വായുപുരാണമ്

കിരാതാംശ്ച പുലിന്ദാംശ്ച കുരൂന് സഭരതാനപി। പഞ്ചാലകാശിമാത്സ്യാംശ്ച മഗധാങ്ഗാംസ്തഥൈവ ച ।। ൪൭.

കിരാതന്മാരെയും പുലിന്ദന്മാരെയും കുരുവാസികളെയും ഭാരതന്മാരെയും, കൂടാതെ പഞ്ചാലന്മാരെയും കാശിവാസികളെയും മത്സ്യന്മാരെയും മഗധന്മാരെയും അങ്കദേശത്തെയും ഉൾപ്പെടുത്തി.

ബ്രഹ്മോത്തരാംശ്ച വങ്ഗാംശ്ച താമലിപ്താംസ്തഥൈവ ച। ഏതാന് ജനപദാനാര്യാന് ഗങ്ഗാ ഭാവയതേ ശുഭാന് ।। ൪൭.

ബ്രഹ്മോത്തരന്മാരെയും വംഗന്മാരെയും താമലിപ്തവാസികളെയും, ഈ ശുദ്ധമായ ജനപദങ്ങളെ ദിവ്യമായ ഗംഗാ നദി പോഷിപ്പിക്കുന്നു.

തതഃ പ്രതിഹതാ വിന്ധ്യേ പ്രവിഷ്ടാ ദക്ഷിണോദദിമ്। തതക്ഷ്വാഹ്ലാദിനീ പുണ്യാ പ്രാചീനാഭിമുഖീ യയൌ ।। ൪൭.

വിംധ്യപർവതത്തിൽ തടയപ്പെട്ടതിനു ശേഷം, അവൾ തെക്കൻ കടലിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു; അങ്ങനെ ആ പുണ്യനദി സന്തോഷത്തോടെ കിഴക്കോട്ട് ഒഴുകി.

പ്ലാവയന്ത്യുപഭോഗാംശ്ച നിഷാദാനാം ച ജാതയഃ। ധീവരാനൃഷികാംശ്ചൈവ തഥാ നീലമുഖാനപി ।। ൪൭.

നിഷാദരാശികളുടെ ഭൂമികളും, ധീവരന്മാരുടെയും ഋഷികന്മാരുടെയും നീലമുഖന്മാരുടെയും ദേശങ്ങളും അവൾ വെള്ളം പകരുന്നു.

കേരലാനുഷ്ട്രകര്ണാംശ്ച കിരാതാനപി ചൈവ ഹി। കാലോദരാന് വിവര്ണാംശ്ച കുമാരാന് സ്വര്ണഭൂഷിതാന് ।। ൪൭.

കേരളവാസികളെയും ഉഷ്ട്രകർണ്ണന്മാരെയും കിരാതന്മാരെയും കാലോദരന്മാരെയും വിവർണ്ണന്മാരെയും കുമാരന്മാരെയും പൊന്നാലങ്കരിച്ചവരെയും ഉൾപ്പെടുത്തി.

സാ മണ്ഡലേ സമുദ്രസ്യ തിരോഭൂതാഽനുപൂര്വതഃ। തതസ്തു പാവനീ ചൈവ പ്രാചീമേവ ദിശങ്ഗതാ ।। ൪൭.

അവൾ സമുദ്രത്തിന്റെ വലയത്തിൽ ക്രമമായി അദൃശയായി; അതിനുശേഷം, ആ പാവനമായ നദി കിഴക്കൻ ദിക്കിലേക്ക് ഒഴുകി.

അപഥാന് ഭാവയന്തീഹ ഇന്ദ്രദ്യുമ്നസരോഽപി ച। തതാ ഖരഥാംശ്ചൈവ ഇന്ദ്രശങ്കുപഥാനപി ।। ൪൭.

അവൾ ഇവിടെ അപഥവാസികളെ പോഷിപ്പിക്കുകയും, ഇന്ദ്രദ്യുമ്നസരസ്സിനെയും, പിന്നെ ഖരഥന്മാരെയും ഇന്ദ്രശങ്കുപഥങ്ങളെയും ഉൾപ്പെടുത്തി.

മധ്യേനോദ്യാനമസ്കാരാന് കുഥപ്രാവരണാന് യയൌ। ഇന്ദ്രദ്വീപസമുദ്രേ തു പ്രവിഷ്ടാ ലവണോദധിമ് ।। ൪൭.

