വായുപുരാണമ്

പുണ്യതീര്ഥേ ഹിമവതോ ദക്ഷിണസ്യാചലസ്യ ഹി। പൂര്വപശ്ചായതസ്യാസ്യ ദക്ഷിണേന ദ്വിജോത്തമാഃ ।। ൪൫.

ഹിമവതിന്റെ തെക്കൻ ചരിവിലുള്ള പുണ്യതീർത്തിൽ, ഈ പർവതത്തിന്റെ തെക്കിൽ, കിഴക്കും പടിഞ്ഞാറും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നതിൽ, ദ്വിജോത്തമന്മാരേ—

തഥാ ജനപദാനാം ച വിസ്തരം ശ്രോതുമര്ഹഥ। അത്ര വോ വര്ണയിഷ്യാമി വര്ഷേഽസ്മിന് ഭാരതേ പ്രജാഃ ।। ൪൫.

ജനപദങ്ങളുടെ വിശാലതയും ഇവിടെ ഞാൻ നിങ്ങളോട് വിവരിക്കും; ഭാരതഭൂമിയിലെ ജനങ്ങളെ കുറിച്ചും നിങ്ങൾ കേൾക്കേണ്ടതാണ്.

ഇദം തു മധ്യമം ചിത്രം ശുഭാശുഭഫലോദയമ്। ഉത്തരം യത്സമുദ്രസ്യ ഹിമവദ്ദക്ഷിണം ച യത് ।। ൪൫.

ഇവിടെയുള്ള മധ്യഭാഗം വളരെ വിചിത്രമാണ്; നല്ലതും ചീത്തയുമാണ് ഫലങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കുന്നത്. സമുദ്രത്തിന്റെ വടക്കിലും ഹിമാലയത്തിന്റെ തെക്കിലും ഈ പ്രദേശം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

വര്ഷം യദ്ഭാരതം നാമ യത്രേയം ഭാരതീ പ്രജാ। ഭരണാഞ്ച പ്രജാനാം വൈ മനുര്ഭരത ഉച്യതേ। നിരുക്തവചനാച്ചൈവ വര്ഷം തദ്ഭാരതം സ്മൃതമ് ।। ൪൫.

ഭാരതം എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ഈ ദേശത്ത് ഭാരതീയർ ജീവിക്കുന്നു; ജനങ്ങളെ പോഷിപ്പിക്കുന്നവൻ മനു, ഭാരതൻ എന്നാണു വിളിക്കപ്പെടുന്നത്. ഈ നാമത്തിന്റെ അർത്ഥം കൊണ്ടാണ് ഈ ദേശം 'ഭാരതം' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നത്.

തതഃ സ്വര്ഗശ്ച മോക്ഷശ്ച മധ്യശ്രാന്തശ്ച ഗമ്യതേ। ന ഖല്വന്യത്ര മര്ത്ത്യാനാം ഭൂമൌ കര്മ വിധീയതേ ।। ൪൫.

ഇവിടെ നിന്നാണ് സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും മധ്യാവസ്ഥയും ലഭിക്കുന്നത്; ഭൂമിയിലെ മറ്റേതെങ്കിലും സ്ഥലത്തും മനുഷ്യരുടെ കർമ്മങ്ങൾ നിർദ്ദേശിക്കപ്പെട്ടിട്ടില്ല.

ഭാരതസ്യാസ്യ വര്ഷസ്യ നവ ഭേദാഃ പ്രകീര്തിതാഃ। സമുദ്രാന്തരിതാ ജ്ഞേയാസ്തേ ത്വഗമ്യാഃ പരസ്പരമ് ।। ൪൫.

ഭാരതഭൂമിയുടെ ഒമ്പത് വിഭജനങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നു; സമുദ്രം കൊണ്ട് വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്ന ഇവ പരസ്പരം എത്താൻ കഴിയാത്തവയാണ്.

ഇന്ദ്രദ്വീപഃ കസേരുശ്ച താമ്രവര്ണോ ഗഭസ്തിമാന്। നാഗദ്വീപസ്തഥാ സൌമ്യോ ഗന്ധര്വസ്ത്വഥ വാരുണഃ ।। ൪൫.

