വായുപുരാണമ്

ശീതാന്താശിഖരാദ്ഭ്രഷ്ടാ സുകുഞ്ജേ വരപര്വതേ। നിപപാത മഹാഭാഗാ തസ്മാദപി സുമഞ്ജസമ് ।। ൪൨.

ശീതാന്തശിഖരത്തിൽ നിന്ന്, മനോഹരമായ കാട്ടിനുള്ളിൽ, ഉത്തമമായ പർവ്വതത്തിൽ നിന്നു വീണ ആ മഹാഭാഗ്യവതിയായ നദി, അവിടെ നിന്ന് സുമഞ്ജസത്തിലേക്കും ഒഴുകി.

തസ്മാന്മാല്യവതം ശൈലം ഭാവയന്തീ വരാപഗാ। വൈകങ്കം സമനുപ്രാപ്താ വൈകങ്കാന്മണിപര്വതമ്। മണിപര്വതാന്മഹാശൈലം ഋഷഭം നൈകകന്ദരമ് ।। ൪൨.

അവിടെ നിന്ന്, മാല്യവത്പർവ്വതത്തെ പോഷിപ്പിച്ച്, ആ ശ്രേഷ്ഠനദി വൈകങ്കത്തിലേക്കും, അവിടെ നിന്ന് മണിപർവ്വതത്തിലേക്കും, മണിപർവ്വതത്തിൽ നിന്ന് അനേകം ഗുഹകളുള്ള മഹാശൈലമായ ഋഷഭത്തിലേക്കും എത്തി.

ഏവം ശൈലസഹസ്രാണി ദാരയന്തീ മഹാനദീ। പതിതാഽഥ മഹാശൈലേ ജഠരേ സിദ്ധസേവിതേ ।। ൪൨.

ഇങ്ങനെ, ആയിരക്കണക്കിന് പർവ്വതങ്ങളെ ഭേദിച്ച്, ആ മഹാനദി സിദ്ധന്മാർ വസിക്കുന്ന മഹാപർവ്വതത്തിന്റെ കുടയിലേക്ക് വീണു.

തസ്മാദപി മഹാശൈലം ദേവകൂടം തരങ്ഗിണീ। തസ്യ കുക്ഷിസമുദ്രാന്താ ക്രമേണ പൃഥിവീം ഗതാ ।। ൪൨.

അതിനുശേഷം ആ മഹത്തായ പർവതമായ ദേവകൂറ്റിൽ നിന്നു നദി പുറപ്പെട്ടു; അതിന്റെ വെള്ളം അതിന്റെ ഉള്ളിൽ നിന്ന് ക്രമമായി ഭൂമിയിലേക്ക് എത്തി.

സൈവം സ്ഥലീസഹസ്രാണി ശൈലരാജശതാനി ച। വനാനി ച വിചിത്രാണി സരാംസി വിവിധാനി ച ।। ൪൨.

അങ്ങനെ ആയിരക്കണക്കിന് സമതലങ്ങളും നൂറുകണക്കിന് വലിയ പർവതങ്ങളും അത്ഭുതകരമായ കാടുകളും色色തായ തടാകങ്ങളും അവൾ കടന്നു.

സ്രാവയന്തീ മഹാഭാഗാ വിസ്ഫാരേഷ്വവലീകദാ। നദീ സഹസ്രാനുഗതാ പ്രവൃത്താ ച മഹാനദീ ।। ൪൨.

അനേകം ചെറുനദികൾ കൂടെ ചേർന്ന്, ആ ഭാഗ്യവതിയായ നദി പുഴകൾ നിറച്ച് ഒഴുകി, വലിയ നദിയായി മാറി.

ഭദ്രാശ്വം സുമഹാദ്വീപം പ്ലാവയന്തീ വരാപഗാ। പ്രവിഷ്ടാ ഹ്യര്ണവം പൂര്വം പൂര്വേ ദ്വീപേ മഹാനദീ ।। ൪൨.

വലിയ ഭദ്രാശ്വ ദ്വീപ് വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിച്ച്, ആ മഹാനദി ആദ്യം കിഴക്കൻ ദ്വീപിലൂടെ ഒഴുകി കിഴക്കൻ സമുദ്രത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

ദക്ഷിണേഽപി പ്രപന്നാ യാ ശൈലേന്ദ്രേ ഗന്ധമാദനേ। ചിത്രൈഃ പ്രപാതൈര്വിധൈര്നൈകവിസ്ഫാലിതോദകാ ।। ൪൨.

