വായുപുരാണമ്

തസ്യൈവ ദക്ഷിണേ പാര്ശ്വേ ഹിമവത്യചലോത്തമേ। നികുഞ്ജനിര്ഝരഗുഹാനൈകസാനുദരീതടേ ।। ൪൧.

അതിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത്, ഹിമവാൻ പർവതത്തിലെ ഉന്നതമായ ഭാഗങ്ങളിൽ, കാടുകളും വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും ഗുഹകളും അനേകം കുന്തുകളും നിറഞ്ഞ ചുരങ്ങളിലാണു.

അര്ണവാദര്ണവം യാവത് പൂര്വപശ്ചായതേഽചലേ। കിന്നരാണാം പുരശതം നിവിഷ്ടം വൈ വ്കചിത് വ്കചിത് ।। ൪൧.

സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് സമുദ്രം വരെ, കിഴക്കുനിന്ന് പടിഞ്ഞാറേക്കുള്ള പർവതനിരയിലായി, കിന്നരന്മാരുടെ നൂറ് നഗരങ്ങൾ ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.

നൈകശ്രൃങ്ഗകലാപസ്യ ശൈലരാജസ്യ കുക്ഷിഷു। നരനാരീപ്രമുദിതം ഹൃഷ്ടപുഷ്ടജനാകുലമ് ।। ൪൧.

അനേകം കുന്തങ്ങളുള്ള പർവതരാജാവിന്റെ ഗുഹകളിൽ, സന്തോഷത്തോടെയും സമൃദ്ധിയോടെയും നിറഞ്ഞ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും വസിക്കുന്നു.

ദ്രുമസുഗ്രീവസൈന്യാദ്യാ ഭഗദത്തപുരഃസരാഃ । യത്ര രാജശതം തേഷാം ദീപ്താനാം ബലശാലിനാമ് ।। ൪൧.

അവിടെ, ദ്രുമൻ, സുഗ്രീവൻ, ഭഗദത്തൻ എന്നിവരെ മുന്നിൽ നിർത്തി, നൂറ് പ്രകാശമുള്ള ശക്തിയുള്ള രാജാക്കന്മാർ അവരുടെ സൈന്യങ്ങളെ നയിക്കുന്നു.

വിവാഹോ യത്ര രുദ്രസ്യ മഹാദേവ്യോമയാ സഹ। തപസ്തപ്തവതീ ചൈവ യത്ര ദേവീ വരാങ്ഗനാ ।। ൪൧.

അവിടെ തന്നെയാണ് രുദ്രനും മഹാദേവിയായ ഉമയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്നത്; അതുപോലെ തന്നെ, ദേവിയായ ഉമ അവിടെ തപസ്സും ചെയ്തു.

കിരാതരൂപിണാ ചൈവ യത്ര രുദ്രേണ ക്രീഡിതമ്। യത്ര ചൈവ കൃതം താഭ്യാം ജമ്ബൂദ്വീപാവലോകനമ് ।। ൪൧.

അവിടെ രുദ്രൻ കിരാതന്റെ രൂപത്തിൽ ക്രീഡിച്ചു; അവിടെയും, ഇരുവരും ചേർന്ന് ജംബൂദ്വീപിന്റെ വിശാലത കാണുകയും ചെയ്തു.

യത്ര താഃ സമ്മുദാ യുക്താ നാനാഭൂതഗണൈര്യുതാഃ। ചിത്രപുഷ്പഫലോപേതാ രുദ്രസ്യാക്രീഡഭൂമയഃ ।। ൪൧.

അവിടെ, സന്തോഷത്തോടെ, വിവിധ ജീവികളോടൊപ്പം, മനോഹരമായ പുഷ്പങ്ങളും പഴങ്ങളും നിറഞ്ഞ രുദ്രന്റെ ക്രീഡാഭൂമികൾ ഉണ്ട്.

ഹൃഷ്ടാ ഗിരിദരീവാസാഃ കൃശോദര്യ്യോ മനോരമാഃ। കുന്ദര്യോ യത്ര കിന്നര്യ്യോ രമന്തേ സ്മ സുലോചനാഃ ।। ൪൧.

അവിടെ, മനോഹരമായ കണ്ണുകളും സുന്ദരമായ ശരീരവും ഉള്ള കിന്നരികൾ, മലനിരകളിൽ സന്തോഷത്തോടെ വസിച്ച് പരസ്പരം ആനന്ദിക്കുന്നു.

