വായുപുരാണമ്

മഹാഭവനമാലാഭിര്മഹാപ്രാംശുഭിരുത്തമൈഃ। വിദ്യാധരപുരം തത്ര ശോഭതേ ഭ്രാജയച്ഛുഭമ് ।। ൩൮.

അവിടെ, മഹത്തായ ഉയരമുള്ള ഭവനങ്ങളുടെ നിരകളാൽ ഭാസുരമായ, ശോഭയും മംഗളപ്രഭയും നിറഞ്ഞ വിദ്യാധരരുടെ നഗരം പ്രകാശിക്കുന്നു.

വിദ്യാധരപതിസ്തത്ര പുലോമാ തത്ര വിശ്രുതഃ। ചിത്രവേഷധരഃ സ്രഗ്വീ മാഹേന്ദ്രസദൃശദ്യുതിഃ ।। ൩൮.

അവിടെയാണ് പ്രശസ്തനായ വിദ്യാധരാധിപതി പുലോമാ വാസം ചെയ്യുന്നത്; അദ്ദേഹം വിവിധ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച്, പുഷ്പമാലകൾ അണിഞ്ഞ്, മഹേന്ദ്രനോടു സമമായ പ്രകാശം ഉള്ളവനാണ്.

ദീപ്താനാം ചിത്രവേഷാണാം സൂര്യപ്രതിമതേജസാമ്। വിദ്യാധരസഹസ്രാണാമനേകേഷാം സ രാജരാട് ।। ൩൮.

സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള തേജസ്സും, മനോഹരമായ വേഷങ്ങളും ഉള്ള ആയിരക്കണക്കിന് വിദ്യാധരന്മാരുടെ ഇടയിൽ, അദ്ദേഹം രാജാധിരാജനാണ്.

വിശാഖസ്യാചലേന്ദ്രസ്യ പതങ്ഗസ്യാന്തരേണ ച। സരസസ്താമ്രവര്ണസ്യ പൂര്വേ തീരേ പരിശ്രുതമ് ।। ൩൮.

വിശാഖൻ എന്ന പർവതാധിപതിയുടെയും പടങ്കയുടെയും ഇടയിൽ, താമ്രവർണ്ണമായ തടാകത്തിന്റെ കിഴക്കേ കരയിൽ, പ്രശസ്തമായ ഒരു പ്രദേശം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

പഞ്ചേഷുക്ഷേപണൈര്വിദ്ധം സുശാഖം വര്ണശോഭിതമ് । സര്വ കാലഫലം തത്ര സ്ഫീതം ചാമ്രവണം മഹത് ।। ൩൮.

അവിടെ, എല്ലാ കാലത്തും ഫലം കായ്ക്കുന്ന, മനോഹരമായ ശാഖകളുള്ള, അഞ്ചു ബാണങ്ങൾ കൊണ്ടു തൊടപ്പെട്ട, വലിയ സമൃദ്ധമായ ഒരു മാവുനിലം ഉണ്ട്.

ഫലൈഃ കനകസങ്കാശൈര്മഹാസ്വാദൈഃ സുഗന്ധിഭിഃ। മഹാകുമ്ഭപ്രമാണൈശ്ചാതനുശാഖൈഃ സമന്തതഃ ।। ൩൮.

അവിടത്തെ ഫലങ്ങൾ പൊന്നിനോടു സമാനമായ നിറത്തിൽ, അത്യന്തം രുചികരവും സുഗന്ധവുമാണ്, വലിയ കുംഭംപോലെയുള്ള വലിപ്പവും, ശാഖകൾ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഗന്ധര്വകിന്നരാ യക്ഷാ നാഗാ വിദ്യാധരാസ്തഥാ। പിബന്ത്യാമ്രരസം തത്ര സുസ്വാദും ഹ്യമൃതോപമമ് ।। ൩൮.

അവിടെയുള്ള ഗന്ധർവന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, നാഗന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ എന്നിവരെല്ലാം, അമൃതത്തോടു തുല്യമായ അത്യന്തം രുചികരമായ ആംരസം കുടിക്കുന്നു.

