വായുപുരാണമ്

ആദിത്യഃ സവിതാ ഭാനുര്ജീവനോ ബ്രഹ്മസത്കൃതഃ। പ്രഭവശ്ചാത്യ യശ്ചൈവ ഭൂതാനാം തേന ഭാസ്കരഃ ।। ൩൧.

അവൻ ആദിത്യൻ, സവിത, ഭാനു, ജീവൻ നൽകുന്നവൻ, ബ്രഹ്മാവാൽ ആദരിക്കപ്പെടുന്നവൻ; അവൻ സകലഭൂതങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവും അവസാനവുമാണ്, അതുകൊണ്ടാണ് അവൻ സൂര്യൻ.

താരാഭിമാനീ വിജ്ഞേയസ്തൃതീയഃ പരിവത്സരഃ। സോമഃ സര്വൌഷധിപതിര്യസ്മാത്സ പ്രപിതാമഹഃ ।। ൩൧.

മൂന്നാമത്തേത് പരിവത്സരമാണ്, അവൻ നക്ഷത്രങ്ങളുടെ അധിപൻ എന്നറിയപ്പെടുന്നു; സോമൻ, സകല ഔഷധികളുടെ രാജാവ്, അവനിൽ നിന്നാണ് പിതാമഹൻ ഉത്ഭവിക്കുന്നത്.

ആജീവഃ സര്വഭൂതാനാം യോഗക്ഷേമകൃദീശ്വരഃ। അവേക്ഷണാണഃ സതതം ബിഭര്തി ജഗദംശുഭിഃ ।। ൩൧.

സകലഭൂതങ്ങളുടെ ജീവൻ നിലനിർത്തുന്നവൻ, അവയുടെ ക്ഷേമവും സംരക്ഷണവും ഉറപ്പാക്കുന്ന അധിപൻ; എല്ലായ്പ്പോഴും ജാഗരൂകനായി തന്റെ കിരണങ്ങളാൽ ലോകത്തെ താങ്ങി നില്ക്കുന്നു.

തിഥീനാം പര്വസന്ധീനാം പൂര്ണിമാദര്ശയോരപി। യോനിര്നിശാകരോ യശ്ച യോഽമൃതാത്മാ പ്രജാപതിഃ ।। ൩൧.

തിഥികളുടെയും പർവ്വസന്ധികളുടെയും, പൗർണമിയും അമാവാസ്യയും ഉൾപ്പെടെ, എല്ലാം ഉത്ഭവിക്കുന്നതും, ചന്ദ്രന്റെ ജനകനും, അമൃതസ്വരൂപിയും, സകലജീവികളുടെ അധിപതിയും ആകുന്നത് അവനാണ്.

തസ്മാത് സ പിതൃമാന് സോമ ഋഗ്യജുശ്ഛന്ദആത്മകഃ। പ്രാണാപാനസമാനാദ്യൈര്വ്യാനോദാനാത്മകൈരപി ।। ൩൧.

അതിനാൽ, സോമൻ പിതാക്കളുള്ളവനായി, ഋക്, യജുസ്, സാമ എന്നീ ഛന്ദസ്സുകളുടെ സ്വഭാവം ഉള്ളവനായി, പ്രാണൻ, അപാനൻ, സമാനൻ, വ്യാനൻ, ഉദാനൻ എന്നിവയാൽ രൂപംകൊള്ളുന്നവനുമാണ്.

കര്മഭിഃ പ്രാണിനാം ലോകേ സര്വചേഷ്ടാപ്രവര്ത്തകഃ। പ്രാണാപാനസമാനാനാം വായൂനാഞ്ച പ്രവര്ത്തകഃ ।। ൩൧.

ലോകത്തിലെ എല്ലാ ജീവികളുടെ പ്രവൃത്തികൾക്കും പ്രേരകനായവൻ, പ്രാണൻ, അപാനൻ, സമാനൻ, വ്യാനൻ തുടങ്ങിയ വായുക്കളെ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നവനും ആകുന്നു.

പഞ്ചാനാഞ്ചേന്ദ്രിയമനോബുദ്ധിസ്മൃതി ജലാത്മനാമ്। സമാനകാലകരണഃ ക്രിയാഃ സമ്പാദയന്നിവ ।। ൩൧.

