നവതിര്ദ്വീവശീതിര്ദ്വൌ സഹസ്രാണ്യായതാസ്തു യേ । തേഷാം മധ്യേ ജനപദാസ്താനി വര്ഷാണി സപ്ത വൈ ।। ൩൪.
അവയുടെ നീളം തൊണ്ണൂറായിരത്തി ഇരുപതിനായിരം യോജനങ്ങളാണ്. അവയ്ക്കിടയിൽ ജനവാസമുള്ള പ്രദേശങ്ങൾ ഏഴാണെന്ന് പറയുന്നു.
സമ്പാതവിഷമൈസ്തൈസ്തു പര്വ്വതൈരാവൃതാനി ച। സന്തതാനി നദീഭേദൈരഗമ്യാനി പരസ്പരമ്। വസന്തി തേഷു സത്വാനി നാനാ ജാതീനി ഭാഗശഃ ।। ൩൪.
അവ പർവ്വതങ്ങൾ ഒട്ടും തുല്യമായതല്ല, ഇടയ്ക്ക് ഇടയ്ക്ക് പുഴകൾ കൊണ്ടും, അവ പരസ്പരം എത്താൻ കഴിയാത്തവിധം വേർതിരിച്ചിരിക്കുന്നു. അവിടങ്ങളിൽ വിവിധ ജാതികളുള്ള ജീവികൾ തങ്ങളുടേതായ ഭാഗങ്ങളിൽ വസിക്കുന്നു.
ഇദം ഹൈമവതം വര്ഷം ഭാരതം നാമ വിശ്രുതമ്। ഹേമകൂടം പരം തസ്മാന്നാമ്നാ കിമ്പുരുഷം സ്മൃതമ് ।। ൩൪.
ഹിമവാന്റെ ഈ പ്രദേശം ഭാരതം എന്ന പേരിൽ പ്രശസ്തമാണ്. അതിന് അപ്പുറത്തുള്ള ഹേമകൂടത്തിന് അപ്പുറം കിംപുരുഷം എന്നറിയപ്പെടുന്ന പ്രദേശം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
നൈഷധം ഹേമകൂടന്തു ഹരിവര്ഷം തദുച്യതേ। ഹരിവര്ഷാത്പരഞ്ചൈവ മേരോശ്ച തദിലാവൃതമ് ।। ൩൪.
നിഷധവും ഹേമകൂടവും തമ്മിലുള്ള പ്രദേശം ഹരിവർഷം എന്നാണ് വിളിക്കുന്നത്. ഹരിവർഷത്തിനും മേരുവിനും അപ്പുറം ഇലാവൃതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
ഇലാവൃതപരം നീലം രമ്യകം നാമ വിശ്രുതമ്। രമ്യാത്പരതരം ശ്വേതം വിശ്രുതന്തദ്ധിരണ്മയമ്। ഹിരണ്മയാത്പരഞ്ചാപി ശ്രൃങ്ഗവാംസ്തു കുരുസ്മൃതമ് ।। ൩൪.
ഇലാവൃതത്തിന് അപ്പുറം നീലപർവ്വതം, അതിനുശേഷം പ്രശസ്തമായ രമ്യകവുമാണ്. രമ്യകത്തേക്കാൾ ഉന്നതമായ ശ്വേതം, അതിനപ്പുറം ഹിരണ്മയം, ഹിരണ്മയത്തേക്കാൾ മുകളിൽ കുരു എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്ന ശ്രൃംഗവാൻ പർവ്വതവും ഉണ്ട്.
ധനുഃസംസ്ഥേ ച വിജ്ഞേയേ ദ്വേ വര്ഷേ ദക്ഷിണോത്തരേ। ദീര്ഘാണി തത്ര ചത്വാരി മധ്യമന്തദിലാവൃതമ് ।। ൩൪.
