വായുപുരാണമ്

മാനസാച്ഛൈലരാജാനം രമ്യം ത്രിശിഖരം ഗതാ। ത്രികൂടാച്ഛൈലശിഖരാത് കലിങ്ഗശിഖരം ഗതാ ।। ൪൨.

മാനസത്തിൽ നിന്ന് അവൾ മനോഹരമായ മൂന്ന് കൊടുമുടികളുള്ള പർവതത്തിലെത്തിച്ചു; അവിടെ നിന്ന് ത്രികൂട്ട് പർവതത്തിൽ നിന്നു കലിംഗയുടെ കൊടുമുടിയിലേക്കു പോയി.

കലിങ്ഗശിഖരാദ്ഭ്രഷ്ടാ രുചകേ നിപപാത സാ। രുചകാന്നിഷധം പ്രാപ്താ താമ്രാഭം നിഷധാദപി ।। ൪൨.

കലിംഗയുടെ കൊടുമുടിയിൽ നിന്ന് താഴെ വീണു, അവൾ രുചക പർവതത്തിലേക്ക് എത്തി; അവിടെ നിന്ന് നിഷധ പർവതത്തിലേക്കും, നിഷധയിൽ നിന്ന് താമ്രാഭ പർവതത്തിലേക്കും പോയി.

താമ്രാഭശിഖരാര്ദ്ഭ്രഷ്ടാ ഗതാ ശ്വേതോദരം ഗിരിമ് । തസ്മാത്സുമൂലം ശൈലേന്ദ്രം വസുധാരഞ്ച പര്വതമ് ।। ൪൨.

താമ്രാഭയുടെ കൊടുമുടിയിൽ നിന്ന് താഴെ വീണു, അവൾ ശ്വേതോദര പർവതത്തിലേക്ക് പോയി; അവിടെ നിന്ന് മഹത്തായ പർവതത്തിന്റെ അടിയിലേക്കും, പിന്നെ വസുധാര പർവതത്തിലേക്കും നീങ്ങി.

ഹേമകൂടം ഗതാ തസ്മാദ്ദേവശ്രൃങ്ഗേ തതോ ഗതാ। തസ്മാദ്ഗതാ മഹാശൈലം തതശ്ചാപി പിശാചകമ് ।। ൪൨.

അവിടെ നിന്ന് അവൾ ഹേമകൂറ്റയിൽ എത്തി, പിന്നെ ദേവശൃംഗത്തിൽ; അവിടെ നിന്ന് വലിയ പർവതത്തിലേക്കും, പിന്നെ പിശാചക പർവതത്തിലേക്കും പോയി.

പിശാചകാച്ഛൈലവരാത് പഞ്ചകൂടങ്ഗതാ പുനഃ। പഞ്ചകൂടാത്തു കൈലാസം ദേവാവാസം ശിലോച്ചയമ് ।। ൪൨.

പിശാചക പർവതത്തിൽ നിന്ന് പഞ്ചകൂറ്റ പർവതത്തിലേക്ക് അവൾ പോയി; പഞ്ചകൂറ്റയിൽ നിന്ന് ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലമായ കൈലാസം, ആ ഉന്നതമായ പർവതം അവൾ എത്തി.

തസ്യ കുക്ഷിഷു വിഭ്രാന്താ നൈകകന്ദരസാനുഷു। ഹിമവത്യുത്തമനദീ നിപപാതാചലോത്തമേ ।। ൪൨.

ആ പർവതത്തിന്റെ ഗുഹകളും കുഴികളും ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ച്, ആ ഉത്തമനദി ഹിമവാന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടിയിൽ വീണു.

സൈവം ശൈലസഹസ്രാണി ദാരയന്തീ മഹാനദീ। സ്ഥലീശതാന്യനേകാനി പ്ലാവയന്ത്യാശുഗാണിനീ ।। ൪൨.

ഇങ്ങനെ ആ മഹാനദി ആയിരക്കണക്കിന് പർവതങ്ങൾ പൊളിച്ചു, അനേകം സമതലങ്ങൾ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിച്ചു, വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് ഒഴുകി.

വനാനാഞ്ച സഹസ്രാണി കന്ദരാണാം ശതാനി ച । സ്രാവയന്തീ മഹാഭാഗാ പ്രയാതാ ദക്ഷിണോദധിമ് ।। ൪൨.