അവൾ ദക്ഷിണഭാഗത്തേക്കും എത്തി, മഹത്തായ ഗന്ധമാദന പർവതത്തിൽ അനേകം അത്ഭുതകരമായ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളിലൂടെ, പല ഭാഗങ്ങളിലും വെള്ളം പൊങ്ങിപ്പൊങ്ങി ഒഴുകി.

തദ്ഘന്ധമാദനവനം നന്ദനം ദേവനന്ദനമ്। പ്ലാവയന്തീ മഹാഭാഗാ പ്രയാതാ സാ പ്രദക്ഷിണമ് ।। ൪൨.

ആ ഗന്ധമാദനവനം, നന്ദനം, ദേവന്മാരുടെ ആനന്ദഭൂമി, ആ ഭാഗ്യവതിയായ നദി വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിച്ചു, പിന്നെ അവൾ വലതുവശത്തേക്ക് ചുറ്റി ഒഴുകി.

നാമ്നാ ഹ്യലകനന്ദേതി സര്വലോകേഷു വിശ്രുതാ। പ്രവിശത്യുത്തരസരോ മാനസം ദേവമാനസമ് ।। ൪൨.

അലകനന്ദ എന്ന പേരിൽ എല്ലായിടത്തും പ്രശസ്തയായ അവൾ, വടക്കേ ഭാഗത്തെ മാനസസരസ്സിൽ, ദേവന്മാരുടെ മാനസത്തിൽ പ്രവേശിച്ചു.

മാനസാച്ഛൈലരാജാനം രമ്യം ത്രിശിഖരം ഗതാ। ത്രികൂടാച്ഛൈലശിഖരാത് കലിങ്ഗശിഖരം ഗതാ ।। ൪൨.

മാനസത്തിൽ നിന്ന് അവൾ മനോഹരമായ മൂന്ന് കൊടുമുടികളുള്ള പർവതത്തിലെത്തിച്ചു; അവിടെ നിന്ന് ത്രികൂട്ട് പർവതത്തിൽ നിന്നു കലിംഗയുടെ കൊടുമുടിയിലേക്കു പോയി.

കലിങ്ഗശിഖരാദ്ഭ്രഷ്ടാ രുചകേ നിപപാത സാ। രുചകാന്നിഷധം പ്രാപ്താ താമ്രാഭം നിഷധാദപി ।। ൪൨.

കലിംഗയുടെ കൊടുമുടിയിൽ നിന്ന് താഴെ വീണു, അവൾ രുചക പർവതത്തിലേക്ക് എത്തി; അവിടെ നിന്ന് നിഷധ പർവതത്തിലേക്കും, നിഷധയിൽ നിന്ന് താമ്രാഭ പർവതത്തിലേക്കും പോയി.

താമ്രാഭശിഖരാര്ദ്ഭ്രഷ്ടാ ഗതാ ശ്വേതോദരം ഗിരിമ് । തസ്മാത്സുമൂലം ശൈലേന്ദ്രം വസുധാരഞ്ച പര്വതമ് ।। ൪൨.

താമ്രാഭയുടെ കൊടുമുടിയിൽ നിന്ന് താഴെ വീണു, അവൾ ശ്വേതോദര പർവതത്തിലേക്ക് പോയി; അവിടെ നിന്ന് മഹത്തായ പർവതത്തിന്റെ അടിയിലേക്കും, പിന്നെ വസുധാര പർവതത്തിലേക്കും നീങ്ങി.

ഹേമകൂടം ഗതാ തസ്മാദ്ദേവശ്രൃങ്ഗേ തതോ ഗതാ। തസ്മാദ്ഗതാ മഹാശൈലം തതശ്ചാപി പിശാചകമ് ।। ൪൨.

അവിടെ നിന്ന് അവൾ ഹേമകൂറ്റയിൽ എത്തി, പിന്നെ ദേവശൃംഗത്തിൽ; അവിടെ നിന്ന് വലിയ പർവതത്തിലേക്കും, പിന്നെ പിശാചക പർവതത്തിലേക്കും പോയി.

പിശാചകാച്ഛൈലവരാത് പഞ്ചകൂടങ്ഗതാ പുനഃ। പഞ്ചകൂടാത്തു കൈലാസം ദേവാവാസം ശിലോച്ചയമ് ।। ൪൨.

