

ഇങ്ങനെ, നാലു മഹാദ്വീപുകളും ഉപദ്വീപുകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, ആനുഭവദ്വീപുകളോടുകൂടിയതുമായ ജംബൂദ്വീപിന്റെ വിശാലതയാണ് വിവരിച്ചത്.

ഇതി മഹാപുരാണേ വായുപ്രോക്തേ ഭുവനവിന്യാസോ നാമാഷ്ടചത്വാരിംശോ ധ്യായഃ

ഇതോടെ മഹാപുരാണത്തിൽ വായു പറയുന്ന ഭൂവനവിന്യാസം എന്ന അമ്പത്തിയെട്ടാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.

പ്ലക്ഷദ്വീപം പ്രവക്ഷ്യാമി യഥാവദിവ സങ്ഗ്രഹാത്। ശ്രൃണുതേമം യതാതത്ത്വം ബ്രുവതോ മേ ദ്വിജോത്തമാഃ ।। ൪൯.

ഇപ്പോൾ ഞാൻ പ്ലക്ഷദ്വീപത്തെ യഥാർത്ഥത്തിൽ സംക്ഷിപ്തമായി വിവരിക്കും; ഉത്തമരായ ദ്വിജന്മാരേ, ഞാൻ പറയുന്ന സത്യം ശ്രദ്ധിക്കൂ.

ജമ്ബൂദ്വീപസ്യ വിസ്താരാദ്ദ്വിഗുണസ്തസ്യ വിസ്തരഃ। വിസ്താരാത്ര്രിഗുണശ്ചാസ്യ പരിണാഹഃ സമന്തതഃ। തേനാവൃതഃ സമുദ്രോഽയം ദ്വീപേന ലവണോദകഃ।। ൪൯.

ജംബൂദ്വീപിന്റെ വിസ്തൃതിയുടെ ഇരട്ടിയാണു പ്ലക്ഷദ്വീപിന്റെ വിസ്തൃതി; അതിന്റെ ചുറ്റളവ് മൂന്നു മടങ്ങ് കൂടുതലാണ്. ഈ ദ്വീപ് ഉപ്പുനീരുള്ള സമുദ്രം ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരിക്കുന്നു.