മധ്യേത്തുള്ള തോട്ടങ്ങളും മസ്കാരവാസികളെയും കടന്നുപോയി, കുതപ്രാവരണവാസികളിലേക്കും, ഇന്ദ്രദ്വീപസമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് ഉപ്പുകടലിലേക്കും അവൾ എത്തി.

തതശ്ച നലിനീ ചാഗാത് പ്രാചീമാശാം ജവേന തു। തോമരാന് ഭാവയന്തീഹ ഹംസമാര്ഗാന് സഹൂഹുകാന് ।। ൪൭.

അതിനുശേഷം നളിനി നദി വേഗത്തിൽ കിഴക്കൻ ദിക്കിലേക്ക് പോയി, ടോമരന്മാരെയും ഹംസമാർഗവാസികളെയും സഹൂഹുകന്മാരെയും പോഷിപ്പിച്ചു.

പൂര്വാന് ദേശാംശ്ച സേവന്തീ ഭിത്ത്വാ സാ ബഹുധാ ഗിരീന്। കര്ണപ്രാവരണാംശ്ചൈവ പ്രാപ്യ ചാശ്വമുഖാനപി ।। ൪൭.

കിഴക്കൻ ദേശങ്ങളിൽ സേവനം ചെയ്ത്, അനേകം പർവതങ്ങൾ തരണം ചെയ്ത്, അവൾ കർണപ്രാവരണവാസികളെയും അശ്വമുഖന്മാരെയും എത്തി.

സികതാപര്വതമരൂന് ഗത്വാ വിദ്യാധരാന് യയൌ। നേമിമണ്ഡലകോഷ്ഠേ തു പ്രവിഷ്ടാ സാ മഹോദധിമ് ।। ൪൭.

വെള്ളരിക്കരയും മരുഭൂമിയും കടന്നുപോയി, വിദ്യാധരന്മാരിലേക്കും, നെമിമണ്ഡലത്തിന്റെ വലയത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് മഹാസമുദ്രത്തിലേക്കും അവൾ എത്തി.

താസാം നദ്യുപനദ്യശ്ച ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ। ഉപഗച്ഛന്തി താഃ സര്വാ യതോ വര്ഷതി വാസവഃ ।। ൪൭.

ഈ നദികളും ഉപനദികളും നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് ഒഴുകി ചേരുന്നു; അവയെല്ലാം ഇന്ദ്രൻ മഴ പെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തുനിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.

വസ്വോകസായാസ്തീരേ തു വാരിസുരഭിവിശ്രുതേ। ഹരിശ്രൃങ്ഗേ തു വസതി വിദ്വാന് കൌബൈരകോ വശീ ।। ൪൭.

വസ്വോകസായയുടെ തീരത്ത്, സുഗന്ധമുള്ള വെള്ളത്തിന് പ്രശസ്തമായതിൽ, ഹരിശൃംഗത്തിൽ ജ്ഞാനിയായ കൌബൈരകൻ വസിക്കുന്നു.

യജ്ഞോപേതഃ സ സുമഹാനമിതൌജാഃ സുവിക്രമഃ। തത്രാഗസ്ത്യൈഃ പരിവൃതോ വിദ്വദ്ഭിര്ബ്രഹ്മരാക്ഷസൈഃ। കുബൈരാനുചരാഃ ഹ്യേതേ ചത്വാരസ്തത്സമാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൪൭.

യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ച, അത്യന്തം മഹത്തായ, അളവുകൂടിയ ശക്തിയും വീര്യവും ഉള്ളവനായി, അവൻ അവിടെ അഗസ്ത്യന്മാരും പണ്ഡിതരായ ബ്രഹ്മരാക്ഷസന്മാരും കുബേരന്റെ അനുചരന്മാരും ചേർന്ന് ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരുന്നു. ഇവരാണു നാലുപേർ അവനു തുല്യരായി ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

ഏവമേവ തു വിജ്ഞേയാ ഋദ്ധിഃ പര്വതവാസിനാമ്। പരസ്പരേണ ദ്വിഗുണാ ധര്മതഃ കാമതോഽര്ഥതഃ ।। ൪൭.

പർവതങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നവരുടെ ഐശ്വര്യം ധർമ്മത്തിലും കാമത്തിലും ധനത്തിലും പരസ്പരം ഇരട്ടിയാണെന്ന് ഇതുപോലെ മനസ്സിലാക്കണം.

