തത്ര തൈരാഗതജ്ഞാനൈഃ സത്ത്വസ്ഥൈഃ പുണ്യകീര്തിഭിഃ। അക്ഷയം ക്ഷേമമപരം ലോകം പ്രാപ്തം സനാതനമ് ।। ൩൫.
അവിടെ ആ കുരുക്കൾ ജ്ഞാനവും സത്വവും പുണ്യകീര്ത്തിയും ഉള്ളവർ, ശാശ്വതവും അക്ഷയവുമായ പരമലോകം നേടിയിട്ടുണ്ട്.
തേഷാം നാമാങ്കിതോ ദ്വീപഃ സപ്താനാം വൈ മഹാത്മനാമ് । ദിവി ചേഹ ച വിഖ്യാതാ ഉത്തരാഃ കുരവഃ സദാ ।। ൩൫.
ആ ഏഴു മഹാത്മാക്കളെ അനുസ്മരിച്ച് ആ ദ്വീപ് പേരിട്ടിരിക്കുന്നു. സ്വർഗ്ഗത്തിലും ഭൂമിയിലും വടക്കൻ കുറുക്കൾ എന്നും പ്രശസ്തരാണ്.
തേഷാം ചതുര്ണാം വക്ഷ്യാമി ശൈലേന്ദ്രാണാം യഥാക്രമമ്। അനുബന്ധാനി രമ്യാണി സര്വകാലര്ത്തുകാനി ച ।। ൩൬.
ആ നാല് മഹാശൈലങ്ങളുടെ മനോഹരമായ പ്രദേശങ്ങളും എല്ലാ കാലങ്ങളിലും ആകർഷകമായ സൗന്ദര്യങ്ങളും ഞാൻ ക്രമമായി വിവരിക്കാം.
സാരികാഭിര്മയൂരൈശ്ച ചകോരൈശ്ച മദോത്കടൈഃ। ശുകൈശ്ച ഭൃങ്ഗരാജൈശ്ച ചിത്രകൈശ്ച സമന്തതഃ ।। ൩൬.
അവയെ ചുറ്റിപ്പറ്റി സാരികപ്പക്ഷികൾ, മയിലുകൾ, ആവേശഭരിതരായ ചകോരപ്പക്ഷികൾ, തത്തകൾ, ഭൃംഗരാജ് പക്ഷികൾ, നിറം നിറഞ്ഞ വിവിധ പക്ഷികൾ എന്നിവ എല്ലായിടത്തും കാണാം.
ജീവഞ്ജീവകനാദൈശ്ച ഹേമകാനാഞ്ച നാദിതൈഃ। മത്തകോകിലനാദൈശ്ച വല്ഗൂനാഞ്ച നിനാദിതൈഃ ।। ൩൬.
ജീവഞ്ജീവകപ്പക്ഷികളുടെ ശബ്ദം, ഹേമകപ്പക്ഷികളുടെ വിളി, മദഭരിതരായ കുയിലുകളുടെ ഗാനം, മനോഹരമായ മറ്റു പക്ഷികളുടെ മധുരസ്വരം എന്നിവ അവിടം മുഴുവൻ മുഴങ്ങുന്നു.
സുഗ്രീവകാഞ്ചനരവൈഃ കലവിങ്കരുതൈസ്തഥാ। കൂജിതാന്തരശബ്ദൈശ്ച സുരമ്യാണി ച സര്വശഃ ।। ൩൬.
സുഗ്രീവകപ്പക്ഷികളുടെ കരയിലും കലവിങ്കപ്പക്ഷികളുടെ വിളികളിലും മറ്റു പലതരം കൂജിപ്പുകൾക്കും ഇടയിൽ ആ പ്രദേശങ്ങൾ അത്യന്തം മനോഹരമാണ്.
മദാത്കടൈര്മധുരൈശ്ച ഭ്രമരൈശ്ച മഹാലസൈഃ। ഉപഗീതവനാന്താനി കിന്നരൈശ്ച വ്കചിത് വ്കചിത് ।। ൩൬.
മദഭരിതരായ മധുരസ്വരമുള്ള തേനീച്ചകളും കിന്നരന്മാരും ഇടയ്ക്കിടയിൽ ആ വനാന്തരങ്ങളിൽ പാടുന്നു.
