വായുപുരാണമ്

തത്ര ഗോവര്ദ്ധനോ നാമ സുരരാജേന നിര്മിതഃ। രാമപ്രിയാര്ഥം സ്വര്ഗോഽയം വൃക്ഷാ ഓഷധയസ്തഥാ ।। ൪൫.

അവിടെ, ദേവരാജാവ് രാമന്റെ സന്തോഷത്തിനായി നിർമ്മിച്ച ഗോവർദ്ധന എന്നത്, സ്വർഗം തന്നെയാണ്; അതിലെ വൃക്ഷങ്ങളും ഔഷധികളും ഉൾപ്പെടുന്നു.

ഭരദ്വാജേന മുനിനാ തത്പ്രിയാര്ഥേഽവതാരിതാഃ। അന്തഃപുരവനോദ്ദേശസ്തേന ജജ്ഞേ മനോരമഃ ।। ൪൫.

ഭരദ്വാജമുനി തന്റെ പ്രിയത്തിനായി അവയെ താഴേക്ക് കൊണ്ടുവന്നു; അതുകൊണ്ട് ആന്തരിക രാജപ്രാസാദത്തിലെ മനോഹരമായ തോട്ടം ഉണ്ടായി.

വാഹ്ലീകാ വാഢധാനാശ്ച ആഭീരാഃ കാലതോയകാഃ। അപരീതാശ്ച ശൂദ്രാശ്ച പഹ്നവാശ്ചര്മഖണ്ഡികാഃ ।। ൪൫.

വാഹ്ലീകർ, വാഢധാനർ, ആഭീരർ, കാലതോയകർ, അപരിതർ, ശൂദ്രർ, പഹ്നവർ, ചർമഖണ്ഡികർ എന്നിവരാണ്.

ഗാന്ധാരാ യവനാശ്ചൈവ സിന്ധുസൌവീരഭദ്രകാഃ। ശകാ ഹ്രദാഃ കുലിന്ദാശ്ച പരിതാ ഹാരപൂരികാഃ ।। ൪൫.

ഗാന്ധാർവർ, യവനർ, സിന്ധുർ, സൗവീരഭദ്രകർ, ശകർ, ഹ്രദർ, കുലിന്ദർ, പരിതർ, ഹാരപൂരികർ എന്നിവയും ഉണ്ട്.

രമടാ രദ്ധകടകാഃ കേകയാ ദശമാനികാഃ। ക്ഷത്രിയോപനിവേശാശ്ച വൈശ്യശൂദ്രകുലാനി ച ।। ൪൫.

രമടർ, രദ്ധകടകർ, കേക്കയർ, ദശമാനികർ, ക്ഷത്രിയരുടെ കുടിയിരിപ്പുകളും, വൈശ്യ-ശൂദ്രകുടുംബങ്ങളും ഉണ്ട്.

കാമ്ബോജാ ദരദാശ്ചൈവ ബര്ബരാഃ പ്രിയലൌകികാഃ। പീനാശ്ചൈവ തുഷാരാശ്ച പഹ്ലവാ ബാഹ്യതോദരാഃ ।। ൪൫.

കാംബോജർ, ദരദർ, ബർബരർ, പ്രിയലൗകികർ, പീനർ, തുഷാരർ, പഹ്ലവർ, ബാഹ്യതോദരർ എന്നിവരും ഉണ്ട്.

ആത്രേയാശ്ച ഭരദ്വാജാഃ പ്രസ്ഥലാശ്ച കസേരുകാഃ. ലമ്പാകാ സ്തനപാശ്ചൈവ പീഡികാ ജുഹുഡൈഃ സഹ ।। ൪൫.

ആത്രേയർ, ഭരദ്വാജർ, പ്രസ്ഥലർ, കസേരുകർ, ലംപാകർ, സ്തനപർ, പീഡികർ, ജൂഹുദർ എന്നിവയും ഉണ്ട്.

അപഗാശ്ചാലിമദ്രാശ്ച കിരാതാനാഞ്ച ജാതയഃ। തോമരാ ഹംസമാര്ഗാശ്ച കാശ്മീരാസ്തങ്ഗണാസ്തഥാ ।। ൪൫.

