൬൨.൯൦ ഊരോരജനയത് പുത്രാന് ഷഡാഗ്നേയീ മഹാപ്രഭാന് । അങ്ഗം സുമനസം സ്വാതിം ക്രതുമങ്ഗിരസം ശിവമ്
ആഗ്നേയി തന്റെ തുണ്ടുകളിൽ നിന്ന് ആംഗ, സുമനസ, സ്വാതി, ക്രതു, അങ്കിരസ, ശിവൻ എന്നിങ്ങനെ ആറു മഹത്വമുള്ള പുത്രന്മാരെ പ്രസവിച്ചു.
അങ്ഗാത സുനീഥാപത്യം വൈ വേനമേകം വ്യജായത । അപചാരേണ വേനസ്യ പ്രകോപഃ സുമഹാനഭൂത്
ആംഗയിൽ നിന്ന് സുനീത എന്നൊരു പുത്രൻ ജനിച്ചു, അതിന്റെ ശേഷം വേനൻ ജനിച്ചു; വേനന്റെ ദുഷ്പ്രവർത്തനങ്ങൾ കാരണം വലിയ കോപം ഉരുവായി.
പ്രജാര്ഥമൃഷയസ്തസ്യ മമന്ഥുര്ദക്ഷിണം കരമ് । വേനസ്യ പാണൌ മഥിതേ സമ്ബഭൂവ മഹാന്നൃപഃ । വൈന്യോ നാമ മഹീപാലോ യഃ പൃഥുഃ പരികീര്ത്തിതഃ
ജനങ്ങളുടെ ഭാവിക്കായി, മഹർഷികൾ വേനന്റെ വലതുകൈ ചുരണ്ടി; അപ്പോൾ വേനന്റെ കൈയിൽ നിന്ന് മഹാനായ രാജാവായ വൈന്യൻ, പൃഥു എന്നറിയപ്പെടുന്നവൻ, ജനിച്ചു.
സ ധന്വീ കവചീ ജാതസ്തേജസാ പ്രജ്വലന്നിവ । പൃഥുര്വൈന്യഃ സര്വലോകാന് രരക്ഷ ക്ഷത്രപൂര്വജഃ
അവൻ ധനുസും കവചവും എടുത്ത്, ശക്തിയാൽ ജ്വലിക്കുന്നവനായി ജനിച്ചു; പൃഥു വൈന്യൻ, ക്ഷത്രിയ വംശത്തിൽ നിന്നവൻ, എല്ലാ ലോകങ്ങളെയും സംരക്ഷിച്ചു.
തസ്യ സ്തവാര്ഥമുത്പന്നൌ നിപുണൌ സൂതമാഗധൌ
അവന്റെ സ്തുതിക്കായി, നിപുണരായ സൂതനും മാഗധനും ജനിച്ചു.
തേനേയം ഗൌര്മഹാരാജ്ഞാ ദുഗ്ധാ സസ്യാനി ധീമതാ । പ്രജാനാം വൃത്തികാമാനാം ദേവൈഋഷിഗണൈഃ സഹ
ആ മഹാരാജാവ്, ദൈവങ്ങളോടും മഹർഷികളോടും കൂടെ, ഈ ഭൂമിയെ ധാന്യങ്ങൾക്കായി ചുരണ്ടി, ജനങ്ങളുടെ ഉപജീവനത്തിനായി.
പിതൃഭിര്ദാനവൈശ്ചൈവ ഗന്ധര്വൈരപ്സരോഗണൈഃ । സര്വൈഃ പുണ്യജനൈശ്ചൈവ വീരുദ്ഭിഃ പര്വതൈസ്തഥാ
പിതാക്കളും ദാനവരും ഗന്ധർവരും അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങളും, എല്ലാ പുണ്യജനങ്ങളും, ചെടികളും, മലകളും കൂടി ഭൂമിയെ ചുരണ്ടി.
തേഷു തേഷു തു പാത്രേഷു ദുഹ്യമാനാ വസുന്ധരാ । പ്രാദാദ്യഥേപ്സിതം ക്ഷീരം തേന ലോകാംസ്ത്വധാരയത്
അവരവരുടെ പാത്രങ്ങളിൽ ഭൂമിയെ ചുരണ്ടിയപ്പോൾ, അവർക്കു ഇഷ്ടമായ പാൽ നൽകി; അതിന്റെ വഴി അവൻ ലോകങ്ങളെ പോഷിച്ചു.