വില്ലിന്റെ ആകൃതിയിൽ ദക്ഷിണവും ഉത്തരവും എന്നിങ്ങനെ രണ്ട് ദേശങ്ങൾ ഉണ്ട്. അവിടെ നാലു നീണ്ട ദേശങ്ങൾ കാണാം; അതിന്റെ മധ്യത്തിൽ ഇലാവൃതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു.
അര്വാക് ച നിഷധസ്യാഥ വേദ്യര്ദ്ധം ദക്ഷിണം സ്മൃതമ്। പരം നീലവതോ യച്ച വേദ്യര്ദ്ധന്തു തദുത്തരമ്। വേദ്യര്ദ്ധം ദക്ഷിണേ ത്രീണി വര്ഷാണി ത്രീണി ചോത്തരേ ।। ൩൪.
നിഷധപർവ്വതത്തിന്റെ ഈ ഭാഗം ബലിപീഠത്തിന്റെ ദക്ഷിണഭാഗം എന്നാണ് കരുതുന്നത്. നീലപർവ്വതത്തിന് അപ്പുറം ബലിപീഠത്തിന്റെ ഉത്തരഭാഗം. ദക്ഷിണഭാഗത്ത് മൂന്നു ദേശങ്ങളും, ഉത്തരഭാഗത്തും മൂന്നു ദേശങ്ങളുമുണ്ട്.
തയോര്മധ്യേ തു വിജ്ഞേയം മേരുമധ്യമിലാവൃതമ്। ദക്ഷിണേന തു നീലസ്യ നിഷധസ്യോത്തരേണ തു ।। ൩൪.
ഈ രണ്ടിന്റെയും ഇടയിൽ, മേരുവിന്റെ മധ്യത്തിൽ, ഇലാവൃതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. അത് നീലപർവ്വതത്തിന് തെക്കിലും നിഷധയ്ക്ക് വടക്കിലുമാണ്.
ഉദഗായതോ മഹാശൈലോ മാല്യവാന് നാമ പര്വ്വതഃ। യോജനാനാം സഹസ്രോരുരാനീലനിഷധായതഃ। ആയാമതശ്വതുസ്ത്രിശത്സഹസ്രാണി പ്രകീര്തിതഃ ।। ൩൪.
വടക്കോട്ട് ഉയരുന്ന മഹത്തായ പർവ്വതമാണ് മാല്യവാൻ. നീലയും നിഷധയും തമ്മിൽ ആയിരം യോജന നീളമുള്ള ഈ പർവ്വതത്തിന് മുപ്പതിനായിരം യോജന നീളമുണ്ട് എന്നാണ് പറയുന്നത്.
തസ്യ പ്രതീച്യാം വിജ്ഞേയഃ പര്വതോ ഗന്ധമാദനഃ। ആയാമാദഥ വിസ്താരാന് മാല്യവാനിതി വിശ്രുതഃ ।। ൩൪.
മാല്യവാന്റെ പടിഞ്ഞാറ് ഗന്ധമാദനപർവ്വതം സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. നീളത്തിലും വീതിയിലും മാല്യവാൻ പ്രശസ്തമാണ്.
പരിമണ്ഡലയോര്മധ്യേ മേരുരുത്തമപര്വതഃ । ചതുര്വര്ണഃ സുസൌവര്ണശ്ചതുരസ്രഃ സമുച്ഛ്രിതഃ। അവ്യക്താ ധാതവഃ സര്വ്വേ സമുത്പന്നാ ജലാദയഃ ।। ൩൪.
രണ്ട് വൃത്തങ്ങളുടെ മധ്യത്തിൽ ഉന്നതമായ മേരു പർവ്വതം നിലകൊള്ളുന്നു. നാലു നിറങ്ങളുള്ളത്, തിളങ്ങുന്ന പൊന്നുപോലെയും നാലു വശങ്ങളുള്ളതുമായ ഈ പർവ്വതത്തിൽ നിന്നാണ് വെള്ളം മുതലായ എല്ലാ സൂക്ഷ്മഘടകങ്ങളും ഉദിച്ചുവരുന്നത്.
