ദ്വാദശൈതേ പ്രവിഷ്ടാ ഹി പര്വതാ ലവണോദധിമ്। മഹേന്ദ്രഭയവിത്രസ്താഃ പക്ഷച്ഛേദഭയാത്തദാ। യദേതദൄശ്യതേ ചന്ദ്രേ ശ്വേതേ കൃഷ്ണശശാകൃതിഃ ।। ൪൭.
ഈ പന്ത്രണ്ടു പർവതങ്ങൾ മഹേന്ദ്രഭയത്താലും ചിറകു മുറിയുമെന്ന ഭയത്താലും ഉപ്പു നിറഞ്ഞ സമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ചന്ദ്രനിൽ കാണുന്ന വെളുത്തതിൽ കറുത്ത മുയൽ ആകൃതിയിലുള്ള അടയാളം ഇതിന്റെ ഫലമാണ്.
ഭാരതസ്യ തു വര്ഷസ്യ ഭേദാസ്തേ നവ കീര്തിതാഃ। ഇഹോദിതസ്യ ദൃശ്യന്തേ തഥാന്യേഽന്യത്ര നോദിതേ ।। ൪൭.
ഭാരതവർഷത്തിന്റെ വിഭജനങ്ങൾ ഒമ്പതാണെന്ന് പറയുന്നു. ഇവിടെ പറഞ്ഞവ കാണപ്പെടുന്നു; പറയാത്ത മറ്റു വിഭജനങ്ങൾ മറ്റിടങ്ങളിലുണ്ട്.
ഉത്തരോത്തരമേതേഷാം വര്ഷമുദ്ദിശ്യതേ ഗുണൈഃ। ആരോഗ്യായുഃ പ്രമാണാഭ്യാം ധര്മതഃ കാമതോഽര്ഥതഃ ।। ൪൭.
ഇവിടെയുള്ള ഓരോ പ്രദേശവും ആരോഗ്യവും ആയുസ്സും അളവും ധർമ്മവും ആഗ്രഹവും സമ്പത്തും എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടാണ് പരസ്പരം വ്യത്യാസപ്പെടുന്നത്.
സമന്വിതാനി ഭൂതാനി ഗുണൈ രേതൈസ്തു ഭാഗതഃ। വസന്തി നാനാജാതീനി തേഷു വര്ഷേഷു താനി വൈ। ഇത്യേഷാഽധാരയത് സര്വം പൃത്വീ വിശ്വം ജഗത്സ്ഥിതാ ।। ൪൭.
ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ ജീവികൾക്ക് വിവിധ ഗുണങ്ങളും സന്താനോത്പാദനശേഷിയും ഉണ്ട്; അവിടങ്ങളിൽ പലതരം ജാതികൾ താമസിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ഭൂമി മുഴുവൻ ലോകത്തെയും താങ്ങി നില്ക്കുന്നു.
ദക്ഷിണേനാപി വര്ഷസ്യ ഭാരതസ്യ നിബോധത। ദശയോജനസാഹസ്രം സമതീത്യ മഹാര്ണവമ് ।। ൪൮.
ഭാരതം എന്ന പ്രദേശത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്തെക്കുറിച്ച് ഇനി കേൾക്കൂ; മഹാസമുദ്രം കടന്ന് പത്തായിരം യോജന ദൂരം പോയാൽ അവിടെയാണ്.
ത്രീണ്യേവ തു സഹസ്രാണി യോജനാനാം സമായതമ്। അതസ്ത്രിഭാഗവിസ്തീര്ണം നാനാപുഷ്പഫലോദയമ് ।। ൪൮.
അവിടെ മൂവായിരം യോജന മാത്രം വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട്, അതും മൂന്നു ഭാഗങ്ങളായി പടർന്നിരിക്കുന്നു; പലതരം പുഷ്പങ്ങളും പഴങ്ങളും ധാരാളമായി ലഭ്യമാണ്.
വിദ്യുത്വന്തം മഹാശൈലം തത്രൈകം കുലപര്വതമ്। യേന കൂടതടൈര്നൈകൈസ്തദ്ദ്വീപം സമലംകൃതമ് ।। ൪൮.
അവിടെ ഒരു വലിയ മലനിരയുണ്ട്, മിന്നൽ പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതും, മലകളിൽ പ്രധാനവുമായതും, പല കൂറ്റൻ കൊമ്പുകളും അരികുകളും കൊണ്ട് ആ ദ്വീപ് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.