ആ ഭാഗ്യവതിയായ നദി ആയിരക്കണക്കിന് കാടുകളും നൂറുകണക്കിന് ഗുഹകളും വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിച്ചു, പിന്നെ ദക്ഷിണ സമുദ്രത്തിലേക്ക് നീങ്ങി.

രമ്യാ യോജനവിസ്തീര്ണാ ശൈലകുക്ഷിഷു സംവൃതാ। യാധൃതാ ദേവദേവേന ശങ്കരേണ മഹാത്മനാ ।। ൪൨.

സുന്ദരവും ഒരു യോജന വീതിയുള്ളതുമായ അവൾ പർവതങ്ങളുടെ ഗുഹകളിൽ അടഞ്ഞു, മഹാത്മാവായ ശങ്കരൻ അവളെ പിടിച്ചു സൂക്ഷിച്ചു.

പാവനീ ദ്വിജശാര്ദൂല ഘോരാണാമപി പാപ്മനാമ്। ശങ്കരസ്യാങ്കസംസ്പര്ശാന്മഹാദേവസ്യ ധീമതഃ। ദ്വിഗുണം പവിത്രസലിലാ സര്വലോകേ മഹാനദീ ।। ൪൨.

ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഭയങ്കരമായ പാപങ്ങൾ പോലും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതായിരുന്നു അവൾ; മഹാദേവനായ ശങ്കരന്റെ ശരീരസ്പർശം കൊണ്ടു, ആ നദിയുടെ വെള്ളം ലോകത്ത് ഇരട്ടിയായി ശുദ്ധിയായി.

അനുശൈലം സമന്താച്ച നിര്ഗതാ ബഹുഭിര്മുഖൈഃ। അഥോഽന്യേനാഭിധാനേന ഖ്യാതാ നദ്യഃ സഹസ്രശഃ ।। ൪൨.

പർവതങ്ങളിലൊട്ടുമുള്ള പല വഴികളിലും പുറത്തു വന്ന ആ നദി, അനേകം പേരുകളിൽ പ്രശസ്തയായി, ആയിരക്കണക്കിന് പുഴകളായി പടർന്നു.

തസ്മാദ്ധിമവതോ ഗങ്ഗാ ഗതാ സാ തു മഹാനദീ। ഏവം ഗങ്ഗേതി നാമ്നാദിപ്രകാശാ സിദ്ധസേവിതാ ।। ൪൨.

അതിനാൽ മഹാനദിയായ ഗംഗാ ഹിമവാനിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. അതുകൊണ്ടാണ് ഗംഗാ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയായത്; സിദ്ധന്മാർ ആരാധിക്കുന്നവളാണ് അവൾ.

ധന്യാസ്തേ സത്തമാ ദേശാ യത്ര ഗങ്ഗാ മഹാനദീ। രുദ്രസാദ്ധ്യാനിലാദിത്യൈര്ജുഷ്ടതോയാ യശസ്വതീ ।। ൪൨.

ഗംഗാ മഹാനദി ഒഴുകുന്ന ദേശങ്ങൾ ഭാഗ്യശാലികളാണ്. അവളുടെ വെള്ളം രുദ്രനും സിദ്ധന്മാരും വായുവും ആദിത്യനും ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് അവൾക്ക് വലിയ പ്രശസ്തി.

മഹാപാദം പ്രവക്ഷ്യാമി മേരോരപി ഹി പശ്ചിമമ്। നാനാരത്നാകാരം പുണ്യം പുണ്യകൃദ്ഭിര്നിഷേവിതമ് ।। ൪൨.

മേരുവിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള മഹത്തായ പ്രദേശത്തെ കുറിച്ച് ഞാൻ പറയാം. അതു പലവിധ രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടു സമൃദ്ധവും, പുണ്യമുള്ളവരും ധാർമ്മികരായവരും സന്ദർശിക്കുന്നതുമാണ്.

വിപുലം ശൈലരാജാനം വിപുലോദരകന്ദരമ് । നിതമ്ബകുഞ്ജ കടകൈര്വിമലൈര്മ്മണ്ഡിതോദരമ് ।। ൪൨.

വിപുലമായ ഗുഹകളും താഴ്വരകളും ഉള്ള വലിയ പർവ്വതരാജാവാണ് അവിടെ. ശുദ്ധമായ കാട്ടുകളും മനോഹരമായ മലവെള്ളിയുമാണ് അവന്റെ അലങ്കാരം.