അപഗർ, ആലിമദ്രർ, കിരാതജാതികൾ, തോമർ, ഹംസമാർഗർ, കാശ്മീരികൾ, തംഗണർ എന്നിവയും ഉണ്ട്.

ചൂലികാശ്ചാഹുകാശ്ചൈവ പൂര്ണദര്വാസ്തഥൈവ ച। ഏതേ ദേശാ ഹ്യുദീച്യാശ്ച പ്രാച്യാന് ദേശാന്നിബോധത ।। ൪൫.

ചൂലികർ, ആഹുകർ, പൂർണദർവർ എന്നിവയും ഉണ്ട്; ഇവയാണ് വടക്കേ ദേശങ്ങൾ, ഇനി കിഴക്കൻ ദേശങ്ങളെ കേൾക്കൂ.

അന്ധ്രവാകാഃ സുജരകാ അന്തര്ഗിരിബഹിര്ഗിരാഃ। തഥാ പ്രവങ്ഗവങ്ഗേയാ മാലദാ മാലവര്തിനഃ ।। ൪൫.

ആന്ധ്രവാകർ, സുജരകർ, മലയുടെ അകത്തും പുറത്തും ഉള്ളവർ, പ്രവംഗർ, വംഗേയർ, മാലദർ, മലവർത്തികൾ എന്നിവയും ഉണ്ട്.

ബ്രഹ്മോത്തരാഃ പ്രവിജയാ ഭാര്ഗവാ ഗേയമര്ഥകാഃ। പ്രാഗ്ജ്യോതിഷാശ്ച മുണ്ഡാശ്ച വിദേഹാസ്താമലിപ്തകാഃ। മാലാ മഗധഗോവിന്ദാഃ പ്രാച്യാം ജനപദാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൪൫.

ബ്രഹ്മോത്തരർ, പ്രവിജയർ, ഭാർഗവർ, ഗേയമർഥകർ, പ്രാഗ്ജ്യോതിഷർ, മുന്ഡർ, വിദേഹർ, തമലിപ്തകർ, മാല, മഗധ, ഗോവിന്ദ - ഇവയാണ് കിഴക്കൻ ജനങ്ങൾ.

അഥാപരേ ജനപദാ ദക്ഷിണാപഥ വാസിനഃ । പാണ്ഡ്യാശ്ച കേരലാശ്ചൈവ ചൌല്യാഃ കുല്യാസ്തഥൈവ ച ।। ൪൫.

ഇനി ദക്ഷിണദേശത്തിൽ താമസിക്കുന്ന മറ്റു ജനങ്ങൾ: പാണ്ഡ്യർ, കേരളർ, ചൗല്യർ, കുല്യർ എന്നിവയും ഉണ്ട്.

സേതുകാ മൂഷികാശ്ചൈവ കുമനാ വനവാസികാഃ। മഹാരാഷ്ട്രാ മാഹിഷകാഃ കലിങ്ഗാശ്ചൈവ സര്വശഃ ।। ൪൫.

സേതുകർ, മൂഷികർ, കുമനർ, വനവാസികർ, മഹാരാഷ്‌ട്രർ, മാഹിഷകർ, കലിംഗർ എന്നിവയും ഉണ്ട്.

അഭീരാഃ സഹ ചൈഷീകാഃ ആടവ്യാശ്ച വരാശ്ച യേ। പുലിന്ദ്രാ വിന്ധ്യമൂലീകാ വൈദര്ബാ ദണ്ഡകൈഃ സഹ ।। ൪൫.

ആഭീരർ, ചൈഷികർ, ആടവ്യർ, ശ്രേഷ്ഠർ, പുലിന്ദർ, വിന്ധ്യമൂലികർ, വൈദർബർ, ദണ്ഡകർ എന്നിവയും ഉണ്ട്.

പൌനികാ മൌനികാശ്ചൈവ അസ്മകാ ഭോഗവര്ദ്ധനാഃ। നൈര്മികാഃ കുന്തലാ ആന്ധ്രാ ഉദ്ഭിദാ നലകാലികാഃ ।। ൪൫.

