മഹാദ്വീപാസ്തു വിഖ്യാതാശ്ചത്വാരഃ പത്രസംസ്ഥിതാഃ। തതഃ കര്ണികസംസ്ഥാനോ മേരുര്നാമ മഹാബലഃ ।। ൩൪.
നാലു മഹാദ്വീപങ്ങൾ, താമരയുടെ ഇലകളെപ്പോലെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു എന്ന് പ്രശസ്തമാണ്. അവയുടെ മധ്യത്തിൽ കര്ണികപോലെ മഹാബലനായ മേരു നിലകൊള്ളുന്നു.
നാനാവര്ണേഷു പാര്ശ്വേഷു പൂര്വതഃ ശ്വേത ഉച്യതേ। പീതന്തു ദക്ഷിണം തസ്യ ശൃങ്ഗം കൃഷ്ണം തഥാപരമ് ।। ൩൪.
മേരുവിന്റെ വിവിധ വശങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളുണ്ട്. കിഴക്കോട്ട് ശ്വേതം, തെക്കോട്ടു മഞ്ഞ നിറമുള്ള ശ്രൃംഗം, മറ്റൊരു വശത്ത് കറുത്തതും ഉണ്ട്.
ഉത്തരം തസ്യ രക്തം വൈ ശോഭിവര്ണസമന്വിതമ്। മേരുസ്തു ശോഭതേ ശുഭ്രോ രാജവത്സ തു ധിഷ്ഠിതഃ ।। ൩൪.
അതിന്റ് വടക്കുഭാഗത്ത് ചുവപ്പുനിറമുള്ള, ഭംഗിയാർന്ന ഒരു പ്രദേശം ഉണ്ട്. അതിൽ മേരു പർവതം വെളുത്തും, രാജകുമാരനുപോലെ ഉജ്ജ്വലമായും നിലകൊള്ളുന്നു.
തരുണാദിത്യവര്ണാഭോ വിധൂമ ഇവ പാവകഃ। ചതുരശീതിസാഹസ്ര ഉത്സേധേന പ്രകീര്ത്തിതഃ ।। ൩൪.
അത് ഉദയസൂര്യന്റെ നിറംപോലെയും, പുകയില്ലാത്ത അഗ്നിപോലെയും കാണപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ ഉയരം എൺപത്തിനാലായിരം അളവാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
പ്രവിഷ്ടഃ ഷോഡശാധസ്താദ്വിസ്തൃതസ്താവദേവ തു । സ ശരാവസ്ഥിതഃ പൂര്വം ദ്വാത്രിംശന്മൂര്ധ്നി വിസ്തൃതഃ ।। ൩൪.
അത് പതിനാറ് അളവ് താഴെയും, അത്ര തന്നെ മുകളിലേക്കും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. മുമ്പ് അത് ഒരു തട്ടുപോലെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു; അതിന്റെ മുകളിലെ വീതി മുപ്പത്തിരണ്ട് അളവാണ്.
വിസ്താരാത് ത്രിഗുണശ്ചാസ്യ പരിണാഹഃ സമന്തതഃ। മണ്ഡലേന പ്രമാണേന ത്ര്യസ്രേഽര്ദ്ധന്തു തദിഷ്യതേ ।। ൩൪.
അതിന്റ് ചുറ്റളവ് അതിന്റെ വീതിയുടെ മൂന്നിരട്ടി ആണ്. വൃത്തത്തിന്റെ അളവുപ്രകാരം, ത്രികോണമാകുന്ന ഭാഗത്തിന്റെ പാതിയാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.
ചത്വാരിംശത്സഹസ്രാണി യോജനാനാം സമന്തതഃ। അഷ്ടാഭിരധികാനി സ്യുസ്ത്ര്യസ്രേ മാനേ പ്രകീര്ത്തിതമ് ।। ൩൪.
അതിന്റ് ചുറ്റളവ് നാല്പതിനായിരം അളവാണ്; ത്രികോണമാനപ്രകാരം അതിൽ എട്ട് കൂടി ചേർക്കപ്പെടുന്നു.
ചതുരസ്രേണ മാനേന പരിണാഹഃ സമന്തതഃ। ചതുഃഷഷ്ടിസഹസ്രാണി യോജനാനാം വിധീയതേ ।। ൩൪.