ഹേമകൂടസ്യ പൄഷ്ഠേ തു സായനം നാമ തത്സരഃ। മനസ്വിനീ പ്രഭവതി തസ്മാജ്ജ്യോതിഷ്മതീ ച സാ ।। ൪൭.

ഹേമകൂടപർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ സായനമെന്നു പേരുള്ള ഒരു തടാകമുണ്ട്. അതിൽ നിന്ന് മനസ്വിനി എന്ന നദി ഉത്ഭവിക്കുന്നു; അവിടെ നിന്ന് തന്നെ പ്രകാശമുള്ള ജ്യോതിഷ്മതി ഉത്ഭവിക്കുന്നു.

അവഗാഹ്യ ഹ്യുഭയതഃ സമുദ്രൌ പൂര്വപശ്ചിമൌ । സരോ വിഷ്ണുപദം നാമ നിഷധേ പര്വതോത്തമേ ।। ൪൭.

കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും സമുദ്രങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത ശേഷം, നിഷധപർവതത്തിലെ ഉന്നതശിഖരത്തിൽ വിഷ്ണുപദം എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു തടാകമുണ്ട്.

തസ്മാദ്ദ്വയം പ്രഭവതി ഗാന്ധര്വീ നന്വലീ ച യാ। മേരോഃ പശ്ചാത് പ്രഭവതി ഹ്രദശ്ചന്ദ്രപ്രഭോ മഹാന് ।। ൪൭.

അത് മുതൽ രണ്ട് നദികൾ ഉത്ഭവിക്കുന്നു: ഗന്ധർവിയും അന്വലിയും. മേറുവിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് വലിയ ചന്ദ്രപ്രഭാ എന്ന തടാകം ഉത്ഭവിക്കുന്നു.

തത്ര ജാമ്ബൂനദീ പുണ്യാ യസ്യാം ജാമ്ബൂനദം ശുഭമ്। പയോദം തു സരോ നീലേ സുശുഭ്രം പുണ്ഡരീകവത് ।। ൪൭.

അവിടെ ജാംബൂനദി എന്ന പുണ്യനദിയുണ്ട്; അതിൽ ജാംബൂനദം എന്ന ശുഭമായ പൊന്നു ലഭിക്കുന്നു. നീലപർവതത്തിൽ പയോദം എന്ന ശോഭയുള്ള, തളിരുകൾ നിറഞ്ഞ തടാകവും ഉണ്ട്.

പുണ്ഡരീകാപയോദാ ച തസ്മാന്നദ്യൌ വിനിര്ഗതേ। ശ്വേതാത് പ്രഭവതേ പുണ്യം സരസ്തൂത്തരമാനസമ് ।। ൪൭.

പയോദം, പുണ്ടരീകം എന്നീ തടാകങ്ങളിൽ നിന്ന് രണ്ട് നദികൾ ഉത്ഭവിക്കുന്നു: പുണ്ടരീകയും പയോദയും. ശ്വേതപർവതത്തിൽ നിന്ന് ഉത്തരം മാനസം എന്ന പുണ്യമായ തടാകം ഉത്ഭവിക്കുന്നു.

ജ്യോത്സ്നാ ച മൃഗകാന്താ ച തസ്മാദ്ദ്വേ സംബഭൂവതുഃ। മധുമത്സരഃ പുണ്യഞ്ച പഝമീനദ്വിജാകുലമ് ।। ൪൭.

അത് മുതൽ ജ്യോത്സ്നയും മൃഗകാന്തയും എന്ന രണ്ട് നദികൾ ഉത്ഭവിക്കുന്നു. അവിടെ പജ്ഹമീനും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞ പുണ്യമായ മധുമത് എന്ന തടാകമുണ്ട്.

കല്പവൃക്ഷസമാകീര്ണം മധുവത്സര്വതഃ സുഖമ്। രുദ്രകാന്തമിതി ഖ്യാതം നിര്മിതം തദ്ഭവേന തു ।। ൪൭.

അവിടെ കൽപ്പവൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞു, എല്ലായിടത്തും തേൻ നിറഞ്ഞു, സുഖകരമായ ആ സ്ഥലം ഭവൻ സൃഷ്ടിച്ച രുദ്രകാന്തം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

അന്യേ ചാപ്യത്ര വിഖ്യാതാഃ പഝമീനദ്വിജാകുലാഃ। നാമ്നാ രുദ്രാജയാ നാമ ദ്വാദശോദധിസന്നിഭാഃ ।। ൪൭.

