വായുപുരാണമ്

ദേവദാനവഗന്ധര്വൈര്യക്ഷരാക്ഷസപന്നഗൈഃ। ഉപസ്പൃഷ്ടജലാ രമ്യാ വാപീ മന്ദാകിനീ തഥാ ।। ൪൧.

ദേവന്മാർ, ദാനവന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, പാമ്പുകൾ എന്നിവരുടെ സ്പർശം ലഭിച്ച മനോഹരമായ മന്ദാകിനി പുഷ്കരിണിയും അവിടെയുണ്ട്.

തഥാ അലകനന്ദാ ച നന്ദാ ച സരിതാം വരാ । ഏതൈരേവ ഗുണൈര്യുക്താ നദ്യോ ദേവര്ഷിസേവിതാഃ ।। ൪൧.

അത് പോലെ തന്നെ, അലകനന്ദയും നന്ദയും എന്നിങ്ങനെ നദികളിൽ ശ്രേഷ്ഠമായവയും, ഈ ഗുണങ്ങൾ എല്ലാം ഉള്ളവയും, ദേവർഷിമാരാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്നു.

തസ്യൈവ ശൈലരാജസ്യ പൂര്വേ കൂടേ പരിശ്രുതാഃ। സഹസ്രയോജനായാമാസ്ത്രിംശദ്യോജന വിസ്തരാഃ ।। ൪൧.

ആ പർവ്വതരാജാവിന്റെ കിഴക്കേ കുന്നിൽ, പ്രശസ്തമായ, ആയിരം യോജന നീളവും മുപ്പത് യോജന വീതിയുമുള്ള നദികൾ ഒഴുകുന്നു.

ദശ ഗന്ധര്വനഗരാഃ സമൃദ്ധ്യാ പരയാ യുതാഃ। മഹാഭവനമാലാഭിരനേകാഭിര്വിഭൂഷിതാഃ ।। ൪൧.

പത്ത് ഗന്ധർവ നഗരങ്ങൾ അത്യന്തം സമൃദ്ധിയോടെ, അനേകം വലിയ കൊട്ടാരങ്ങളുടെ നിരകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

സുബാഹുഹരികേശാദ്യാ ശ്ചിത്രസേനജരാദയഃ। ദശ ഗന്ധര്വരാജാനോ ദീപ്തവഹ്നിപരാക്രമാഃ ।। ൪൧.

സുബാഹു, ഹരികേശൻ, ചിത്രസേനൻ, ജരാ എന്നിവരും മറ്റു ഗന്ധർവരാജാക്കന്മാരും, തീപോലെയുള്ള ശക്തിയോടെ, അവിടെ വസിക്കുന്നു.

തസ്യൈവ പശ്ചിമേ കൂടേ കുന്ദേന്ദുസദൃശപ്രഭേ। നാനാധാതുശതൈശ്ചിത്രൈഃ സിദ്ധ ദേവര്ഷിസേവിതേ ।। ൪൧.

അതിന്റെ പടിഞ്ഞാറ് കൂറ്റത്തിൽ, കുന്ദപൂവും ചന്ദ്രനും പോലെയുള്ള പ്രകാശം ഉള്ളതും, നാനാഭാവത്തിലുള്ള ധാതുക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതുമായ സ്ഥലത്ത്, സിദ്ധന്മാരും ദേവർഷിമാരും സേവനം ചെയ്യുന്നു.

അശീതിയോജനായാമം ചത്വാരിംശത്പ്രവിസ്തരമ്। ഏകൈകയക്ഷഭവനം മഹാഭവനമാലിനമ് ।। ൪൧.

അവിടെ ഓരോ യക്ഷന്റെ ഭവനവും, വലിയ കൊട്ടാരങ്ങളുടെ നിരകളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ടതും, എൺപത് യോജന നീളവും നാല്പത് യോജന വീതിയും ഉള്ളതുമാണ്.

മഹായക്ഷാലയാന്യത്ര ത്രിംശദാഢ്യാനി മേ ശ്രൃണു। മുദാഽഥ പരമദ്ധര്യാ ച സംയുക്താനി സമന്തതഃ ।। ൪൧.