ചതുരശ്രമാനപ്രകാരം അതിന്റെ ചുറ്റളവ് അറുപത്തിനാലായിരം അളവാണ്.
സ പര്വതോ മഹാദിവ്യോ ദിവ്യൌഷധിസമന്വിതഃ। ഭുവനൈരാവൃതഃ സര്വോ ജാതരൂപമയൈഃ ശുഭൈഃ ।। ൩൪.
ആ പർവതം അത്യന്തം ദിവ്യവും, ദൈവിക ഔഷധങ്ങളാൽ സമൃദ്ധവുമാണ്. അതിന് ചുറ്റും ലോകങ്ങൾ ഉണ്ട്, ശുദ്ധമായ പൊന്നാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
തത്ര ദേവഗണാഃ സര്വേ ഗന്ധര്വോരഗരാക്ഷസാഃ । ശൈലരാജൈഃ പ്രദൃശ്യന്തേ ശുഭാശ്ചാപ്സരസാങ്ഗണാഃ ।। ൩൪.
അവിടെ എല്ലാ ദേവതകളും, ഗന്ധർവന്മാർ, നാഗന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, പർവതരാജന്മാർ, മനോഹരമായ അപ്സരസികൾ എന്നിവരെ കാണാം.
സ തുമേരുഃ പരിവൃതോ ഭുവനൈര്ഭൂതഭാവനഃ। ചത്വാരോ യസ്യ ദേശാ വൈ നാനാപാര്ശ്വേഷ്വധിഷ്ഠിതാഃ ।। ൩൪.
ആ മേരു പർവതം ലോകങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയതും, സകല ജീവികളുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനവുമാണ്. അതിന്റെ നാലു ഭാഗങ്ങളിലും വ്യത്യസ്ത പ്രദേശങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ഭദ്രാശ്വോ ഭരതശ്ചൈവ കേതുമാലശ്ച പശ്ചിമഃ। ഉത്തരാഃ കുരവശ്ചൈവ കൃതപുണ്യപ്രതിശ്രയാഃ ।। ൩൪.
ഭദ്രാശ്വം, ഭാരതം, പടിഞ്ഞാറ് കെതുമാലം, വടക്കേ കുരുക്കൾ — ഇവയെല്ലാം പുണ്യം ചെയ്തവർക്ക് ആശ്രയസ്ഥലങ്ങളാണ്.
കര്ണികാ തസ്യ പദ്മസ്യ സമന്താത്പരിമണ്ഡലാ। യോജനാനാം സഹസ്രാണി നവതിഃ ഷട് പ്രകീര്ത്തിതാഃ। ചത്വാരശ്ചാപ്യശീതിശ്ച അന്തരാന്തര ധിഷ്ഠിതാഃ ।। ൩൪.
ആ താമരയുടെ കർണിക ചുറ്റും വൃത്താകാരമാണ്; തൊണ്ണൂറായിരത്താറായിരം അളവാണ് അതിന്റെ വലിപ്പം, ഇടയ്ക്കിടയിൽ നാലും എൺപതും അളവുകൾ കൂടി ഉണ്ട്.
ത്രിശതഞ്ച സഹസ്രാണി യോജനാനാം പ്രമാണതഃ। തസ്യ കേശരജാലാനി വിസ്തീര്ണാനി സമന്തതഃ ।। ൩൪.
മുന്നൂറായിരം അളവാണ് അതിന്റെ അളവ്; അതിന്റെ രേണുക്കൾ എല്ലാടും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശതസാഹസ്രികായാമാ സാശീതിപൃഥുലായതാ। ചത്വാരി തസ്യ പത്രാണി യോജനാനാം ചതുര്ദ്ദിശമ് ।। ൩൪.
അത് നൂറായിരം അളവോളം നീളമുള്ളതും, എൺപത് അളവോളം വീതിയുള്ളതുമായ നാലു ഇലകൾ നാലു ദിക്കുകളിലായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
തത്ര യാസൌ മയാ പൂര്വം കര്ണികേത്യഭിശബ്ദിതാ। താം വര്ണ്യമാനാമേകാഗ്രാഃ സമാസേന നിബോധത ।। ൩൪.
മുൻപേ ഞാൻ കർണിക എന്ന് പറഞ്ഞതിന്റെ വിവരണം, നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ ചുരുക്കത്തിൽ കേൾക്കുക.
