വായുപുരാണമ്

സികതാപര്വതമരൂന് ഗത്വാ വിദ്യാധരാന് യയൌ। നേമിമണ്ഡലകോഷ്ഠേ തു പ്രവിഷ്ടാ സാ മഹോദധിമ് ।। ൪൭.

വെള്ളരിക്കരയും മരുഭൂമിയും കടന്നുപോയി, വിദ്യാധരന്മാരിലേക്കും, നെമിമണ്ഡലത്തിന്റെ വലയത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് മഹാസമുദ്രത്തിലേക്കും അവൾ എത്തി.

താസാം നദ്യുപനദ്യശ്ച ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ। ഉപഗച്ഛന്തി താഃ സര്വാ യതോ വര്ഷതി വാസവഃ ।। ൪൭.

ഈ നദികളും ഉപനദികളും നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് ഒഴുകി ചേരുന്നു; അവയെല്ലാം ഇന്ദ്രൻ മഴ പെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തുനിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.

വസ്വോകസായാസ്തീരേ തു വാരിസുരഭിവിശ്രുതേ। ഹരിശ്രൃങ്ഗേ തു വസതി വിദ്വാന് കൌബൈരകോ വശീ ।। ൪൭.

വസ്വോകസായയുടെ തീരത്ത്, സുഗന്ധമുള്ള വെള്ളത്തിന് പ്രശസ്തമായതിൽ, ഹരിശൃംഗത്തിൽ ജ്ഞാനിയായ കൌബൈരകൻ വസിക്കുന്നു.

യജ്ഞോപേതഃ സ സുമഹാനമിതൌജാഃ സുവിക്രമഃ। തത്രാഗസ്ത്യൈഃ പരിവൃതോ വിദ്വദ്ഭിര്ബ്രഹ്മരാക്ഷസൈഃ। കുബൈരാനുചരാഃ ഹ്യേതേ ചത്വാരസ്തത്സമാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൪൭.

യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ച, അത്യന്തം മഹത്തായ, അളവുകൂടിയ ശക്തിയും വീര്യവും ഉള്ളവനായി, അവൻ അവിടെ അഗസ്ത്യന്മാരും പണ്ഡിതരായ ബ്രഹ്മരാക്ഷസന്മാരും കുബേരന്റെ അനുചരന്മാരും ചേർന്ന് ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരുന്നു. ഇവരാണു നാലുപേർ അവനു തുല്യരായി ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

ഏവമേവ തു വിജ്ഞേയാ ഋദ്ധിഃ പര്വതവാസിനാമ്। പരസ്പരേണ ദ്വിഗുണാ ധര്മതഃ കാമതോഽര്ഥതഃ ।। ൪൭.

പർവതങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നവരുടെ ഐശ്വര്യം ധർമ്മത്തിലും കാമത്തിലും ധനത്തിലും പരസ്പരം ഇരട്ടിയാണെന്ന് ഇതുപോലെ മനസ്സിലാക്കണം.

ഹേമകൂടസ്യ പൄഷ്ഠേ തു സായനം നാമ തത്സരഃ। മനസ്വിനീ പ്രഭവതി തസ്മാജ്ജ്യോതിഷ്മതീ ച സാ ।। ൪൭.

ഹേമകൂടപർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ സായനമെന്നു പേരുള്ള ഒരു തടാകമുണ്ട്. അതിൽ നിന്ന് മനസ്വിനി എന്ന നദി ഉത്ഭവിക്കുന്നു; അവിടെ നിന്ന് തന്നെ പ്രകാശമുള്ള ജ്യോതിഷ്മതി ഉത്ഭവിക്കുന്നു.

അവഗാഹ്യ ഹ്യുഭയതഃ സമുദ്രൌ പൂര്വപശ്ചിമൌ । സരോ വിഷ്ണുപദം നാമ നിഷധേ പര്വതോത്തമേ ।। ൪൭.

കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും സമുദ്രങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത ശേഷം, നിഷധപർവതത്തിലെ ഉന്നതശിഖരത്തിൽ വിഷ്ണുപദം എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു തടാകമുണ്ട്.

തസ്മാദ്ദ്വയം പ്രഭവതി ഗാന്ധര്വീ നന്വലീ ച യാ। മേരോഃ പശ്ചാത് പ്രഭവതി ഹ്രദശ്ചന്ദ്രപ്രഭോ മഹാന് ।। ൪൭.