പിശാചക പർവതത്തിൽ നിന്ന് പഞ്ചകൂറ്റ പർവതത്തിലേക്ക് അവൾ പോയി; പഞ്ചകൂറ്റയിൽ നിന്ന് ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലമായ കൈലാസം, ആ ഉന്നതമായ പർവതം അവൾ എത്തി.

തസ്യ കുക്ഷിഷു വിഭ്രാന്താ നൈകകന്ദരസാനുഷു। ഹിമവത്യുത്തമനദീ നിപപാതാചലോത്തമേ ।। ൪൨.

ആ പർവതത്തിന്റെ ഗുഹകളും കുഴികളും ചുറ്റി സഞ്ചരിച്ച്, ആ ഉത്തമനദി ഹിമവാന്റെ ഏറ്റവും ഉയർന്ന കൊടുമുടിയിൽ വീണു.

സൈവം ശൈലസഹസ്രാണി ദാരയന്തീ മഹാനദീ। സ്ഥലീശതാന്യനേകാനി പ്ലാവയന്ത്യാശുഗാണിനീ ।। ൪൨.

ഇങ്ങനെ ആ മഹാനദി ആയിരക്കണക്കിന് പർവതങ്ങൾ പൊളിച്ചു, അനേകം സമതലങ്ങൾ വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിച്ചു, വേഗത്തിൽ മുന്നോട്ട് ഒഴുകി.

വനാനാഞ്ച സഹസ്രാണി കന്ദരാണാം ശതാനി ച । സ്രാവയന്തീ മഹാഭാഗാ പ്രയാതാ ദക്ഷിണോദധിമ് ।। ൪൨.

ആ ഭാഗ്യവതിയായ നദി ആയിരക്കണക്കിന് കാടുകളും നൂറുകണക്കിന് ഗുഹകളും വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിച്ചു, പിന്നെ ദക്ഷിണ സമുദ്രത്തിലേക്ക് നീങ്ങി.

രമ്യാ യോജനവിസ്തീര്ണാ ശൈലകുക്ഷിഷു സംവൃതാ। യാധൃതാ ദേവദേവേന ശങ്കരേണ മഹാത്മനാ ।। ൪൨.

സുന്ദരവും ഒരു യോജന വീതിയുള്ളതുമായ അവൾ പർവതങ്ങളുടെ ഗുഹകളിൽ അടഞ്ഞു, മഹാത്മാവായ ശങ്കരൻ അവളെ പിടിച്ചു സൂക്ഷിച്ചു.

പാവനീ ദ്വിജശാര്ദൂല ഘോരാണാമപി പാപ്മനാമ്। ശങ്കരസ്യാങ്കസംസ്പര്ശാന്മഹാദേവസ്യ ധീമതഃ। ദ്വിഗുണം പവിത്രസലിലാ സര്വലോകേ മഹാനദീ ।। ൪൨.

ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ, ഭയങ്കരമായ പാപങ്ങൾ പോലും ശുദ്ധീകരിക്കുന്നതായിരുന്നു അവൾ; മഹാദേവനായ ശങ്കരന്റെ ശരീരസ്പർശം കൊണ്ടു, ആ നദിയുടെ വെള്ളം ലോകത്ത് ഇരട്ടിയായി ശുദ്ധിയായി.

അനുശൈലം സമന്താച്ച നിര്ഗതാ ബഹുഭിര്മുഖൈഃ। അഥോഽന്യേനാഭിധാനേന ഖ്യാതാ നദ്യഃ സഹസ്രശഃ ।। ൪൨.

പർവതങ്ങളിലൊട്ടുമുള്ള പല വഴികളിലും പുറത്തു വന്ന ആ നദി, അനേകം പേരുകളിൽ പ്രശസ്തയായി, ആയിരക്കണക്കിന് പുഴകളായി പടർന്നു.

തസ്മാദ്ധിമവതോ ഗങ്ഗാ ഗതാ സാ തു മഹാനദീ। ഏവം ഗങ്ഗേതി നാമ്നാദിപ്രകാശാ സിദ്ധസേവിതാ ।। ൪൨.

അതിനാൽ മഹാനദിയായ ഗംഗാ ഹിമവാനിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ടു. അതുകൊണ്ടാണ് ഗംഗാ എന്ന പേരിൽ പ്രസിദ്ധയായത്; സിദ്ധന്മാർ ആരാധിക്കുന്നവളാണ് അവൾ.