തത്രാമ്രരസപീതാനാം മുദിതാനാം മഹാത്മനാമ്। ശ്രൂയന്തേ ഹൃഷ്ട പുഷ്ടാനാം നാദാസ്തസ്മിന് മഹാവനേ ।। ൩൮.

ആ മഹാവനത്തിൽ, ആംരസം കുടിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ തൃപ്തരായ മഹാത്മാക്കളായവരുടെ ആനന്ദഭരിതമായ ശബ്ദങ്ങൾ മുഴങ്ങുന്നു.

സുമൂലസ്യാചലേന്ദ്രസ്യ വസുധാരസ്യ ചാന്തരേ। സമാ സുരഭിപൂര്ണാഢ്യാ വിഹങ്ഗൈരുപശോഭിതാ ।। ൩൮.

പർവതാധിപതിയുടെ അടിത്തറയുടെയും വസുധാരയുടെയും ഇടയിൽ, സുഗന്ധം നിറഞ്ഞ, പക്ഷികൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഒരു ദേശം ഉണ്ട്.

ത്രിംശദ്യോജനവിസ്തീര്ണാ പഞ്ചാശദ്യോജനായതാ। തത്ര ബില്വസ്ഥലീ വിപ്രാഃ ശുദ്ധാ നിമ്നഫലദ്രുമാഃ ।। ൩൮.

അവിടെ, മൂവാറ്റിരിയോജന വീതിയിലും അമ്പത് യോജന നീളത്തിലും വിശുദ്ധവും താഴ്ന്നതും ഫലമുള്ള ബില്വവൃക്ഷങ്ങൾ നിറഞ്ഞ ഒരു ബില്വവനം ഉണ്ട്, മഹർഷികളേ.

സുസ്വാദൈര്വിദ്രുമനിഭൈഃ ഫലൈര്ബില്വൈര്മഹോപമൈഃ। ശീര്യമാണൈര്വിശീര്ണൈശ്ച പ്രക്ലിന്നതലമൃത്തികാഃ ।। ൩൮.

അവിടത്തെ വലിയ, പവിത്രമായ, പച്ചപ്പും രുചിയും നിറഞ്ഞ, പവഴിനിറമുള്ള ബില്വഫലങ്ങൾ വീണു ചിതറുന്നതിനാൽ, മണ്ണ് എല്ലായിടത്തും ഈർപ്പം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

താം സ്ഥലീമുപജീവന്തി യക്ഷഗന്ധര്വകിന്നരാഃ। സിദ്ധാ നാഗാശ്ച ബഹുശോ നിത്യം ബില്വഫലാശിനഃ ।। ൩൮.

അവിടെയുള്ള പ്രദേശത്ത് യക്ഷന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, സിദ്ധന്മാർ, നാഗന്മാർ ഇവർ എല്ലാം ധാരാളം ബില്വഫലങ്ങൾ കഴിച്ച് ജീവിക്കുന്നു.

അന്തരേ വസുധാരസ്യ രത്നധാരസ്യ ചാന്തരേ। ത്രിംശദ്യോജനവിസ്തീര്ണമായതം ശതയോജനമ് ।। ൩൮.

ഭൂധാരയുടെയും രത്നധാരയുടെയും ഇടയിൽ മൂവത് യോജന വീതിയും നൂറ് യോജന നീളവും ഉള്ള ഒരു പ്രദേശം വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

സുഗന്ധം കിംശുകവനം നിത്യം പുഷ്പിതപാദപമ്। പുഷ്പലക്ഷ്മ്യാവൃതം ഭാതി പ്രദീപ്തമിവ സര്വതഃ ।। ൩൮.

അവിടെ എന്നും പൂക്കളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട, സുഗന്ധം നിറഞ്ഞ കിംശുകവനം എല്ലാ ദിശയിലും പ്രകാശിച്ച് കത്തുന്നു.

യസ്യ ഗന്ധേന ദിവ്യേന വാസ്യതേ പരിമണ്ഡലമ്। സമഗ്രം യോജനശതം കാനനാനി സമന്തതഃ ।। ൩൮.