അത് മുതൽ രണ്ട് നദികൾ ഉത്ഭവിക്കുന്നു: ഗന്ധർവിയും അന്വലിയും. മേറുവിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് വലിയ ചന്ദ്രപ്രഭാ എന്ന തടാകം ഉത്ഭവിക്കുന്നു.

തത്ര ജാമ്ബൂനദീ പുണ്യാ യസ്യാം ജാമ്ബൂനദം ശുഭമ്। പയോദം തു സരോ നീലേ സുശുഭ്രം പുണ്ഡരീകവത് ।। ൪൭.

അവിടെ ജാംബൂനദി എന്ന പുണ്യനദിയുണ്ട്; അതിൽ ജാംബൂനദം എന്ന ശുഭമായ പൊന്നു ലഭിക്കുന്നു. നീലപർവതത്തിൽ പയോദം എന്ന ശോഭയുള്ള, തളിരുകൾ നിറഞ്ഞ തടാകവും ഉണ്ട്.

പുണ്ഡരീകാപയോദാ ച തസ്മാന്നദ്യൌ വിനിര്ഗതേ। ശ്വേതാത് പ്രഭവതേ പുണ്യം സരസ്തൂത്തരമാനസമ് ।। ൪൭.

പയോദം, പുണ്ടരീകം എന്നീ തടാകങ്ങളിൽ നിന്ന് രണ്ട് നദികൾ ഉത്ഭവിക്കുന്നു: പുണ്ടരീകയും പയോദയും. ശ്വേതപർവതത്തിൽ നിന്ന് ഉത്തരം മാനസം എന്ന പുണ്യമായ തടാകം ഉത്ഭവിക്കുന്നു.

ജ്യോത്സ്നാ ച മൃഗകാന്താ ച തസ്മാദ്ദ്വേ സംബഭൂവതുഃ। മധുമത്സരഃ പുണ്യഞ്ച പഝമീനദ്വിജാകുലമ് ।। ൪൭.

അത് മുതൽ ജ്യോത്സ്നയും മൃഗകാന്തയും എന്ന രണ്ട് നദികൾ ഉത്ഭവിക്കുന്നു. അവിടെ പജ്ഹമീനും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞ പുണ്യമായ മധുമത് എന്ന തടാകമുണ്ട്.

കല്പവൃക്ഷസമാകീര്ണം മധുവത്സര്വതഃ സുഖമ്। രുദ്രകാന്തമിതി ഖ്യാതം നിര്മിതം തദ്ഭവേന തു ।। ൪൭.

അവിടെ കൽപ്പവൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, എല്ലായിടത്തും തേൻ നിറഞ്ഞു, സുഖകരമായ ആ സ്ഥലം ഭവൻ സൃഷ്ടിച്ച രുദ്രകാന്തം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

അന്യേ ചാപ്യത്ര വിഖ്യാതാഃ പഝമീനദ്വിജാകുലാഃ। നാമ്നാ രുദ്രാജയാ നാമ ദ്വാദശോദധിസന്നിഭാഃ ।। ൪൭.

ഇവിടെ പജ്ഹമീനും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞ മറ്റു പ്രശസ്തമായവയും ഉണ്ട്; അവയ്ക്ക് രുദ്രാജയ എന്ന പേരാണ്, അവ പന്ത്രണ്ടും സമുദ്രംപോലെ വിശാലമാണ്.

തേഭ്യഃ ശാന്താ ച മാധ്വീ ച ദ്വേ നദ്യൌ സമ്ബഭൂവതുഃ। യനി കിമ്പുരുഷാദ്യാനി തേഷു ദേവോ ന വര്ഷതി ।। ൪൭.

അവയിൽ നിന്ന് ശാന്തയും മാധ്വിയും എന്ന രണ്ട് നദികൾ ഉത്ഭവിക്കുന്നു. കിംപുരുഷ മുതലായ ദേശങ്ങളിൽ ദേവന്മാർ മഴവിട്ടുന്നില്ല.

ഉദ്ഭിദ്യാന്യുദകാന്യത്ര പ്രവഹന്തി സരിദ്വരാഃ। ഋഷഭോ ദുന്ദുഭിശ്ചൈവ ധൂമ്രശ്ചൈവ മഹാഗിരിഃ ।। ൪൭.

അവിടെ ഉറവകളും മറ്റു ജലസ്രോതസ്സുകളും ഒഴുകുന്നു; ഉത്തമമായ നദികൾ: ഋഷഭം, ദുന്ദുഭി, ധൂമ്രം എന്ന മഹാപർവതം എന്നിവയും ഉണ്ട്.

