പരിമണ്ഡലയോര്മധ്യേ മേരുരുത്തമപര്വതഃ । ചതുര്വര്ണഃ സുസൌവര്ണശ്ചതുരസ്രഃ സമുച്ഛ്രിതഃ। അവ്യക്താ ധാതവഃ സര്വ്വേ സമുത്പന്നാ ജലാദയഃ ।। ൩൪.
രണ്ട് വൃത്തങ്ങളുടെ മധ്യത്തിൽ ഉന്നതമായ മേരു പർവ്വതം നിലകൊള്ളുന്നു. നാലു നിറങ്ങളുള്ളത്, തിളങ്ങുന്ന പൊന്നുപോലെയും നാലു വശങ്ങളുള്ളതുമായ ഈ പർവ്വതത്തിൽ നിന്നാണ് വെള്ളം മുതലായ എല്ലാ സൂക്ഷ്മഘടകങ്ങളും ഉദിച്ചുവരുന്നത്.
അവ്യക്താത് പൃഥിവീ പദ്മം മേരുപര്വതകര്ണികമ്। ചതുഷ്പഥം സമുത്പന്നം വ്യക്തം പഞ്ചഗുണം മഹത് ।। ൩൪.
അപ്രകൃതത്തിൽ നിന്നാണ് ഭൂമി, മേരു പർവ്വതം അതിന്റെ ഹൃദയഭാഗമായി, താമരപൂവുപോലെ ഉദിച്ചത്. അതിൽ നിന്നാണ് നാലു ദിശകളും, വ്യക്തമായും മഹത്തായും അഞ്ചു ഗുണങ്ങളോടുകൂടിയവയും ഉദിച്ചത്.
തതഃ സര്വ്വാഃ സമുത്പന്നാ വൃത്തയോ ദ്വിജസത്തമാഃ। നൈകകല്പാര്ജിതൈഃ പുണ്യൌര്വേ വിധൈഃ പ്രാഗുപാര്ജിതൈഃ ।। ൩൪.
അതിനുശേഷം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അനേകം കാലങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പുണ്യഫലങ്ങളാൽ എല്ലാ സൃഷ്ടിവൃത്തങ്ങളും ഉദിച്ചുവന്നു.
കൃതാത്മഭിര്വിനീതാത്മാ മഹാത്മാ പുരുഷോത്തമഃ। മഹാദേവോ മഹായോഗീ ജഗജ്ജ്യേഷ്ഠോ മഹേശ്വരഃ । സര്വലോകഗതോഽനന്തോ ഹ്യമൂര്തിത്വാദജായത ।। ൩൪.
സ്വയം ശുദ്ധരായും വിനീതരായും ആയവർകൊണ്ടു, മഹാത്മാവായ, പരമപുരുഷനായ, മഹാദേവനായ, മഹായോഗിയായ, ലോകത്തിലെ പ്രഥമനായ, മഹേശ്വരനായ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ച, അനന്തനായ, രൂപരഹിതനായവൻ ഉദിച്ചു.
ന തസ്യ പ്രാകൃതീ മൂര്ത്തിര്മാംസമേദോഽസ്ഥിസമ്ഭവാ । യോഗാച്ചൈവേശ്വരത്വാച്ച സര്വ്വാത്മാഗത ഏവ സഃ ।। ൩൪.
അവനു മാംസം, കൊഴുപ്പ്, അസ്ഥി എന്നിവകൊണ്ടുള്ള പ്രകൃതിദേഹം ഇല്ല. യോഗശക്തിയാൽ, ഈശ്വരത്വത്താൽ, അവൻ എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളുന്നു.
തന്നിമിത്തം സമുത്പന്നം ലോകപദ്മം സനാതനമ്। കല്പശേഷസ്യ തസ്യാദൌ കാലസ്യ ഗതിരീദൃശീ ।। ൩൪.
അവന്റെ ഇച്ഛയാൽ, ശാശ്വതമായ ലോകതാമര ഉദിച്ചു. കല്പത്തിന്റെ ശേഷിപ്പിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, ഇങ്ങനെയാണ് കാലത്തിന്റെ ഗതി.
തസ്മിന് പദ്മേ സമുത്പന്നോ ദേവദേവശ്ചതുര്മുഖഃ। പ്രജാപതിപതിര്ബ്രഹ്മാ ഈശാനോ ജഗതഃ പ്രഭുഃ ।। ൩൪.
