വായുപുരാണമ്

തസ്യ പര്വതരാജസ്യ പൂര്വേ പാര്ശ്വേ മഹോചിതമ്। കുമുഞ്ചം ശൈലരാജാനം നൈകനിര്ഝരകന്ദരമ് ।। ൩൯.

ആ മലരാജാവിന്റെ കിഴക്കേ വശത്ത്, മഹത്തായ, അനേകം കുന്തലുകളും വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളും ഉള്ള കുമുഞ്ച എന്ന മറ്റൊരു മലരാജാവും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

തസ്യ ധാതുവിചിത്രേഷു കൂടേഷു ബഹുവിസ്തരാഃ। അഷ്ടൌ പുര്യോ ഹ്യുദീര്ണാശ്ച ദാനവാനാം മഹാത്മനാമ് ।। ൩൯.

അവിടത്തെ ധാതുക്കളാൽ മനോഹരമായ, വിശാലമായ കുന്തലുകളിൽ മഹാത്മാക്കളായ ദാനവന്മാരുടെ എട്ട് വലിയ നഗരങ്ങൾ നിലകൊള്ളുന്നു.

വജ്രകേ പര്വതേ ചാപി അനേകശിഖരോദരൈഃ। ഉദീര്ണാ രാക്ഷസാവാസാ നരനാരീസമാകുലാഃ ।। ൩൯.

വജ്രക എന്ന മലയിൽ, അനേകം കുന്തലുകളും താഴ്വരകളും ഉള്ളതിൽ, പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും നിറഞ്ഞ, വളരെയധികം രാക്ഷസവാസങ്ങൾ ഉണ്ട്.

നീലകാ നാമ തേ ഘോരാ രാക്ഷസാഃ കാമരൂപിണഃ। തത്ര തേഽഭിരതാ നിത്യം മഹാബലപരാക്രമാഃ ।। ൩൯.

അവിടെ നീലക എന്ന പേരിലുള്ള ഭയാനകവും ഇച്ഛാനുസൃതമായി രൂപം മാറാൻ കഴിയുന്നവരുമായ രാക്ഷസന്മാർ എപ്പോഴും സന്തോഷത്തോടെ, മഹാശക്തിയോടെ താമസിക്കുന്നു.

മഹാനീലേഽപി ശൈലേന്ദ്രേ പുരാണി ദശ പഞ്ച ച। ഹയാനനാനാം വിഖ്യാതാഃ കിന്നരാണാം മഹാത്മനാമ് ।। ൩൯.

മഹാനീല എന്ന വലിയ മലയിൽ, കുതിരമുഖമുള്ള മഹാത്മാക്കളായ കിന്നരന്മാരുടെ പതിനഞ്ച് പുരാതന നഗരങ്ങൾ പ്രശസ്തമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

ദേവസേനോ മഹാബാഹുര്ബലമിന്ദ്രാദയസ്തഥാ। തത്ര കിന്നരരാജാനോ ദശപഞ്ച ച ഗര്വിതാഃ ।। ൩൯.

ദേവസേനൻ, മഹാബാഹു, ഇന്ദ്രൻ എന്നിവരും, കൂടാതെ പതിനഞ്ച് ഗർവമുള്ള കിന്നരരാജാക്കന്മാരും അവിടെ ഉണ്ട്.

സുവര്ണപാര്ശ്വാഃ പ്രായേണ നാനാപര്ണസമാകുലൈഃ। ബിലപ്രവേശൈര്നഗരൈഃ ശൈലേന്ദ്രഃ സോഽഭ്യലംകൃതഃ ।। ൩൯.

ആ മലരാജാവ് പൊതുവെ പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള വശങ്ങളാൽ, പലതരം ഇലകളുള്ള വൃക്ഷങ്ങളാൽ, ഗുഹപ്രവേശങ്ങളുള്ള നഗരങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

അതിദാരുണാ ദൃഷ്ടിവിഷാ ഹ്യഗ്നികോപാ ദുരാസദാഃ। മഹോരഗശതാസ്തത്ര സുവര്ണവശവര്തിനഃ ।। ൩൯.