പൗനികർ, മൗനികർ, അസ്മകർ, ഭോഗവർദ്ധനർ, നൈർമികർ, കുന്തലർ, ആന്ധ്രർ, ഉദ്ഭിദർ, നലകാലികർ എന്നിവയും ഉണ്ട്.

ദാക്ഷിണാത്യാശ്ച വൈ ദേശാ അപരാംസ്താന്നിബോധത। ശൂര്പാകാരാഃ കോലവനാഃ ദുര്ഗാഃ കാലീതകൈഃ സഹ ।। ൪൫.

ഇനി ദക്ഷിണഭാഗത്തുള്ള മറ്റു പ്രദേശങ്ങളെക്കുറിച്ച് കേൾക്കൂ: ചാക്കുപോലെയുള്ള കൊളവന കാടുകളും, കോട്ടകളും, കൂടെ കാലിതകർക്കാരും.

പുലേയാശ്ച സുരാലാശ്ച രൂപസാസ്താപസൈഃ സഹ। തഥാ തുരസിതാശ്ചൈവ സര്വേ ചൈവ പരക്ഷരാഃ ।। ൪൫.

പുലേയരും സുരാളരും, കൂടെ രൂപസന്മാരും തപസ്സുകാരും, അങ്ങനെ തന്നെ തുരസിതന്മാരും എല്ലാ പരക്ഷരന്മാരും.

നാസിക്യാദ്യോശ്ച യേ ചാന്യേ യേ ചൈവാന്തരനര്മദാഃ। ഭാനുകച്ഛാഃ സമാ ഹേയാഃ സഹസാ ശാശ്വതൈരപി ।। ൪൫.

നാസിക്യരും ആദ്യരും, മറ്റു ചിലരും, നർമദയിടയ്ക്കുള്ളവരും; ഭാനുകച്ചർ പോലും ശാശ്വതന്മാർക്കും ഒഴിവാക്കേണ്ടവരാണ്.

കച്ഛീയാശ്ച സുരാഷ്ട്രാശ്ച അനര്ത്താശ്ചാര്ബുദൈഃ സഹ। ഇത്യേതേ സമ്പരീതാശ്ച ശ്രൃണുധ്വം വിന്ധ്യവാസിനഃ ।। ൪൫.

കച്ചിയരും സൌരാഷ്ട്രരും, അനർത്തരും അർബുദന്മാരോടൊപ്പം—ഇവരൊക്കെയും ഉൾപ്പെടുത്തി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു, വിന്ധ്യവാസികൾ കേൾക്കൂ.

മാലവാശ്ച കരൂഷാശ്ച മേകലാശ്ചോത്കലൈഃ സഹ। ഉത്തമര്ണാ ദശാര്ണാശ്ച ഭോജാഃ കിഷ്കിന്ധകൈഃ സഹ ।। ൪൫.

മാളവരും കരൂഷരും, മേക്കളരും ഉത്കളന്മാരോടൊപ്പം, ഉത്തമർണ്ണരും ദശാർണ്ണരും, ഭോജന്മാരും കിഷ്കിന്ദകർക്കാരുമൊപ്പവും.

തോസലാഃ കോസലാശ്ചൈവ ത്രൈപുരാ വൈദികാസ്തഥാ। തുമുരാസ്തുമ്ബുരാശ്ചൈവ ഷട്സുരാ നിഷധൈഃ സഹ ।। ൪൫.

തോസലരും കോസലരും, ത്രിപുരവാസികളും, വൈദികരും, തുമുരരും തുംബുരരും, ഷട്സുരന്മാരും നിഷധന്മാരോടൊപ്പം.

അനുപാസ്തുണ്ഡികേരാശ്ച വീതിഹോത്രാ ഹ്യവന്തയഃ। ഏതേ ജനപദാഃ സര്വേ വിന്ധ്യ പൃഷ്ഠനിവാസിനഃ ।। ൪൫.

അനുപന്മാരും തുണ്ഡികേരന്മാരും, വീതിഹോത്രരും അവന്തികൾ—വിന്ധ്യപർവ്വതത്തിൻറെ ചിറകിൽ താമസിക്കുന്ന ജനങ്ങൾ ഇവരാണ്.