ഇവിടെ പജ്ഹമീനും പക്ഷികളും നിറഞ്ഞ മറ്റു പ്രശസ്തമായവയും ഉണ്ട്; അവയ്ക്ക് രുദ്രാജയ എന്ന പേരാണ്, അവ പന്ത്രണ്ടും സമുദ്രംപോലെ വിശാലമാണ്.

തേഭ്യഃ ശാന്താ ച മാധ്വീ ച ദ്വേ നദ്യൌ സമ്ബഭൂവതുഃ। യനി കിമ്പുരുഷാദ്യാനി തേഷു ദേവോ ന വര്ഷതി ।। ൪൭.

അവയിൽ നിന്ന് ശാന്തയും മാധ്വിയും എന്ന രണ്ട് നദികൾ ഉത്ഭവിക്കുന്നു. കിംപുരുഷ മുതലായ ദേശങ്ങളിൽ ദേവന്മാർ മഴവിട്ടുന്നില്ല.

ഉദ്ഭിദ്യാന്യുദകാന്യത്ര പ്രവഹന്തി സരിദ്വരാഃ। ഋഷഭോ ദുന്ദുഭിശ്ചൈവ ധൂമ്രശ്ചൈവ മഹാഗിരിഃ ।। ൪൭.

അവിടെ ഉറവകളും മറ്റു ജലസ്രോതസ്സുകളും ഒഴുകുന്നു; ഉത്തമമായ നദികൾ: ഋഷഭം, ദുന്ദുഭി, ധൂമ്രം എന്ന മഹാപർവതം എന്നിവയും ഉണ്ട്.

പൂര്വായതാ മഹഭാഗാ നിമ്നഗാ ലവണാമ്ഭസി। ചന്ദ്രകങ്കസ്തഥാ പ്രാണോ മഹാനഗ്നിഃ ശിലോച്ചയഃ। ഉദഗ്യാതാ ഉദീച്യാന്താ അവഗാഢാ മഹോദധിമ് ।। ൪൭.

കിഴക്കോട്ട് നീളുന്ന മഹാഭാഗമായ നദികൾ ഉപ്പു നിറഞ്ഞ സമുദ്രത്തിലേക്ക് ഒഴുകുന്നു: ചന്ദ്രകങ്ക, പ്രാണ, മഹാഗ്നി, ശിലക്കൂമ്പാരം; വടക്കോട്ട് നീളുന്നവ വടക്കൻ സമുദ്രത്തിൽ ചേരുന്നു.

സോമകശ്ച വരാഹശ്ച നാരദശ്ച മഹീധരഃ। പ്രതീചീമായതാസ്തേ വൈ പ്രവിഷ്ടാ ലവണോദധിമ് ।। ൪൭.

സോമക, വരാഹ, നാരദ എന്ന മഹാപർവതങ്ങൾ പടിഞ്ഞാറോട്ട് നീളുന്നു; അവ ഉപ്പു നിറഞ്ഞ സമുദ്രത്തിൽ ചേരുന്നു.

ചക്രോ ബലാഹകശ്ചൈവ മൈനാകശ്ചൈവ പര്വതഃ। ആയതാസ്തേ മഹാശൈലാഃ സമുദ്രം ദക്ഷിണം പ്രതി। ചന്ദ്രമൈനാകയോര്മധ്യേവിദിശം ദക്ഷിണാം പ്രതി ।। ൪൭.

ചക്രം, ബാലാഹകം, മൈനാകം എന്ന മഹാശൈലങ്ങൾ തെക്കോട്ട് സമുദ്രത്തിലേക്ക് നീളുന്നു. ചന്ദ്രനും മൈനാകത്തിനും ഇടയിൽ തെക്കൻ ദിശയാണു സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

തത്ര സംവര്ത്തകോ നാമ സോഽഗ്നിഃ പിബതി തജ്ജലമ്। നാമ്നാ സമുദ്രപഃ ശ്രീമാനൌര്വഃ സ വഡവാമുഖഃ ।। ൪൭.

അവിടെ സംവർത്തകമെന്നു പേരുള്ള അഗ്നി ആ ജലം കുടിക്കുന്നു. സമുദ്രപ എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമായ ശ്രേഷ്ഠനായ ഔർവൻ, അതാണ് വഡവാമുഖം.