അവിടെ അഗ്നിപോലുള്ള കോപവും ദൃഷ്ടിമാത്രത്തിൽ വിഷംപകരുന്ന ഭയാനകതയും ഉള്ള, പൊന്നിന്റെ വശം അനുസരിക്കുന്ന നൂറുകണക്കിന് മഹാസർപ്പങ്ങൾ ഉണ്ട്.

സുനാഗേഽപി മഹാശൈലേ ദൈത്യാവാസാ- സഹസ്രശഃ। ഹര്മ്യപ്രാസാദ കലിലാഃ പ്രാംശുപ്രാകാരതോരണാഃ ।। ൩൯.

സുനാഗ എന്ന മഹാമലയിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ദൈത്യവാസങ്ങൾ, മഹത്തായ കൊട്ടാരങ്ങളും പ്രാസാദങ്ങളും, ഉയർന്ന മതിലുകളും ഗോപുരങ്ങളും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

വേണുമന്തേ മഹാശൈലേ വിദ്യാധരപുരത്രയമ്। ത്രിംശദദ്യോജനവിസ്തീര്ണം പഞ്ചാശദ്യോജനായതമ് ।। ൩൯.

വേണുമന്തേ എന്ന മഹാമലയിൽ വിദ്യാധരന്മാരുടെ മൂന്നു നഗരങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവയുടെ വീതി മുപ്പത് യോജനവും നീളം അമ്പത് യോജനവുമാണ്.

ഉലൂകോ രോമശശ്ചൈവ മഹാനേത്രശ്ച വീര്യവാന്। വിദ്യാധരവരാസ്തത്ര ശക്രതുല്യപരാക്രമാഃ ।। ൩൯.

ഉലൂക, രോമശ, മഹാനേത്രൻ എന്ന ശക്തശാലികൾ—ഇവരാണ് അവിടെ താമസിക്കുന്ന വിദ്യാധരശ്രേഷ്ഠന്മാർ; ഇവർക്ക് ഇന്ദ്രനോടു തുല്യമായ വീര്യവും ഉണ്ട്.

വൈകങ്കേ ശൈലശിഖരേ ഹ്യന്തഃകന്ദരനിര്ഝരേ। മഹോച്ചശ്രൃങ്ഗേ രുചിരേ രത്നധാതുവിചിത്രിതേ ।। ൩൯.

വൈകങ്ക പർവതത്തിന്റെ ഉച്ചിയിൽ, അതിന്റെ ആന്തരിക ഗുഹകളിലും വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങളിലും, ഉയർന്ന മനോഹരമായ കൊടുമുടിയിൽ, വിലയേറിയ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.

തത്രാസ്തേ ഗാരുഡിര്നിത്യം ഉരഗാരിര്ദുരാസദഃ। മഹാവായുജവശ്ചണ്ഡഃ സുഗ്രീവോ നാമ വീര്യവാന് ।। ൩൯.

അവിടെ സർപ്പശത്രുവായ ശക്തനായ ഗാരുഡൻ, മഹാവായുവിനെപ്പോലെ ഭയങ്കരനും, സുഖ്രീവനെന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തനും, എപ്പോഴും വസിക്കുന്നു.

മഹാപ്രമാണൈ ര്വിക്രാന്തൈര്മഹാബലപരാക്രമൈഃ। സശൈലോ ഹ്യാവൃതഃ സര്വഃ പക്ഷിഭിഃ പന്നഗാരിഭിഃ ।। ൩൯.

ആ പർവതവും അതിന്റെ കൊടുമുടികളും, അത്യന്തം വലുപ്പവും ശക്തിയും ഉള്ള, സർപ്പശത്രുക്കളായ പക്ഷികൾകൊണ്ടു മുഴുവനും ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

കരഞ്ജേഽഭിരതോ നിത്യം സാക്ഷാദ്ഭൂതപതിഃ പ്രഭുഃ। വൃഷഭാങ്കോ മഹാദേവഃ ശങ്കരോ യോഗിനാം പ്രഭുഃ ।। ൩൯.

കരഞ്ഞ പർവതത്തിൽ, എല്ലായ്പ്പോഴും ആനന്ദത്തോടെ, യോഗികളുടെ നാഥനായ, കാളയടയാളമുള്ള മഹാദേവൻ ശങ്കരൻ വസിക്കുന്നു.

