വായുപുരാണമ്

വേണുമന്തസ്യ ശൈലസ്യ സുമേധസ്യോത്തരേണ ച। സഹസ്രയോജനായാമം വിസ്തീര്ണം ശതയോജനമ് ।। ൩൭.

വേണുമന്തൻ എന്ന മലയുടെ വടക്കിലും ഉത്തമനായ സുമേധയുടെ വടക്കിലും, ആയിരം യോജന നീളവും നൂറ് യോജന വീതിയും ഉള്ള വലിയ പ്രദേശമുണ്ട്.

വൃക്ഷഗുല്മലതാഗുച്ഛൈഃ സര്വവീരുദ്ഭിരീരിതമ്। ദൂര്വാപ്രസ്താരമേവാഥ സര്വസത്വവിവര്ജിതമ് ।। ൩൭.

ഉയർന്ന വൃക്ഷങ്ങളും കുരുമുളകുകളും വള്ളികളും എല്ലാ തരം ചെടികളും നിറഞ്ഞതുമായ ആ പ്രദേശം, ദൂർവാ എന്ന പുല്ല് മാത്രം വളർന്നതും, എല്ലായിനം ജീവികളും ഇല്ലാത്തതുമാണ്.

തഥാ നിഷധശൈലസ്യ ദേവശൈലസ്യ ചോത്തരേ। സഹസ്രയോജനായാമാ ശതയോജനവിസ്തൃതാ ।। ൩൭.

അതുപോലെ, നിഷധശൈലവും ദേവശൈലവും എന്ന മലകളുടെ വടക്കിലും ആയിരം യോജന നീളവും നൂറ് യോജന വീതിയുമുള്ള പ്രദേശമുണ്ട്.

സവാംഹ്യേകശിലാ ഭൂമിര്വൃക്ഷവീരുദ്വിവര്ജിതാ। ആപ്ലുതാ പാദമാത്രേണ ഹ്യുദകേന സമന്തതഃ ।। ൩൭.

അവിടെ നിലം ഒറ്റക്കല്ലാണ്, വൃക്ഷങ്ങളോ ചെടികളോ ഇല്ല. ചുറ്റും ഒരു അടി ഉയരത്തിൽ വെള്ളം നിറഞ്ഞിരിക്കുന്നു.

ഇത്യേതാ ഹ്യന്തരദ്രോണ്യോ നാനാകാരാഃ പ്രകീര്ത്തിതാഃ। മേരോഃ പൂര്വേണ വിപ്രേന്ദ്രാ യഥാവദനുപൂര്വശഃ ।। ൩൭.

ഇങ്ങനെ, മേറു പർവ്വതത്തിന്റെ കിഴക്കേ ഭാഗത്തുള്ള വിവിധ ആന്തരിക താഴ്വരകൾ ക്രമമായി വിശദീകരിച്ചു.

ഇതി ശ്രീമഹാപുരാണേ വായുപ്രോക്തേ ഭുവനവിന്യാസോ നാമ സപ്തത്രിംശോഽധ്യായഃ

ഇതോടെ മഹാപുരാണത്തിൽ വായു മഹർഷി പറഞ്ഞ ഭൂവനവിന്യാസം എന്ന മുപ്പത്തേഴാം അധ്യായം സമാപിക്കുന്നു.

അതഃ പരം പ്രവക്ഷ്യാമി ദക്ഷിണാന്ദിശമാശ്രിതാഃ। യാ ദ്രോണ്യഃ സിദ്ധചരിതാഃ ശൃണു താ ഹ്യനുപൂര്വശഃ ।। ൩൮.

ഇനി ഞാൻ ദക്ഷിണ ദിക്കിലുള്ള, സിദ്ധന്മാർ വസിക്കുന്ന താഴ്വരകൾ ക്രമമായി വിവരിക്കുന്നു. കേൾക്കൂ.

ശിശിരസ്യാചലേന്ദ്രസ്യ പതങ്ഗസ്യാന്തരേണ ച। ശ്ലക്ഷ്ണഭൂമിശ്രിയാ യുക്തം ലതാലിങ്ഗിതപാദപമ് ।। ൩൮.