പൂര്വായതാ മഹഭാഗാ നിമ്നഗാ ലവണാമ്ഭസി। ചന്ദ്രകങ്കസ്തഥാ പ്രാണോ മഹാനഗ്നിഃ ശിലോച്ചയഃ। ഉദഗ്യാതാ ഉദീച്യാന്താ അവഗാഢാ മഹോദധിമ് ।। ൪൭.

കിഴക്കോട്ട് നീളുന്ന മഹാഭാഗമായ നദികൾ ഉപ്പു നിറഞ്ഞ സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു: ചന്ദ്രകങ്ക, പ്രാണ, മഹാഗ്നി, ശിലക്കൂമ്പാരം; വടക്കോട്ട് നീളുന്നവ വടക്കൻ സമുദ്രത്തിൽ ചേരുന്നു.

സോമകശ്ച വരാഹശ്ച നാരദശ്ച മഹീധരഃ। പ്രതീചീമായതാസ്തേ വൈ പ്രവിഷ്ടാ ലവണോദധിമ് ।। ൪൭.

സോമക, വരാഹ, നാരദ എന്ന മഹാപർവതങ്ങൾ പടിഞ്ഞാറോട്ട് നീളുന്നു; അവ ഉപ്പു നിറഞ്ഞ സമുദ്രത്തിൽ ചേരുന്നു.

ചക്രോ ബലാഹകശ്ചൈവ മൈനാകശ്ചൈവ പര്വതഃ। ആയതാസ്തേ മഹാശൈലാഃ സമുദ്രം ദക്ഷിണം പ്രതി। ചന്ദ്രമൈനാകയോര്മധ്യേവിദിശം ദക്ഷിണാം പ്രതി ।। ൪൭.

ചക്രം, ബാലാഹകം, മൈനാകം എന്ന മഹാശൈലങ്ങൾ തെക്കോട്ട് സമുദ്രത്തിലേക്ക് നീളുന്നു. ചന്ദ്രനും മൈനാകത്തിനും ഇടയിൽ തെക്കൻ ദിശയാണു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

തത്ര സംവര്ത്തകോ നാമ സോഽഗ്നിഃ പിബതി തജ്ജലമ്। നാമ്നാ സമുദ്രപഃ ശ്രീമാനൌര്വഃ സ വഡവാമുഖഃ ।। ൪൭.

അവിടെ സംവർത്തകമെന്നു പേരുള്ള അഗ്നി ആ ജലം കുടിക്കുന്നു. സമുദ്രപ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായ ശ്രേഷ്ഠനായ ഔർവൻ, അതാണ് വഡവാമുഖം.

ദ്വാദശൈതേ പ്രവിഷ്ടാ ഹി പര്വതാ ലവണോദധിമ്। മഹേന്ദ്രഭയവിത്രസ്താഃ പക്ഷച്ഛേദഭയാത്തദാ। യദേതദൄശ്യതേ ചന്ദ്രേ ശ്വേതേ കൃഷ്ണശശാകൃതിഃ ।। ൪൭.

ഈ പന്ത്രണ്ടു പർവതങ്ങൾ മഹേന്ദ്രഭയത്താലും ചിറകു മുറിയുമെന്ന ഭയത്താലും ഉപ്പു നിറഞ്ഞ സമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു. ചന്ദ്രനിൽ കാണുന്ന വെളുത്തതിൽ കറുത്ത മുയൽ ആകൃതിയിലുള്ള അടയാളം ഇതിന്റെ ഫലമാണ്.

ഭാരതസ്യ തു വര്ഷസ്യ ഭേദാസ്തേ നവ കീര്തിതാഃ। ഇഹോദിതസ്യ ദൃശ്യന്തേ തഥാന്യേഽന്യത്ര നോദിതേ ।। ൪൭.

ഭാരതവർഷത്തിന്റെ വിഭജനങ്ങൾ ഒമ്പതാണെന്ന് പറയുന്നു. ഇവിടെ പറഞ്ഞവ കാണപ്പെടുന്നു; പറയാത്ത മറ്റു വിഭജനങ്ങൾ മറ്റിടങ്ങളിലുണ്ട്.

ഉത്തരോത്തരമേതേഷാം വര്ഷമുദ്ദിശ്യതേ ഗുണൈഃ। ആരോഗ്യായുഃ പ്രമാണാഭ്യാം ധര്മതഃ കാമതോഽര്ഥതഃ ।। ൪൭.