നാനാവേഷധരൈര്ഭൂതൈഃ പ്രമഥൈശ്ച ദുരാസദൈഃ। കരഞ്ജേ സാനവഃ സര്വേ ഹ്യവകീര്ണാഃ സമന്തതഃ ।। ൩൯.

കരഞ്ഞയുടെ എല്ലാ മലശിഖരങ്ങളും, വിവിധ രൂപങ്ങളിലുള്ള ഭയങ്കരമായ പ്രമഥന്മാരും മറ്റു ഭീതിജനകമായ ഭൂതങ്ങളുംകൊണ്ടു എല്ലാ ദിശകളിലും നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

വസുധാരേ വസുമതാം വസൂനാമമിതൌജസാമ്। അഷ്ടാവായതനാന്യാഹുഃ പൂജിതാനി മഹാത്മനാമ് ।। ൩൯.

വസുധാരയിൽ, അതിശക്തിയുള്ള വസുക്കളുടെ മഹാഭൂമിയിൽ, മഹാത്മാക്കളാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്ന എട്ട് ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉണ്ടെന്ന് പറയുന്നു.

രത്നധാതൌ ഗിരിവരേ ഋഷീണാഞ്ച മഹാത്മനാമ്। സപ്താശ്രമാണി പുണ്യാനി സിദ്ധാവാസയുതാനി ച ।। ൩൯.

രത്നധാതുക്കളാൽ സമൃദ്ധമായ ഉത്തമഗിരിയിൽ, മഹാത്മാക്കളായ ഋഷിമാരുടെ ഏഴ് പുണ്യാശ്രമങ്ങളും, സിദ്ധന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങളും ഉണ്ട്.

മഹാപ്രജാപതേഃ സ്ഥാനം ഹേമശ്രൃങ്ഗോ നഗോത്തമേ। ചതുര്വക്ത്രസ്യ ദേവസ്യ സര്വഭൂതനമസ്കൃതമ് ।। ൩൦.

ഹേമശൃംഗം എന്ന ഉത്തമപർവതത്തിൽ, മഹാപ്രജാപതിയായ, നാലുമുഖമുള്ള ദേവന്റെ സന്നിധി, എല്ലാ ജീവികളും നമസ്കരിക്കുന്നതായാണ് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്.

ഗജശൈലേ ഭഗവതോ നാനാഭൂതഗണാവൃതാഃ । രുദ്രാഃ പ്രമുദിതാ നിത്യം സര്വഭൂതനമസ്കൃതാഃ ।। ൩൯.

ഗജശൈലയിൽ, വിവിധ ജീവികളുടെ കൂട്ടങ്ങളാൽ ചുറ്റപ്പെട്ട്, രുദ്രന്മാർ എപ്പോഴും ആനന്ദത്തോടെ, എല്ലാ ജീവികളും ആരാധിക്കുന്നവരായി വസിക്കുന്നു.

സുമേധേ ധാതുചിത്രാഢ്യേ ശൈലേന്ദ്രേ മേഘസന്നിഭേ। നൈകോദരദരീവപ്രനികുഞ്ജൈശ്ചോപശോഭിതേ ।। ൩൯.

സുമേധ എന്ന മലനാഥൻ, ധാതുക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, മേഘസമാനമായ ഭംഗിയുള്ളതും, അനേകം ഗുഹകളും കാട്ടുപ്രദേശങ്ങളും കൊണ്ട് മനോഹരവുമാണ്.

ആദിത്യാനാം വസൂനാഞ്ച രുദ്രാണാഞ്ചാമിതൌജസാമ്। തത്രായതനവിന്യാസാ രമ്യാശ്ചൈവാശ്വിനോരപി ।। ൩൯.

അവിടെ അതിശക്തിയുള്ള ആദിത്യന്മാരുടെയും വസുക്കളുടെയും രുദ്രന്മാരുടെയും, അശ്വിനീദേവന്മാരുടെയും മനോഹരമായ ക്ഷേത്രങ്ങൾ ഉണ്ട്.