ഋഷയ ഊചുഃ॥ വിസ്തരേണ പൃഥോര്ജന്മ കീര്ത്തയസ്വ മഹാ മതേ । യഥാ മഹാത്മനാ ദുഗ്ധാ പൂര്വം തേന വസുന്ധരാ
മഹർഷികൾ പറഞ്ഞു: മഹാമതിയേ, പൃഥുവിന്റെ ജനനം, അവൻ ഭൂമിയെ എങ്ങനെ ചുരണ്ടിയെന്നു വിശദമായി പറയുക.
യഥാ ദേവൈശ്ച നാഗൈശ്ച യഥാ ബ്രഹ്മര്ഷിഭിഃ സഹ । യഥാ യക്ഷൈഃ സഗന്ധര്വൈരപ്സരോഭിര്യഥാ പുരാ ॥൨.൧.
ദേവന്മാരും നാഗന്മാരും ബ്രഹ്മർഷികളോടും യക്ഷന്മാരും ഗന്ധർവരും അപ്സരസുകളും, പുരാതനകാലത്ത് എങ്ങനെ ചെയ്തുവെന്നു പറയുക.
൬൨.൧൦൦ തേഷാം പാത്രവിശേഷാംശ്ച ദോഗ്ധാരം ക്ഷീരമേവ ച । തഥാ വത്സവിശേഷാംശ്ച തന്നഃ പ്രബ്രൂഹി പൃച്ഛതാമ്
അവരവരുടെ പ്രത്യേക പാത്രങ്ങൾ, ചുരണ്ടിയവർ, പാൽ, പ്രത്യേക കാളകൾ എന്നിവയെക്കുറിച്ച് ഞങ്ങൾ ചോദിക്കുന്നതുകൊണ്ട് വിശദമായി പറയുക.
യസ്മിംശ്ച കാരണേ പാണിര്വേനസ്യ മഥിതഃ പുരാ । ക്രുദ്ധൈര്മഹര്ഷിഭിഃ പൂര്വം തത് സര്വം കഥയസ്വ നഃ
പണ്ടു മഹർഷികൾ കോപത്തോടെ വേനന്റെ കൈയെ എന്തുകൊണ്ട് ചുരണ്ടിയെന്നു, അതിന്റെ കാരണവും എല്ലാം ഞങ്ങൾക്കു പറയുക.
വര്ണയിഷ്യാമി വോ വിപ്രാഃ പൃഥോര്വൈന്യസ്യ സമ്ഭവമ് । ഏകാഗ്രാഃ പ്രയതാശ്ചൈവ ശൂശ്രൂഷധ്വം ദ്വിജോത്തമാഃ
ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, ഞാൻ പൃഥു വൈന്യന്റെ ജനനം നിങ്ങള്ക്കു വിശദമായി പറയാം; ഒരുമയോടെ, ഭക്തിയോടെ കേൾക്കൂ, ദ്വിജന്മാരിൽ ഉത്തമരായവരേ.
നാശുചേര്നാപി പാപായ നാശിഷ്യായാഹിതായ ച । വര്ണയേയമിമം പുണ്യം നാവ്രതായ കഥഞ്ചന
അശുദ്ധനും പാപിയ്ക്കും അഹിതനും വ്രതമില്ലാത്തവനും ഈ പുണ്യകഥ ഞാൻ ഒരിക്കലും പറയില്ല.
സ്വര്ഗ്യം യശസ്യമായുഷ്യം പുണ്യം വേദൈശ്ച സമ്മിതമ് । രഹസ്യമൃഷിഭിഃ പ്രോക്തം ശ്രൃണുയാദ്യോഽനസൂയകഃ
സ്വർഗ്ഗീയവും, യശസ്സുള്ളതും, ആയുസ്സിന് ഗുണം ചെയ്യുന്നതും, പുണ്യവും, വേദങ്ങളുമായി ഒത്തുപോകുന്നതും, മഹർഷികൾ രഹസ്യമായി പറഞ്ഞതും; അസൂയയില്ലാത്തവൻ ഈ കഥ കേൾക്കണം.
യശ്ചേമം ശ്രാവയേന്മര്ത്യഃ പൃഥോര്വൈന്യസ്യ സമ്ഭവമ് । ബ്രാഹ്മണേഭ്യോ നമസ്കൃത്യ ന സ ശോചേത് കൃതാകൃതമ് । ഗോപ്താ ധര്മസ്യ രാജാസൌ ബഭൂവാത്രിസമഃ പ്രഭുഃ
പൃഥു വൈന്യന്റെ ജനനം മനുഷ്യരെ കേൾപ്പിക്കുന്നവൻ, ബ്രാഹ്മണന്മാരെ ആദരിച്ച ശേഷം, ചെയ്തതും ചെയ്യാത്തതും കുറിച്ച് ദുഃഖിക്കില്ല; ആ രാജാവ് ധർമ്മം കാത്തവനും, അത്രിയുടെ തുല്യശക്തിയുള്ളവനും ആയിരുന്നു.