മഹായക്ഷന്മാരുടെ മുപ്പത് ഭവനങ്ങൾ എല്ലായിടത്തും സന്തോഷവും പരമസമൃദ്ധിയും നിറഞ്ഞവയാണെന്ന് കേൾക്കൂ.

മഹാമാലിസുനേത്രാദ്യാസ്തഥാ മണിവരാദയഃ। ഉദീര്ണാ യക്ഷരാജാനസ്തത്ര ത്രിംശത്സദാ ബഭുഃ ।। ൪൧.

മഹാമാലി, സുനേത്രൻ, മണിവരൻ എന്നിവരും അവരുടെ കൂട്ടുകാരും, ഈ മുപ്പത് ശക്തിയുള്ള യക്ഷരാജാക്കന്മാർ എപ്പോഴും അവിടെ വസിക്കുന്നു.

ഇത്യേതേ കഥിതാ യക്ഷാ വായ്വഗ്നിസമതേജസഃ। യേഷാമധിപതിര്ദേവഃ ശ്രീമാന് വൈശ്രവണഃ പ്രഭുഃ ।। ൪൧.

ഇങ്ങനെ, വായുവിനും അഗ്നിക്കും തുല്യമായ തേജസ്സുള്ള യക്ഷന്മാരെ വിവരിച്ചു; ഇവരുടെ പ്രഭു മഹത്വമുള്ള വൈശ്രവണൻ ദേവനാണ്.

തസ്യൈവ ദക്ഷിണേ പാര്ശ്വേ ഹിമവത്യചലോത്തമേ। നികുഞ്ജനിര്ഝരഗുഹാനൈകസാനുദരീതടേ ।। ൪൧.

അതിന്റെ തെക്കുഭാഗത്ത്, ഹിമവാൻ പർവതത്തിലെ ഉന്നതമായ ഭാഗങ്ങളിൽ, കാടുകളും വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും ഗുഹകളും അനേകം കുന്തുകളും നിറഞ്ഞ ചുരങ്ങളിലാണു.

അര്ണവാദര്ണവം യാവത് പൂര്വപശ്ചായതേഽചലേ। കിന്നരാണാം പുരശതം നിവിഷ്ടം വൈ വ്കചിത് വ്കചിത് ।। ൪൧.

സമുദ്രത്തിൽ നിന്ന് സമുദ്രം വരെ, കിഴക്കുനിന്ന് പടിഞ്ഞാറേക്കുള്ള പർവതനിരയിലായി, കിന്നരന്മാരുടെ നൂറ് നഗരങ്ങൾ ഇടയ്ക്കിടയ്ക്ക് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.

നൈകശ്രൃങ്ഗകലാപസ്യ ശൈലരാജസ്യ കുക്ഷിഷു। നരനാരീപ്രമുദിതം ഹൃഷ്ടപുഷ്ടജനാകുലമ് ।। ൪൧.

അനേകം കുന്തങ്ങളുള്ള പർവതരാജാവിന്റെ ഗുഹകളിൽ, സന്തോഷത്തോടെയും സമൃദ്ധിയോടെയും നിറഞ്ഞ പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും വസിക്കുന്നു.

ദ്രുമസുഗ്രീവസൈന്യാദ്യാ ഭഗദത്തപുരഃസരാഃ । യത്ര രാജശതം തേഷാം ദീപ്താനാം ബലശാലിനാമ് ।। ൪൧.

അവിടെ, ദ്രുമൻ, സുഗ്രീവൻ, ഭഗദത്തൻ എന്നിവരെ മുന്നിൽ നിർത്തി, നൂറ് പ്രകാശമുള്ള ശക്തിയുള്ള രാജാക്കന്മാർ അവരുടെ സൈന്യങ്ങളെ നയിക്കുന്നു.

വിവാഹോ യത്ര രുദ്രസ്യ മഹാദേവ്യോമയാ സഹ। തപസ്തപ്തവതീ ചൈവ യത്ര ദേവീ വരാങ്ഗനാ ।। ൪൧.

അവിടെ തന്നെയാണ് രുദ്രനും മഹാദേവിയായ ഉമയും തമ്മിലുള്ള വിവാഹം നടന്നത്; അതുപോലെ തന്നെ, ദേവിയായ ഉമ അവിടെ തപസ്സും ചെയ്തു.

