വായുപുരാണമ്

ഗായത്രീ ചൈവ ത്രിഷ്ടുപ് ച ജഗതീ ചൈവ യാ സ്മൃതാ। ത്ര്യമ്ബകാ നാമതഃ പ്രോക്താ യോനയഃ സവനസ്യ താഃ ।। ൩൧.

ഗായത്രി, ത്രിഷ്ടുപ്, ജഗതി എന്നിങ്ങനെ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നവ, സവനത്തിന്റെ മൂലങ്ങൾ ആയി ത്ര്യമ്പക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

താഭിരേകത്വഭൂതാഭിസ്ത്രിവിധാഭിഃ സ്വവീര്യതഃ। ത്രിസാധനപുരോഡാശസ്ത്രി കപാലഃ സ വൈ സ്മൃതഃ ।। ൩൧.

ഈ മൂന്നു രൂപങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് സ്വശക്തിയാൽ ഒന്നായി ചേരുമ്പോൾ, മൂന്നു ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഒരുക്കുന്ന പുരോടാശം മൂന്നു കപാലങ്ങളുള്ളതെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

ഇത്യേതത്പഞ്ചവര്ഷം ഹി യുഗം പ്രോക്തം മനീഷിഭിഃ। യച്ചൈവ പഞ്ചധാത്മാ വൈ പ്രോക്തഃ സംവത്സരോ ദ്വിജൈഃ। സൈകം ഷട്കം വിജജ്ഞേഽഥ മധ്വാദീനൃതവഃകില ।। ൩൧.

ഇങ്ങനെ, ഈ അഞ്ചുവർഷം ഒരു യുഗം എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു. അഞ്ചു രൂപങ്ങളുള്ള സംവത്സരം ദ്വിജന്മാർ പറയുന്നു. അതിനുശേഷം, മധു മുതലായ ঋതുക്കൾ ആറ് കൂട്ടമായി അറിയപ്പെടുന്നു.

ഋതുപുത്രാര്ത്തവഃ പഞ്ച ഇതി സര്ഗഃ സമാസതഃ। ഇത്യേഷ പവമാനോ വൈ പ്രാണിനാം ജീവിതാനി തു ।। ൩൧.

ഋതുക്കളുടെ പുത്രന്മാരായ അഞ്ചു ঋതുക്കൾ ഈ സൃഷ്ടിയുടെ സംക്ഷിപ്തരൂപമാണ്. അങ്ങനെ, ഈ പവമാനൻ ജീവികളുടെ ജീവൻ തന്നെയാണ്.

നദീ വേഗസമായുക്തം കാലോ ധാവതി സംഹരന്। അഹോരാത്രകരസ്തസ്മാത് സ വായുരഭവത്പുനഃ ।। ൩൧.

നദിയുടെ വേഗംപോലെ കാലം ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു, എല്ലാം സംഹരിക്കുന്നു. അതിനാൽ, അഹോരാത്രം ഉണ്ടാക്കുന്നവൻ വീണ്ടും വായുവാണ്.

ഏതേ പ്രജാനാം പതയഃ പ്രധാനാഃ സര്വദേഹിനാമ് । പിതരഃ സര്വ ലോകാനാം ലോകാത്മാനഃ പ്രകീര്തിതാഃ ।। ൩൧.

ഇവരാണ് സകലജീവികളുടെ അധിപന്മാർ, സകലദേഹികളിൽ പ്രധാനന്മാർ, സകലലോകങ്ങളുടെ പിതാക്കളും ലോകങ്ങളുടെ ആത്മാക്കളും എന്നുപറയപ്പെടുന്നു.

ധ്യായതോ ബ്രഹ്മണോ വക്രാദുദ്യന് സമഭവദ്ഭവഃ। ഋഷിര്വിപ്രോ മഹാദേവോ ഭൂതാത്മാ പ്രപിതാമഹഃ ।। ൩൧.

ബ്രഹ്മാവു ധ്യാനിച്ചപ്പോൾ, അവന്റെ വളഞ്ഞ വായിൽ നിന്ന് ഭവൻ ഉദിച്ചുവന്നു; അവൻ ഋഷിയും, മഹാദേവനും, ഭൂതങ്ങളുടെ ആത്മാവും മഹാപിതാമഹനും ആകുന്നു.

ഈശ്വരഃ സര്വഭൂതാനാം പ്രണവായോപപദ്യതേ। ആത്മവേശേന ഭൂതാനാമങ്ഗപ്രത്യങ്ഗസമ്ഭവഃ ।। ൩൧.