അത്രിവംശസമുത്പന്നോ ഹ്യങ്ഗോ നാമ പ്രജാപതിഃ । യസ്യ പുത്രോഽഭവദ്വേനോ നാത്യര്ഥം ധാര്മിക സ്തഥാ
അത്രി വംശത്തിൽ ജനിച്ച ആംഗ എന്ന പ്രജാപതി; അവന്റെ പുത്രൻ വേനൻ, അത്ര ധാർമ്മികനല്ലായിരുന്നു.
ജാതോ മൃത്യുസുതായാം വൈ സുനീഥായാം പ്രജാപതിഃ । സ മാതാമഹദോഷേണ വേനഃ കാലാത്മജാത്മജഃ
മൃത്യുവിന്റെ പുത്രിയായ സുനീതയിൽ നിന്ന് പ്രജാപതി ജനിച്ചു; അമ്മാവന്റെ ദോഷം കാരണം, കാലത്തിന്റെ പുത്രനായ വേനൻ ജനിച്ചു.
സ ധര്മം പൃഷ്ഠതഃ കൃത്വാ കാമാല്ലോഭേ വ്യവര്ത്തത । സ്ഥാപനം സ്ഥാപയാമാസ ധര്മാപേതം സ പാര്ഥിവഃ
അവൻ ധർമ്മം പിറകിലേക്ക് മാറ്റി, ആസക്തിയും ലോഭവും കൊണ്ടു അതിൽ നിന്ന് വിട്ടുനിന്നു; ആ രാജാവ് ധർമ്മമില്ലാത്ത ഒരു ഭരണമാണ് സ്ഥാപിച്ചത്.
വേദശാസ്ത്രാണ്യതിക്രമ്യ ഹ്യധര്മേ നിരതോഽഭവത് । നിഃസ്വാധ്യായവഷട്കാരാഃ പ്രജാ സ്തസ്മിന് പ്രശാസതി । ആസന്ന ച പപുഃ സോമം ഹുതം യജ്ഞേഷു ദേവതാഃ ॥൨.൧.
വേദങ്ങളും ശാസ്ത്രങ്ങളും അവഗണിച്ച്, അവൻ അധർമ്മത്തിലേയ്ക്ക് മുഴുകി; അവന്റെ ഭരണത്തിൽ ജനങ്ങൾ വേദപാരായണവും വഷട് വിളിയും നിർത്തി. എങ്കിലും സമീപത്തെ യാഗങ്ങളിൽ ദേവതകൾ സമർപ്പിച്ച സോമം കുടിച്ചു.
൬൨.൧൧൦ ന യഷ്ടവ്യം ന ഹോതവ്യമിതി തസ്യ പ്രജാപതേഃ । ആസീത് പ്രതിജ്ഞാ ക്രൂരേയം വിനാശേ പ്രത്യുപസ്ഥിതേ
ആ പ്രജാപതിയുടെ ക്രൂരമായ പ്രതിജ്ഞ destructionം അടുത്തപ്പോൾ ഇതായിരുന്നു: 'ആർക്കും യാഗം നടത്താനോ ഹോമം അർപ്പിക്കാനോ പാടില്ല.'
അഹമിജ്യശ്ച പൂജ്യശ്ച സര്വയജ്ഞേ ദ്വിജാതിഭിഃ । മയി യജ്ഞോ വിധാതവ്യോ മയി ഹോതവ്യമിത്യപി
'എനിക്ക് മാത്രമേ എല്ലാ യാഗങ്ങളിലും ദ്വിജന്മാർ പൂജയും ആദരവും അർപ്പിക്കേണ്ടത്. യാഗങ്ങൾ എനിക്ക് വേണ്ടി നടത്തണം, ഹോമങ്ങളും എനിക്ക് വേണ്ടിയാകണം.'
തമതിക്രാന്തമര്യാദമാദദാനമസാമ്പ്രതമ് । ഊചുര്മഹര്ഷയഃ സര്വേ മരീചിപ്രമുഖാസ്തഥാ
മര്യാദകൾ ലംഘിച്ച്, മുമ്പ് ആരും ചെയ്തിട്ടില്ലാത്ത രീതിയിൽ പെരുമാറിയ അവനെ, മരീചിയെ മുന്നിൽ നിർത്തി എല്ലാ മഹർഷികളും ചേർന്ന് ഉദ്ദേശിച്ചു.