പുഷ്പവൃഷ്ടിം വിമുഞ്ചന്തി മന്ദമാരുതകമ്പിതാഃ। തരവോ യത്ര ദൃശ്യന്തേ ചാരുപല്ലവശോഭിതാഃ ।। ൩൬.
അവിടെ മനോഹരമായ ഇലകളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ട മരങ്ങൾ, മൃദുലമായ കാറ്റിൽ അലഞ്ഞു, പൂക്കളുടെ മഴയൊഴിച്ച് കാണാം.
സ്തബകൈര്മഞ്ജരീഭിശ്ച താമ്രൈഃ കിസലയൈസ്തഥാ। മന്ദവാതവശാല്ലോലൈര്ദോലയദ്ഭിര്യുതാനി ച ।। ൩൬.
കൂട്ടങ്ങളും മഞ്ചരികളും ചുവന്ന ഇലകളും, മൃദുലമായ കാറ്റിൽ നനഞ്ഞു അലഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന കൊമ്പുകളും അവയെ അലങ്കരിക്കുന്നു.
നാനാധാതുവിചിത്രൈശ്ച കാന്തരൂപൈഃ ശിലാശതൈഃ। ശല്ലൈഃ വ്കചിദ്ദ്വിജശ്രേഷ്ഠാ വിന്യസ്തൈഃ ശോഭിതാനി ച ।। ൩൬.
നാനാതരം ധാതുക്കളാൽ നിറഞ്ഞ മനോഹരമായ കല്ലുകളും, ഇടയ്ക്കിടയിൽ മികച്ച പക്ഷികളുടെ കൂടുകളും അവിടം അലങ്കരിക്കുന്നു.
ദേവദാനവഗന്ധര്വൈര്യക്ഷരാക്ഷസപന്നഗൈഃ। സിദ്ധാപ്സരോഗണൈശ്ചൈവ സേവിതാനി തതസ്തതഃ ।। ൩൬.
ദേവന്മാർ, അസുരന്മാർ, ഗന്ധർവന്മാർ, യക്ഷന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, പാമ്പുകൾ, സിദ്ധന്മാർ, അപ്സരസുകളുടെ സംഘങ്ങൾ എന്നിവിടങ്ങളിൽ ഇടയ്ക്കിടയിൽ വന്നു പോകുന്നു.
മനോഹരാണി ചത്വാരി ദേവാക്രീഡനകാന്യഥ। ചതുര്ദിശമുദാരാണി നാമ്നാ ശ്രൃണുത താനി മേ ।। ൩൬.
നാലു ദിശകളിലും ദേവന്മാർക്ക് ആസ്വാദ്യമായ നാലു മനോഹരമായ കളിസ്ഥലങ്ങൾ ഉണ്ട്; അവയുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
പൂര്വഞ്ചൈത്രരഥം നാമ ദക്ഷിണം നന്ദനം വനമ്। വൈഭ്രാജം പശ്ചിമം വിദ്യാദുത്തരം സവിതുര്വനമ് ।। ൩൬.
കിഴക്കേത് ചൈത്രരഥം, തെക്കേത് നന്ദനവനം, പടിഞ്ഞാറേത് വൈഭ്രാജം, വടക്കേത് സവിതൃവനം എന്നിങ്ങനെയാണ് അവയുടെ പേരുകൾ.
മഹാവനേഷു ചൈതേഷു നിവിഷ്ടാനി യഥാക്രമമ്। അനുബന്ധാനി രമ്യാണി വിഹങ്ഗൈഃ കൂജിതാനി ച ।। ൩൬.
ഈ മഹാവനങ്ങളിൽ ക്രമമായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മനോഹര പ്രദേശങ്ങൾ പക്ഷികളുടെ ഗാനം കൊണ്ട് മുഴങ്ങുന്നു.
വനൈര്വിസ്തീര്ണതീര്ഥാനി മഹാപുണ്യാവനാനി ച। മഹാനാഗാധിവാസാനി സേവിതാനി മഹാത്മഭിഃ ।। ൩൬.
വിപുലമായ തീർത്ഥങ്ങളും മഹാപുണ്യവനങ്ങളും വലിയ പാമ്പുകൾ താമസിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളും മഹാത്മാക്കൾ സന്ദർശിക്കുന്ന സ്ഥലങ്ങളുമാണ് ഇവ.