പ്രസന്നസ്വാദുസലിലാസ്തത്ര നദ്യഃ സഹസ്രശഃ। വാപ്യസ്തസ്യ തു ദ്വീപസ്യ പ്രവൃത്താ വിമലോദകാഃ ।। ൪൮.
അവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് നദികൾ സുതാര്യമുള്ള മധുരജലത്തോടെ ഒഴുകുന്നു; ആ ദ്വീപിലെ കുളങ്ങൾക്കും ശുദ്ധജലം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.
തസ്യ ശൈലസ്യ ഛിദ്രേഷു വിസ്തീര്ണേഷ്വായതേഷു ച। അനേകേഷു സമൃദ്ധാനി നാനാകാരാണി സര്വ്വശഃ ।। ൪൮.
ആ മലയുടെ വിശാലവും നീളമുള്ള പൊക്കിളുകളിൽ പലവിധ രൂപങ്ങളിലുള്ള സമൃദ്ധമായ വാസസ്ഥലങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും കാണാം.
നരനാരീസമാഢ്യാനി മുദിതാനി മഹാന്തി ച। തേഷാം തലപ്രവേശാനി സഹസ്രാണി ശതാനി ച ।। ൪൮.
അവിടെയുള്ള വാസസ്ഥലങ്ങൾ പുരുഷന്മാരിലും സ്ത്രീകളിലും സമൃദ്ധമാണ്, സന്തോഷത്തോടെയും വലിപ്പത്തിലും വലിയവയാണ്; അവയുടെ അടിത്തറയിൽ പ്രവേശനങ്ങൾ നൂറുകളും ആയിരങ്ങളും ഉണ്ട്.
പുരാണി സന്നിവിഷ്ടാനി പര്വതാന്തര്ഗതാനി ച। സുസമ്ബദ്ധാനി ചാന്യോന്യമേകദ്വാരാണി ചാന്യഥ ।। ൪൮.
പഴയ നഗരങ്ങൾ ആ മലയുടെ അകത്തും പരസ്പരം നല്ല ബന്ധത്തിലുമാണ് സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്; ചിലത് ഒറ്റവാതിലോടും മറ്റുള്ളവ വ്യത്യസ്ത ക്രമത്തിലും ഉണ്ട്.
ദീര്ഘശ്മശ്രുധരാത്മാനോ നീലാ മേഘസമപ്രഭാഃ। ജാതമാത്രാഃ പ്രജാസ്തത്ര അശീതിപരമായുഷഃ ।। ൪൮.
അവിടെയുള്ളവർക്ക് ദീർഘമായ താടിയും ശരീരവും ഉണ്ട്, നിറം കറുത്ത മേഘംപോലെയാണ്; അവിടെ ജനിക്കുന്നവർക്ക് എൺപത് വയസ്സുവരെ ആയുസ്സുണ്ട്.
ശാഖാമൃഗസധര്മാണഃ ഫലമൂലാശിനസ്തഥാ। ഗോധര്മാണോ ഹ്യനിര്ദിഷ്ടാഃ ശൌചാചാരവിവര്ജിതാഃ ।। ൪൮.
അവർ ശാഖകളിൽ താമസിക്കുന്ന മൃഗങ്ങളെപ്പോലെയാണ്, പഴവും മൂലയും ഭക്ഷ്യമായി ഉപയോഗിക്കുന്നു; അവരുടെ ആചാരങ്ങൾ വ്യക്തമല്ല, ശുദ്ധിയും നല്ല പെരുമാറ്റവും അവർക്കില്ല.
തദ്ദ്വീപം താദൃശൈഃ പൂര്ണം മനുജൈഃ ക്ഷുദ്രമാനുഷൈഃ । ഏവമേതേഽന്തരദ്വീപാ വ്യാഖ്യാതാ ആനുപൂര്വശഃ ।। ൪൮.
അവിടത്തെ ദ്വീപ് ഇത്തരത്തിലുള്ള ചെറുതായ ശരീരമുള്ള മനുഷ്യരാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ഇങ്ങനെ ആന്തരദ്വീപുകൾ ക്രമമായി വിവരിക്കപ്പെട്ടു.
വിംശത്ര്രിംശച്ച പഞ്ചാശത് ഷഷ്ട്യശീതിഃ ശതം തഥാ। സഹസ്രമപി ചാപ്യുക്തം യോജനാനാം സമന്തതഃ ।। ൪൮.