വിശാലാക്ഷാസ്തഥാ യക്ഷാ അന്യാശ്ചാപ്സരസാങ്ഗണാഃ। ഗന്ധര്വാശ്ചാങ്ഗശാലിന്യോ യത്ര തത്ര മുദാ യുതാഃ ।। ൪൧.

അവിടെ, വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ള യക്ഷന്മാർ, മറ്റു അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടുകാരികൾ, സൗന്ദര്യമുള്ള ഗന്ധർവികൾ എന്നിവരും സന്തോഷത്തോടെ കൂടെ വസിക്കുന്നു.

തത്രൈവോമാവനം നാമ സര്വലോകേഷു വിശ്രുതമ്। അര്ധനാരീനരം രുപം ധൃതവാന് യത്ര ശംകരഃ ।। ൪൧.

അവിടെ തന്നെയാണ് ഉമയുടെ വനമെന്നു അറിയപ്പെടുന്ന, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ സ്ഥലം, ശങ്കരൻ അർദ്ധനാരീശ്വര രൂപം ധരിച്ചിടം.

തഥാ ശരവണം നാമ യത്ര ജാതഃ ഷഡാനനഃ । യത്ര ചൈവ കൃതോത്സാഹഃ ക്രൌഞ്ചശൈലവനം പ്രതി ।। ൪൧.

അതു പോലെ തന്നെ, ശരവണം എന്ന സ്ഥലവും അവിടെയുണ്ട്; അവിടെ ആറുമുഖനായവൻ ജനിച്ചു, അവിടെ നിന്നാണ് അവൻ ആവേശത്തോടെ ക്രൗഞ്ചപർവതവനത്തിലേക്ക് പോയത്.

ധ്വജാപതാകിനഞ്ചൈവ കിങ്കിണീജാലമാലിനമ്। യത്ര സിംഹരഥം യുക്തം കാര്തികേയസ്യ ധീമതഃ ।। ൪൧.

അവിടെയാണു ധീരനായ കാർത്തികേയന്റെ സിംഹവാഹനത്തിൻമേൽ പതാകകളും കൊടികളും കിന്കിണി മണികളുടെ ഹാരങ്ങളും അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ചിത്രപുഷ്പനികുഞ്ജസ്യ ക്രൌഞ്ചസ്യ ച ഗിരേസ്തടേ। ദേവാരിസ്കന്ദനഃ സ്കന്ദോ യത്ര ശക്തിം വിമുക്തവാന് ।। ൪൧.

വിഭവങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ പുഷ്പവനത്തിൽ, ക്രൗഞ്ചപർവതത്തിന്റെ ചരിവിൽ, ദേവശത്രുക്കളെ ജയിച്ച സ്കന്ദൻ അവിടെയാണു തന്റെ ശക്തിയെ അഴിച്ചുവിട്ടത്.

യത്രാഭിഷിക്തശ്ച ഗുഹഃ സേന്ദ്രോപേന്ദ്രൈഃ സുരോത്തമൈഃ। സേനാപത്യേ ച ദൈത്യാരിര്ദ്വാദശാര്കപ്രതാപവാന് ।। ൪൧.

അവിടെയാണു ഗുഹനും ഇന്ദ്രനും ഉപേന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും ചേർന്ന്, ദാനവശത്രുവായ, പന്ത്രണ്ട് സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ളവനായി സേനാനായകനായി അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെട്ടത്.

ഭൂതസങ്ഘാവകീര്ണാനി ഏതാന്യന്യാനി ച ദ്വിജാഃ। തത്ര തത്ര കുമാരസ്യ സ്ഥാനാന്യായതനാനി ച ।। ൪൧.

ദ്വിജന്മാരേ, അവിടെയും മറ്റു സ്ഥലങ്ങളിലും കുമാരന്റെ സാന്നിധ്യവും ക്ഷേത്രങ്ങളും, ഭൂതഗണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

തഥാ പാണ്ഡുശിലാ നാമ ഹ്യാക്രീഡാ ക്രൌഞ്ചഘാതിനഃ। നാനാഭൂതഗണാകീര്ണേ പൃഷ്ഠേ ഹിമവതഃ ശുഭേ ।। ൪൧.