സുരസാമലലോയാനി ശിവാനി സുസുഖാനി ച। സിദ്ധദേവാസുരവരൈരുപസ്പൃഷ്ടജലാനി ച ।। ൩൬.
സുരസമായും ശുദ്ധമായും അത്യന്തം സുഖകരമായും സിദ്ധന്മാർ, ദേവന്മാർ, പ്രധാന അസുരന്മാർ സ്പർശിച്ച ജലമുള്ളതുമാണ് ഇവിടങ്ങൾ.
ഛത്രപ്രമാണൈര്വികചൈര്മഹാഗന്ധൈര്മനോഹരൈഃ। പുണ്ഡരീകൈര്മഹാപത്രൈരുത്പലൈഃ ശോഭിതാനി ച। മഹാസരാംസി ചത്വാരി താനി വക്ഷ്യാമി നാമതഃ ।। ൩൬.
കുടയോളം വലിപ്പമുള്ള, പൂർണ്ണമായി വിരിഞ്ഞ, അത്യന്തം സുഗന്ധമുള്ള മനോഹരമായ താമരകളും വലിയ ഇലകളുമുള്ള ഉത്പലപൂക്കളുമാണ് അവയെ അലങ്കരിക്കുന്നത്. ആ നാലു മഹാസരസ്സുകളുടെ പേരുകൾ ഞാൻ പറയും.
അരുണോദം സരഃ പൂര്വം ദക്ഷിണം മാനസം സ്മൃതമ്। സിതോദം പശ്ചിമസരോ മഹാഭദ്രന്തഥോത്തരമ് ।। ൩൬.
കിഴക്കേത് അരുണോദം, തെക്കേത് മാനസം, പടിഞ്ഞാറേത് സിതോദം, വടക്കേത് മഹാഭദ്രം എന്നിങ്ങനെയാണ് അവയുടെ പേരുകൾ.
അരുണോദഞ്ച പൂര്വേണ യേ ച ശൈലാസ്തതഃ സ്മൃതാഃ। താന് കീര്ത്യമാനാംസ്തത്ത്വേന ശ്രൃണുധ്വം വിസ്തരാന്മമ ।। ൩൬.
അരുണോദത്തിന്റെ കിഴക്കുവശത്തുള്ള മലകളും അതിനുശേഷം പറയപ്പെടുന്ന മലകളും ഞാൻ വിശദമായി പറയാം, ശ്രദ്ധിക്കൂ.
ശീതാന്തശ്ച കുമുഞ്ജശ്ച സുവീരശ്ചാചലോത്തമഃ। വികങ്കോ മണിശീലശ്ച വൃഷഭശ്ചാചലോത്തമഃ ।। ൩൬.
ശീതാന്തം, കുമുഞ്ചം, സുവീരം എന്ന മഹാശൈലം, വികങ്കം, മണിശീലവും, വൃഷഭം എന്ന മഹാശൈലവും ഇവയാണ് അവിടെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നത്.
മഹാനീലോഽഥ രുചകഃ സബിന്ദുര്മന്ദരസ്തഥാ। വേണുമാംശ്ച സുമേധശ്ച നിഷധോ ദേവപര്വതഃ ।। ൩൬.
മഹാനീലൻ, രുചകൻ, സബിന്ദു, മന്ദരൻ, വേണുമാൻ, സുമേധൻ, നിഷധൻ, ദേവപർവതം — ഇവരാണ്.
ഇത്യേതേ പര്വതവരാ അന്യേ ച ഗിരയസ്തഥാ। പൂര്വേണ മന്ദരസ്യൈതേ സിദ്ധവാസാ ഉദാഹൃതാഃ ।। ൩൬.
ഇവയാണ് പ്രധാനപ്പെട്ട പർവതങ്ങൾ. മന്ദരത്തിന്റെ കിഴക്കോട്ടുള്ള സിദ്ധന്മാരുടെ വാസസ്ഥലങ്ങൾ ഇവയാണ്. ഇതുപോലെ മറ്റു മലകളും ഉണ്ട്.