സകലഭൂതങ്ങളുടെ ഈശ്വരൻ പ്രണവരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; അവൻ സകലഭൂതങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ച് അവയുടെ അവയവങ്ങൾക്കും ഭാഗങ്ങൾക്കും ഉത്ഭവം നൽകുന്നു.

അഗ്നിഃ സംവത്സരഃ സൂര്യശ്ചന്ദ്രമാ വായുരേവ ച। യുഗാഭിമാനീ കാലാത്മാ നിത്യം സംക്ഷേപകൃദ്വിഭുഃ। ഉന്മാദകോഽനുഗ്രഹകൃത്സ ഇദ്വത്സര ഉച്യതേ ।। ൩൧.

അഗ്നി, സംവത്സരം, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, വായു ഇവയൊക്കെയും യുഗങ്ങളുടെ അധിപതിയും കാലത്തിന്റെ ആത്മാവും, എല്ലാം സംക്ഷേപിക്കുന്നവനും മഹാത്മാവും ആകുന്നു. അവൻ ഉന്മാദവും അനുഗ്രഹവും നൽകുന്നവനും സംവത്സരമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നവനും ആണ്.

രുദ്രാവിഷ്ടോ ഭഗവതാ ജഗത്യസ്മിന് സ്വതേജസാ। ആശ്രയാശ്രയസംയോഗാത്തനുഭിര്നാമഭിസ്തഥാ ।। ൩൧.

ഭഗവാന്റെ തേജസ്സാൽ രുദ്രൻ ഈ ലോകത്ത് നിലകൊള്ളുന്നു; ആശ്രയവും ആശ്രിതവും എന്നിങ്ങനെ രൂപങ്ങളാലും പേരുകളാലും അവൻ ഏകതയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

തതസ്തസ്യ തു വീര്യേണ ലോകാനുഗ്രഹകാരകമ്। ദ്വിതീയം ഭദ്രസംയോഗം സന്തതസ്യൈകകാരകമ് ।। ൩൧.

അവന്റെ ശക്തിയാൽ ലോകങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്തിനായി, രണ്ടാമത്തെ ഭദ്രമായ ഐക്യവും, തുടർച്ചയ്ക്കുള്ള ഏകകാരണവും അവൻ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

ദേവത്വഞ്ച പിതൃത്വഞ്ച കാലത്വഞ്ചാസ്യ യത്പരമ്। തസ്മാദ്വൈ സര്വഥാ ഭദ്രസ്തദ്വദ്ഭിരഭിപൂജ്യതേ ।। ൩൧.

ദൈവസ്വഭാവവും പിതൃത്വവും കാലസ്വഭാവവും ഇവയാണ് അവന്റെ ഉത്തമരൂപങ്ങൾ. അതുകൊണ്ടു സകലവിധത്തിലും അവൻ മംഗളസ്വരൂപനാണ്, ഭക്തർ അവനെ പ്രത്യേകമായി ആദരിക്കണം.

പതിഃ പതീനാം ഭഗവാന് പ്രജേശാനാം പ്രജാപതിഃ। ഭവനഃ സര്വഭൂതാനാം സര്വേഷാം നീലലോഹിതഃ। ഓഷധീഃ പ്രതിസന്ധത്തേ രുദ്രഃ ക്ഷീണാഃ പുനഃ പുനഃ ।। ൩൧.

യജമാനന്മാരുടെ യജമാനനും, സൃഷ്ടികർത്താക്കളുടെ കർത്താവും, എല്ലാ ജീവികളുടെ ആധാരവും, എല്ലാവരുടെയും നീലനിലയുള്ളവനും, ക്ഷീണിച്ച ഔഷധികളെ വീണ്ടും വീണ്ടും പുനരുദ്ധരിക്കുന്ന രുദ്രനുമാണ് അദ്ദേഹം.

ഇത്യേഷാം യദപത്യം വൈ ന തച്ഛക്യം പ്രമാണതഃ। ബഹുത്വാത് പരിസങ്ഖ്യാതും പുത്രപൌത്രമനന്തകമ് ।। ൩൧..

ഇവരുടെ സന്തതികൾ എത്രയാണെന്ന് കണക്കാക്കാൻ കഴിയില്ല; അവയുടെ അനന്തമായ പുത്രന്മാരെയും മക്കളെയും എണ്ണി പറയാൻ സാധ്യമല്ല.