കിരാതരൂപിണാ ചൈവ യത്ര രുദ്രേണ ക്രീഡിതമ്। യത്ര ചൈവ കൃതം താഭ്യാം ജമ്ബൂദ്വീപാവലോകനമ് ।। ൪൧.

അവിടെ രുദ്രൻ കിരാതന്റെ രൂപത്തിൽ ക്രീഡിച്ചു; അവിടെയും, ഇരുവരും ചേർന്ന് ജംബൂദ്വീപിന്റെ വിശാലത കാണുകയും ചെയ്തു.

യത്ര താഃ സമ്മുദാ യുക്താ നാനാഭൂതഗണൈര്യുതാഃ। ചിത്രപുഷ്പഫലോപേതാ രുദ്രസ്യാക്രീഡഭൂമയഃ ।। ൪൧.

അവിടെ, സന്തോഷത്തോടെ, വിവിധ ജീവികളോടൊപ്പം, മനോഹരമായ പുഷ്പങ്ങളും പഴങ്ങളും നിറഞ്ഞ രുദ്രന്റെ ക്രീഡാഭൂമികൾ ഉണ്ട്.

ഹൃഷ്ടാ ഗിരിദരീവാസാഃ കൃശോദര്യ്യോ മനോരമാഃ। കുന്ദര്യോ യത്ര കിന്നര്യ്യോ രമന്തേ സ്മ സുലോചനാഃ ।। ൪൧.

അവിടെ, മനോഹരമായ കണ്ണുകളും സുന്ദരമായ ശരീരവും ഉള്ള കിന്നരികൾ, മലനിരകളിൽ സന്തോഷത്തോടെ വസിച്ച് പരസ്പരം ആനന്ദിക്കുന്നു.

വിശാലാക്ഷാസ്തഥാ യക്ഷാ അന്യാശ്ചാപ്സരസാങ്ഗണാഃ। ഗന്ധര്വാശ്ചാങ്ഗശാലിന്യോ യത്ര തത്ര മുദാ യുതാഃ ।। ൪൧.

അവിടെ, വിശാലമായ കണ്ണുകളുള്ള യക്ഷന്മാർ, മറ്റു അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടുകാരികൾ, സൗന്ദര്യമുള്ള ഗന്ധർവികൾ എന്നിവരും സന്തോഷത്തോടെ കൂടെ വസിക്കുന്നു.

തത്രൈവോമാവനം നാമ സര്വലോകേഷു വിശ്രുതമ്। അര്ധനാരീനരം രുപം ധൃതവാന് യത്ര ശംകരഃ ।। ൪൧.

അവിടെ തന്നെയാണ് ഉമയുടെ വനമെന്നു അറിയപ്പെടുന്ന, എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായ സ്ഥലം, ശങ്കരൻ അർദ്ധനാരീശ്വര രൂപം ധരിച്ചിടം.

തഥാ ശരവണം നാമ യത്ര ജാതഃ ഷഡാനനഃ । യത്ര ചൈവ കൃതോത്സാഹഃ ക്രൌഞ്ചശൈലവനം പ്രതി ।। ൪൧.

അതു പോലെ തന്നെ, ശരവണം എന്ന സ്ഥലവും അവിടെയുണ്ട്; അവിടെ ആറുമുഖനായവൻ ജനിച്ചു, അവിടെ നിന്നാണ് അവൻ ആവേശത്തോടെ ക്രൗഞ്ചപർവതവനത്തിലേക്ക് പോയത്.

ധ്വജാപതാകിനഞ്ചൈവ കിങ്കിണീജാലമാലിനമ്। യത്ര സിംഹരഥം യുക്തം കാര്തികേയസ്യ ധീമതഃ ।। ൪൧.

അവിടെയാണു ധീരനായ കാർത്തികേയന്റെ സിംഹവാഹനത്തിൻമേൽ പതാകകളും കൊടികളും കിന്കിണി മണികളുടെ ഹാരങ്ങളും അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നത്.

ചിത്രപുഷ്പനികുഞ്ജസ്യ ക്രൌഞ്ചസ്യ ച ഗിരേസ്തടേ। ദേവാരിസ്കന്ദനഃ സ്കന്ദോ യത്ര ശക്തിം വിമുക്തവാന് ।। ൪൧.

വിഭവങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞ പുഷ്പവനത്തിൽ, ക്രൗഞ്ചപർവതത്തിന്റെ ചരിവിൽ, ദേവശത്രുക്കളെ ജയിച്ച സ്കന്ദൻ അവിടെയാണു തന്റെ ശക്തിയെ അഴിച്ചുവിട്ടത്.

യത്രാഭിഷിക്തശ്ച ഗുഹഃ സേന്ദ്രോപേന്ദ്രൈഃ സുരോത്തമൈഃ। സേനാപത്യേ ച ദൈത്യാരിര്ദ്വാദശാര്കപ്രതാപവാന് ।। ൪൧.

അവിടെയാണു ഗുഹനും ഇന്ദ്രനും ഉപേന്ദ്രനും മറ്റു ദേവന്മാരും ചേർന്ന്, ദാനവശത്രുവായ, പന്ത്രണ്ട് സൂര്യന്മാരെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ളവനായി സേനാനായകനായി അഭിഷേകം ചെയ്യപ്പെട്ടത്.

ഭൂതസങ്ഘാവകീര്ണാനി ഏതാന്യന്യാനി ച ദ്വിജാഃ। തത്ര തത്ര കുമാരസ്യ സ്ഥാനാന്യായതനാനി ച ।। ൪൧.

ദ്വിജന്മാരേ, അവിടെയും മറ്റു സ്ഥലങ്ങളിലും കുമാരന്റെ സാന്നിധ്യവും ക്ഷേത്രങ്ങളും, ഭൂതഗണങ്ങളാൽ നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

തഥാ പാണ്ഡുശിലാ നാമ ഹ്യാക്രീഡാ ക്രൌഞ്ചഘാതിനഃ। നാനാഭൂതഗണാകീര്ണേ പൃഷ്ഠേ ഹിമവതഃ ശുഭേ ।। ൪൧.

അതുപോലെ, പാണ്ഡുശില എന്ന പേരിലുള്ള സ്ഥലം, ക്രൗഞ്ചനെ സംഹരിച്ചവന്റെ കളിസ്ഥലമായും, വിവിധ ഭൂതഗണങ്ങൾ നിറഞ്ഞ, ഹിമവാന്റെ മനോഹരമായ ചരിവിലുമാണ്.

തസ്യ പൂര്വേ തടേ രമ്യേ സിദ്ധാവാസമുദാഹൃതമ്। കലാപഗ്രാമമിത്യേവം നാമ്നാ ഖ്യാതം മനീഷിഭിഃ ।। ൪൧.

അതിന്റെയെല്ലാം കിഴക്കേ ഭാഗത്തെ മനോഹരമായ ചരിവിൽ, സിദ്ധന്മാരുടെ വാസസ്ഥലം, കലാപഗ്രാമം എന്ന പേരിൽ ജ്ഞാനികൾ അറിയുന്ന ഗ്രാമം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

മൃകണ്ഡസ്യ വസിഷ്ഠസ്യ ഭരതസ്യ നലസ്യ ച। വിശ്വാമിത്രസ്യ വിപ്രര്ഷേസ്തഥൈവോദ്ദാലകസ്യ ച ।। ൪൧.

അവിടെ മൃകണ്ഠൻ, വസിഷ്ഠൻ, ഭരതൻ, നളൻ, മഹർഷിയായ വിശ്വാമിത്രൻ, ഉദ്ദാലകൻ എന്നിവരുടെ ആശ്രമങ്ങൾ ഉണ്ട്.

അന്യേഷാഞ്ചോഗ്രതപസാമൃഷീണാം ഭാവിതാത്മനാമ്। ഹിമവത്യാശ്രമാണാഞ്ച സഹസ്രാണി ശതാനി ച ।। ൪൧.

മറ്റു കടുത്ത തപസ്സ് ചെയ്ത, മനസ്സു ശുദ്ധിയുള്ള മഹർഷിമാരുടെയും, ഹിമവാനിൽ നൂറുകണക്കിന് ആയിരക്കണക്കിന് ആശ്രമങ്ങൾ ഉണ്ട്.