അവ വൃക്ഷങ്ങളുടെ ദിവ്യസുഗന്ധം കൊണ്ട് ചുറ്റും നൂറ് യോജന വനം മുഴുവൻ സുഗന്ധം നിറയുന്നു.

തത് സിദ്ധചാരണഗണൈരപ്സരോഭിശ്ച സേവിതമ് । രമ്യം തത് കിംശുക വനം ജലാശയവിഭൂഷിതമ് ।। ൩൮.

ആ മനോഹരമായ കിംശുകവനം തടാകങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, സിദ്ധരും ചാരണരും അപ്സരസുകളും അവിടെ സദാ സഞ്ചരിക്കുന്നതുമാണ്.

തത്രാദിത്യസ്യ ദേവസ്യ ദീപ്തമായതനം മഹത് । മാസേ മാസേഽനതരതി തത്ര സൂര്യഃ പ്രജാപതിഃ ।। ൩൮.

അവിടെയാണ് ദേവനായ സൂര്യന്റെ മഹത്തായ പ്രകാശമുള്ള ആലയം. ഓരോ മാസവും സൃഷ്ടികർത്താവായ സൂര്യൻ അവിടെയിലൂടെ സഞ്ചരിക്കുന്നു.

തത്ര കാലസ്യ കര്ത്താരം സഹസ്രാംശും സുരോത്തമമ്। സിദ്ധസങ്ഘാ നമസ്യന്തി സര്വലോകനമസ്കൃതമ് ।। ൩൮.

അവിടെ ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ള, കാലത്തിന്റെ സ്രഷ്ടാവായ, ലോകങ്ങൾ എല്ലാം വണങ്ങുന്ന പരമദേവനായ സൂര്യനെ സിദ്ധരുടെ സംഘം ഭക്തിപൂർവ്വം നമസ്കരിക്കുന്നു.

പഞ്ചകൂടസ്യ ശൈലസ്യ കൈലാസസ്യാന്തരേണ തു। ഷട്‌ത്രിംശദ്യോജനായാമം വിസ്തീര്ണം ശതയോജനമ് ।। ൩൮.

അഞ്ചു കൂറ്റൻ കൊടുമുടികളുള്ള പർവതത്തിന്റെയും കൈലാസത്തിന്റെയും ഇടയിൽ മുപ്പത്താറ് യോജന നീളവും നൂറ് യോജന വീതിയുമുള്ള പ്രദേശം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

ക്ഷുദ്രസത്ത്വൈരനാധൃഷ്യം സര്വതോ ഹംസപാണ്ഡുരമ്। ദുഷ്പാരം സര്വസത്വാനാം ദുര്ഗമം ലോമഹര്ഷണമ് ।। ൩൮.

ചെറിയ ജീവികൾക്ക് സമീപിക്കാനാവാത്ത, എല്ലാടും ഹംസപോലെ വെളുത്ത, സകല ജീവികൾക്കും കടക്കാനാവാത്ത, അതികഠിനവും ഭയാനകവുമായ പ്രദേശമാണത്.

ഇത്യേതാ ഹ്യന്തരദ്രോണ്യോ ദക്ഷിണേ പരികീര്തിതാഃ। യഥാനുപൂര്വമഖിലാഃ സിദ്ധസങ്ഘനിഷേവിതാഃ ।। ൩൮.

ഇങ്ങനെ ദക്ഷിണഭാഗത്തുള്ള എല്ലാ ആന്തരിക താഴ്വരകളും ക്രമമായി വിവരണം ചെയ്തു. ഇവയെല്ലാം സിദ്ധരുടെ സംഘം സദാ സന്ദർശിക്കുന്നു.

പശ്വിമായാം ദിശിതഥാ യേഽന്തരദ്രോണിവിസ്തരാഃ। താന് വര്ണ്യമാനാംസ്തത്വേന ശ്രൃണുതേമാന് ദ്വിജോത്തമാഃ ।। ൩൮.

ഇപ്പോൾ പടിഞ്ഞാറ് ഭാഗത്തുള്ള ആന്തരിക താഴ്വരകളും അവയുടെ വ്യാപ്തിയും ഞാൻ സത്യസന്ധമായി വിവരിക്കുന്നു, ശ്രേഷ്ഠനായ ദ്വിജന്മാരേ, നിങ്ങൾ കേൾക്കൂ.