ശതാശ്രിമേനം മേനേഽത്രിഃ സഹസ്രാശ്രിമൃഷിര്ഭൃഗുഃ। അഷ്ടാശ്രിമേനം സാവര്ണിശ്ചതുരസ്രന്തു ഭാഗുരിഃ ।। ൩൪.
അത്രി അതിനെ നൂറു കിരണങ്ങളുള്ളതെന്ന് കരുതുന്നു; ഭൃഗു ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ളതെന്ന്; സാവർണി എട്ട് കിരണങ്ങളുള്ളതെന്നും, ഭാഗുരി നാലു കിരണങ്ങളുള്ളതെന്നും പറയുന്നു.
വാര്ഷായണിസ്തു സാമുദ്രം ശരാവഞ്ചൈവ ഗാലവഃ। ഊര്ദ്ധ്വവേണീകൃതം ഗാര്ഗ്യഃ ക്രോഷ്ടകിഃ പരിമണ്ഡലമ് ।। ൩൪.
വാർഷായണൻ അതിനെ സമുദ്രംപോലെയെന്നും, ഗാലവൻ തട്ടുപോലെയെന്നും, ഗാർഗ്യൻ നേരായ ചുരുളുപോലെയെന്നും, ക്രോഷ്ടകി വൃത്താകാരമെന്നുമാണ് കരുതുന്നത്.
യദ്യദ്യസ്യ ഹി യത്പാര്ശ്ച പര്വതാധിപതേര്ഋഷിഃ। തത്തദേവാസ്യ വേദാസൌ ബ്രഹ്മൈനം വേദ കൃത്സ്നശഃ ।। ൩൪.
ഏത് ഭാഗം ഏത് ദിശയിലാണോ, ആ പർവതാധിപതിയുടെ ഋഷി അതറിയുന്നു; അതുപോലെ അവൻ വേദങ്ങളും ബ്രഹ്മവും മുഴുവനായി അറിയുന്നു.
മണിരത്നമയം ചിത്രം നാനാവര്ണപ്രഭായുതമ്। അനേകവര്ണനിചയം സൌവര്ണമരുണപ്രഭമ് ।। ൩൪.
അത് രത്നങ്ങളും മുത്തുകളും കൊണ്ടു അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, വിവിധ വർണപ്രഭകളാൽ ദീപ്തമായതും, അനേകം നിറങ്ങൾ ഉള്ളതും, പൊന്നുപോലും ചുവപ്പു പ്രകാശമുള്ളതുമാണ്.
കാന്തം സഹസ്രപര്വാണം സഹസ്രോദകകന്ദരമ്। സഹസ്ര ശതപത്രന്തം വിദ്ധി മേരും നഗോത്തമമ് ।। ൩൪.
കാന്തമായ, ആയിരം കുന്തുകളുള്ള, ആയിരം വെള്ളം നിറഞ്ഞ ഗുഹകളുള്ള, ആയിരം താമരപ്പൂക്കളിൽ അവസാനിക്കുന്ന, മലകളിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠമായ മേരു പർവ്വതത്തെ നീ അറിയണം.
മണിരത്നാര്പിതസ്തമ്ഭൈര്മണിചിത്രിതവേദികൈഃ। സുവര്ണമണിചിത്രാങ്ഗം തഥാ വിദ്രുമതോരണൈഃ ।। ൩൪.
അവന്റെ തൂണുകൾ രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, പീഠങ്ങൾ വിലയേറിയ കല്ലുകളാൽ ചാരുതയോടെ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു, അവന്റെ രൂപം പൊന്നും രത്നങ്ങളാലും ഭംഗിയായി അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു, കവാടങ്ങൾ ചുവന്ന പവിഴംകൊണ്ടാണ് നിർമ്മിച്ചിരിക്കുന്നത്.
വിമാനയാനൈഃ ശ്രീമദ്ഭിഃ ശതസങ്ഖ്യൈര്ദിവൌകസാമ്। പ്രഭാദീപിതപര്യന്തം മേരും പര്വണി പര്വണി ।। ൩൪.
മേരുവിന്റെ ഓരോ കുന്തിലും, ദേവന്മാരുടെ നൂറുകണക്കിന് ഭംഗിയുള്ള ആകാശരഥങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റി, അതിന്റെ അറ്റങ്ങളിൽ പ്രകാശം പകർന്നു നില്ക്കുന്നു.
