വായുപുരാണമ്

നാനാരത്നാകരാപൂര്ണം നാനാസത്ത്വനിഷേവിതമ്। നാനാനദീസഹസ്രാണാം സമ്ഭവം വരപര്വതമ് ।। ൪൧.

അവിടത്തെ മഹാപർവതം പലവിധ രത്നങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമാണ്; വിവിധ ജീവികൾ സേവിക്കുന്നതും, ആയിരക്കണക്കിന് നദികൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നതുമാണ്.

പശ്ചിമസ്യാചലേന്ദ്രസ്യ നിഷധസ്യ യഥാര്ഥവത്। കീര്ത്ത്യമാനമശേഷേണ വിശേഷം ശ്രൃണുത ദ്വിജാഃ ।। ൪൧.

ദ്വിജന്മാരേ, ഇപ്പോൾ പടിഞ്ഞാറൻ പർവതാധിപനായ നിഷധപർവതത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ മുഴുവൻ, യഥാർത്ഥത്തിൽ എങ്ങനെയാണെന്ന് കേൾക്കൂ.

വിസ്തീര്ണേ മധ്യമേ കൂടേ ഹേമധാ തുവിബൂഷിതേ। ദീപ്തമായതനം വിഷ്ണോഃ സിദ്ധര്ഷിഗണസേവിതമ്। യക്ഷാപ്സരഃസമാകീര്ണം ഗന്ധര്വഗണസേവിതമ് ।। ൪൧.

വ്യാപകമായ നടുവൻ കൊടുമുടിയിൽ, പൊന്നാൽ ഭംഗിയാർന്നതും, പ്രകാശമുള്ള വിഷ്ണുവിന്റെ വാസസ്ഥലവും, സിദ്ധർഷിമാരും യക്ഷന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും ഗന്ധർവന്മാരും നിറഞ്ഞതുമാണ്.

തത്ര സാക്ഷാന്മഹാദേവഃ പീതാമ്ബരധരോ ഹരിഃ। വരദഃ സേവ്യതേ സിര്ദ്ധൈര്ലോകകര്ത്താ സനാതനഃ ।। ൪൧.

അവിടെയാണു മഹാദേവനും, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച ഹരിയും, ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ശാശ്വതനും, വരങ്ങൾ നൽകുന്നവനും, സിദ്ധന്മാർ ആരാധിക്കുന്നവനുമാകുന്നു.

തസ്യൈവാബ്യന്തരേ കൂടേ നാനാധാതുവിഭൂഷിതേ। തടേ നിഷധകൂടസ്യ ശ്ലക്ഷ്ണചാരുശിലാതലേ ।। ൪൧.

അത് തന്നെയുള്ള കൊടുമുടിയിൽ, പലവക ധാതുക്കളാൽ അലങ്കരിച്ചിട്ടുള്ള, നിഷധപർവതത്തിന്റെ മൃദുലവും മനോഹരവുമായ ചരിവിൽ ഒരു പാതിയുണ്ട്.

രുക്മകാഞ്ചനനിര്യൂഹം തപ്തകാഞ്ചനതോരണമ്। അനേകവലഭീകൂടപ്രലോലീശതസങ്കടമ് ।। ൪൧.

അവിടെ പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച മതിലുകളും, ഉരുക്കിയ പൊന്നാൽ ചെയ്ത കവാടങ്ങളും, അനേകം നിരകളിൽ അണിനിരക്കുന്ന വാതായനങ്ങളും ഉണ്ട്.

ഹര്മ്യപ്രാസാദമതുലം തപ്തകാഞ്ചനഭൂഷിതമ്। ഹര്മ്യപ്രാസാദബദ്ധഞ്ച മുദിതഞ്ചാതിവിസ്തരമ് ।। ൪൧.

അവിടെയുണ്ട് തുല്യമായില്ലാത്ത ഒരു മഹാമന്ദിരം, ഉരുക്കിയ പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ചിട്ടുള്ളത്, കൊട്ടാരങ്ങൾ ചേർത്ത് നിർമ്മിച്ചതും, ആനന്ദകരവും വളരെ വിശാലവുമാണ്.

ഉദ്യാനമാലാകലിതം ത്രിംശദ്യോജനമായതമ്। ദുഃപ്രസഹ്യമമിത്രൈസ്തത് പൂര്ണമാശീവിഷോപമൈഃ। ഉലങ്ഘീനാം പ്രമുദിതം രക്ഷസാം രാക്ഷസം പുരമ് ।। ൪൧.