വയം ദീക്ഷാം പ്രവേക്ഷ്യാമഃ സംവത്സരശതാന് ബഹൂന് । മാഽധര്മം വേന കാര്ഷീസ്ത്വം നൈഷ ധര്മഃ സനാതനഃ । നിധനേ ച പ്രസൂതോഽസി പ്രജാപതിരസംശയഃ
'നാം നൂറുകണക്കിന് വർഷങ്ങൾ ദീക്ഷയെടുക്കും; വേനാ, നീ അധർമ്മം ചെയ്യരുത്—ഇത് ശാശ്വതധർമ്മമല്ല. നീ മരിക്കുമ്പോൾ സംശയമില്ലാതെ പ്രജാപതിയായി വീണ്ടും ജനിക്കും.'
പാലയിഷ്യേ പ്രജാശ്ചേതി ത്വയാ പൂര്വം പ്രതിശ്രുതമ് । താംസ്തഥാ വാദിനഃ സര്വാന് ബ്രഹ്മര്ഷീനബ്രവീത്തദാ
'ജനങ്ങളെ ഞാൻ സംരക്ഷിക്കും' എന്നായിരുന്നു നീ മുമ്പ് വാഗ്ദാനം ചെയ്തത്. അങ്ങനെ എല്ലാ ബ്രഹ്മർഷിമാരും പറഞ്ഞപ്പോൾ അവൻ അവരോട് മറുപടി പറഞ്ഞു.
സ പ്രഹസ്യ തു ദുര്ബുദ്ധിരിദം വചനകോവിദഃ । സ്രഷ്ടാ ധര്മസ്യ കശ്ചാന്യഃ ശ്രോതവ്യം കസ്യ വൈ മയാ
പക്ഷേ, ദുഷ്ടബുദ്ധിയുള്ള അവൻ ചിരിച്ചു കൊണ്ട് പറഞ്ഞു: 'ധർമ്മത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവ് മറ്റാരാണ്? ഞാൻ ആരുടെ വാക്ക് കേൾക്കണം?'
വീര്യശ്രുതതപഃസത്യൈര്മയാ വാ കഃ സമോ ഭുവി । മഹാത്മാനമനൂനം മാം യൂയം ജാനീത തത്ത്വതഃ
'ശക്തിയിലും ജ്ഞാനത്തിലും തപസ്സിലും സത്യത്തിലും ഭൂമിയിൽ എനിക്ക് സമം ആരുണ്ട്? ഞാൻ മഹാത്മാവാണ്, എനിക്ക് ഒന്നും കുറവില്ലെന്ന് നിങ്ങൾ അറിയണം.'
പ്രഭവഃ സര്വലോകാനാം ധര്മാണാഞ്ച വിശേഷതഃ । ഇച്ഛന് ദഹേയം പൃഥിവീം പ്ലാവയേയം ജലേന വാ । സൃജേയം വാ ഗ്രസേയം വാ നാത്ര കാര്യാ വിചാരണാ
'എല്ലാ ലോകങ്ങളുടെയും, പ്രത്യേകിച്ചും ധർമ്മങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം ഞാനാണ്; ഞാൻ ആഗ്രഹിച്ചാൽ ഭൂമി കത്തിച്ചുകളയാം, വെള്ളംകൊണ്ട് മുങ്ങിക്കളയാം, സൃഷ്ടിക്കാം, നശിപ്പിക്കാം—ഇവയിൽ ചിന്തിക്കേണ്ടതൊന്നുമില്ല.'
യദാ ന ശക്യതേ സ്തമ്ഭാന്മാനാച്ച ഭൃശമോഹിതഃ । അനുനേതും നൃപോ വേനസ്തതഃ ക്രുദ്ധാ മഹര്ഷയഃ
അഹങ്കാരത്തിൽ മുഴുകി, ഉപദേശിച്ചിട്ടും വേനനെ മനസ്സിലാക്കാൻ കഴിയാതെ വന്നപ്പോൾ, മഹർഷിമാർ കോപത്തോടെ പ്രവർത്തിച്ചു.
നിഗൃഹ്യ തം മഹാബാഹും വിസ്ഫുരന്തം യഥാഽനലമ് । തതോഽസ്യ വാമഹസ്തം തേ മമന്ഥുര്ഭൃശകോപിതാഃ ॥൨.൧.
വലിയ ഭുജശക്തിയുള്ള, അഗ്നിയെപ്പോലെ ചലിക്കുന്ന വേനനെ അവർ പിടിച്ചു, അതീവ കോപത്തോടെ അവന്റെ ഇടത്തുകൈ ചുരണ്ടി.