വായുപുരാണമ്

നദ്യാഃ സ്രോതസ്തു ഗങ്ഗായാഃ പ്രത്യപദ്യത സപ്തധാ। നലിനീ ഹ്രാദിനീ ചൈവ പാവനീ ചൈവ പ്രാഗ്ഗതാ ।। ൪൭.

ഗംഗയുടെ പ്രവാഹം ഏഴ് ഭാഗങ്ങളായി മാറി; നളിനി, ഹ്രാദിനി, പാവനി എന്നിവ കിഴക്കോട്ട് ഒഴുകി.

സീതാ ചക്ഷുശ്ച സിന്ധുശ്ച പ്രതീചീം ദിശമാക്ഷിതാഃ। സപ്തമീ ത്വനുഗാ താസാം ദക്ഷിണേന ഭഗീരഥീ ।। ൪൭.

സീത, ചക്ഷു, സിന്ധു എന്നിവ പടിഞ്ഞാറോട്ട് ഒഴുകി; ഏഴാമത്തേത് ഭഗീരഥി അവയുടെ പിന്നാലെ തെക്കോട്ട് ഒഴുകി.

തസ്മാദ്ഭാഗീരഥീ യാ സാ പ്രവിഷ്ടാ ലവണോദധിമ്। സപ്തൈതാ ഭാവയന്തീഹ ഹിമാഹ്വം വര്ഷമേവ തു ।। ൪൭.

അതിനാൽ ഭഗീരഥി ലവണസമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു; ഈ ഏഴ് നദികളും ഹിമാഹ്വം എന്ന പ്രദേശത്തെ പോഷിപ്പിച്ച് മഴയായി മാറി.

പ്രസൂതാഃ സപ്ത നദ്യസ്താഃ ശുഭാ ബിന്ദുസരോദ്ഭവാഃ। നാനാദേശാന് ഭാവയന്ത്യോ മ്ലേച്ഛപ്രായാംശ്ച സര്വശഃ ।। ൪൭.

ബിന്ദുസരസിൽ നിന്ന് ജനിച്ച ഈ ഏഴ് പുണ്യനദികൾ വിവിധ ദേശങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുന്നു; അവയിൽ പലതും വിദേശികൾ താമസിക്കുന്ന പ്രദേശങ്ങളിലാണ്.

ഉപഗച്ഛന്തി താഃ സര്വാ യതോ വര്ഷതി വാസനഃ। സിരിന്ധ്രാന് കുന്തലാംശ്ചീനാന് ബര്ഭരാന് യവസാന് ദ്രുഹാന് ।। ൪൭.

മഴപെയ്യുന്നിടങ്ങളിലേക്കാണ് ഈ നദികൾ എല്ലാം എത്തുന്നത്: സിരിന്ദ്രൻ, കുന്തലൻ, ചീനൻ, ബർഭരൻ, യവസൻ, ദ്രുഹൻ എന്നിവിടങ്ങളിലേക്ക്.

രുഷാണാംശ്ച കുണിന്ദാംശ്ച അങഗലോകവരാശ്ച യേ। കൃത്വാ ദ്വിധാ സിന്ധുമരും സീതാഗാത്പശ്ചിമോദധിമ് ।। ൪൭.

രുഷന്മാരെയും കുണിന്ദന്മാരെയും അങ്കദേശത്തെയും ലോകവരന്മാരെയും ഉൾപ്പെടുത്തി, സീതാ നദി സിന്ധുമരുഭൂമിയെ രണ്ടായി വിഭജിച്ച് പടിഞ്ഞാറൻ കടലിലെത്തുകയായിരുന്നു.

അഥ ചീനമരൂംശ്ചൈവ നങ്ഗണാന് സര്വമൂലികാന് । സാധ്രാംസ്തു ഷാരാംസ്തമ്പാകാന് പഹ്നവാന് ദരദാന് ശകാന്। ഏതാന് ജനപദാന് ചക്ഷുഃ സ്രാവയന്തീ ഗതോദധിമ് ।। ൪൭.

അതിനുശേഷം ചൈനക്കാരെയും മരുവാസികളെയും നംഗണന്മാരെയും മുഴുവൻ മൂലികരെയും, കൂടാതെ സാധ്രന്മാരെയും ഷാരന്മാരെയും തമ്പാകന്മാരെയും പഹ്നവന്മാരെയും ദരദന്മാരെയും ശകന്മാരെയും, ഈ ജനപദങ്ങളെ ചക്ഷു നദി ഒഴുകി കടലിലെത്തിച്ചു.