മലയുടെ ചുറ്റും പൂന്തോട്ടങ്ങളുടെ ഹാരങ്ങൾ പോലെ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു; മുപ്പതു യോജന ദൈർഘ്യമുള്ളതും, വിഷസർപ്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും, ശത്രുക്കൾക്ക് ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തതും, ഉല്ലാസഭരിതരായ ഉലങ്ങുന്ന രക്ഷസുകളുടെ നഗരം കൂടിയാണ്.

തസ്യൈവ ദക്ഷിണേ പാര്ശ്വേ നൈകദൈത്യഗണാലയേ। ഗുഹാപ്രവേശം നഗരം ശൈലകുക്ഷൌ ദുരാസദമ് ।। ൪൧.

അതിന്റെ തെക്കേ വശത്ത്, അനേകം ദൈത്യഗണങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലമായ, ഗുഹയിൽ പ്രവേശനം ഉള്ള, പർവതത്തിന്റെ അകത്തുള്ള, സമീപിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഒരു നഗരം ഉണ്ട്.

തഥൈവ പശ്ചിമേ കൂടേ പാരിജാതശിലോച്ചയേ। ദേവദാനവഭാഗാനാം സമൃദ്ധാനി പുരാണി തു ।। ൪൧.

അതു പോലെ തന്നെ പടിഞ്ഞാറ് കൂറ്റൻ പാരിജാതശിലക്കുന്നിൽ, ദേവന്മാരുടെയും അസുരന്മാരുടെയും പുരാതന നഗരങ്ങൾ സമൃദ്ധമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

തത്ര സോമശിലാ നാമ ഗിരേസ്തസ്യ മഹാതടേ। സോമോ യത്രാവതരതി സദാ പര്വസു പര്വസു ।। ൪൧.

അവിടെ ആ മഹത്തായ മലയുടെ വശത്ത് 'സോമശില' എന്ന പേരിലുള്ള ഒരു ശിലയുണ്ട്. അവിടെയാണ് സോമൻ എല്ലാ ഉത്സവങ്ങളിലും നിരന്തരം ഇറങ്ങുന്നത്.

ഉപാസതേഽത്ര ശ്രീമന്തം താരാ പതിമനിന്ദിതമ്। ഋഷികിന്നരഗന്ധര്വാഃ സാക്ഷാദ്ദേവം തമോനുദമ് ।। ൪൧.

അവിടെ, ഋഷിമാർ, കിന്നരന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ എന്നിവർ നേരിട്ട് താരയുടെ ഭർത്താവായ അതുല്യമായ, പാപരഹിതനായ, ഇരുട്ട് നീക്കുന്ന ദൈവത്തെ ആരാധിക്കുന്നു.

തത്രൈവ ചോത്തരേ കൂടേ ബ്രഹ്മപാര്ശ്വമിതി സ്മൃതമ്। സ്ഥാനം തത്ര സുരേശസ്യ ബ്രഹ്മണഃ പ്രഥിതം ദിവി ।। ൪൧.

അതു പോലെ തന്നെ വടക്കേ കൂറ്റിൽ 'ബ്രഹ്മയുടെ വശം' എന്നറിയപ്പെടുന്ന സ്ഥലത്താണ് ദേവന്മാരുടെ അധിപനായ ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്വർഗ്ഗത്തിൽ പ്രസിദ്ധമായ സ്ഥലം.

ഇജ്യാപൂജാനമസ്കാരൈസ്തത്ര സിദ്ധാഃ സ്വയമ്ഭുവമ്। ഉപാസതേ മഹാത്മാനം യക്ഷഗന്ധര്വദാനവാഃ ।। ൪൧.

അവിടെ യജ്ഞങ്ങൾ, പൂജകൾ, നമസ്കാരങ്ങൾ എന്നിവയോടെ യക്ഷന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, അസുരന്മാർ തുടങ്ങിയ മഹാത്മാക്കളായ സിദ്ധന്മാർ സ്വയംഭുവിനെ ആരാധിക്കുന്നു.

തഥൈവായതനം വഹ്നേഃ സര്വലോകേഷു വിശ്രുതമ്। തത്ര വിഗ്രഹവാന് വാഹ്നിഃ സേവ്യതേ സിദ്ധചാരണൈഃ ।। ൪൧.

അതു പോലെ തന്നെ, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ അഗ്നിയുടെ ആലയം അവിടെയുണ്ട്; അവിടെ രൂപംകൊണ്ട അഗ്നിദേവനെ സിദ്ധന്മാരും ചാരണന്മാരും സേവിക്കുന്നു.