ശിശിരപർവ്വതവും പതംഗപർവ്വതവും തമ്മിലുള്ള സ്ഥലത്ത്, മൃദുലമായ നിലവും വള്ളികൾ ചുറ്റിപ്പിടിച്ച വൃക്ഷങ്ങളുമാണ്.

പൃഥുക്ഷേപോച്ചശിഖരൈഃ പാദപൈരുപശോഭിതമ്। ഉദുമ്ബരവനം രമ്യം പക്ഷിസങ്ഘനിഷേവിതമ് ।। ൩൮.

വ്യാപകവും ഉയർന്നതുമായ കൊമ്പുകളുള്ള വൃക്ഷങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, പക്ഷികൾ കൂട്ടമായി വസിക്കുന്ന മനോഹരമായ ഉദുംബരവനം അവിടെ കാണാം.

പക്വൈര്വിദ്രുമസങ്കാശൈ ര്മധുപൂര്ണൈര്മനോരമൈഃ। ജ്വലിതം തദ്വനം ഭാതി മഹാകുമ്ഭോപമൈഃ ഫലൈഃ ।। ൩൮.

പക്വമായ, പവഴിപ്പോലെയുള്ള ചുവപ്പും തേൻ നിറഞ്ഞതുമായ, വലിയ കുമ്പങ്ങൾ പോലെയുള്ള പഴങ്ങൾ കൊണ്ട് ആ വനം പ്രകാശിക്കുന്നു.

തത് സിദ്ധയക്ഷഗന്ധര്വാഃ കിന്നരാ ഉരഗാസ്തഥാ। വിദ്യാധരാശ്ച മുദിതാ ഉപജീവന്തി നിത്യശഃ ।। ൩൮.

അവിടെ സിദ്ധന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, നാഗന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ എന്നിവരും സന്തോഷത്തോടെ സ്ഥിരമായി വസിക്കുന്നു.

പ്രസന്നസ്വാദുസലിലാസ്തത്ര നദ്യോ ബഹൂദകാഃ। സുരസാമലതോയാസ്താഃ സരാംസി ച സമന്തതഃ ।। ൩൮.

അവിടെ സുതാര്യവും മധുരവും നിറഞ്ഞ വെള്ളമുള്ള, ധാരാളം വെള്ളം ഒഴുകുന്ന നദികളും, സുരസയും അമലയും കലർന്ന വെള്ളവും, ചുറ്റും തടാകങ്ങളും ഉണ്ട്.

തത്രാശ്രമം ഭഗവതഃ കര്ദ്ദമസ്യ പ്രജാപതേഃ। രമ്യം സുരഗണാകീര്ണം സര്വതശ്ചിത്രകാനനമ്। സമന്താദ്യോജനശതം തദ്വനം പരിമണ്ഡലമ് ।। ൩൮.

അവിടെ പ്രജാപതി കാർദ്ദമന്റെ മനോഹരമായ ആശ്രമം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. ദേവതകൾ നിറഞ്ഞതും, എല്ലാടും മനോഹരമായ കാടുകൾ ചുറ്റിയതുമായ, നൂറ് യോജന പരിധിയുള്ള വൃത്താകൃതിയിലുള്ള വനം ആകുന്നു.

താമ്രവര്ണസ്യ ശൈലസ്യ പതങ്ഗസ്യാന്തരേണ തു। ശതയോജനവിസ്തീര്ണം ദ്വിയോജനശതായതമ് ।। ൩൮.

താമ്രനിറമുള്ള പർവതത്തെയും പടങ്കയെയും ഇടയിൽ, നൂറ് യോജന വീതിയും ഇരുനൂറ് യോജന നീളവും ഉള്ള ഒരു പ്രദേശം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

തരുണാദിത്യസങ്കാശൈഃ പുണ്ഡരീകൈഃ സമന്തതഃ। സഹസ്രപത്രൈര്വികചൈര്മഹാപദ്മൈരലങ്കൃതമ് ।। ൩൮.

അവിടത്തെല്ലായിടത്തും, ഉദയസൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള പ്രകാശമുള്ള, ആയിരം ഇലകളുള്ള പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞ വലിയ താമരകളും മഹാപദ്മങ്ങളുമാണ് അലങ്കാരമായി വിരിഞ്ഞിരിക്കുന്നത്.