ദരദാംശ്ച സകാംശ്മീരാന് ഗാന്ധാരാന് വരപാന് ഹ്രദാന്। ശിവപൌരാനിന്ദ്രഹാസാന് വദാതീംശ്ച വിസര്ജയാന് ।। ൪൭.

ദരദന്മാരെയും ശകന്മാരെയും കശ്മീരികളെയും ഗന്ധാരന്മാരെയും വരപന്മാരെയും ഹ്രദന്മാരെയും ശിവപുരവാസികളെയും ഇന്ദ്രഹാസവാസികളെയും വദാതിമാരെയും അവൾ കടന്നു പോയി.

സൈന്ധവാന് രന്ധ്രകരകാന് ഭ്രമരാഭീരരോഹകാന് । ശുനാമുഖാംശ്ചോര്ദ്ധ്വമനൂന് സിദ്ധചാരണസോവിതാന് ।। ൪൭.

സൈന്ധവന്മാരെയും രന്ധ്രന്മാരെയും കരകന്മാരെയും ഭ്രമരന്മാരെയും അഭീരന്മാരെയും രോഹകന്മാരെയും ശുനാമുഖന്മാരെയും, കൂടാതെ വടക്കൻ അനുവാസികളെയും സിദ്ധന്മാരെയും ചാരണന്മാരെയും സോവിമാരെയും ഉൾപ്പെടുത്തി.

ഗന്ധര്വാന് കിന്നരാന് യക്ഷാന് രക്ഷോവിദ്യാധരോരഗാന്। കലാപഗ്രാമകാംശ്ചൈവ പാരദാന് സീഗണാന് ഖസാന് ।। ൪൭.

ഗന്ധർവന്മാരെയും കിന്നരന്മാരെയും യക്ഷന്മാരെയും രാക്ഷസന്മാരെയും വിദ്യാധരന്മാരെയും നാഗന്മാരെയും, കൂടാതെ കലാപഗ്രാമവാസികളെയും പാർദന്മാരെയും സീഗണന്മാരെയും ഖസന്മാരെയും ഉൾപ്പെടുത്തി.

കിരാതാംശ്ച പുലിന്ദാംശ്ച കുരൂന് സഭരതാനപി। പഞ്ചാലകാശിമാത്സ്യാംശ്ച മഗധാങ്ഗാംസ്തഥൈവ ച ।। ൪൭.

കിരാതന്മാരെയും പുലിന്ദന്മാരെയും കുരുവാസികളെയും ഭാരതന്മാരെയും, കൂടാതെ പഞ്ചാലന്മാരെയും കാശിവാസികളെയും മത്സ്യന്മാരെയും മഗധന്മാരെയും അങ്കദേശത്തെയും ഉൾപ്പെടുത്തി.

ബ്രഹ്മോത്തരാംശ്ച വങ്ഗാംശ്ച താമലിപ്താംസ്തഥൈവ ച। ഏതാന് ജനപദാനാര്യാന് ഗങ്ഗാ ഭാവയതേ ശുഭാന് ।। ൪൭.

ബ്രഹ്മോത്തരന്മാരെയും വംഗന്മാരെയും താമലിപ്തവാസികളെയും, ഈ ശുദ്ധമായ ജനപദങ്ങളെ ദിവ്യമായ ഗംഗാ നദി പോഷിപ്പിക്കുന്നു.

തതഃ പ്രതിഹതാ വിന്ധ്യേ പ്രവിഷ്ടാ ദക്ഷിണോദദിമ്। തതക്ഷ്വാഹ്ലാദിനീ പുണ്യാ പ്രാചീനാഭിമുഖീ യയൌ ।। ൪൭.

വിംധ്യപർവതത്തിൽ തടയപ്പെട്ടതിനു ശേഷം, അവൾ തെക്കൻ കടലിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു; അങ്ങനെ ആ പുണ്യനദി സന്തോഷത്തോടെ കിഴക്കോട്ട് ഒഴുകി.

പ്ലാവയന്ത്യുപഭോഗാംശ്ച നിഷാദാനാം ച ജാതയഃ। ധീവരാനൃഷികാംശ്ചൈവ തഥാ നീലമുഖാനപി ।। ൪൭.

നിഷാദരാശികളുടെ ഭൂമികളും, ധീവരന്മാരുടെയും ഋഷികന്മാരുടെയും നീലമുഖന്മാരുടെയും ദേശങ്ങളും അവൾ വെള്ളം പകരുന്നു.