ഇന്ദ്രദ്വീപം, കാസേരു, താമ്രവർണ്ണം, ഗഭസ്തിമാൻ, നാഗദ്വീപം, സൗമ്യ, ഗന്ധർവം, വാരുണം എന്നിങ്ങനെ പേരുകൾ ഉണ്ട്.

അയന്തു നവമസ്തേഷാം ദ്വീപഃ സാഗരസംവൃതഃ। യോജനാംനാം സഹസ്രം തു ദ്വീപോഽയം ദക്ഷിണോത്തരമ് ।। ൪൫.

ഇവയിൽ ഒമ്പതാമത്തെ ദ്വീപാണ് ഈ ദ്വീപ്; സമുദ്രം കൊണ്ടു ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. തെക്കുനിന്ന് വടക്കിലേക്ക് ആയിരം യോജനങ്ങൾ നീളമുള്ള ദ്വീപാണ് ഇത്.

ആയതോ ഹ്യാകുമാരിക്യാദാങ്ഗാപ്രഭവാച്ച വൈ। തിര്യഗുത്തരവിസ്തീര്ണഃ സഹസ്രാണി നവൈവ തു ।। ൪൫.

കുമാരികയിലും ആംഗയുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനത്തിലും നിന്നാണ് ഇതിന്റെ നീളം; വടക്കുവശം അറ്റത്തോളം കൃത്യമായി ഒമ്പത് ആയിരം നീളം ഉണ്ട്.

ദ്വീപോ ഹ്യുപനിവിഷ്ടോഽയം മ്ലേച്ഛൈരന്തേഷു നിത്യശഃ। പൂര്വേ കിരാതാ ഹ്യസ്യാന്തേ പശ്ചിമേ യവനാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൪൫.

ഈ ദ്വീപിന്റെ അറ്റങ്ങളിൽ എപ്പോഴും വിദേശികൾ താമസിക്കുന്നു; കിരാതർ കിഴക്കൻ അറ്റത്തും യവനർ പടിഞ്ഞാറൻ അറ്റത്തും അറിയപ്പെടുന്നു.

ബ്രാഹ്മണാഃ ക്ഷത്രിയാ വൈശ്യാ മധ്യേ ശൂദ്രാശ്ച ഭാഗശഃ। ഇജ്യായുദ്ധവണിജ്യാഭിര്വര്ത്തയന്തോ വ്യവസ്ഥിതാഃ ।। ൪൫.

ബ്രാഹ്മണർ, ക്ഷത്രിയർ, വൈശ്യർ മധ്യഭാഗത്തും, ശൂദ്രർ ഭാഗങ്ങളിലായി; യജ്ഞം, യുദ്ധം, വ്യാപാരം എന്നിവയിൽ ഏർപ്പെട്ട് ഇവർ നിലകൊള്ളുന്നു.

തേഷാം സംവ്യവഹാരോഽയം വര്ത്തതേ തു പരസ്പരമ്। ധര്മാര്ഥകാമസംയുക്തോ വര്ണാനാം തു സ്വകര്മസു ।। ൪൫.

ഇവരുടെ പരസ്പര ഇടപാടുകൾ ധർമ്മം, സമ്പത്ത്, കാമം എന്നിവയുമായി ചേർന്നു, ഓരോ വർഗ്ഗത്തിനും തങ്ങളുടെ കർമ്മങ്ങളിൽ നടക്കുന്നു.

സങ്കല്പപഞ്ചമാനാം തു ആശ്രമാണാം യഥാവിധി। ഇഹ സ്വര്ഗാപവര്ഗാര്ഥം പ്രവൃത്തിര്യേഷു മാനുഷീ ।। ൪൫.

അഞ്ച് സംകൽപ്പങ്ങളും ആശ്രമങ്ങളുടെയും ക്രമം അനുസരിച്ച്, സ്വർഗ്ഗവും മോക്ഷവും നേടാൻ മനുഷ്യരുടെ പ്രവർത്തനം ഇവിടെ നടക്കുന്നു.

യസ്ത്വയം നവമോ ദ്വീപസ്തിര്യഗായത ഉച്യതേ। കൃത്സ്നം ജയതി യോ ഹ്യേനം സ സമ്രാഡിഹ കീര്ത്ത്യതേ ।। ൪൫.