അതോ ദേശാന് പ്രവക്ഷ്യാമി പര്വതാശ്രയിണശ്ച യേ। നിഗര്ഹരാ ഹംസമാര്ഗാഃ ക്ഷുപണാസ്തങ്ഗണാഃ ഖസാഃ ।। ൪൫.

ഇനി പർവ്വതങ്ങളിൽ പാർക്കുന്നവരും അവിടത്തെ പ്രദേശങ്ങളും ഞാൻ പറയുന്നു: നിഗർഹരന്മാർ, ഹംസമാർഗ്ഗന്മാർ, ക്ഷുപണന്മാർ, തംഗണന്മാർ, ഖസന്മാർ.

കുശപ്രാവരണാശ്ചൈവ ഹൂണാ ദര്വാഃ സഹൂദകാഃ। ത്രിഗര്ത്താ മാലവാശ്ചൈവ കിരാതാസ്താമസൈഃ സഹ ।। ൪൫.

പുല്ല്‌മുണ്ടു ധരിക്കുന്നവരും, ഹൂണന്മാരും, ദർവന്മാരും കൂടെ ഹൂദകരും, തൃഗർത്ഥരും മാളവരും, കിരാതന്മാരും താമസന്മാരോടൊപ്പം.

ചത്വാരി ഭാരതേ വര്ഷേ യുഗാനി കവയോ വിദുഃ। കൃതം ത്രേതാ ദ്വാരപഞ്ച കലിശ്ചേതി ചതുഷ്ടയമ്। തേഷാം നിസര്ഗം വക്ഷ്യാമി ഉപരിഷ്ടാന്നിബോധത ।। ൪൫.

ഭാരതഭൂമിയിൽ നാലു യുഗങ്ങളുണ്ടെന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു: കൃതയുഗം, ത്രേതായുഗം, ദ്വാപരയുഗം, കലിയുഗം—ഈ നാലും. അവയുടെ സ്വഭാവം ഞാൻ വിശദീകരിക്കും; ഇനി ശ്രദ്ധിച്ചുകേൾക്കൂ.

ഏതച്ഛ്രുത്വാ തു ഋഷയ ഉത്തരം പുനരേവ തേ। ശുശ്രൂഷവോ മുദാ യുക്താഃ പപ്രച്ഛുര്ലോമഹര്ഷണമ് ।। ൪൬.

ഇത് കേട്ട ശേഷം, ആ ഋഷിമാർ സന്തോഷത്തോടെയും ആഗ്രഹത്തോടെയും വീണ്ടും ലോമഹർഷണനോടു ചോദിച്ചു.

യച്ച കിമ്പുരുഷം വര്ഷം ഹരിവര്ഷം തഥൈവ ച। ആചക്ഷ്വ നോ യഥാതത്ത്വം കീര്ത്തിതം ഭാരതം ത്വയാ ।। ൪൬.

നീ ഭാരതം വിശദമായി പറഞ്ഞതുപോലെ, കിംപുരുഷവർഷവും ഹരിവർഷവും യഥാർത്ഥത്തിൽ ഞങ്ങൾക്ക് പറയൂ.

പൃഷ്ടത്സ്വിദം യഥാ വിപ്രൈര്യഥാ പ്രശ്രം വിശേഷതഃ। ഉവാച മുനിനിര്ദിഷ്ടം പുരാണം വിഹിതം യഥാ ।। ൪൬.

ഋഷിമാർ ഇങ്ങനെ ഉചിതമായി ചോദിച്ചതിനാൽ, പുരാതനമുനികൾ നിർദ്ദേശിച്ച പുരാണം അവൻ പറഞ്ഞുതുടങ്ങി.

ശുശ്രൂഷാ യത്ര വോ വിപ്രാസ്തച്ഛൃണുധ്വം മുദാ യുതാഃ। പുക്ഷഖണ്ഡഃ കിമ്പുരുഷേ സുമഹാന്നന്ദനോപമഃ ।। ൪൬.

ശ്രദ്ധയോടെ കേൾക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ബ്രാഹ്മണന്മാരേ, സന്തോഷത്തോടെ കേൾക്കൂ: കിംപുരുഷവർഷത്തിൽ നന്ദനവനത്തിനെപ്പോലെ വലിയ പുക്ഷ പ്രദേശമുണ്ട്.