അവൻ അഞ്ചു ഇന്ദ്രിയങ്ങൾക്കും, മനസ്സിനും, ബുദ്ധിക്കും, സ്മൃതിക്കും, ജലതത്വങ്ങൾക്കും ഒരേസമയം പ്രവർത്തനം ഉണ്ടാക്കുന്നതുപോലെ പ്രവർത്തിപ്പിക്കുന്നു.

സര്വാത്മാ സര്വലോകാനാമാവഹഃ പ്രവഹാദിഭിഃ। വിധാതാ സര്വഭൂതാനാം ക്ഷമീ നിത്യം പ്രഭഞ്ജനഃ ।। ൩൧.

അവൻ സകലത്തിന്റെയും ആത്മാവും, സകലലോകങ്ങളെ പ്രവാഹങ്ങളിലൂടെ വഹിക്കുന്നവനും, സകലഭൂതങ്ങളുടെ സൃഷ്ടാവും, എപ്പോഴും ക്ഷമയുള്ളവനും, ശാശ്വതമായ പവനനുമാണ്.

യോനിരഗ്നേരപാം ഭൂമേ രവേശ്ചന്ദ്രമസശ്ചയഃ। വായുഃ പ്രജാപിര്ഭൂതം ലോകാത്മാ പ്രപിതാമഹഃ ।। ൩൧.

അഗ്നി, ജലം, ഭൂമി, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ എന്നിവയുടെ ഉത്ഭവം വായുവിൽ നിന്നാണ്. വായു സകലപ്രജകളുടെയും പിതാവും ലോകങ്ങളുടെ ആത്മാവും മഹാപിതാമഹനുമാണ്.

പ്രജാപതി മുഖൈര്ദേവൈഃ സമ്യഗിഷ്ടഫലാര്ഥിഭിഃ। ത്രിഭിരേവ കപാലൈസ്തു അമ്ബകൈരോഷധിക്ഷയേ। ഇജ്യതേ ഭഗവാന് യസ്മാത്തസ്മാത് ത്ര്യമ്ബക ഉച്യതേ ।। ൩൧.

പ്രജാപതിയുടെ മുഖങ്ങളായ ദേവന്മാർ സമ്യകയാഗഫലത്തിനായി, മൂന്നു കപാലങ്ങളുമായി, മൂന്നു കണ്ണുകളോടെ ഔഷധികൾ നശിക്കുന്ന സമയത്ത് ഭഗവാനെ ആരാധിക്കുന്നു. അതിനാൽ അവനെ ത്ര്യമ്പകൻ എന്നു വിളിക്കുന്നു.

ഗായത്രീ ചൈവ ത്രിഷ്ടുപ് ച ജഗതീ ചൈവ യാ സ്മൃതാ। ത്ര്യമ്ബകാ നാമതഃ പ്രോക്താ യോനയഃ സവനസ്യ താഃ ।। ൩൧.

ഗായത്രി, ത്രിഷ്ടുപ്, ജഗതി എന്നിങ്ങനെ സ്മരിക്കപ്പെടുന്നവ, സവനത്തിന്റെ മൂലങ്ങൾ ആയി ത്ര്യമ്പക എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

താഭിരേകത്വഭൂതാഭിസ്ത്രിവിധാഭിഃ സ്വവീര്യതഃ। ത്രിസാധനപുരോഡാശസ്ത്രി കപാലഃ സ വൈ സ്മൃതഃ ।। ൩൧.

ഈ മൂന്നു രൂപങ്ങൾ ഒരുമിച്ച് സ്വശക്തിയാൽ ഒന്നായി ചേരുമ്പോൾ, മൂന്നു ഉപകരണങ്ങൾ ഉപയോഗിച്ച് ഒരുക്കുന്ന പുരോടാശം മൂന്നു കപാലങ്ങളുള്ളതെന്നു സ്മരിക്കപ്പെടുന്നു.

ഇത്യേതത്പഞ്ചവര്ഷം ഹി യുഗം പ്രോക്തം മനീഷിഭിഃ। യച്ചൈവ പഞ്ചധാത്മാ വൈ പ്രോക്തഃ സംവത്സരോ ദ്വിജൈഃ। സൈകം ഷട്കം വിജജ്ഞേഽഥ മധ്വാദീനൃതവഃകില ।। ൩൧.