കേരലാനുഷ്ട്രകര്ണാംശ്ച കിരാതാനപി ചൈവ ഹി। കാലോദരാന് വിവര്ണാംശ്ച കുമാരാന് സ്വര്ണഭൂഷിതാന് ।। ൪൭.

കേരളവാസികളെയും ഉഷ്ട്രകർണ്ണന്മാരെയും കിരാതന്മാരെയും കാലോദരന്മാരെയും വിവർണ്ണന്മാരെയും കുമാരന്മാരെയും പൊന്നാലങ്കരിച്ചവരെയും ഉൾപ്പെടുത്തി.

സാ മണ്ഡലേ സമുദ്രസ്യ തിരോഭൂതാഽനുപൂര്വതഃ। തതസ്തു പാവനീ ചൈവ പ്രാചീമേവ ദിശങ്ഗതാ ।। ൪൭.

അവൾ സമുദ്രത്തിന്റെ വലയത്തിൽ ക്രമമായി അദൃശയായി; അതിനുശേഷം, ആ പാവനമായ നദി കിഴക്കൻ ദിക്കിലേക്ക് ഒഴുകി.

അപഥാന് ഭാവയന്തീഹ ഇന്ദ്രദ്യുമ്നസരോഽപി ച। തതാ ഖരഥാംശ്ചൈവ ഇന്ദ്രശങ്കുപഥാനപി ।। ൪൭.

അവൾ ഇവിടെ അപഥവാസികളെ പോഷിപ്പിക്കുകയും, ഇന്ദ്രദ്യുമ്നസരസ്സിനെയും, പിന്നെ ഖരഥന്മാരെയും ഇന്ദ്രശങ്കുപഥങ്ങളെയും ഉൾപ്പെടുത്തി.

മധ്യേനോദ്യാനമസ്കാരാന് കുഥപ്രാവരണാന് യയൌ। ഇന്ദ്രദ്വീപസമുദ്രേ തു പ്രവിഷ്ടാ ലവണോദധിമ് ।। ൪൭.

മധ്യേത്തുള്ള തോട്ടങ്ങളും മസ്കാരവാസികളെയും കടന്നുപോയി, കുതപ്രാവരണവാസികളിലേക്കും, ഇന്ദ്രദ്വീപസമുദ്രത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് ഉപ്പുകടലിലേക്കും അവൾ എത്തി.

തതശ്ച നലിനീ ചാഗാത് പ്രാചീമാശാം ജവേന തു। തോമരാന് ഭാവയന്തീഹ ഹംസമാര്ഗാന് സഹൂഹുകാന് ।। ൪൭.

അതിനുശേഷം നളിനി നദി വേഗത്തിൽ കിഴക്കൻ ദിക്കിലേക്ക് പോയി, ടോമരന്മാരെയും ഹംസമാർഗവാസികളെയും സഹൂഹുകന്മാരെയും പോഷിപ്പിച്ചു.

പൂര്വാന് ദേശാംശ്ച സേവന്തീ ഭിത്ത്വാ സാ ബഹുധാ ഗിരീന്। കര്ണപ്രാവരണാംശ്ചൈവ പ്രാപ്യ ചാശ്വമുഖാനപി ।। ൪൭.

കിഴക്കൻ ദേശങ്ങളിൽ സേവനം ചെയ്ത്, അനേകം പർവതങ്ങൾ തരണം ചെയ്ത്, അവൾ കർണപ്രാവരണവാസികളെയും അശ്വമുഖന്മാരെയും എത്തി.

സികതാപര്വതമരൂന് ഗത്വാ വിദ്യാധരാന് യയൌ। നേമിമണ്ഡലകോഷ്ഠേ തു പ്രവിഷ്ടാ സാ മഹോദധിമ് ।। ൪൭.

വെള്ളരിക്കരയും മരുഭൂമിയും കടന്നുപോയി, വിദ്യാധരന്മാരിലേക്കും, നെമിമണ്ഡലത്തിന്റെ വലയത്തിൽ പ്രവേശിച്ച് മഹാസമുദ്രത്തിലേക്കും അവൾ എത്തി.

താസാം നദ്യുപനദ്യശ്ച ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ। ഉപഗച്ഛന്തി താഃ സര്വാ യതോ വര്ഷതി വാസവഃ ।। ൪൭.

ഈ നദികളും ഉപനദികളും നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് ഒഴുകി ചേരുന്നു; അവയെല്ലാം ഇന്ദ്രൻ മഴ പെയ്യുന്ന സ്ഥലത്തുനിന്നാണ് ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.