തസ്യ പര്വസഹസ്രേഽസ്മിന് നാനാശ്രയവിഭൂഷിതേ। സര്വദേവ നികായാനി സന്നിവിഷ്ടാന്യനേകശഃ ।। ൩൪.
ആ ആയിരം കുന്തുകളിൽ, പലവിധ വാസസ്ഥലങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്ന അവിടെ, എല്ലാ ദേവതകളുടെയും കൂട്ടങ്ങൾ പലവിധത്തിലും സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നു.
തമാവസച്ചോര്ദ്ധ്വതലേ ദേവദേവശ്ചതുര്മുഖഃ। ബ്രഹ്മാ ബ്രഹ്മവിദാം ശ്രേഷ്ഠോ വരിഷ്ഠസ്ത്രിദിവൌകസാമ് ।। ൩൪.
അവിടെ, മുകളിലെ നിലയിൽ, ദേവന്മാരിൽ ദേവനായ, നാലുമുഖൻ ബ്രഹ്മാവ്, ബ്രഹ്മവിദ്യയിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠനും ദേവന്മാരിൽ ഏറ്റവും പ്രധാനവനും ആയവൻ വസിക്കുന്നു.
മഹാഭുവനസമ്പൂര്ണൈഃ സര്വ്വൈഃ കാമഫലപ്രദൈഃ । മഹാസുരസഹസ്രൈസ്തം ദിക്ഷ്വനേകസമാകുലമ് ।। ൩൪.
ആ സ്ഥലം എല്ലാ ദിക്കുകളിലും ആയിരക്കണക്കിന് മഹാസുരന്മാരാൽ, എല്ലാ ലോകങ്ങളും നിറഞ്ഞതും, എല്ലാ ഇഷ്ടഫലങ്ങളും ലഭ്യമാകുന്നതുമായതും ആകുന്നു.
തത്ര ബ്രഹ്മസഭാ രമ്യാ ബ്രഹ്മര്ഷിഗണസേവിതാ । നാമ്നാ മനോവതീ നാമ സര്വലോകേഷു വിശ്രുതാ ।। ൩൪.
അവിടെ, ബ്രഹ്മാവിന്റെ മനോഹരമായ സഭ, ബ്രഹ്മർഷിമാരുടെ കൂട്ടം സേവിക്കുന്ന, മനോവതീ എന്ന പേരിൽ എല്ലാ ലോകങ്ങളിലും പ്രശസ്തമായതും സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
തത്രേശാനസ്യ ദേവസ്യ സഹസ്രാദിത്യവര്ചസമ്। മഹാവിമാനം സംസ്ഥാപ്യ മഹിമ്നാ വര്തതേ സദാ ।। ൩൪.
അവിടെ, ആയിരം സൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശം ഉള്ള ഈശാനൻ ദൈവം, മഹത്തായ ഒരു ആകാശമഹലിൽ വസിക്കുന്നു; അതു എപ്പോഴും മഹത്വത്തോടെ നിലനിൽക്കുന്നു.
തത്ര സര്ഷിഗണാ ദേവാശ്ചതുര്വക്ത്രസ്യ തേ തദാ। തദേവ തേജസാം രാശിര്ദേവാനാം തത്ര കീര്ത്ത്യതേ ।। ൩൪.
അവിടെ, നാലുമുഖനായ ബ്രഹ്മാവിനെ, ഋഷികളും ദേവതകളും സേവിക്കുന്നു; അവിടെയാണ് ദേവന്മാരുടെ മഹത്തായ പ്രകാശത്തിന്റെ കൂട്ടം പ്രശംസിക്കപ്പെടുന്നത്.
തത്രാസ്തേ ശ്രീപതിഃ ശ്രീമാന് സഹസ്രാക്ഷഃ പുരന്ദരഃ। ഉപാസ്യമാനസ്ത്രിദശൈര്മഹായോഗൈഃ സുരര്ഷിഭിഃ ।। ൩൪.
അവിടെ, മഹത്വമുള്ള ശ്രീപതിയും ആയിരം കണ്ണുള്ള പുരന്ദരനും ദേവന്മാരാൽ, മഹായോഗിമാരാൽ, ദേവർഷിമാരാൽ ആരാധിക്കപ്പെടുന്നു.