അവ്യക്താത് പൃഥിവീ പദ്മം മേരുപര്വതകര്ണികമ്। ചതുഷ്പഥം സമുത്പന്നം വ്യക്തം പഞ്ചഗുണം മഹത് ।। ൩൪.
അപ്രകൃതത്തിൽ നിന്നാണ് ഭൂമി, മേരു പർവ്വതം അതിന്റെ ഹൃദയഭാഗമായി, താമരപൂവുപോലെ ഉദിച്ചത്. അതിൽ നിന്നാണ് നാലു ദിശകളും, വ്യക്തമായും മഹത്തായും അഞ്ചു ഗുണങ്ങളോടുകൂടിയവയും ഉദിച്ചത്.
തതഃ സര്വ്വാഃ സമുത്പന്നാ വൃത്തയോ ദ്വിജസത്തമാഃ। നൈകകല്പാര്ജിതൈഃ പുണ്യൌര്വേ വിധൈഃ പ്രാഗുപാര്ജിതൈഃ ।। ൩൪.
അതിനുശേഷം, ദ്വിജശ്രേഷ്ഠന്മാരേ, അനേകം കാലങ്ങളിൽ സമ്പാദിച്ച പുണ്യഫലങ്ങളാൽ എല്ലാ സൃഷ്ടിവൃത്തങ്ങളും ഉദിച്ചുവന്നു.
കൃതാത്മഭിര്വിനീതാത്മാ മഹാത്മാ പുരുഷോത്തമഃ। മഹാദേവോ മഹായോഗീ ജഗജ്ജ്യേഷ്ഠോ മഹേശ്വരഃ । സര്വലോകഗതോഽനന്തോ ഹ്യമൂര്തിത്വാദജായത ।। ൩൪.
സ്വയം ശുദ്ധരായും വിനീതരായും ആയവർകൊണ്ടു, മഹാത്മാവായ, പരമപുരുഷനായ, മഹാദേവനായ, മഹായോഗിയായ, ലോകത്തിലെ പ്രഥമനായ, മഹേശ്വരനായ, എല്ലായിടത്തും വ്യാപിച്ച, അനന്തനായ, രൂപരഹിതനായവൻ ഉദിച്ചു.
ന തസ്യ പ്രാകൃതീ മൂര്ത്തിര്മാംസമേദോഽസ്ഥിസമ്ഭവാ । യോഗാച്ചൈവേശ്വരത്വാച്ച സര്വ്വാത്മാഗത ഏവ സഃ ।। ൩൪.
അവനു മാംസം, കൊഴുപ്പ്, അസ്ഥി എന്നിവകൊണ്ടുള്ള പ്രകൃതിദേഹം ഇല്ല. യോഗശക്തിയാൽ, ഈശ്വരത്വത്താൽ, അവൻ എല്ലായിടത്തും നിലകൊള്ളുന്നു.
തന്നിമിത്തം സമുത്പന്നം ലോകപദ്മം സനാതനമ്। കല്പശേഷസ്യ തസ്യാദൌ കാലസ്യ ഗതിരീദൃശീ ।। ൩൪.
അവന്റെ ഇച്ഛയാൽ, ശാശ്വതമായ ലോകതാമര ഉദിച്ചു. കല്പത്തിന്റെ ശേഷിപ്പിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, ഇങ്ങനെയാണ് കാലത്തിന്റെ ഗതി.
തസ്മിന് പദ്മേ സമുത്പന്നോ ദേവദേവശ്ചതുര്മുഖഃ। പ്രജാപതിപതിര്ബ്രഹ്മാ ഈശാനോ ജഗതഃ പ്രഭുഃ ।। ൩൪.
അത് താമരയിൽ, ദേവന്മാരുടെ ദേവനായ, നാലു മുഖങ്ങളുള്ള ബ്രഹ്മാവ്, പ്രജാപതികളുടെ അധിപൻ, ലോകത്തിന്റെ ഇശ്വരൻ എന്നവൻ ജനിച്ചു.