അത് താമരയിൽ, ദേവന്മാരുടെ ദേവനായ, നാലു മുഖങ്ങളുള്ള ബ്രഹ്മാവ്, പ്രജാപതികളുടെ അധിപൻ, ലോകത്തിന്റെ ഇശ്വരൻ എന്നവൻ ജനിച്ചു.
തസ്യ ബീജാനി സര്ഗോ ഹി പുഷ്കരസ്യ യഥാര്ഥവത്। കൃത്സ്നഃ പ്രജാനിസര്ഗേണ വിസ്തരേണേഹ കഥ്യതേ ।। ൩൪.
താമരയുടെ വിത്തുകൾ പോലെ, അവന്റെ വിത്തുകളാണ് സൃഷ്ടി. എല്ലാ ജീവികളുടെ സൃഷ്ടി, വിശദമായി ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
യദബ്ജം വൈഷ്ണവം കാര്യ്യം തതസ്തന്നാഭിതോഽഭവത്। പദ്മാകാരാ സമുത്പന്നാ പൃഥിവീ സവനദ്രുമാ ।। ൩൪.
വിഷ്ണുവിന്റെ കർമ്മമായ ആ താമര അവന്റെ നാഭിയിൽ നിന്നാണ് ഉദിച്ചത്. അതിൽ നിന്ന് താമരപൂവിന്റെ രൂപത്തിൽ, വനങ്ങളും മരങ്ങളും ഉള്ള ഭൂമി ഉദിച്ചു.
തദസ്യ ലോകപദ്മസ്യ വിസ്തരേണ പ്രകാശിതമ്। വര്ണമാനം വിഭാഗേന ക്രമശഃ ശ്രൃണുത ദ്വിജാഃ ।। ൩൪.
ഇങ്ങനെ ഈ ലോകതാമരയുടെ വ്യാപ്തി വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ വിഭജനവും അളവുകളും ക്രമമായി കേൾകുവിൻ, ദ്വിജന്മാരേ.
മഹാദ്വീപാസ്തു വിഖ്യാതാശ്ചത്വാരഃ പത്രസംസ്ഥിതാഃ। തതഃ കര്ണികസംസ്ഥാനോ മേരുര്നാമ മഹാബലഃ ।। ൩൪.
നാലു മഹാദ്വീപങ്ങൾ, താമരയുടെ ഇലകളെപ്പോലെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു എന്ന് പ്രശസ്തമാണ്. അവയുടെ മധ്യത്തിൽ കര്ണികപോലെ മഹാബലനായ മേരു നിലകൊള്ളുന്നു.
നാനാവര്ണേഷു പാര്ശ്വേഷു പൂര്വതഃ ശ്വേത ഉച്യതേ। പീതന്തു ദക്ഷിണം തസ്യ ശൃങ്ഗം കൃഷ്ണം തഥാപരമ് ।। ൩൪.
മേരുവിന്റെ വിവിധ വശങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളുണ്ട്. കിഴക്കോട്ട് ശ്വേതം, തെക്കോട്ടു മഞ്ഞ നിറമുള്ള ശ്രൃംഗം, മറ്റൊരു വശത്ത് കറുത്തതും ഉണ്ട്.
ഉത്തരം തസ്യ രക്തം വൈ ശോഭിവര്ണസമന്വിതമ്। മേരുസ്തു ശോഭതേ ശുഭ്രോ രാജവത്സ തു ധിഷ്ഠിതഃ ।। ൩൪.
അതിന്റ് വടക്കുഭാഗത്ത് ചുവപ്പുനിറമുള്ള, ഭംഗിയാർന്ന ഒരു പ്രദേശം ഉണ്ട്. അതിൽ മേരു പർവതം വെളുത്തും, രാജകുമാരനുപോലെ ഉജ്ജ്വലമായും നിലകൊള്ളുന്നു.
തരുണാദിത്യവര്ണാഭോ വിധൂമ ഇവ പാവകഃ। ചതുരശീതിസാഹസ്ര ഉത്സേധേന പ്രകീര്ത്തിതഃ ।। ൩൪.
അത് ഉദയസൂര്യന്റെ നിറംപോലെയും, പുകയില്ലാത്ത അഗ്നിപോലെയും കാണപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ ഉയരം എൺപത്തിനാലായിരം അളവാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
പ്രവിഷ്ടഃ ഷോഡശാധസ്താദ്വിസ്തൃതസ്താവദേവ തു । സ ശരാവസ്ഥിതഃ പൂര്വം ദ്വാത്രിംശന്മൂര്ധ്നി വിസ്തൃതഃ ।। ൩൪.