തഥാ ഭ്രമരസംലീനൈഃ ശതപത്രൈഃ സുഗന്ധിഭിഃ। പ്രഫുല്ല്ലൈഃ ശോഭിതജലം രക്തനീലൈര്മഹോത്പലൈഃ ।। ൩൮.

അവിടത്തെ വെള്ളത്തിൽ, സുഗന്ധമുള്ള, പുഷ്പിച്ചിരിക്കുന്ന ചുവപ്പും നീലയും നിറമുള്ള വലിയ താമരകളും, തേനീച്ചകൾ കൂട്ടമായി ചുറ്റിയിരിക്കുന്ന ശതപത്ര താമരകളും വിരിഞ്ഞ് കിടക്കുന്നു.

സരോവരം മഹാപുണ്യം ദേവദാനവസേവിതമ്। മഹോരഗൈരധ്യുഷിതം നീലജാല വിഭൂഷിതമ് ।। ൩൮.

അവിടൊരു മഹാപുണ്യമായ തടാകം ഉണ്ട്; ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും അതിൽ സദാ സന്നിഹിതരാണ്, വലിയ പാമ്പുകൾ അവിടെ താമസിക്കുന്നു, നീല ജലപുഷ്പങ്ങളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

തസ്യ മധ്യേ ജനപദോ ഹ്യായതഃ ശതയോജനഃ। ത്രിംശദ്യോജനവിസ്തീര്ണോ രക്തധാതുവിഭൂഷിതഃ ।। ൩൮.

അത്‌ക്കുള്ളിൽ, നൂറ് യോജന നീളവും മുപ്പത് യോജന വീതിയുമുള്ള, ചുവന്ന ധാതുക്കൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഒരു ജനപദം നിലകൊള്ളുന്നു.

തസ്യോപരി മഹാരമ്യാ പ്രാംശു പ്രാകാരതോരണാ। നരനാരീഗണാകീര്ണാ സ്ഫീതാ വിഭവവിസ്തരൈഃ ।। ൩൮.

അത്‌ക്കുമുകളിൽ, ഉയർന്ന മതിലുകളും ഗോപുരങ്ങളും ഉള്ള, പുരുഷന്മാരും സ്ത്രീകളും കൂട്ടമായി നിറഞ്ഞ, സമൃദ്ധിയും ഐശ്വര്യവും നിറഞ്ഞ ഒരു മനോഹരമായ നഗരം ഉയർന്നുനിൽക്കുന്നു.

വലഭീകൂടനിര്വ്യൂഹൈര്മണിഭക്തിവിചിത്രിതൈഃ। രത്നചിത്രാര്പിതതലൈഃ ശ്ലക്ഷ്ണചിത്രോത്തരച്ഛദൈഃ ।। ൩൮.

അവിടത്തെ ഭവനങ്ങൾ, മനോഹരമായ കൊത്തുപണികളും, രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിച്ചിട്ടുള്ള മാളികകളും, രത്നങ്ങൾ പതിച്ച നിലങ്ങളും മൃദുവും വർണാഭമായ മേൽക്കൂരകളും കൊണ്ട് അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു.

മഹാഭവനമാലാഭിര്മഹാപ്രാംശുഭിരുത്തമൈഃ। വിദ്യാധരപുരം തത്ര ശോഭതേ ഭ്രാജയച്ഛുഭമ് ।। ൩൮.

അവിടെ, മഹത്തായ ഉയരമുള്ള ഭവനങ്ങളുടെ നിരകളാൽ ഭാസുരമായ, ശോഭയും മംഗളപ്രഭയും നിറഞ്ഞ വിദ്യാധരരുടെ നഗരം പ്രകാശിക്കുന്നു.

വിദ്യാധരപതിസ്തത്ര പുലോമാ തത്ര വിശ്രുതഃ। ചിത്രവേഷധരഃ സ്രഗ്വീ മാഹേന്ദ്രസദൃശദ്യുതിഃ ।। ൩൮.

അവിടെയാണ് പ്രശസ്തനായ വിദ്യാധരാധിപതി പുലോമാ വാസം ചെയ്യുന്നത്; അദ്ദേഹം വിവിധ വസ്ത്രങ്ങൾ ധരിച്ച്, പുഷ്പമാലകൾ അണിഞ്ഞ്, മഹേന്ദ്രനോടു സമമായ പ്രകാശം ഉള്ളവനാണ്.