ധന്യാസ്തേ സത്തമാ ദേശാ യത്ര ഗങ്ഗാ മഹാനദീ। രുദ്രസാദ്ധ്യാനിലാദിത്യൈര്ജുഷ്ടതോയാ യശസ്വതീ ।। ൪൨.

ഗംഗാ മഹാനദി ഒഴുകുന്ന ദേശങ്ങൾ ഭാഗ്യശാലികളാണ്. അവളുടെ വെള്ളം രുദ്രനും സിദ്ധന്മാരും വായുവും ആദിത്യനും ആദരപൂർവ്വം സ്വീകരിക്കുന്നു; അതുകൊണ്ടാണ് അവൾക്ക് വലിയ പ്രശസ്തി.

മഹാപാദം പ്രവക്ഷ്യാമി മേരോരപി ഹി പശ്ചിമമ്। നാനാരത്നാകാരം പുണ്യം പുണ്യകൃദ്ഭിര്നിഷേവിതമ് ।। ൪൨.

മേരുവിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള മഹത്തായ പ്രദേശത്തെ കുറിച്ച് ഞാൻ പറയാം. അതു പലവിധ രത്നങ്ങൾ കൊണ്ടു സമൃദ്ധവും, പുണ്യമുള്ളവരും ധാർമ്മികരായവരും സന്ദർശിക്കുന്നതുമാണ്.

വിപുലം ശൈലരാജാനം വിപുലോദരകന്ദരമ് । നിതമ്ബകുഞ്ജ കടകൈര്വിമലൈര്മ്മണ്ഡിതോദരമ് ।। ൪൨.

വിപുലമായ ഗുഹകളും താഴ്വരകളും ഉള്ള വലിയ പർവ്വതരാജാവാണ് അവിടെ. ശുദ്ധമായ കാട്ടുകളും മനോഹരമായ മലവെള്ളിയുമാണ് അവന്റെ അലങ്കാരം.

അപി യാ ത്ര്യമ്ബകസ്യൈഷാ ത്രിദശൈഃ സേവിതോദകാ। വായുവേഗാ ഗതാഭോഗാ ലതേവ ഭ്രാമിതാ പുനഃ ।। ൪൨.

ഇവൾ ത്രയമ്പകന്റെയും ദേവന്മാരുടെയും ആരാധനയാർഹമായ വെള്ളം ഉള്ള നദിയാണ്. വായുവിന്റെ ശക്തിയിൽ ചുറ്റി, ഒരു വള്ളിപോലെ വീണ്ടും വീണ്ടും ചുറ്റിക്കറങ്ങുന്നു.

മേരുകൂടതടാദ്ഭ്രഷ്ടാ പ്രഹതൈഃ സ്വാദിതോദകാ। വിസ്തീര്യ്യമാണസലിലാ നിര്മ്മലാംശുകസന്നിഭാ ।। ൪൨.

മേരുവിന്റെ മുകളിലെ അരികിൽ നിന്ന് വീണു, അതിന്റെ വെള്ളം പലതവണ തട്ടപ്പെടുകയും രുചിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്തു. അവളുടെ ഒഴുക്ക് വിശുദ്ധവും വെളുപ്പും നിറഞ്ഞ വസ്ത്രംപോലെയാണ്.

തസ്യ കൂടേഽമ്ബരനദീ സിദ്ധചാരണസേവിതാ । പ്രദക്ഷിണമഥാവൃത്യ പതിതാ സാ തു ഗാമിനീ ।। ൪൨.

അവിടെ ആ മലയുടെ മുകളിൽ, സിദ്ധന്മാരും ചാരണമാരും ആരാധിക്കുന്ന ആകാശനദി, ചുറ്റി കഴിഞ്ഞ് താഴേക്ക് ഒഴുകി വീണു.

ദേവഭ്രാജം മഹാഭ്രാജം സവൈഭ്രാജം മഹാവനമ്। പ്ലാവയന്തീ മഹാഭാഗാ നാനാപുഷ്പഫലോദകാ ।। ൪൨.

ദേവഭ്രാജം, മഹാഭ്രാജം, വൈഭ്രാജം എന്നീ മഹാവനങ്ങൾ ഒഴുകിക്കൊണ്ട്, അനേകം പൂക്കളും പഴങ്ങളും വെള്ളവും ഉള്ള മഹാഭാഗ്യവതിയായ അവൾ അവയെല്ലാം നനയ്ക്കുന്നു.