സരസോ മാനസസ്യേഹ ദക്ഷിണാ യേ മഹാചലാഃ। യേ കീര്തിതാ മയാ തേ വൈ നാമതസ്താന്നിബോധത ।। ൩൬.
മാനസസരസ്സിന്റെ തെക്കോട്ടുള്ള മഹാപർവതങ്ങൾ ഞാൻ പറഞ്ഞതെല്ലാം, അവയുടെ പേരുകൾ ശ്രദ്ധിച്ചു കേൾക്കൂ.
ശൈലസ്ത്രിശിഖരശ്ചാപി ശിശിരശ്ചാചലോത്തമഃ। കലിങ്ഗശ്ച പതങ്ഗശ്ച രുചകശ്ചൈവ സാനുമാന് ।। ൩൬.
മൂന്നു കൊമ്പുള്ള ശൈലൻ, ശിശിരൻ എന്ന ഉത്തമപർവതം, കലിംഗൻ, പതംഗൻ, രുചകൻ, സാനുമാൻ — ഇവരാണ്.
താമ്രാഭശ്ച വിശാഖശ്ച തഥാ ശ്വേതോദരോ ഗിരിഃ। സമൂലോ വിഷധാരശ്ച രത്നധാരശ്ച പര്വതഃ ।। ൩൬.
താമ്രാഭൻ, വിശാഖൻ, ശ്വേതോദരൻ എന്ന പർവതം, സമൂലൻ, വിഷധാരൻ, രത്നധാരൻ എന്ന പർവതം — ഇവയും ഉണ്ട്.
ഏകശ്രൃങ്ഗോ മഹാമൂലോ ഗജശൈലഃ പിശാചകഃ। പഞ്ചശൈലോഽഥ കൈലാസോ ഹിമവംശ്ചാചലോത്തമഃ ।। ൩൬.
ഏകശൃംഗൻ, മഹാമൂലൻ, ഗജശൈലൻ, പിശാചകൻ, അഞ്ചു മലകൾ, കൈലാസം, ഹിമവാൻ എന്ന ഉത്തമപർവതം — ഇവയും ഉണ്ട്.
ഇത്യേതേ ദേവചരിതാ ഹ്യുത്കൃഷ്ടാഃ പര്വതോത്തമാഃ। ദിഗ്ഭാഗോ ദക്ഷിണേ പ്രോക്താ മേരോരമരവര്ച്ചസഃ ।। ൩൬.
ഇവയാണ് ദൈവികവും ഉന്നതവുമായ പ്രധാനപ്പെട്ട പർവതങ്ങൾ. ഇവ മേരുവിന്റെ മഹത്വംകൊണ്ടു ദക്ഷിണഭാഗത്ത് പ്രസിദ്ധമാണ്.
അപരേണ സിതോദസ്യ സരസോ ദ്വിജസത്തമാഃ। ഉത്തമാ യേ മഹാശൈലാസ്താന് പ്രവക്ഷ്യേ യഥാക്രമമ് ।। ൩൬.
സിതോദസരസ്സിന്റെ അപ്പുറത്തുള്ള ഉത്തമ മഹാപർവതങ്ങൾ ഞാൻ ക്രമമായി വിവരിക്കാം, മഹാനുഭാവന്മാരേ.
സുവക്ഷാഃ ശിഖിശൈലശ്ച കാലോ വൈഢൂര്യപര്വതഃ। കപിലഃ പിങ്ഗലോ രുദ്രഃ സുരസശ്ച മഹാചലഃ ।। ൩൬.
സുവക്ഷൻ, ശിഖിശൈലൻ, കാലൻ, വൈഡൂര്യപർവതം, കപിലൻ, പിംഗളൻ, രുദ്രൻ, സുരസൻ എന്ന മഹാപർവതം — ഇവയാണ്.
കുമുദോ മധുമാംശ്ചൈവ അഞ്ജനീമുകുടസ്തഥാ। കൃഷ്ണശ്ച പാണ്ഡരശ്ചൈവ സഹസ്രശിഖരശ്ചഹ ।। ൩൬.
കുമുദൻ, മധുമാൻ, അഞ്ജനീമുകുടൻ, കൃഷ്ണൻ, പാണ്ഡരൻ, സഹസ്രശിഖരൻ — ഇവയും ഉണ്ട്.