തഥൈവ ചോത്തരേ രമ്യേ ത്രിശ്രൃങ്ഗേ വരപര്വതേ। ഋഷിസിദ്ധാനുചരിതേ നാനാഭൂതഗണാലയേ। പുരം തത് ത്രിഷു ലോകേഷു ഹേമചിത്രന്തു വിശ്രുതമ് ।। ൪൧.

അതു പോലെ തന്നെ, വടക്കേ മനോഹരമായ കൂറ്റിൽ, ഋഷിമാരും സിദ്ധന്മാരും സന്ദർശിക്കുന്ന, വിവിധ ജീവജാലങ്ങളുടെയും വാസസ്ഥലമായ ഉത്തമപർവതത്തിൽ, മൂന്നു ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ സ്വർണ്ണംകൊണ്ട അലങ്കരിച്ച നഗരം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

ത്രയാണാം ദേവമുഖ്യാനാം ത്രീണ്യേവായതനാനി ച। നാരായണസ്യായതനം പൂര്വകൂടേ ദ്വിജോത്തമാഃ । മധ്യമേ ബ്രഹ്മണഃ സ്ഥാനം ശങ്കരസ്യ തു പശ്ചിമേ ।। ൪൧.

മൂന്നു പ്രധാന ദേവന്മാർക്കായി മൂന്നു ക്ഷേത്രങ്ങളുണ്ട്: നാരായണന്റെ ക്ഷേത്രം കിഴക്കേ കൂറ്റിൽ, മദ്ധ്യഭാഗത്ത് ബ്രഹ്മാവിന്റെ സ്ഥലം, പടിഞ്ഞാറ് ശങ്കരന്റെ സ്ഥലം.

ദൈത്യദാനവഗന്ധര്വൈര്യക്ഷരാക്ഷസപന്നഗൈഃ। ഇജാനാ അഭിപൂജ്യന്തേ ദേവദേവാ മഹാബലാഃ ।। ൪൧.

ദാനവന്മാർ, അസുരന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, പാമ്പുകൾ എന്നിവരാൽ ദേവദേവന്മാരായ മഹാബലശാലികൾ യജ്ഞങ്ങളോടും പൂജയോടും കൂടി ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.

തഥാ പുരാണി രമ്യാണി ദേശേ ചൈവ വ്കചിത് വ്കചിത്। യക്ഷഗന്ധര്വനാഗാനാം ത്രിശ്രൃങ്ഗേ വരപര്വതേ ।। ൪൧.

അതു പോലെ തന്നെ, ഈ പ്രദേശത്ത് യക്ഷന്മാർക്കും ഗന്ധർവന്മാർക്കും നാഗന്മാർക്കും ഉള്ള മനോഹരമായ പുരാതന നഗരങ്ങൾ മൂന്നു കൂറ്റുള്ള ഉത്തമപർവതത്തിൽ ഇടയ്ക്കിടയിൽ കാണാം.

തഥൈവ ചോത്തരേ ദേശേ ചാരുധൌ ദേവപര്വതേ। അനേകശ്രൃങ്ഗകലിതേ സിദ്ധസാധു നിഷേവിതേ ।। ൪൧.

അതു പോലെ തന്നെ, വടക്കേ ഭാഗത്തുള്ള മനോഹരമായ ദൈവപർവതത്തിൽ, അനേകം കൂറ്റുകൾകൊണ്ട അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും സിദ്ധന്മാരും സദുപദേശന്മാരും സന്ദർശിക്കുന്നതുമാണ്.

യക്ഷാണാം കിന്നരാണാഞ്ച ഗന്ധര്വാണാം സഹസ്രശഃ। നാഗാനാം രാക്ഷസാനാഞ്ച ദൈത്യാനാഞ്ച മഹാബലേ ।। ൪൧.

അവിടെ ആയിരക്കണക്കിന് യക്ഷന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, നാഗന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, മഹാബലശാലിയായ ദാനവന്മാർ എന്നിവർ വസിക്കുന്നു.

കൂടേ തു മധ്യമേ തസ്യ സിദ്ധസങ്ഘ നിഷേവിതേ। രമ്യേ ദേവര്ഷിചരിതേ രത്നധാതുവിഭൂഷിതേ ।। ൪൧.

അതു പർവതത്തിന്റെ മദ്ധ്യകൂറ്റിൽ, സിദ്ധന്മാരുടെ കൂട്ടങ്ങൾ സന്ദർശിക്കുന്ന, ദേവർഷിമാർ സന്ദർശിക്കുന്ന മനോഹരമായ പ്രദേശത്താണ്, രത്നങ്ങളും ധാതുക്കളും കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

പഝോത്പലവനൈഃ ഫുല്ലൈഃ സൌഗന്ധികവനൈസ്തഥാ। തഥാ കുമുദഖണ്ഡൈശ്ച വികചൈരുപശോഭിതേ ।। ൪൧.