സ്ഥാനാനി സിദ്ധൈര്ദേവാനാം സ്ഥാപിതാനി നഗോത്തമേ। തത്ര പൂജാപരാ നിത്യം യക്ഷ ഗന്ധര്വകിന്നരാഃ ।। ൩൯.

ആ ഉത്തമപർവതത്തിൽ, സിദ്ധന്മാർ ദേവന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ സ്ഥാപിച്ചിട്ടുണ്ട്; അവിടെ യക്ഷന്മാരും ഗാന്ധർവന്മാരും കിന്നരന്മാരും എപ്പോഴും ആരാധനയിൽ ഏർപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

ഗന്ധര്വനഗരീ സ്ഫീതാ ഹേമകക്ഷേ നഗോത്തമേ। അശീത്യാമരപുര്യ്യാഭാ മഹാപ്രാകാരതോരണാ ।। ൩൯.

ആ ഉത്തമപർവതത്തിൽ, എൺപത് ദേവനഗരികളെപ്പോലെ ഭംഗിയുള്ള, വലിയ മതിലുകളും ഗോപുരങ്ങളും ഉള്ള, ഹേമകക്ഷ എന്ന ഗാന്ധർവനഗരി സമൃദ്ധമായി നിലകൊള്ളുന്നു.

സിദ്ധാ ഹ്യപത്തനാ നാമ ഗന്ധര്വാ യുദ്ധ ശാലിനഃ। യേഷാമധിപതിര്ദേവോ രാജരാജഃ കപിഞ്ജലഃ ।। ൩൯.

അവിടെ അപട്ടന എന്ന പേരിലുള്ള സിദ്ധന്മാരും, യുദ്ധത്തിൽ പ്രാവീണ്യമുള്ള ഗാന്ധർവന്മാരും വസിക്കുന്നു; അവർക്കു രാജാധിരാജനായ കപിഞ്ചലൻ ദൈവമായാണ് ഭരണാധികാരി.

അനലേ രാക്ഷസാവാസാഃ പഞ്ചകൂടേഽപി ദാനവാഃ। ഊര്ജിതാ ദേവരിപവോ മഹാബലപരാക്രമാഃ ।। ൩൯.

അനല പർവതത്തിൽ രാക്ഷസന്മാരും, പഞ്ചകൂറ്റയിൽ ദാനവന്മാരും വസിക്കുന്നു; അവർ ദേവന്മാരുടെ ശക്തിയും വീര്യവും ഉള്ള ശത്രുക്കളാണ്.

ശതശ്രൃങ്ഗേ പുരശതം യക്ഷാണാമമിതൌജസാമ്। താമ്രാഭേ കാദ്രവേയസ്യ തക്ഷകസ്യ പുരോത്തമമ് ।। ൩൯.

ശതശൃംഗ പർവതത്തിൽ, അതിശക്തിയുള്ള യക്ഷന്മാരുടെ നൂറ് നഗരങ്ങളും, കട്രുവയുടെ പുത്രനായ തക്ഷകന്റെ താമ്രവർണ്ണമുള്ള ഉത്തമനഗരവും ഉണ്ട്.

വിശാഖേ പര്വതശ്രേഷ്ഠേ നൈകവപ്രദരീശുഭേ। ഗുഹാനിരതവാസസ്യ ഗുഹസ്യായതനം മഹത് ।। ൩൯.

വിശാഖ എന്ന ഉത്തമപർവതത്തിൽ, അനേകം ഗുഹകളും കാട്ടുപ്രദേശങ്ങളും കൊണ്ട് മനോഹരമായ സ്ഥലത്ത്, ഗുഹയിൽ ആനന്ദം കണ്ടെത്തുന്ന ഗുഹയുടെ വലിയ വാസസ്ഥലം ഉണ്ട്.

ശ്വേതോദരേ മഹാശൈലേ മഹാഭവനമണ്ഡിതേ। പുരം ഗരുഢപുത്രസ്യ സുനാഭസ്യ മഹാത്മനഃ ।। ൩൯.

ശ്വേതോദര എന്ന മഹാശൈലത്തിൽ, മഹാഭവനങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട സ്ഥലത്ത്, ഗരുഡന്റെ പുത്രനായ മഹാത്മാവായ സുനാഭന്റെ നഗരം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.