തസ്യ ബീജാനി സര്ഗോ ഹി പുഷ്കരസ്യ യഥാര്ഥവത്। കൃത്സ്നഃ പ്രജാനിസര്ഗേണ വിസ്തരേണേഹ കഥ്യതേ ।। ൩൪.
താമരയുടെ വിത്തുകൾ പോലെ, അവന്റെ വിത്തുകളാണ് സൃഷ്ടി. എല്ലാ ജീവികളുടെ സൃഷ്ടി, വിശദമായി ഇവിടെ വിവരിച്ചിരിക്കുന്നു.
യദബ്ജം വൈഷ്ണവം കാര്യ്യം തതസ്തന്നാഭിതോഽഭവത്। പദ്മാകാരാ സമുത്പന്നാ പൃഥിവീ സവനദ്രുമാ ।। ൩൪.
വിഷ്ണുവിന്റെ കർമ്മമായ ആ താമര അവന്റെ നാഭിയിൽ നിന്നാണ് ഉദിച്ചത്. അതിൽ നിന്ന് താമരപൂവിന്റെ രൂപത്തിൽ, വനങ്ങളും മരങ്ങളും ഉള്ള ഭൂമി ഉദിച്ചു.
തദസ്യ ലോകപദ്മസ്യ വിസ്തരേണ പ്രകാശിതമ്। വര്ണമാനം വിഭാഗേന ക്രമശഃ ശ്രൃണുത ദ്വിജാഃ ।। ൩൪.
ഇങ്ങനെ ഈ ലോകതാമരയുടെ വ്യാപ്തി വിശദമായി പറഞ്ഞിരിക്കുന്നു. അതിന്റെ വിഭജനവും അളവുകളും ക്രമമായി കേൾകുവിൻ, ദ്വിജന്മാരേ.
മഹാദ്വീപാസ്തു വിഖ്യാതാശ്ചത്വാരഃ പത്രസംസ്ഥിതാഃ। തതഃ കര്ണികസംസ്ഥാനോ മേരുര്നാമ മഹാബലഃ ।। ൩൪.
നാലു മഹാദ്വീപങ്ങൾ, താമരയുടെ ഇലകളെപ്പോലെ സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു എന്ന് പ്രശസ്തമാണ്. അവയുടെ മധ്യത്തിൽ കര്ണികപോലെ മഹാബലനായ മേരു നിലകൊള്ളുന്നു.
നാനാവര്ണേഷു പാര്ശ്വേഷു പൂര്വതഃ ശ്വേത ഉച്യതേ। പീതന്തു ദക്ഷിണം തസ്യ ശൃങ്ഗം കൃഷ്ണം തഥാപരമ് ।। ൩൪.
മേരുവിന്റെ വിവിധ വശങ്ങളിൽ വ്യത്യസ്ത നിറങ്ങളുണ്ട്. കിഴക്കോട്ട് ശ്വേതം, തെക്കോട്ടു മഞ്ഞ നിറമുള്ള ശ്രൃംഗം, മറ്റൊരു വശത്ത് കറുത്തതും ഉണ്ട്.
ഉത്തരം തസ്യ രക്തം വൈ ശോഭിവര്ണസമന്വിതമ്। മേരുസ്തു ശോഭതേ ശുഭ്രോ രാജവത്സ തു ധിഷ്ഠിതഃ ।। ൩൪.
അതിന്റ് വടക്കുഭാഗത്ത് ചുവപ്പുനിറമുള്ള, ഭംഗിയാർന്ന ഒരു പ്രദേശം ഉണ്ട്. അതിൽ മേരു പർവതം വെളുത്തും, രാജകുമാരനുപോലെ ഉജ്ജ്വലമായും നിലകൊള്ളുന്നു.