അന്തരാലേ ഗിരൌ തസ്മിന് സുവക്ഷഃ ശിഖിശൈലയോഃ। സമന്താദ്യോജനശതമേകഭൂമം ശിലാതലമ് ।। ൩൮.

സുവക്ഷപർവതത്തിന്റെയും ശിഖിശൈലത്തിന്റെയും ഇടയിൽ, ചുറ്റും നൂറ് യോജന വ്യാപിച്ച ഒരൊറ്റ പാറയിടം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

നിത്യതപ്തം മഹാഘോരം ദുഃസ്പര്ശം രോമഹര്ഷണമ്। അഗമ്യം സര്വസത്ത്വാനാമീശ്വരാണാം സുദാരുണമ് ।। ൩൮.

അവിടെ എന്നും ചൂടോടെ കത്തുന്ന, അത്യന്തം ഭയാനകവും സ്പർശിക്കാൻ കഴിയാത്തതും, എല്ലാ ജീവികൾക്കും കടക്കാനാവാത്തതും ദേവന്മാർക്കും ഭയപ്പെടുത്തുന്നതുമായ സ്ഥലം.

മധ്യേ തസ്യാം ശിലാസ്ഥല്യാം ത്രിംശദ്യോജനമണ്ഡലമ്। ജ്വാലാസഹസ്രകലിലം വഹ്നിസ്ഥാനം സുദാരുണമ് ।। ൩൮.

ആ പാറപ്രദേശത്തിന്റെ നടുവിൽ മൂവത് യോജനവ്യാപ്തിയുള്ള ഒരു വലയത്തിൽ ആയിരക്കണക്കിന് ജ്വാലകൾ കത്തുന്ന അത്യന്തം ഭയാനകമായ അഗ്നിയുടെ സ്ഥലം ഉണ്ട്.

അനിന്ധനസ്തത്ര സദാ ജ്വാലാമാലീ വിഭാവസുഃ। ജ്വലത്യേഷ സദാ ദേവഃ ശശ്വത്തത്ര ഹുതാശനഃ ।। ൩൮.

അവിടെ അഗ്നിദേവൻ ഇന്ധനം ഇല്ലാതെ എന്നും ജ്വാലമാലയോടെ കത്തുന്നു; അവിടെയാണ് ശാശ്വതമായ അഗ്നി എപ്പോഴും പ്രകാശിക്കുന്നത്.

അധിദേവകൃതേ യോഽസാവഗ്നേര്ഭാഗോ വിധീയതേ। സ തത്ര ജ്വലതേ നിത്യം ലോകസംവര്ത്തകോഽനലഃ ।। ൩൮.

ദേവന്മാർക്കായി നിശ്ചയിച്ച അഗ്നിയുടെ ഭാഗം അവിടെയാണ് എന്നും കത്തുന്നത്; ലോകങ്ങൾ നശിപ്പിക്കുന്ന അഗ്നിയാണ് അതു.

അന്തരേ ശൈലവരയോര്ദേവാ വാപി തയോഃ ശുഭാഃ । മാതുലുങ്ഗസ്ഥലീ തത്ര ഹ്യായാമാദ്ദശയോജനാ ।। ൩൮.

ആ രണ്ട് ഉത്തമപർവതങ്ങൾക്കിടയിലോ, അല്ലെങ്കിൽ ദേവന്മാരുടെ ഇടയിലോ, പത്തു യോജന നീളമുള്ള മാതുളങ്ങ് പ്രദേശം ഉണ്ട്.

മധുവ്യഞ്ജനസംസ്ഥാനൈഃ സുരസൈഃ കനകപ്രഭൈഃ। ഫലൈഃ പരിണതൈഃ സര്വാ ശോഭിതാ സാ മഹാസ്ഥലീ ।। ൩൮.

മധുരവും സുഗന്ധവും പൊന്നുപോലെയുള്ള നിറവും ഉള്ള പഴങ്ങൾ കൊണ്ട് ആ മഹത്തായ പ്രദേശം എല്ലായിടത്തും അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.