അപി യാ ത്ര്യമ്ബകസ്യൈഷാ ത്രിദശൈഃ സേവിതോദകാ। വായുവേഗാ ഗതാഭോഗാ ലതേവ ഭ്രാമിതാ പുനഃ ।। ൪൨.

ഇവൾ ത്രയമ്പകന്റെയും ദേവന്മാരുടെയും ആരാധനയാർഹമായ വെള്ളം ഉള്ള നദിയാണ്. വായുവിന്റെ ശക്തിയിൽ ചുറ്റി, ഒരു വള്ളിപോലെ വീണ്ടും വീണ്ടും ചുറ്റിക്കറങ്ങുന്നു.

മേരുകൂടതടാദ്ഭ്രഷ്ടാ പ്രഹതൈഃ സ്വാദിതോദകാ। വിസ്തീര്യ്യമാണസലിലാ നിര്മ്മലാംശുകസന്നിഭാ ।। ൪൨.

മേരുവിന്റെ മുകളിലെ അരികിൽ നിന്ന് വീണു, അതിന്റെ വെള്ളം പലതവണ തട്ടപ്പെടുകയും രുചിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അവളുടെ ഒഴുക്ക് വിശുദ്ധവും വെളുപ്പും നിറഞ്ഞ വസ്ത്രംപോലെയാണ്.

തസ്യ കൂടേഽമ്ബരനദീ സിദ്ധചാരണസേവിതാ । പ്രദക്ഷിണമഥാവൃത്യ പതിതാ സാ തു ഗാമിനീ ।। ൪൨.

അവിടെ ആ മലയുടെ മുകളിൽ, സിദ്ധന്മാരും ചാരണമാരും ആരാധിക്കുന്ന ആകാശനദി, ചുറ്റി കഴിഞ്ഞ് താഴേക്ക് ഒഴുകി വീണു.

ദേവഭ്രാജം മഹാഭ്രാജം സവൈഭ്രാജം മഹാവനമ്। പ്ലാവയന്തീ മഹാഭാഗാ നാനാപുഷ്പഫലോദകാ ।। ൪൨.

ദേവഭ്രാജം, മഹാഭ്രാജം, വൈഭ്രാജം എന്നീ മഹാവനങ്ങൾ ഒഴുകിക്കൊണ്ട്, അനേകം പൂക്കളും പഴങ്ങളും വെള്ളവും ഉള്ള മഹാഭാഗ്യവതിയായ അവൾ അവയെല്ലാം നനയ്ക്കുന്നു.

പ്രദക്ഷിണം പ്രകുര്വാണാ നാനാവനവിഭൂഷിതാ। പ്രവിഷ്ടാ പശ്വിമസരഃ സിതോദം വിമലോദകമ് ।। ൪൨.

വിവിധ വനങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട അവൾ ചുറ്റി, പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള ശുദ്ധജലമുള്ള സിതോദം എന്ന തടാകത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

സാ സിതോദാദ്വിനിഷ്ക്രാന്താ സുപക്ഷം പര്വ്വതം ഗതാ। സുപക്ഷതസ്തു പുണ്യോദാത്തതോ ദേവര്ഷിസേവിതാ ।। ൪൨.

സിതോദത്തിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു, അവൾ സൂപക്ഷം എന്ന പർവ്വതത്തിലെത്തി; അവിടെ നിന്ന് പുണ്യോദയിലേക്കും, പിന്നെ ദേവർഷിമാർ ആരാധിക്കുന്ന സ്ഥലത്തേക്കും ഒഴുകി.

സുപക്ഷകൂടതടഗാ തസ്മാച്ച സംശിതോദകാ। നിപപാത മഹാഭാഗാ രമണ്യം ശിഖിപര്വ്വതമ് ।। ൪൨.

സൂപക്ഷത്തിന്റെ മലശിഖരത്തിൽ നിന്ന്, ശുദ്ധമായ വെള്ളം കൊണ്ടുള്ള മഹാഭാഗ്യവതിയായ അവൾ രമണീയമായ ശിഖി പർവ്വതത്തിലേക്ക് വീണു.

ശിഖേശ്ച പര്വതാത് കങ്കം കങ്കാദ്വൈദൂര്യ്യപര്വ്വതമ്। വൈദൂര്യ്യാത് കപിലം ശൈലം തസ്മാച്ച ഗന്ധമാദനമ് ।। ൪൨.