തരുണാദിത്യവര്ണാഭോ വിധൂമ ഇവ പാവകഃ। ചതുരശീതിസാഹസ്ര ഉത്സേധേന പ്രകീര്ത്തിതഃ ।। ൩൪.
അത് ഉദയസൂര്യന്റെ നിറംപോലെയും, പുകയില്ലാത്ത അഗ്നിപോലെയും കാണപ്പെടുന്നു. അതിന്റെ ഉയരം എൺപത്തിനാലായിരം അളവാണ് എന്ന് പറയപ്പെടുന്നു.
പ്രവിഷ്ടഃ ഷോഡശാധസ്താദ്വിസ്തൃതസ്താവദേവ തു । സ ശരാവസ്ഥിതഃ പൂര്വം ദ്വാത്രിംശന്മൂര്ധ്നി വിസ്തൃതഃ ।। ൩൪.
അത് പതിനാറ് അളവ് താഴെയും, അത്ര തന്നെ മുകളിലേക്കും വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നു. മുമ്പ് അത് ഒരു തട്ടുപോലെ നിലകൊണ്ടിരുന്നു; അതിന്റെ മുകളിലെ വീതി മുപ്പത്തിരണ്ട് അളവാണ്.
വിസ്താരാത് ത്രിഗുണശ്ചാസ്യ പരിണാഹഃ സമന്തതഃ। മണ്ഡലേന പ്രമാണേന ത്ര്യസ്രേഽര്ദ്ധന്തു തദിഷ്യതേ ।। ൩൪.
അതിന്റ് ചുറ്റളവ് അതിന്റെ വീതിയുടെ മൂന്നിരട്ടി ആണ്. വൃത്തത്തിന്റെ അളവുപ്രകാരം, ത്രികോണമാകുന്ന ഭാഗത്തിന്റെ പാതിയാണ് കണക്കാക്കുന്നത്.
ചത്വാരിംശത്സഹസ്രാണി യോജനാനാം സമന്തതഃ। അഷ്ടാഭിരധികാനി സ്യുസ്ത്ര്യസ്രേ മാനേ പ്രകീര്ത്തിതമ് ।। ൩൪.
അതിന്റ് ചുറ്റളവ് നാല്പതിനായിരം അളവാണ്; ത്രികോണമാനപ്രകാരം അതിൽ എട്ട് കൂടി ചേർക്കപ്പെടുന്നു.
ചതുരസ്രേണ മാനേന പരിണാഹഃ സമന്തതഃ। ചതുഃഷഷ്ടിസഹസ്രാണി യോജനാനാം വിധീയതേ ।। ൩൪.
ചതുരശ്രമാനപ്രകാരം അതിന്റെ ചുറ്റളവ് അറുപത്തിനാലായിരം അളവാണ്.
സ പര്വതോ മഹാദിവ്യോ ദിവ്യൌഷധിസമന്വിതഃ। ഭുവനൈരാവൃതഃ സര്വോ ജാതരൂപമയൈഃ ശുഭൈഃ ।। ൩൪.
ആ പർവതം അത്യന്തം ദിവ്യവും, ദൈവിക ഔഷധങ്ങളാൽ സമൃദ്ധവുമാണ്. അതിന് ചുറ്റും ലോകങ്ങൾ ഉണ്ട്, ശുദ്ധമായ പൊന്നാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.
തത്ര ദേവഗണാഃ സര്വേ ഗന്ധര്വോരഗരാക്ഷസാഃ । ശൈലരാജൈഃ പ്രദൃശ്യന്തേ ശുഭാശ്ചാപ്സരസാങ്ഗണാഃ ।। ൩൪.
അവിടെ എല്ലാ ദേവതകളും, ഗന്ധർവന്മാർ, നാഗന്മാർ, രാക്ഷസന്മാർ, പർവതരാജന്മാർ, മനോഹരമായ അപ്സരസികൾ എന്നിവരെ കാണാം.