ഇങ്ങനെ, ഈ അഞ്ചുവർഷം ഒരു യുഗം എന്ന് ജ്ഞാനികൾ പറയുന്നു. അഞ്ചു രൂപങ്ങളുള്ള സംവത്സരം ദ്വിജന്മാർ പറയുന്നു. അതിനുശേഷം, മധു മുതലായ ঋതുക്കൾ ആറ് കൂട്ടമായി അറിയപ്പെടുന്നു.

ഋതുപുത്രാര്ത്തവഃ പഞ്ച ഇതി സര്ഗഃ സമാസതഃ। ഇത്യേഷ പവമാനോ വൈ പ്രാണിനാം ജീവിതാനി തു ।। ൩൧.

ഋതുക്കളുടെ പുത്രന്മാരായ അഞ്ചു ঋതുക്കൾ ഈ സൃഷ്ടിയുടെ സംക്ഷിപ്തരൂപമാണ്. അങ്ങനെ, ഈ പവമാനൻ ജീവികളുടെ ജീവൻ തന്നെയാണ്.

നദീ വേഗസമായുക്തം കാലോ ധാവതി സംഹരന്। അഹോരാത്രകരസ്തസ്മാത് സ വായുരഭവത്പുനഃ ।। ൩൧.

നദിയുടെ വേഗംപോലെ കാലം ഓടിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു, എല്ലാം സംഹരിക്കുന്നു. അതിനാൽ, അഹോരാത്രം ഉണ്ടാക്കുന്നവൻ വീണ്ടും വായുവാണ്.

ഏതേ പ്രജാനാം പതയഃ പ്രധാനാഃ സര്വദേഹിനാമ് । പിതരഃ സര്വ ലോകാനാം ലോകാത്മാനഃ പ്രകീര്തിതാഃ ।। ൩൧.

ഇവരാണ് സകലജീവികളുടെ അധിപന്മാർ, സകലദേഹികളിൽ പ്രധാനന്മാർ, സകലലോകങ്ങളുടെ പിതാക്കളും ലോകങ്ങളുടെ ആത്മാക്കളും എന്നുപറയപ്പെടുന്നു.

ധ്യായതോ ബ്രഹ്മണോ വക്രാദുദ്യന് സമഭവദ്ഭവഃ। ഋഷിര്വിപ്രോ മഹാദേവോ ഭൂതാത്മാ പ്രപിതാമഹഃ ।। ൩൧.

ബ്രഹ്മാവു ധ്യാനിച്ചപ്പോൾ, അവന്റെ വളഞ്ഞ വായിൽ നിന്ന് ഭവൻ ഉദിച്ചുവന്നു; അവൻ ഋഷിയും, മഹാദേവനും, ഭൂതങ്ങളുടെ ആത്മാവും മഹാപിതാമഹനും ആകുന്നു.

ഈശ്വരഃ സര്വഭൂതാനാം പ്രണവായോപപദ്യതേ। ആത്മവേശേന ഭൂതാനാമങ്ഗപ്രത്യങ്ഗസമ്ഭവഃ ।। ൩൧.

സകലഭൂതങ്ങളുടെ ഈശ്വരൻ പ്രണവരൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെടുന്നു; അവൻ സകലഭൂതങ്ങളിൽ പ്രവേശിച്ച് അവയുടെ അവയവങ്ങൾക്കും ഭാഗങ്ങൾക്കും ഉത്ഭവം നൽകുന്നു.

അഗ്നിഃ സംവത്സരഃ സൂര്യശ്ചന്ദ്രമാ വായുരേവ ച। യുഗാഭിമാനീ കാലാത്മാ നിത്യം സംക്ഷേപകൃദ്വിഭുഃ। ഉന്മാദകോഽനുഗ്രഹകൃത്സ ഇദ്വത്സര ഉച്യതേ ।। ൩൧.

അഗ്നി, സംവത്സരം, സൂര്യൻ, ചന്ദ്രൻ, വായു ഇവയൊക്കെയും യുഗങ്ങളുടെ അധിപതിയും കാലത്തിന്റെ ആത്മാവും, എല്ലാം സംക്ഷേപിക്കുന്നവനും മഹാത്മാവും ആകുന്നു. അവൻ ഉന്മാദവും അനുഗ്രഹവും നൽകുന്നവനും സംവത്സരമെന്നു വിളിക്കപ്പെടുന്നവനും ആണ്.

രുദ്രാവിഷ്ടോ ഭഗവതാ ജഗത്യസ്മിന് സ്വതേജസാ। ആശ്രയാശ്രയസംയോഗാത്തനുഭിര്നാമഭിസ്തഥാ ।। ൩൧.