ഇമം വംശം പ്രജേശാനാം മഹതാം പുണ്യകര്മണാമ്। കീര്ത്തയന് സ്ഥിരകീര്ത്തീനാം മഹതീം സിദ്ധിമാപ്നുയാത് ।। ൩൧.

സത്കർമ്മങ്ങളിലും സ്ഥിരമായ കീർത്തിയിലും മഹത്വം നേടിയ സൃഷ്ടികർത്താക്കളുടെ ഈ വംശം ആരെങ്കിലും പാരായണം ചെയ്താൽ, അവൻ മഹത്തായ സിദ്ധി നേടും.

അത ഊര്ദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി പ്രണവസ്യ വിനിശ്വയമ്। ഓങ്കാരമക്ഷരം ബ്രഹ്മ ത്രിവര്ണഞ്ചാദിതഃ സ്മൃതമ് ।। ൩൨.

ഇനി ഞാൻ പ്രണവത്തിന്റെ അർത്ഥം വിശദമായി പറയാം. ഓം എന്ന അക്ഷരം ബ്രഹ്മമാണ്, ആദിയിൽ തന്നെ അതിനെ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി അറിയപ്പെടുന്നു.

യോ യോ യസ്യ യഥാ വര്ണോ വിഹിതോ ദേവതാസ്തഥാ। ഋചോ യജൂംഷി സാമാനി വായുരഗ്നിസ്തഥാ ജലമ് ।। ൩൨.

ഓരോ അക്ഷരത്തിനും അതിനനുസരിച്ച് ദേവതകളും നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു; ഋക്, യജുർ, സാമവേദങ്ങൾ, വായു, അഗ്നി, ജലം എന്നിവയും അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

തസ്മാത്തു അക്ഷരാദേവ പുനരന്യേ പ്രജജ്ഞിരേ। ചതുര്ദ്ദശ മഹാത്മാനോ ദേവാനാം യേ തു ദൈവതാഃ ।। ൩൨.

അത് തന്നെയായ അക്ഷരത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടും മറ്റുള്ളവരും ജനിച്ചു; ദേവന്മാരുടെ ദേവതകളായ പതിനാലു മഹാത്മാക്കൾ.

തേഷു സര്വഗതശ്ചൈവ സര്വഗഃ സര്വയോഗവിത് । അനുഗ്രഹായ ലോകാനാമാദിമധ്യാന്ത ഉച്യതേ ।। ൩൨.

അവരിൽ എല്ലായിടത്തും ഉള്ളവനും, സകലത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനും, എല്ലാ യോഗങ്ങളെയും അറിയുന്നവനും ലോകങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്തിനായി ആദിയും നടുവും അവസാനവും എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു.

സപ്തര്ഷയസ്തഥേന്ദ്രാ യേ ദേവാശ്ച പിതൃഭിഃ സഹ। അക്ഷരാന്നിഃ സൃതാഃ സര്വേ ദേവദേവാന്മഹേശ്വരാത് ।। ൩൨.

ഏഴ് മഹർഷിമാർ, ഇന്ദ്രന്മാർ, ദേവതകളും പിതാക്കളും ഒക്കെയും അക്ഷരങ്ങളിൽ നിന്ന്, ദേവദേവനായ മഹേശ്വരനിൽ നിന്ന് ഉദ്ഭവിച്ചു.

ഇഹാമുത്ര ഹിതാര്ഥായ വദന്തി പരമം പദമ്। പൂര്വമേവ മയോക്തസ്തേ കാലസ്തു യുഗസംജ്ഞിതഃ ।। ൩൨.

ഇഹലോകത്തും പരലോകത്തും ക്ഷേമത്തിനായി അവർ പരമപദത്തെക്കുറിച്ച് പറയുന്നു; മുമ്പ് ഞാൻ പറഞ്ഞതുപോലെ, കാലം യുകങ്ങളായാണ് അറിയപ്പെടുന്നത്.

കൃതം ത്രേതാ ദ്വാപരഞ്ച യുഗാദിഃ കലിനാ സഹ। പരിവര്ത്തമാനൈസ്തൈരേവ ഭ്രമമാണേഷു ചക്രവത് ।। ൩൨.