അങ്ങനെയാണു ഈ ഒമ്പതാമത്തെ ദ്വീപ്, അറ്റത്തോളം നീളമുള്ളത്; അതിനെ മുഴുവൻ ജയിക്കുന്നവൻ ഇവിടെ ചക്രവർത്തിയെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു.

അയം ലോകസ്തു വൈ സമ്രാഡന്തരിക്ഷോ വിരാട് സ്മൃതഃ। സ്വരാഡന്യഃ സ്മൃതോ ലോകഃ പുനര്വക്ഷ്യാമി വിസ്തരമ് ।। ൪൫.

ഈ ലോകം ചക്രവർത്തി, അന്തരീക്ഷം, വിശാലം എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു; മറ്റൊരു ലോകം സ്വരാഡെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ വിശാലതയെ ഞാൻ വീണ്ടും വിശദീകരിക്കും.

സപ്ത ചാസ്മിന് സുപര്വാണോ വിശ്രുതാഃ കുലപര്വതാഃ। മഹേന്ദ്രോ മലയഃ സഹ്യഃ ശുക്തിമാനൃക്ഷപര്വതഃ। വിന്ധ്യശ്ച പാരിയാത്രശ്ച സപ്തൈതേ കുലപര്വതാഃ ।। ൪൫.

ഈ ദേശത്ത് ഏഴു പ്രശസ്തമായ കുലപർവതങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നു: മഹേന്ദ്രം, മലയം, സഹ്യൻ, ശുക്തിമാൻ, ഋക്ഷപർവതം, വിന്ധ്യൻ, പാരിയാത്രം—ഇവയാണ് ഏഴു കുലപർവതങ്ങൾ.

തേഷാം സഹസ്രശശ്ചാന്യേ പര്വതാസ്തു സമീപഗാഃ। അഭിജാതാഃ സര്വഗുണാ വിപുലാശ്ചിത്രസാനവഃ ।। ൪൫.

ഇവയുടെ സമീപത്ത് ആയിരക്കണക്കിന് മറ്റു പർവതങ്ങൾ ഉണ്ട്; എല്ലാ ഗുണങ്ങളും ഉള്ളവയും, വിശാലവും, വിവിധ ശിഖരങ്ങളോടും കൂടിയവയും.

മന്ദരഃ പര്വത ശ്രേഷ്ഠോ വൈഹാരോ ദര്ദുരസ്തഥാ। കോലാഹലഃ സസുരസഃ മൈനാകോ വൈദ്യുതസ്തഥാ ।। ൪൫.

മന്ദരം എന്ന പ്രധാന പർവതം, വൈഹാരം, ദർദുരം, കൊലാഹളം, സസുരസം, മൈനാകം, വൈദ്യുതം എന്നിങ്ങനെ പേരുകൾ ഉണ്ട്.

പാതന്ധമോ നാമ ഗിരിസ്തഥാ പാണ്ഡുരപര്വതഃ। ഗന്തുപ്രസ്ഥഃ കൃഷ്ണഗിരിര്ഗോധനോ ഗിരിരേവ ച ।। ൪൫.

പാതന്ധമം എന്നൊരു പർവതവും, പാണ്ഡുരപർവതവും; ഗന്തുപ്രസ്ഥം, കൃഷ്ണഗിരി, ഗോധനം, മറ്റൊരു പർവതവും ഉണ്ട്.

പുഷ്പഗിര്യുജ്ജയന്തൌ ച ശൈലോ രൈവതകസ്തഥാ। ശ്രീപര്വതശ്ച കാരുശ്ച കൂടശൈലോ ഗിരിസ്തഥാ ।। ൪൫.

പുഷ്പഗിരി, ഉജ്ജയന്ത, റൈവതക, ശ്രീപർവതം, കാരു, കൂടശൈലം, ഗിരി — ഈ മലകൾ എല്ലാം.

അന്യേ തേഭ്യഃ പരിജ്ഞാതാ ഹ്രസ്വാഃ സ്വല്പോപജീവിനഃ। തൈര്വിമിശ്രാ ജതപദാ ആര്യമ്ലേച്ഛാശ്ച നിത്യശഃ ।। ൪൫.