ഇവിടെയുള്ള ഓരോ പ്രദേശവും ആരോഗ്യവും ആയുസ്സും അളവും ധർമ്മവും ആഗ്രഹവും സമ്പത്തും എന്നിങ്ങനെയുള്ള ഗുണങ്ങൾകൊണ്ടാണ് പരസ്പരം വ്യത്യാസപ്പെടുന്നത്.

സമന്വിതാനി ഭൂതാനി ഗുണൈ രേതൈസ്തു ഭാഗതഃ। വസന്തി നാനാജാതീനി തേഷു വര്ഷേഷു താനി വൈ। ഇത്യേഷാഽധാരയത് സര്വം പൃത്വീ വിശ്വം ജഗത്സ്ഥിതാ ।। ൪൭.

ഈ പ്രദേശങ്ങളിൽ ജീവികൾക്ക് വിവിധ ഗുണങ്ങളും സന്താനോത്പാദനശേഷിയും ഉണ്ട്; അവിടങ്ങളിൽ പലതരം ജാതികൾ താമസിക്കുന്നു. ഇങ്ങനെ ഭൂമി മുഴുവൻ ലോകത്തെയും താങ്ങി നില്ക്കുന്നു.

ദക്ഷിണേനാപി വര്ഷസ്യ ഭാരതസ്യ നിബോധത। ദശയോജനസാഹസ്രം സമതീത്യ മഹാര്ണവമ് ।। ൪൮.

ഭാരതം എന്ന പ്രദേശത്തിന്റെ തെക്കുഭാഗത്തെക്കുറിച്ച് ഇനി കേൾക്കൂ; മഹാസമുദ്രം കടന്ന് പത്തായിരം യോജന ദൂരം പോയാൽ അവിടെയാണ്.

ത്രീണ്യേവ തു സഹസ്രാണി യോജനാനാം സമായതമ്। അതസ്ത്രിഭാഗവിസ്തീര്ണം നാനാപുഷ്പഫലോദയമ് ।। ൪൮.

അവിടെ മൂവായിരം യോജന മാത്രം വിസ്തീർണ്ണമുണ്ട്, അതും മൂന്നു ഭാഗങ്ങളായി പടർന്നിരിക്കുന്നു; പലതരം പുഷ്പങ്ങളും പഴങ്ങളും ധാരാളമായി ലഭ്യമാണ്.

വിദ്യുത്വന്തം മഹാശൈലം തത്രൈകം കുലപര്വതമ്। യേന കൂടതടൈര്നൈകൈസ്തദ്ദ്വീപം സമലംകൃതമ് ।। ൪൮.

അവിടെ ഒരു വലിയ മലനിരയുണ്ട്, മിന്നൽ പോലെ പ്രകാശിക്കുന്നതും, മലകളിൽ പ്രധാനവുമായതും, പല കൂറ്റൻ കൊമ്പുകളും അരികുകളും കൊണ്ട് ആ ദ്വീപ് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.

പ്രസന്നസ്വാദുസലിലാസ്തത്ര നദ്യഃ സഹസ്രശഃ। വാപ്യസ്തസ്യ തു ദ്വീപസ്യ പ്രവൃത്താ വിമലോദകാഃ ।। ൪൮.

അവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് നദികൾ സുതാര്യമുള്ള മധുരജലത്തോടെ ഒഴുകുന്നു; ആ ദ്വീപിലെ കുളങ്ങൾക്കും ശുദ്ധജലം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

തസ്യ ശൈലസ്യ ഛിദ്രേഷു വിസ്തീര്ണേഷ്വായതേഷു ച। അനേകേഷു സമൃദ്ധാനി നാനാകാരാണി സര്വ്വശഃ ।। ൪൮.

ആ മലയുടെ വിശാലവും നീളമുള്ള പൊക്കിളുകളിൽ പലവിധ രൂപങ്ങളിലുള്ള സമൃദ്ധമായ വാസസ്ഥലങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും കാണാം.

നരനാരീസമാഢ്യാനി മുദിതാനി മഹാന്തി ച। തേഷാം തലപ്രവേശാനി സഹസ്രാണി ശതാനി ച ।। ൪൮.

അവിടെയുള്ള വാസസ്ഥലങ്ങൾ പുരുഷന്മാരിലും സ്ത്രീകളിലും സമൃദ്ധമാണ്, സന്തോഷത്തോടെയും വലിപ്പത്തിലും വലിയവയാണ്; അവയുടെ അടിത്തറയിൽ പ്രവേശനങ്ങൾ നൂറുകളും ആയിരങ്ങളും ഉണ്ട്.