അത് പതിനാറ് അളവ് താഴെയും, അത്ര തന്നെ മുകളിലേക്കും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. മുമ്പ് അത് ഒരു തട്ടുപോലെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു; അതിന്റെ മുകളിലെ വീതി മുപ്പത്തിരണ്ട് അളവാണ്.
വിസ്താരാത് ത്രിഗുണശ്ചാസ്യ പരിണാഹഃ സമന്തതഃ। മണ്ഡലേന പ്രമാണേന ത്ര്യസ്രേഽര്ദ്ധന്തു തദിഷ്യതേ ।। ൩൪.
അതിന്റ് ചുറ്റളവ് അതിന്റെ വീതിയുടെ മൂന്നിരട്ടി ആണ്. വൃത്തത്തിന്റെ അളവുപ്രകാരം, ത്രികോണമാകുന്ന ഭാഗത്തിന്റെ പാതിയാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.
ചത്വാരിംശത്സഹസ്രാണി യോജനാനാം സമന്തതഃ। അഷ്ടാഭിരധികാനി സ്യുസ്ത്ര്യസ്രേ മാനേ പ്രകീര്ത്തിതമ് ।। ൩൪.
അതിന്റ് ചുറ്റളവ് നാല്പതിനായിരം അളവാണ്; ത്രികോണമാനപ്രകാരം അതിൽ എട്ട് കൂടി ചേർക്കപ്പെടുന്നു.
ചതുരസ്രേണ മാനേന പരിണാഹഃ സമന്തതഃ। ചതുഃഷഷ്ടിസഹസ്രാണി യോജനാനാം വിധീയതേ ।। ൩൪.
ചതുരശ്രമാനപ്രകാരം അതിന്റെ ചുറ്റളവ് അറുപത്തിനാലായിരം അളവാണ്.
സ പര്വതോ മഹാദിവ്യോ ദിവ്യൌഷധിസമന്വിതഃ। ഭുവനൈരാവൃതഃ സര്വോ ജാതരൂപമയൈഃ ശുഭൈഃ ।। ൩൪.
ആ പർവതം അത്യന്തം ദിവ്യവും, ദൈവിക ഔഷധങ്ങളാൽ സമൃദ്ധവുമാണ്. അതിന് ചുറ്റും ലോകങ്ങൾ ഉണ്ട്, ശുദ്ധമായ പൊന്നാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
തത്ര ദേവഗണാഃ സര്വേ ഗന്ധര്വോരഗരാക്ഷസാഃ । ശൈലരാജൈഃ പ്രദൃശ്യന്തേ ശുഭാശ്ചാപ്സരസാങ്ഗണാഃ ।। ൩൪.
അവിടെ എല്ലാ ദേവതകളും, ഗന്ധർവന്മാർ, നാഗന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, പർവതരാജന്മാർ, മനോഹരമായ അപ്സരസികൾ എന്നിവരെ കാണാം.
സ തുമേരുഃ പരിവൃതോ ഭുവനൈര്ഭൂതഭാവനഃ। ചത്വാരോ യസ്യ ദേശാ വൈ നാനാപാര്ശ്വേഷ്വധിഷ്ഠിതാഃ ।। ൩൪.
ആ മേരു പർവതം ലോകങ്ങൾ ചുറ്റിപ്പറ്റിയതും, സകല ജീവികളുടെ ഉത്ഭവസ്ഥാനവുമാണ്. അതിന്റെ നാലു ഭാഗങ്ങളിലും വ്യത്യസ്ത പ്രദേശങ്ങൾ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ഭദ്രാശ്വോ ഭരതശ്ചൈവ കേതുമാലശ്ച പശ്ചിമഃ। ഉത്തരാഃ കുരവശ്ചൈവ കൃതപുണ്യപ്രതിശ്രയാഃ ।। ൩൪.
ഭദ്രാശ്വം, ഭാരതം, പടിഞ്ഞാറ് കെതുമാലം, വടക്കേ കുരുക്കൾ — ഇവയെല്ലാം പുണ്യം ചെയ്തവർക്ക് ആശ്രയസ്ഥലങ്ങളാണ്.