ശിഖി പർവ്വതത്തിൽ നിന്ന് കങ്കയിലേക്കും, കങ്കയിൽ നിന്ന് വൈദൂര്യപർവ്വതത്തിലേക്കും, വൈദൂര്യത്തിൽ നിന്ന് കപിലപർവ്വതത്തിലേക്കും, അവിടെ നിന്ന് ഗന്ധമാദനത്തിലേക്കും അവൾ പോയി.

തസ്മാദ്ഗിരിവരാത് പ്രാപ്താ പിഞ്ജരം വരപര്വ്വതമ്। പിഞ്ജരാത് സരസം യാതാ തസ്മാച്ച കുമുദാചലമ് ।। ൪൨.

അവിടെ നിന്ന് പർവ്വതരാജാവായ പിഞ്ചരത്തിലേക്ക് അവൾ എത്തി; പിഞ്ചരത്തിൽ നിന്ന് ഒരു തടാകത്തിലേക്കും, അവിടെ നിന്ന് കുമുദപർവ്വതത്തിലേക്കും അവൾ ഒഴുകി.

മധുമന്തം ജനഞ്ചൈവ മുകുടഞ്ച ശിലോച്ചയമ്। മുകുടാച്ഛൈലശിഖരാത് കൃഷ്ണം യാതാ മഹാഗിരിമ് ।। ൪൨.

അവൾ മധുമന്തം, ജനനം, മുകുടം, മലശിഖരങ്ങൾ എന്നിവയിലേക്കും, മുകുടത്തിന്റെ മുകളിലെ മലയിൽ നിന്ന് കൃഷ്ണ എന്ന മഹാപർവ്വതത്തിലേക്കും പോയി.

കൃഷ്ണാത് ശ്വേതം മഹാശൈലം മഹാനഗനിഷേവിതമ്। ശ്വേതാത് സഹസ്രശിഖരം ശൈലേന്ദ്രം പതിതാ പുനഃ ।। ൪൨.

കൃഷ്ണപർവ്വതത്തിൽ നിന്ന് അവൾ മഹാനഗരങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ശ്വേതപർവ്വതത്തിലേക്കും, അവിടെ നിന്ന് വീണ്ടും സഹസ്രശിഖര എന്ന പർവ്വതാധിപനിലേക്കും താഴേക്ക് വീണു.

അനേകാഭിഃ സ്രവന്തീഭിരാപ്യായിതജലാ ശിവാ । ഏവം ശൈലസഹസ്രാണി സാദയന്തീ മഹാനദീ। പാരിജാതേ മഹാശൈലേ നിപപാതാശുഗാമിനീ ।। ൪൨.

അനേകം ഒഴുക്കുകളും ചേർന്നതുകൊണ്ട് അവളുടെ വെള്ളം ശുദ്ധവും പവിത്രവുമാണ്. അങ്ങനെ മഹാനദിയായ അവൾ ആയിരക്കണക്കിന് പർവ്വതങ്ങൾ കടന്ന്, പാരിജാതം എന്ന മഹാപർവ്വതത്തിലേക്ക് വേഗത്തിൽ വീണു.

അനേകനിര്ഝരനദീ ഗുഹാസാനുഷു രാജതേ। തസ്യ കുക്ഷിഷ്വനേകാസു ഭ്രാന്തതോയാ തരങ്ഗിണീ ।। ൪൨.

അനേകം വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും നദികളും അവൾക്കുണ്ട്; മലകളുടെയും ഗുഹകളുടെയും ചരിവുകളിൽ അവൾ പ്രകാശിക്കുന്നു. അവളുടെ ഉള്ളിലായി അനേകം തരംഗങ്ങൾക്കിടയിൽ വെള്ളം സഞ്ചരിക്കുന്നു.

വ്യാഹന്യമാനസംവേഗാ ഗണ്ഡശൈലൈരനേകശഃ। സംവിദ്യമാനസലിലാ ഗതാ ച ധരണീതലേ ।। ൪൨.

അനവധി മലശിഖരങ്ങളിൽ നിന്ന് ഇടിയേറ്റു, അവളുടെ വെള്ളം ചിതറിക്കളയപ്പെട്ടു, അവൾ ഭൂമിയുടെ ഉപരിതലത്തിലേക്ക് എത്തി.