വസ്വോകസായാസ്തീരേ തു വാരിസുരഭിവിശ്രുതേ। ഹരിശ്രൃങ്ഗേ തു വസതി വിദ്വാന് കൌബൈരകോ വശീ ।। ൪൭.

വസ്വോകസായയുടെ തീരത്ത്, സുഗന്ധമുള്ള വെള്ളത്തിന് പ്രശസ്തമായതിൽ, ഹരിശൃംഗത്തിൽ ജ്ഞാനിയായ കൌബൈരകൻ വസിക്കുന്നു.

യജ്ഞോപേതഃ സ സുമഹാനമിതൌജാഃ സുവിക്രമഃ। തത്രാഗസ്ത്യൈഃ പരിവൃതോ വിദ്വദ്ഭിര്ബ്രഹ്മരാക്ഷസൈഃ। കുബൈരാനുചരാഃ ഹ്യേതേ ചത്വാരസ്തത്സമാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൪൭.

യജ്ഞോപവീതം ധരിച്ച, അത്യന്തം മഹത്തായ, അളവുകൂടിയ ശക്തിയും വീര്യവും ഉള്ളവനായി, അവൻ അവിടെ അഗസ്ത്യന്മാരും പണ്ഡിതരായ ബ്രഹ്മരാക്ഷസന്മാരും കുബേരന്റെ അനുചരന്മാരും ചേർന്ന് ചുറ്റിപ്പറ്റിയിരുന്നു. ഇവരാണു നാലുപേർ അവനു തുല്യരായി ഓർക്കപ്പെടുന്നത്.

ഏവമേവ തു വിജ്ഞേയാ ഋദ്ധിഃ പര്വതവാസിനാമ്। പരസ്പരേണ ദ്വിഗുണാ ധര്മതഃ കാമതോഽര്ഥതഃ ।। ൪൭.

പർവതങ്ങളിൽ താമസിക്കുന്നവരുടെ ഐശ്വര്യം ധർമ്മത്തിലും കാമത്തിലും ധനത്തിലും പരസ്പരം ഇരട്ടിയാണെന്ന് ഇതുപോലെ മനസ്സിലാക്കണം.

ഹേമകൂടസ്യ പൄഷ്ഠേ തു സായനം നാമ തത്സരഃ। മനസ്വിനീ പ്രഭവതി തസ്മാജ്ജ്യോതിഷ്മതീ ച സാ ।। ൪൭.

ഹേമകൂടപർവതത്തിന്റെ മുകളിൽ സായനമെന്നു പേരുള്ള ഒരു തടാകമുണ്ട്. അതിൽ നിന്ന് മനസ്വിനി എന്ന നദി ഉത്ഭവിക്കുന്നു; അവിടെ നിന്ന് തന്നെ പ്രകാശമുള്ള ജ്യോതിഷ്മതി ഉത്ഭവിക്കുന്നു.

അവഗാഹ്യ ഹ്യുഭയതഃ സമുദ്രൌ പൂര്വപശ്ചിമൌ । സരോ വിഷ്ണുപദം നാമ നിഷധേ പര്വതോത്തമേ ।। ൪൭.

കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും സമുദ്രങ്ങളിൽ സ്നാനം ചെയ്ത ശേഷം, നിഷധപർവതത്തിലെ ഉന്നതശിഖരത്തിൽ വിഷ്ണുപദം എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു തടാകമുണ്ട്.

തസ്മാദ്ദ്വയം പ്രഭവതി ഗാന്ധര്വീ നന്വലീ ച യാ। മേരോഃ പശ്ചാത് പ്രഭവതി ഹ്രദശ്ചന്ദ്രപ്രഭോ മഹാന് ।। ൪൭.

അത് മുതൽ രണ്ട് നദികൾ ഉത്ഭവിക്കുന്നു: ഗന്ധർവിയും അന്വലിയും. മേറുവിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് വലിയ ചന്ദ്രപ്രഭാ എന്ന തടാകം ഉത്ഭവിക്കുന്നു.

തത്ര ജാമ്ബൂനദീ പുണ്യാ യസ്യാം ജാമ്ബൂനദം ശുഭമ്। പയോദം തു സരോ നീലേ സുശുഭ്രം പുണ്ഡരീകവത് ।। ൪൭.

അവിടെ ജാംബൂനദി എന്ന പുണ്യനദിയുണ്ട്; അതിൽ ജാംബൂനദം എന്ന ശുഭമായ പൊന്നു ലഭിക്കുന്നു. നീലപർവതത്തിൽ പയോദം എന്ന ശോഭയുള്ള, തളിരുകൾ നിറഞ്ഞ തടാകവും ഉണ്ട്.