അതുപോലെ, പാണ്ഡുശില എന്ന പേരിലുള്ള സ്ഥലം, ക്രൗഞ്ചനെ സംഹരിച്ചവന്റെ കളിസ്ഥലമായും, വിവിധ ഭൂതഗണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, ഹിമവാന്റെ മനോഹരമായ ചരിവിലുമാണ്.

തസ്യ പൂര്വേ തടേ രമ്യേ സിദ്ധാവാസമുദാഹൃതമ്। കലാപഗ്രാമമിത്യേവം നാമ്നാ ഖ്യാതം മനീഷിഭിഃ ।। ൪൧.

അതിന്റെയെല്ലാം കിഴക്കേ ഭാഗത്തെ മനോഹരമായ ചരിവിൽ, സിദ്ധന്മാരുടെ വാസസ്ഥലം, കലാപഗ്രാമം എന്ന പേരിൽ ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്ന ഗ്രാമം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

മൃകണ്ഡസ്യ വസിഷ്ഠസ്യ ഭരതസ്യ നലസ്യ ച। വിശ്വാമിത്രസ്യ വിപ്രര്ഷേസ്തഥൈവോദ്ദാലകസ്യ ച ।। ൪൧.

അവിടെ മൃകണ്ഠൻ, വസിഷ്ഠൻ, ഭരതൻ, നളൻ, മഹർഷിയായ വിശ്വാമിത്രൻ, ഉദ്ദാലകൻ എന്നിവരുടെ ആശ്രമങ്ങൾ ഉണ്ട്.

അന്യേഷാഞ്ചോഗ്രതപസാമൃഷീണാം ഭാവിതാത്മനാമ്। ഹിമവത്യാശ്രമാണാഞ്ച സഹസ്രാണി ശതാനി ച ।। ൪൧.

മറ്റു കടുത്ത തപസ്സ് ചെയ്ത, മനസ്സു ശുദ്ധിയുള്ള മഹർഷിമാരുടെയും, ഹിമവാനിൽ നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് ആശ്രമങ്ങൾ ഉണ്ട്.

നൈകസിധ്ദഗണാവാസം സ്ഥാനായതനമണ്ഡിതമ്। യക്ഷഗന്ധര്വചരിതം നാനാമ്ലേച്ഛഗണൈര്യുതമ് ।। ൪൧.

അവിടം അനേകം സിദ്ധന്മാരുടെ വാസസ്ഥലമാണ്; വിവിധ ക്ഷേത്രങ്ങളും പുണ്യസ്ഥലങ്ങളും അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു; യക്ഷന്മാരും ഗന്ധർവന്മാരും സന്ദർശിക്കുന്നതും, അനേകം വിദേശജനങ്ങൾ നിറഞ്ഞതുമാണ്.

നാനാരത്നാകരാപൂര്ണം നാനാസത്ത്വനിഷേവിതമ്। നാനാനദീസഹസ്രാണാം സമ്ഭവം വരപര്വതമ് ।। ൪൧.

അവിടത്തെ മഹാപർവതം പലവിധ രത്നങ്ങളാൽ സമൃദ്ധമാണ്; വിവിധ ജീവികൾ സേവിക്കുന്നതും, ആയിരക്കണക്കിന് നദികൾ ഉദ്ഭവിക്കുന്നതുമാണ്.

പശ്ചിമസ്യാചലേന്ദ്രസ്യ നിഷധസ്യ യഥാര്ഥവത്। കീര്ത്ത്യമാനമശേഷേണ വിശേഷം ശ്രൃണുത ദ്വിജാഃ ।। ൪൧.

ദ്വിജന്മാരേ, ഇപ്പോൾ പടിഞ്ഞാറൻ പർവതാധിപനായ നിഷധപർവതത്തിന്റെ പ്രത്യേകതകൾ മുഴുവൻ, യഥാർത്ഥത്തിൽ എങ്ങനെയാണെന്ന് കേൾക്കൂ.

വിസ്തീര്ണേ മധ്യമേ കൂടേ ഹേമധാ തുവിബൂഷിതേ। ദീപ്തമായതനം വിഷ്ണോഃ സിദ്ധര്ഷിഗണസേവിതമ്। യക്ഷാപ്സരഃസമാകീര്ണം ഗന്ധര്വഗണസേവിതമ് ।। ൪൧.