കര്ണികാ തസ്യ പദ്മസ്യ സമന്താത്പരിമണ്ഡലാ। യോജനാനാം സഹസ്രാണി നവതിഃ ഷട് പ്രകീര്ത്തിതാഃ। ചത്വാരശ്ചാപ്യശീതിശ്ച അന്തരാന്തര ധിഷ്ഠിതാഃ ।। ൩൪.
ആ താമരയുടെ കർണിക ചുറ്റും വൃത്താകാരമാണ്; തൊണ്ണൂറായിരത്താറായിരം അളവാണ് അതിന്റെ വലിപ്പം, ഇടയ്ക്കിടയിൽ നാലും എൺപതും അളവുകൾ കൂടി ഉണ്ട്.
ത്രിശതഞ്ച സഹസ്രാണി യോജനാനാം പ്രമാണതഃ। തസ്യ കേശരജാലാനി വിസ്തീര്ണാനി സമന്തതഃ ।। ൩൪.
മുന്നൂറായിരം അളവാണ് അതിന്റെ അളവ്; അതിന്റെ രേണുക്കൾ എല്ലാടും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
ശതസാഹസ്രികായാമാ സാശീതിപൃഥുലായതാ। ചത്വാരി തസ്യ പത്രാണി യോജനാനാം ചതുര്ദ്ദിശമ് ।। ൩൪.
അത് നൂറായിരം അളവോളം നീളമുള്ളതും, എൺപത് അളവോളം വീതിയുള്ളതുമായ നാലു ഇലകൾ നാലു ദിക്കുകളിലായി വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു.
തത്ര യാസൌ മയാ പൂര്വം കര്ണികേത്യഭിശബ്ദിതാ। താം വര്ണ്യമാനാമേകാഗ്രാഃ സമാസേന നിബോധത ।। ൩൪.
മുൻപേ ഞാൻ കർണിക എന്ന് പറഞ്ഞതിന്റെ വിവരണം, നിങ്ങൾ ശ്രദ്ധയോടെ ചുരുക്കത്തിൽ കേൾക്കുക.
ശതാശ്രിമേനം മേനേഽത്രിഃ സഹസ്രാശ്രിമൃഷിര്ഭൃഗുഃ। അഷ്ടാശ്രിമേനം സാവര്ണിശ്ചതുരസ്രന്തു ഭാഗുരിഃ ।। ൩൪.
അത്രി അതിനെ നൂറു കിരണങ്ങളുള്ളതെന്ന് കരുതുന്നു; ഭൃഗു ആയിരം കിരണങ്ങളുള്ളതെന്ന്; സാവർണി എട്ട് കിരണങ്ങളുള്ളതെന്നും, ഭാഗുരി നാലു കിരണങ്ങളുള്ളതെന്നും പറയുന്നു.
വാര്ഷായണിസ്തു സാമുദ്രം ശരാവഞ്ചൈവ ഗാലവഃ। ഊര്ദ്ധ്വവേണീകൃതം ഗാര്ഗ്യഃ ക്രോഷ്ടകിഃ പരിമണ്ഡലമ് ।। ൩൪.
വാർഷായണൻ അതിനെ സമുദ്രംപോലെയെന്നും, ഗാലവൻ തട്ടുപോലെയെന്നും, ഗാർഗ്യൻ നേരായ ചുരുളുപോലെയെന്നും, ക്രോഷ്ടകി വൃത്താകാരമെന്നുമാണ് കരുതുന്നത്.
യദ്യദ്യസ്യ ഹി യത്പാര്ശ്ച പര്വതാധിപതേര്ഋഷിഃ। തത്തദേവാസ്യ വേദാസൌ ബ്രഹ്മൈനം വേദ കൃത്സ്നശഃ ।। ൩൪.
ഏത് ഭാഗം ഏത് ദിശയിലാണോ, ആ പർവതാധിപതിയുടെ ഋഷി അതറിയുന്നു; അതുപോലെ അവൻ വേദങ്ങളും ബ്രഹ്മവും മുഴുവനായി അറിയുന്നു.
മണിരത്നമയം ചിത്രം നാനാവര്ണപ്രഭായുതമ്। അനേകവര്ണനിചയം സൌവര്ണമരുണപ്രഭമ് ।। ൩൪.
അത് രത്നങ്ങളും മുത്തുകളും കൊണ്ടു അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടതും, വിവിധ വർണപ്രഭകളാൽ ദീപ്തമായതും, അനേകം നിറങ്ങൾ ഉള്ളതും, പൊന്നുപോലും ചുവപ്പു പ്രകാശമുള്ളതുമാണ്.