പൂത്തുലഞ്ഞ താമരക്കുളങ്ങളും സുഗന്ധമുള്ള വനങ്ങളും, പൂർണ്ണമായും വിരിഞ്ഞ കുമുദപൂക്കളുടെയും കൂട്ടങ്ങളും കൊണ്ട് അതു ഭംഗിയാർജ്ജിച്ചിരിക്കുന്നു.

വിഹങ്ഗസങ്ഘസംഘുഷ്ടം നാനാസത്വനിഷേവിതമ്। ഹംസകാരണ്ഡവാകീര്ണം മത്തഷട്‌പദസേവിതമ് ।। ൪൧.

പക്ഷികളുടെ കൂട്ടങ്ങളുടെ ശബ്ദം മുഴങ്ങുന്ന, വിവിധ ജീവജാലങ്ങൾ വസിക്കുന്ന, ഹംസകളും കാരണ്ടവകളും നിറഞ്ഞ, മദംപോന്ന തേനീച്ചകൾ സന്ദർശിക്കുന്ന സ്ഥലമാണ് അത്.

നാനാസത്വഗണാകീര്ണം വിഹങ്ഗൈരുപശോഭിതമ്। ചാരുതീര്ഥസുസമ്ബാധം ത്രിംശദ്യോജനമണ്ഡലമ് ।। ൪൧.

വിവിധ ജീവജാലങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും, പക്ഷികൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, മനോഹരമായ തീർത്ഥങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമായ ഈ പ്രദേശം മുപ്പത് യോജന വലിപ്പമുള്ള ഒരു വൃത്തത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

സിദ്ധൈരുപസ്പൃഷ്ടജലം ജലദോഷവിവര്ജിതമ്। തത്രാനന്ദജലന്നാമ മഹാപുണ്യജലം സരഃ ।। ൪൧.

അവിടെയുള്ള വെള്ളം സിദ്ധന്മാർ സ്പർശിച്ചതും, മലിനതയൊന്നുമില്ലാത്തതുമാണ്; അവിടെയാണ് ആനന്ദജലം എന്ന മഹാപുണ്യമായ തടാകം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.

തത്ര നാഗപതി ശ്ചണ്ഡ ശ്ചണ്ഡോ നാമ ദുരാസദഃ। ശതശീര്ഷാ മഹാഭാഗോ വിഷ്ണുചക്രാങ്കചിഹ്നിതഃ। ഇത്യേവമഷ്ടൌ വിജ്ഞേയാ വിചിത്രാ ദേവപര്വതാഃ ।। ൪൧.

അവിടെ ചണ്ഡൻ എന്ന പേരിലുള്ള, സമീപിക്കാനാകാത്തതും ഭയങ്കരവുമായ നാഗാധിപൻ ഉണ്ട്; നൂറ് തലയും, വലിയ ഭാഗ്യവും, വിഷ്ണുവിന്റെ ചക്രചിഹ്നവും ഉള്ളവൻ. ഇങ്ങനെ എട്ട് അത്ഭുതകരമായ ദൈവപർവതങ്ങൾ അറിയപ്പെടുന്നു.

പുരൈരായതനൈഃ പുണ്യൈഃ പുണ്യോദൈശ്ച സരോവരൈഃ। സുവര്ണപര്വതൈര്നൈകൈസ്തഥാ രജതപര്വതൈഃ ।। ൪൧.

നഗരങ്ങളും, വിശുദ്ധക്ഷേത്രങ്ങളും, പുണ്യനദികളും, പുണ്യസരസ്സുകളും, അനേകം പൊന്നുമലകളും വെള്ളിമലകളും കൊണ്ടു ഈ ഭൂമി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

നാനാരത്നപ്രഭാസൈശ്ച നൈകൈശ്ച മണിപര്വതൈഃ। ഹരിതാലപര്വതൈര്നൈകൈസ്തഥാ ഹിങ്ഗുലകാഞ്ചനൈഃ ।। ൪൧.

നാനാരത്നങ്ങളുടെ പ്രകാശം പകർന്ന അനേകം രത്നമലകളും, മാണിക്യങ്ങളാൽ ചാര്ത്തപ്പെട്ട മലകളും, പച്ചക്കല്ല്, ചുവന്ന കല്ല്, പൊന്നു മുതലായവകൊണ്ടുള്ള മലകളും ഇവിടെയുണ്ട്.