വായുപുരാണമ്

സബ്രഹ്മസദനം ലോകം സദേവാസുരമാനുഷമ്। ത്രിലോകമിതി വിഖ്യാതം യത്സത്ത്വൈര്വ്യവഹാര്യതേ ।। ൪൧.

ബ്രഹ്മാവിന്റെ ആലയം, ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, മനുഷ്യർ എന്നിവരോടുകൂടിയ ലോകം 'മൂന്നു ലോകങ്ങൾ' എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു; ജീവികൾ ഇതിൽ ഇടപെടുന്നു.

ചന്ദ്രാദിത്യാവതപ്തം യത്തജ്ജഗത് പരിഗീയതേ। ഗന്ധവര്ണരസോപേതം ശബ്ദസ്പര്ശഗുണാന്വിതമ് ।। ൪൧.

ചന്ദ്രനും സൂര്യനും താപം നൽകുന്ന ഈ ലോകം സൌരഭ്യവും വർണ്ണവും രുചിയും, ശബ്ദവും സ്പർശവും ഉള്ളതായാണ് പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത്.

തം ലോകപദ്മം ശ്രുതിഭിഃ പദ്മമിത്യഭിധീയതേ। ഏഷ സര്വപുരാണേഷു ക്രമഃ സുപരിനിശ്ചിതഃ ।। ൪൧.

ആ ലോകകമലം വേദങ്ങളിൽ 'കമലം' എന്ന പേരിലാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്; ഈ ക്രമം എല്ലാ പുരാണങ്ങളിലും ഉറപ്പായാണ് പറഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.

സരോവരേഭ്യഃ പുണ്യോദാ ദേവ നദ്യോ വിനിര്ഗതാഃ। മഹൌഘതോയാ നദ്യശ്ച താഃ ശ്രൃണുധ്വം യഥാക്രമമ് ।। ൪൨.

പുണ്യസരസ്സുകളിൽ നിന്ന് വിശുദ്ധനദികൾ ഉത്ഭവിക്കുന്നു; ആ ദൈവീയനദികളിൽ നിന്ന് വലിയ ജലധാരകളും ഉരുവാകുന്നു. അവയെ ക്രമമായി ഞാൻ പറയുന്നതു ശ്രദ്ധിക്കൂ.

ആകാശാമ്ഭോനിധേര്യോഽസൌ സോമ ഇത്യഭിധീയതേ। ആധാരഃ സര്വഭൂതാനാം ദേവാനാമമൃതാകരഃ ।। ൪൨.

ആകാശസമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് ഉത്ഭവിക്കുന്നതും 'സോമ' എന്നറിയപ്പെടുന്നതും എല്ലാ ജീവികൾക്കും ആധാരവും ദേവന്മാർക്കു അമൃതത്തിന്റെ ഉറവിടവുമാണ്.

തസ്മാത് പ്രവൃത്താ പുണ്യോദാ നദീ ഹ്യാകാശഗാമിനീ। സപ്തമേനാനിലപഥാ പ്രയാതാ വിമലോദകാ ।। ൪൨.

അതുകൊണ്ട്, ആ പുണ്യമായ നദി ആകാശത്തിലൂടെ ഒഴുകി, ഏഴാമത്തെ വായുവിന്റെ പാതയിലൂടെ ശുദ്ധജലം കൊണ്ടു മുന്നോട്ട് പോയി.

സാ ജ്യോതിഷി നിവര്തന്തീ ജ്യോതിര്ഗണനിഷേവിതാ। താരാകോജിസഹസ്രാണാം നഭസശ്ച സമായതാ ।। ൪൨.

അവൾ പ്രകാശമുള്ള നക്ഷത്രങ്ങളുടെ കൂട്ടത്തോടെ, ആകാശത്തിലെ ആയിരക്കണക്കിന് നക്ഷത്രങ്ങളുമായി ചേർന്ന്, അവിടേക്ക് തിരികെ എത്തുന്നു.

മാഹേന്ദ്രേണ ഗജേന്ദ്രേണ ആകാശപഥയായിനാ। ക്രീഡിതാ ഹ്യന്തരതലേ യാ സാ വിക്ഷോഭിതോദകാ ।। ൪൨.

ആകാശപാതയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്ന മഹാഗജരാജൻ ആയിരാവതൻ കളിച്ചപ്പോൾ, ആ നദിയുടെ ജലം അകത്തുള്ള പ്രദേശത്ത് കലങ്ങിയുപോയി.

നൈകൈര്വിമാനസങ്ഘാതൈഃ പ്രക്രാമദ്ഭിര്നഭസ്തലമ്। സിദ്ധൈരുപസ്പൃഷ്ടജലാ മഹാപുണ്യജലാ ശിവാ ।। ൪൨.

നാനാ വിഹായസയാനങ്ങളിലായി സിദ്ധന്മാർ ആകാശത്തിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുമ്പോൾ, അവർ സ്പർശിച്ച ആ നദിജലം അത്യന്തം പുണ്യമുള്ളതും ശുഭവുമാണ്.

വായുനാ പ്രേര്യമാണാ ച അനേകാഭോഗഗാമിനീ। പരിവര്ത്തത്യഹരഹര്യഥാ സൂര്യസ്തഥൈവ സാ ।। ൪൨.

വായു ആ നദിയെ ഇളക്കി, പല വഴികളിലൂടെ അവൾ ഒഴുകുന്നു; സൂര്യൻ പോലെ തന്നെ, ദിവസേന അവൾ ചുറ്റുന്നു.

ചത്വാര്യശീതിഃ പ്രതതാ യോജനാനാം സമന്തതഃ। വേഗേന കുര്വതീ മേരും സാ പ്രയാതാ പ്രദക്ഷിണമ് ।। ൪൨.

എല്ലാ ദിക്കിലും എൺപത്തിനാലു യോഗന ദൂരം വ്യാപിച്ച്, അവൾ വേഗത്തിൽ മേരു പർവ്വതത്തെ വലതുവശം ചുറ്റി ഒഴുകുന്നു.

വിഭിദ്യമാനാ സലിലൈസ്തൈജസേനാനിലേന ച। മേരോരുത്തരകൂടേഷു പതിതാഥ ചതുര്ഷ്വപി ।। ൪൨.

ജലവും തീപോലുള്ള വായുവും കൊണ്ട് വിഭജിക്കപ്പെട്ട്, ആ നദി മേരു പർവ്വതത്തിന്റെ വടക്കൻ കൂറ്റുകളിൽ നാലിടത്തും വീണു.

മേരുകൂടതടാന്തേഭ്യ ഉത്കൃഷ്ടേഭ്യോ നിവര്തിതാ। വികീര്യമാണ സലിലാ ചതുര്ദ്ധാസംസൃതോദകാ ।। ൪൨.

മേരു കൂറ്റുകളുടെ ഉയർന്ന അറ്റങ്ങളിൽ നിന്ന് അവൾ തിരികെ പോയി; അവളുടെ ജലം ചിതറിനിന്ന് നാലായി വിഭജിക്കപ്പെട്ടു.

ഷഷ്ടിയോജനസാഹസ്രം നിരാലമ്ബനമമ്ബരമ്। നിപപാത മഹാഭാഗ മേരോസ്തസ്യ ചതുര്ദ്ദിശമ് ।। ൪൨.

അറുപതിനായിരം യോഗന ദൂരം ആകാശത്തിലൂടെ ആശ്രയമില്ലാതെ വീണു, മഹത്തായ മേരു പർവ്വതത്തിന്റെ നാലു ദിക്കുകളിലേക്കും അവൾ എത്തി.

സാ ചതുര്ഷ്വഭിതശ്ചൈവ മഹാപാദേഷു ശോഭനാ। പുണ്യാ മന്ദരപൂര്വേണ പതിതാ ഹി മഹാനദീ ।। ൪൨.

മന്ദരപർവ്വതത്തിന്റെ കിഴക്കുഭാഗത്ത്, നാലു മനോഹരമായ അടിത്തറകളിലേക്കും ആ പുണ്യമായ മഹാനദി വീണു.