ഇരുപത്, മുപ്പത്, അമ്പത്, അറുപത്, എൺപത്, നൂറ്, ആയിരം എന്നിങ്ങനെ എല്ലാ ദിശകളിലുമുള്ള യോജനങ്ങൾ ഇവിടെ പറഞ്ഞിട്ടുണ്ട്.
വിസ്തീര്ണാശ്ചായതാശ്ചൈവ നാനാസത്ത്വസമാകുലാഃ। ബര്ഹിണദ്വീപപര്വാണി ക്ഷുദ്രദ്വീപാഃ സഹസ്രശഃ ।। ൪൮.
അവ വലിയതും നീളമുള്ളതുമായ ദ്വീപുകളാണ്, പലതരം ജീവികളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു; ബർഹിണദ്വീപും അനേകം ചെറുദ്വീപുകളും ആയിരക്കണക്കിന് ഉണ്ട്.
ജമ്ബൂദ്വീപപ്രദേശാത്തു ഷഡന്യേ വിവിധാശ്രയാഃ। അത്ര ദ്വീപാഃ സമാഖ്യാതാ നാനാരത്നാകരാഃ ക്ഷിതൌ ।। ൪൮.
ജംബൂദ്വീപിന്റെ പ്രദേശം ഒഴികെ, മറ്റു ആറു ദ്വീപുകൾ വിവിധ വാസസ്ഥലങ്ങളോടെയാണ്; ഭൂമിയിലെ ഈ ദ്വീപുകൾ പലതരം രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടു സമ്പന്നമാണ്.
അങ്ഗദ്വീപം യമദ്വീപം മലയദ്വീപമേവ ച। ശങ്ഖദ്വീപം കുശദ്വീപം വരാഹദ്വീപമേവ ച ।। ൪൮.
അംഗദ്വീപ്, യമദ്വീപ്, മലയദ്വീപ്, ശംഖദ്വീപ്, കുശദ്വീപ്, വരാഹദ്വീപ് എന്നിവയും ഉണ്ട്.
അങ്ഗദ്വീപം നിബോധ ത്വം നാനാസങ്ഘസമാകുലമ്। നാനാമ്ലേച്ഛഗണാകീര്ണം തദ്ദ്വീപം ബഹുവിസ്തരമ് ।। ൪൮.
ഇനി വിവിധ കൂട്ടങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞതും അനേകം വിദേശജാതികൾക്കു വാസസ്ഥലമായതുമായ, വിശാലമായ അംഗദ്വീപിനെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ.
ഹേമവിദ്രുമപൂര്ണാനാം രത്നാനാമാകരം ക്ഷിതൌ। നദീശൈലവനൈശ്ചിത്രം സന്നിഭം ലവണാമ്ഭസാ ।। ൪൮.
അത് സ്വർണ്ണവും വിദ്യുത്പുഷ്പവും രത്നങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഭൂമിയിലെ ഖനിയാണ്; നദികളും മലകളും കാടുകളും കൊണ്ടു മനോഹരമായതും ഉപ്പുള്ള വെള്ളം ചുറ്റിപ്പറ്റിയതുമാണ്.
തത്ര ചക്രഗിരിര്നാമ നൈക നിര്ഝരകന്ദരഃ। തത്ര സാ തു ദരീ ചാസ്യ നാനാസത്വസമാശ്രയാ ।। ൪൮.
അവിടെ ചക്രഗിരി എന്ന പർവതം അനേകം വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും ഗുഹകളും ഉള്ളതാണ്. അതിന്റെ ഒരു വലിയ പാളയത്തിൽ അനവധി ജീവികൾക്ക് വാസസ്ഥലവുമുണ്ട്.
സ മധ്യേ നാഗദേശസ്യ നൈകദേശോ മഹാഗിരിഃ। കോടിഭ്യാം നാഗനിലയം പ്രാപ്തോ നദനദീ പതിമ് ।। ൪൮.
നാഗദേശത്തിന്റെ നടുവിൽ, അതിന്റെ പ്രദേശത്ത് അപൂർവമായ ഒരു വലിയ പർവതം ഉണ്ട്. അതിന്റെ കൊടുമുടികൾ നാഗങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലത്തെയും നദീനദികളുടെ അധിപതിയെയും എത്തിച്ചേരുന്നു.
യമദ്വീപമിതി പ്രോക്തം നാനാരത്നാകരാചിതമ് । തത്രാപി ദ്യുതിമാന്നാമ പര്വതോ ധാതുമണ്ഡിതഃ। സമുദ്രഗാനാം പ്രഭവഃ പ്രഭവഃ കാഞ്ചനസ്യ തു ।। ൪൮.