വ്യാപകമായ നടുവൻ കൊടുമുടിയിൽ, പൊന്നാൽ ഭംഗിയാർന്നതും, പ്രകാശമുള്ള വിഷ്ണുവിന്റെ വാസസ്ഥലവും, സിദ്ധർഷിമാരും യക്ഷന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും ഗന്ധർവന്മാരും നിറഞ്ഞതുമാണ്.

തത്ര സാക്ഷാന്മഹാദേവഃ പീതാമ്ബരധരോ ഹരിഃ। വരദഃ സേവ്യതേ സിര്ദ്ധൈര്ലോകകര്ത്താ സനാതനഃ ।। ൪൧.

അവിടെയാണു മഹാദേവനും, മഞ്ഞ വസ്ത്രം ധരിച്ച ഹരിയും, ലോകങ്ങളെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന ശാശ്വതനും, വരങ്ങൾ നൽകുന്നവനും, സിദ്ധന്മാർ ആരാധിക്കുന്നവനുമാകുന്നു.

തസ്യൈവാബ്യന്തരേ കൂടേ നാനാധാതുവിഭൂഷിതേ। തടേ നിഷധകൂടസ്യ ശ്ലക്ഷ്ണചാരുശിലാതലേ ।। ൪൧.

അത് തന്നെയുള്ള കൊടുമുടിയിൽ, പലവക ധാതുക്കളാൽ അലങ്കരിച്ചിട്ടുള്ള, നിഷധപർവതത്തിന്റെ മൃദുലവും മനോഹരവുമായ ചരിവിൽ ഒരു പാതിയുണ്ട്.

രുക്മകാഞ്ചനനിര്യൂഹം തപ്തകാഞ്ചനതോരണമ്। അനേകവലഭീകൂടപ്രലോലീശതസങ്കടമ് ।। ൪൧.

അവിടെ പൊന്നാൽ നിർമ്മിച്ച മതിലുകളും, ഉരുക്കിയ പൊന്നാൽ ചെയ്ത കവാടങ്ങളും, അനേകം നിരകളിൽ അണിനിരക്കുന്ന വാതായനങ്ങളും ഉണ്ട്.

ഹര്മ്യപ്രാസാദമതുലം തപ്തകാഞ്ചനഭൂഷിതമ്। ഹര്മ്യപ്രാസാദബദ്ധഞ്ച മുദിതഞ്ചാതിവിസ്തരമ് ।। ൪൧.

അവിടെയുണ്ട് തുല്യമായില്ലാത്ത ഒരു മഹാമന്ദിരം, ഉരുക്കിയ പൊന്നാൽ അലങ്കരിച്ചിട്ടുള്ളത്, കൊട്ടാരങ്ങൾ ചേർത്ത് നിർമ്മിച്ചതും, ആനന്ദകരവും വളരെ വിശാലവുമാണ്.

ഉദ്യാനമാലാകലിതം ത്രിംശദ്യോജനമായതമ്। ദുഃപ്രസഹ്യമമിത്രൈസ്തത് പൂര്ണമാശീവിഷോപമൈഃ। ഉലങ്ഘീനാം പ്രമുദിതം രക്ഷസാം രാക്ഷസം പുരമ് ।। ൪൧.

മലയുടെ ചുറ്റും പൂന്തോട്ടങ്ങളുടെ ഹാരങ്ങൾ പോലെ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു; മുപ്പതു യോജന ദൈർഘ്യമുള്ളതും, വിഷസർപ്പങ്ങൾ നിറഞ്ഞതും, ശത്രുക്കൾക്ക് ജയിക്കാൻ കഴിയാത്തതും, ഉല്ലാസഭരിതരായ ഉലങ്ങുന്ന രക്ഷസുകളുടെ നഗരം കൂടിയാണ്.

തസ്യൈവ ദക്ഷിണേ പാര്ശ്വേ നൈകദൈത്യഗണാലയേ। ഗുഹാപ്രവേശം നഗരം ശൈലകുക്ഷൌ ദുരാസദമ് ।। ൪൧.

അതിന്റെ തെക്കേ വശത്ത്, അനേകം ദൈത്യഗണങ്ങളുടെ വാസസ്ഥലമായ, ഗുഹയിൽ പ്രവേശനം ഉള്ള, പർവതത്തിന്റെ അകത്തുള്ള, സമീപിക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഒരു നഗരം ഉണ്ട്.