പൂര്വേണാംശേന ദേവാനാം സര്വസിദ്ധഗണാലയമ്। സുവര്ണചിത്രകടകം നൈകനിര്ഝരകന്ദരമ് ।। ൪൨.

കിഴക്കോട്ട്, ദേവന്മാരുടെയും സിദ്ധരുടെ കൂട്ടങ്ങളുടെയും വാസസ്ഥലമായ, പൊന്നുപൊതിഞ്ഞ കൂറ്റുകളും അനേകം വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളുമുള്ള ഗുഹകളും ഉള്ള സ്ഥലത്ത് അവൾ എത്തി.

പ്ലാവയന്തീ സശൈലേന്ദ്രം മന്ദരഞ്ചാരുകന്ദരമ്। വപ്രപ്രതാപശമനൈരനേകൈഃ സ്ഫാടികോദകൈഃ ।। ൪൨.

മന്ദരപർവ്വതവും അതിലെ മനോഹരമായ ഗുഹകളും ഒഴുക്കി, അനേകം സ്ഫടികശുദ്ധമായ ജലധാരകൾ കൊണ്ട് മലയുടെ ചിറകുകൾ ശമിപ്പിക്കുന്നു.

തഥാ ചൈത്രരഥം രമ്യം പ്ലാവയന്തീ പ്രദക്ഷിണമ്। പ്രവിഷ്ടാ ഹ്യമ്ബരനദീ ഹ്യരുണോദസരോവരമ് ।। ൪൨.

അങ്ങനെ, മനോഹരമായ ചൈത്രരഥം ചുറ്റി, ആകാശനദി അരുണോദസരസ്സിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

അരുണോദാന്നിവൃത്താഽഥ ശീതാന്തേ രമ്യനിര്ഝരേ। ശൈലേ സിദ്ധഗണാവാസേ നിപപാത സുഗാമിനീ ।। ൪൨.

അരുണോദയിൽ നിന്ന് പുറപ്പെട്ട്, ശീതപ്രദേശത്തിന്റെ അറ്റത്ത് മനോഹരമായ വെള്ളച്ചാട്ടത്തിൽ, സിദ്ധരുടെ വാസമുള്ള പർവ്വതത്തിൽ സുലഭമായി ഒഴുകി അവൾ വീണു.

സീതാ നാമ മഹാ പുണ്യാ നദീനാം പ്രവരാ നദീ। സാ നികുഞ്ജനിരുദ്ധാ തു അനേകാഭോഗഗാമിനീ ।। ൪൨.

സീതാ എന്ന പേരിലുള്ള, ഏറ്റവും പുണ്യമുള്ള, നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠയായ ആ നദി, കാടുകൾ കൊണ്ട് തടയപ്പെട്ട് പല വഴികളിലൂടെ ഒഴുകുന്നു.

ശീതാന്താശിഖരാദ്ഭ്രഷ്ടാ സുകുഞ്ജേ വരപര്വതേ। നിപപാത മഹാഭാഗാ തസ്മാദപി സുമഞ്ജസമ് ।। ൪൨.

ശീതാന്തശിഖരത്തിൽ നിന്ന്, മനോഹരമായ കാട്ടിനുള്ളിൽ, ഉത്തമമായ പർവ്വതത്തിൽ നിന്നു വീണ ആ മഹാഭാഗ്യവതിയായ നദി, അവിടെ നിന്ന് സുമഞ്ജസത്തിലേക്കും ഒഴുകി.

തസ്മാന്മാല്യവതം ശൈലം ഭാവയന്തീ വരാപഗാ। വൈകങ്കം സമനുപ്രാപ്താ വൈകങ്കാന്മണിപര്വതമ്। മണിപര്വതാന്മഹാശൈലം ഋഷഭം നൈകകന്ദരമ് ।। ൪൨.

അവിടെ നിന്ന്, മാല്യവത്പർവ്വതത്തെ പോഷിപ്പിച്ച്, ആ ശ്രേഷ്ഠനദി വൈകങ്കത്തിലേക്കും, അവിടെ നിന്ന് മണിപർവ്വതത്തിലേക്കും, മണിപർവ്വതത്തിൽ നിന്ന് അനേകം ഗുഹകളുള്ള മഹാശൈലമായ ഋഷഭത്തിലേക്കും എത്തി.