അത് യമദ്വീപം എന്ന് വിളിക്കപ്പെടുന്നു, പലവിധ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവിടെയും തിളങ്ങുന്ന ഒരു പർവതം ഉണ്ട്, ധാതുക്കളാൽ ശോഭിതമായത്, നദികളുടെ ഉത്ഭവവും പൊന്നിന്റെ ഉത്ഭവവും അതാണ്.
തഥൈവ മലയദ്വീപമേവമേവ സുസംവൃതമ്। മണിരത്നാകരം സ്ഫീതമാകരം കനകസ്യ ച ।। ൪൮.
അതുപോലെ തന്നെ മലയദ്വീപും പൂർണ്ണമായും സംരക്ഷിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. അവിടെ രത്നങ്ങളും മാണിക്യങ്ങളും ധാരാളം ഉണ്ട്, പൊന്നിന്റെ സമൃദ്ധമായ ഉറവിടവുമാണ്.
ആകരം ചന്ദനാനാഞ്ച സമുദ്രാണാം തഥാകരമ്। നാനാമ്ലേച്ഛഗണാകീര്ണം നദീപര്വതമണ്ഡിതമ് ।। ൪൮.
അത് ചന്ദനത്തിൻറെ ഉറവിടവും സമുദ്രങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവുമാണ്. അനേകം വിദേശികൾ അവിടെ വസിക്കുന്നു; നദികളും പർവതങ്ങളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
തത്ര ശ്രീമാംസ്തു മലയഃ പര്വതോ രജതാകരഃ। മഹാമലയ ഇത്യേവം വിഖ്യാതോ വരപര്വതഃ ।। ൪൮.
അവിടെ മഹത്വമുള്ള മലയപർവതം നിലകൊള്ളുന്നു, വെള്ളിയുടെ ഉറവിടം. മഹാമലയം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായ ഈ പർവതം ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമാണ്.
ദ്വിതീയം മന്ദരം നാമ പ്രഥിതഞ്ച സദാ ക്ഷിതൌ। ആഗസ്ത്യഭവനം തത്ര ദേവാസുരനമസ്കൃതമ് ।। ൪൮.
രണ്ടാമത്തേത് മന്ദരപർവതം എന്നാണു അറിയപ്പെടുന്നത്, ഭൂമിയിൽ എപ്പോഴും പ്രശസ്തമാണ്. അവിടെ അഗസ്ത്യരുടെ വാസസ്ഥലവും, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും വന്ദിക്കുന്നതുമാണ്.
തഥാ കാഞ്ചനപാദസ്യ മലയസ്യാപരസ്യ ഹി। നികുഞ്ജൈസ്തൃണസോമാങ്ഗൈരാശ്രമം പുണ്യസേവിതമ് ।। ൪൮.
അതുപോലെ തന്നെ, മറ്റൊരു മലയപർവതത്തിന്റെ പൊന്നുപാദത്തിൻ സമീപം, തൃണമുള് soma ചെടികൾ നിറഞ്ഞ കാടുകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട, ധർമ്മശീലികൾ സന്ദർശിക്കുന്ന ഒരു ആശ്രമം ഉണ്ട്.
നാനാപുഷ്പഫലോപേതം സ്വര്ഗാദപി വിശിഷ്യതേ। തത്രാവതരതേ സ്വര്ഗഃ സദാ പര്വസു പര്വസു ।। ൪൮.
പലവിധ പുഷ്പങ്ങളും പഴങ്ങളും നിറഞ്ഞ ഈ സ്ഥലം സ്വർഗത്തേക്കാൾ ഉത്തമമാണ്. അവിടെ എല്ലാ ഉത്സവങ്ങളിലും സ്വർഗം തന്നെ ഇറങ്ങിവരുന്നു.
തഥാ ത്രികൂടനിലയേ നാനാധാതുവിഭൂഷിതേ । അനേകയോജനോത്സേധേ ചിത്രസാനുദരീഗൃഹേ ।। ൪൮.
തൃകൂട്ടപർവതത്തിൽ, പലവിധ ധാതുക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, അനേകം യോജനങ്ങൾ ഉയരമുള്ള കൊടുമുടികൾ ഉള്ള സ്ഥലത്ത്, മനോഹരമായ മലവെള്ളികളും താഴ്വരകളിലെ വീടുകളും ഉണ്ട്.