ദീപ്താനാം ചിത്രവേഷാണാം സൂര്യപ്രതിമതേജസാമ്। വിദ്യാധരസഹസ്രാണാമനേകേഷാം സ രാജരാട് ।। ൩൮.

സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള തേജസ്സും, മനോഹരമായ വേഷങ്ങളും ഉള്ള ആയിരക്കണക്കിന് വിദ്യാധരന്മാരുടെ ഇടയിൽ, അദ്ദേഹം രാജാധിരാജനാണ്.

വിശാഖസ്യാചലേന്ദ്രസ്യ പതങ്ഗസ്യാന്തരേണ ച। സരസസ്താമ്രവര്ണസ്യ പൂര്വേ തീരേ പരിശ്രുതമ് ।। ൩൮.

വിശാഖൻ എന്ന പർവതാധിപതിയുടെയും പടങ്കയുടെയും ഇടയിൽ, താമ്രവർണ്ണമായ തടാകത്തിന്റെ കിഴക്കേ കരയിൽ, പ്രശസ്തമായ ഒരു പ്രദേശം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.

പഞ്ചേഷുക്ഷേപണൈര്വിദ്ധം സുശാഖം വര്ണശോഭിതമ് । സര്വ കാലഫലം തത്ര സ്ഫീതം ചാമ്രവണം മഹത് ।। ൩൮.

അവിടെ, എല്ലാ കാലത്തും ഫലം കായ്ക്കുന്ന, മനോഹരമായ ശാഖകളുള്ള, അഞ്ചു ബാണങ്ങൾ കൊണ്ടു തൊടപ്പെട്ട, വലിയ സമൃദ്ധമായ ഒരു മാവുനിലം ഉണ്ട്.

ഫലൈഃ കനകസങ്കാശൈര്മഹാസ്വാദൈഃ സുഗന്ധിഭിഃ। മഹാകുമ്ഭപ്രമാണൈശ്ചാതനുശാഖൈഃ സമന്തതഃ ।। ൩൮.

അവിടത്തെ ഫലങ്ങൾ പൊന്നിനോടു സമാനമായ നിറത്തിൽ, അത്യന്തം രുചികരവും സുഗന്ധവുമാണ്, വലിയ കുംഭംപോലെയുള്ള വലിപ്പവും, ശാഖകൾ എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.

ഗന്ധര്വകിന്നരാ യക്ഷാ നാഗാ വിദ്യാധരാസ്തഥാ। പിബന്ത്യാമ്രരസം തത്ര സുസ്വാദും ഹ്യമൃതോപമമ് ।। ൩൮.

അവിടെയുള്ള ഗന്ധർവന്മാർ, കിന്നരന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, നാഗന്മാർ, വിദ്യാധരന്മാർ എന്നിവരെല്ലാം, അമൃതത്തോടു തുല്യമായ അത്യന്തം രുചികരമായ ആംരസം കുടിക്കുന്നു.

തത്രാമ്രരസപീതാനാം മുദിതാനാം മഹാത്മനാമ്। ശ്രൂയന്തേ ഹൃഷ്ട പുഷ്ടാനാം നാദാസ്തസ്മിന് മഹാവനേ ।। ൩൮.

ആ മഹാവനത്തിൽ, ആംരസം കുടിച്ച് സന്തോഷത്തോടെ തൃപ്തരായ മഹാത്മാക്കളായവരുടെ ആനന്ദഭരിതമായ ശബ്ദങ്ങൾ മുഴങ്ങുന്നു.

സുമൂലസ്യാചലേന്ദ്രസ്യ വസുധാരസ്യ ചാന്തരേ। സമാ സുരഭിപൂര്ണാഢ്യാ വിഹങ്ഗൈരുപശോഭിതാ ।। ൩൮.

പർവതാധിപതിയുടെ അടിത്തറയുടെയും വസുധാരയുടെയും ഇടയിൽ, സുഗന്ധം നിറഞ്ഞ, പക്ഷികൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട ഒരു ദേശം ഉണ്ട്.