ഏവം ശൈലസഹസ്രാണി ദാരയന്തീ മഹാനദീ। പതിതാഽഥ മഹാശൈലേ ജഠരേ സിദ്ധസേവിതേ ।। ൪൨.

ഇങ്ങനെ, ആയിരക്കണക്കിന് പർവ്വതങ്ങളെ ഭേദിച്ച്, ആ മഹാനദി സിദ്ധന്മാർ വസിക്കുന്ന മഹാപർവ്വതത്തിന്റെ കുടയിലേക്ക് വീണു.

തസ്മാദപി മഹാശൈലം ദേവകൂടം തരങ്ഗിണീ। തസ്യ കുക്ഷിസമുദ്രാന്താ ക്രമേണ പൃഥിവീം ഗതാ ।। ൪൨.

അതിനുശേഷം ആ മഹത്തായ പർവതമായ ദേവകൂറ്റിൽ നിന്നു നദി പുറപ്പെട്ടു; അതിന്റെ വെള്ളം അതിന്റെ ഉള്ളിൽ നിന്ന് ക്രമമായി ഭൂമിയിലേക്ക് എത്തി.

സൈവം സ്ഥലീസഹസ്രാണി ശൈലരാജശതാനി ച। വനാനി ച വിചിത്രാണി സരാംസി വിവിധാനി ച ।। ൪൨.

അങ്ങനെ ആയിരക്കണക്കിന് സമതലങ്ങളും നൂറുകണക്കിന് വലിയ പർവതങ്ങളും അത്ഭുതകരമായ കാടുകളും色色തായ തടാകങ്ങളും അവൾ കടന്നു.

സ്രാവയന്തീ മഹാഭാഗാ വിസ്ഫാരേഷ്വവലീകദാ। നദീ സഹസ്രാനുഗതാ പ്രവൃത്താ ച മഹാനദീ ।। ൪൨.

അനേകം ചെറുനദികൾ കൂടെ ചേർന്ന്, ആ ഭാഗ്യവതിയായ നദി പുഴകൾ നിറച്ച് ഒഴുകി, വലിയ നദിയായി മാറി.

ഭദ്രാശ്വം സുമഹാദ്വീപം പ്ലാവയന്തീ വരാപഗാ। പ്രവിഷ്ടാ ഹ്യര്ണവം പൂര്വം പൂര്വേ ദ്വീപേ മഹാനദീ ।। ൪൨.

വലിയ ഭദ്രാശ്വ ദ്വീപ് വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിച്ച്, ആ മഹാനദി ആദ്യം കിഴക്കൻ ദ്വീപിലൂടെ ഒഴുകി കിഴക്കൻ സമുദ്രത്തിലേക്ക് പ്രവേശിച്ചു.

ദക്ഷിണേഽപി പ്രപന്നാ യാ ശൈലേന്ദ്രേ ഗന്ധമാദനേ। ചിത്രൈഃ പ്രപാതൈര്വിധൈര്നൈകവിസ്ഫാലിതോദകാ ।। ൪൨.

അവൾ ദക്ഷിണഭാഗത്തേക്കും എത്തി, മഹത്തായ ഗന്ധമാദന പർവതത്തിൽ അനേകം അത്ഭുതകരമായ വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളിലൂടെ, പല ഭാഗങ്ങളിലും വെള്ളം പൊങ്ങിപ്പൊങ്ങി ഒഴുകി.

തദ്ഘന്ധമാദനവനം നന്ദനം ദേവനന്ദനമ്। പ്ലാവയന്തീ മഹാഭാഗാ പ്രയാതാ സാ പ്രദക്ഷിണമ് ।। ൪൨.

ആ ഗന്ധമാദനവനം, നന്ദനം, ദേവന്മാരുടെ ആനന്ദഭൂമി, ആ ഭാഗ്യവതിയായ നദി വെള്ളത്തിൽ മുങ്ങിച്ചു, പിന്നെ അവൾ വലതുവശത്തേക്ക് ചുറ്റി ഒഴുകി.