അവയിൽ മറ്റു ചില മലകൾ ചെറിയവയും, ജീവിതം നൽകുന്നതിൽ കുറവുമാണ്; അവിടങ്ങളിൽ മിശ്രവംശക്കാരായ ആര്യരും മ്ലേച്ചരും സ്ഥിരമായി താമസിക്കുന്നു.

പീയന്തേ യൈരിമാ നദ്യോ ഗങ്ഗാ സിന്ധുഃ സരസ്വതീ। ശതദ്രുശ്ചന്ദ്രഭാഗാ ച യമുനാ സരയൂസ്തഥാ ।। ൪൫.

ഗംഗ, സിന്ധു, സരസ്വതി, ശതദ്രു, ചന്ദ്രഭാഗ, യമുന, സരയൂ — ഇവയെ കുടിക്കുന്നവരാണ്.

ഇരാവതീ വിതസ്താ ച വിപാശാ ദേവികാ കുഹൂഃ । ഗോമതീ ധുതപാപാ ച ബാഹുദാ ച ദൃഷദ്വതീ ।। ൪൫.

ഇരാവതി, വിതസ്ത, വിപാശ, ദേവിക, കുഹൂ, ഗോമതി, ധുതപാപാ, ബാഹുദാ, ദൃഷദ്വതി — ഈ നദികൾ.

കൌശികീ ച തൃതീയാ തു നിശ്ചീരാ ഗണ്ഡകീ തഥാ। ഇക്ഷു ര്ലോഹിത ഇത്യേതാ ഹിമവത്പാദനിഃസൃതാഃ ।। ൪൫.

കൗശികി, തൃതീയ, നിശ്ചീര, ഗണ്ഡകി, ഇക്ഷു, ലോഹിത — ഇവയെല്ലാം ഹിമവതിന്റെ പാദത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിച്ചവയാണ്.

വേദസ്മൃതിര്വേദവതീ വൃത്രഘ്നീ സിന്ധുരേവ ച। വര്ണാശാ ചന്ദനാ ചൈവ സതീരാ മഹതീ തഥാ ।। ൪൫.

വേദ, സ്മൃതി, വേദവതി, വൃത്രഘ്നി, സിന്ധുര്, വർണാശ, ചന്ദന, സതീര, മഹതി — ഈ നദികൾ.

പരാ ചര്മ്മണ്വതീ ചൈവ വിദിശാ വേത്രവത്യപി। ശിപ്രാ ഹ്യവന്തീ ച തഥാ പാരിയാത്രാശ്രയാഃ സ്മൃതാഃ ।। ൪൫.

പരാ, ചർമ്മണ്വതി, വിദ്യശാ, വേത്രവതി, ശിപ്രാ, അവന്തി — ഇവയെ പാരിയാത്ര പ്രദേശത്തിൽ ഉള്ളവയെന്നു പറയുന്നു.

ശോണോ മഹാനദശ്ചൈവ നര്മദാ സുമഹാദ്രുമാ। മന്ദാകിനീ ദശാര്ണാ ച ചിത്രകൂടാ തഥൈവ ച ।। ൪൫.

ശോണം, മഹാനദി, നർമദാ (വലിയ വൃക്ഷങ്ങളോടൊപ്പം), മന്ദാകിനി, ദശാർണ, ചിത്രകൂട — ഇവയും.

തമസാ പിപ്പലാ ശ്രോണീ കരതോയാ പിശാചികാ। നീലോത്പലാ വിപാശാ ച ജമ്ബുലാ വാലുവാഹിനീ ।। ൪൫.

തമസാ, പിപ്പലാ, ശ്രോണി, കരതോയാ, പിശാചികാ, നീലോത്പലാ, വിപാശാ, ജംബുലാ, വാലുവാഹിനി — ഈ നദികൾ.

സിതേരജാ ശുക്തിമതീ മകുണാ ത്രിദിവാ ക്രമാത് । ഋക്ഷപാദാത് പ്രസൂതാസ്താ നദ്യോ മണിനിഭോദകാഃ ।। ൪൫.

സിതേരജാ, ശുക്തിമതി, മകുണാ, ത്രിദിവാ — ഇവ ക്രമത്തിൽ; ഈ നദികൾ, മണിയോടു സമാനമായ വെള്ളം ഉള്ളവ, ഋക്ഷയുടെ പാദത്തിൽ നിന്ന് ജനിച്ചവയാണ്.