കൃതയുഗം, ത്രേതായുഗം, ദ്വാപരയുഗം, കൂടാതെ കലിയുഗം — ഇവയാണ് യുഗങ്ങളുടെ ആരംഭം; ഇവ ചക്രംപോലെ പരിവർത്തനം ചെയ്ത് സഞ്ചരിക്കുന്നു.

ദേവതാസ്തു തദോദ്വിഗ്നാഃ കാലസ്യ വശമാഗതാഃ. ന ശക്നുവന്തി തന്മാനം സംസ്സ്ഥാപയിതുമാത്മനാ ।। ൩൨.

അപ്പോൾ ദേവതകൾ ഭയപ്പെട്ട്, കാലത്തിന്റെ അധീനരായി, അതിന്റെ അളവ് സ്വയം നിശ്ചയിക്കാൻ കഴിയാതെ വേദനിക്കുന്നു.

തദാ തേ വാഗ്യതാ ഭൂത്വാ ആദൌ മന്വന്തരസ്യ വൈ। ഋഷയശ്ചൈവ ദേവാശ്ച ഇന്ദ്രശ്ചൈവ മഹാതപാഃ ।। ൩൨.

അപ്പോൾ, മന്വന്തരത്തിന്റെ ആരംഭത്തിൽ, മഹർഷിമാരും ദേവതകളും ശക്തനായ ഇന്ദ്രനും വാക്ക് നിശ്ശബ്ദരായി സമീപിച്ചു.

സമാധായ മനസ്തീവ്രം സഹസ്രം പരിവത്സരാന്। പ്രപന്നാസ്തേ മഹാദേവം ഭീതാഃ കാലസ്യ വൈ തദാ ।। ൩൨.

അവർ മനസ്സ് ശക്തമായി ഏകാഗ്രമാക്കി ആയിരം വർഷം ധ്യാനിച്ചു; കാലത്തെ ഭയന്ന്, അവർ മഹാദേവനിൽ അഭയം തേടി.

അയം ഹി കാലോ ദേവേശശ്ചതുര്മൂര്തിശ്ചതുര്മുഖഃ । കോഽസ്യ വിദ്യാന്മഹാദേവ അഗാധസ്യ മഹേശ്വര ।। ൩൨.

ഈ കാലം ദേവതകളുടെ ഇശ്വരനാണ്, നാലു രൂപവും നാലു മുഖവും ഉള്ളവൻ; മഹേശ്വരനേ, ആഗാധമായ അവന്റെ ജ്ഞാനം ആരാണ് അറിയുക?

അഥ ദൃഷ്ട്വാ മഹാദേവസ്തം തു കാലഞ്ചതുര്മുഖമ്। ന ഭേതവ്യമിതി പ്രാഹ കോ വഃ കാമഃ പ്രദീയതാമ് ।। ൩൨.

അപ്പോൾ മഹാദേവൻ ആ നാലുമുഖമുള്ള കാലത്തെ കണ്ടു പറഞ്ഞു: 'ഭയപ്പെടേണ്ട, നിങ്ങൾക്ക് എന്ത് ആഗ്രഹമുണ്ടോ അതു പറയൂ, ഞാൻ നൽകാം.'

തത്കരിഷ്യാമ്യഹം സര്വം ന വൃഥായം പരിശ്രമഃ । ഉവാച ദേവോ ഭഗവാന് സ്വയങ്കാലഃ സുദുര്ജയഃ ।। ൩൨.

'ഞാൻ ഇതെല്ലാം ചെയ്യാം; നിങ്ങളുടെ ഈ പരിശ്രമം വെറുതെയാവില്ല,' എന്ന് ദുർജയനായ സ്വയം കാലമായ ഭഗവാൻ പറഞ്ഞു.

യദേതസ്യ മുഖം ശ്വേതം ചതുര്ജിഹ്വം ഹി ലക്ഷ്യതേ। ഏതത് കൃതയുഗം നാമ തസ്യ കാലസ്യ വൈ മുഖമ്। അസൌ ദേവഃ സുരശ്രേഷ്ഠോ ബ്രഹ്മാ വൈവസ്വതോ മുഖഃ ।। ൩൨.

അവന്റെ വെള്ള നിറമുള്ള, നാലു നാവുള്ള മുഖം കൃതയുഗം എന്നറിയപ്പെടുന്നു; ആ കാലത്തിന്റെ മുഖമാണ് അത്. ആ ദേവൻ, ദേവതകളിൽ ശ്രേഷ്ഠനായ ബ്രഹ്മാവാണ്, വൈവസ്വതമുഖം.