ഭഗവാന്റെ തേജസ്സാൽ രുദ്രൻ ഈ ലോകത്ത് നിലകൊള്ളുന്നു; ആശ്രയവും ആശ്രിതവും എന്നിങ്ങനെ രൂപങ്ങളാലും പേരുകളാലും അവൻ ഏകതയിൽ നിലകൊള്ളുന്നു.

തതസ്തസ്യ തു വീര്യേണ ലോകാനുഗ്രഹകാരകമ്। ദ്വിതീയം ഭദ്രസംയോഗം സന്തതസ്യൈകകാരകമ് ।। ൩൧.

അവന്റെ ശക്തിയാൽ ലോകങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്തിനായി, രണ്ടാമത്തെ ഭദ്രമായ ഐക്യവും, തുടർച്ചയ്ക്കുള്ള ഏകകാരണവും അവൻ സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

ദേവത്വഞ്ച പിതൃത്വഞ്ച കാലത്വഞ്ചാസ്യ യത്പരമ്। തസ്മാദ്വൈ സര്വഥാ ഭദ്രസ്തദ്വദ്ഭിരഭിപൂജ്യതേ ।। ൩൧.

ദൈവസ്വഭാവവും പിതൃത്വവും കാലസ്വഭാവവും ഇവയാണ് അവന്റെ ഉത്തമരൂപങ്ങൾ. അതുകൊണ്ടു സകലവിധത്തിലും അവൻ മംഗളസ്വരൂപനാണ്, ഭക്തർ അവനെ പ്രത്യേകമായി ആദരിക്കണം.

പതിഃ പതീനാം ഭഗവാന് പ്രജേശാനാം പ്രജാപതിഃ। ഭവനഃ സര്വഭൂതാനാം സര്വേഷാം നീലലോഹിതഃ। ഓഷധീഃ പ്രതിസന്ധത്തേ രുദ്രഃ ക്ഷീണാഃ പുനഃ പുനഃ ।। ൩൧.

യജമാനന്മാരുടെ യജമാനനും, സൃഷ്ടികർത്താക്കളുടെ കർത്താവും, എല്ലാ ജീവികളുടെ ആധാരവും, എല്ലാവരുടെയും നീലനിലയുള്ളവനും, ക്ഷീണിച്ച ഔഷധികളെ വീണ്ടും വീണ്ടും പുനരുദ്ധരിക്കുന്ന രുദ്രനുമാണ് അദ്ദേഹം.

ഇത്യേഷാം യദപത്യം വൈ ന തച്ഛക്യം പ്രമാണതഃ। ബഹുത്വാത് പരിസങ്ഖ്യാതും പുത്രപൌത്രമനന്തകമ് ।। ൩൧..

ഇവരുടെ സന്തതികൾ എത്രയാണെന്ന് കണക്കാക്കാൻ കഴിയില്ല; അവയുടെ അനന്തമായ പുത്രന്മാരെയും മക്കളെയും എണ്ണി പറയാൻ സാധ്യമല്ല.

ഇമം വംശം പ്രജേശാനാം മഹതാം പുണ്യകര്മണാമ്। കീര്ത്തയന് സ്ഥിരകീര്ത്തീനാം മഹതീം സിദ്ധിമാപ്നുയാത് ।। ൩൧.

സത്കർമ്മങ്ങളിലും സ്ഥിരമായ കീർത്തിയിലും മഹത്വം നേടിയ സൃഷ്ടികർത്താക്കളുടെ ഈ വംശം ആരെങ്കിലും പാരായണം ചെയ്താൽ, അവൻ മഹത്തായ സിദ്ധി നേടും.

അത ഊര്ദ്ധ്വം പ്രവക്ഷ്യാമി പ്രണവസ്യ വിനിശ്വയമ്। ഓങ്കാരമക്ഷരം ബ്രഹ്മ ത്രിവര്ണഞ്ചാദിതഃ സ്മൃതമ് ।। ൩൨.

ഇനി ഞാൻ പ്രണവത്തിന്റെ അർത്ഥം വിശദമായി പറയാം. ഓം എന്ന അക്ഷരം ബ്രഹ്മമാണ്, ആദിയിൽ തന്നെ അതിനെ മൂന്ന് ഭാഗങ്ങളായി അറിയപ്പെടുന്നു.

യോ യോ യസ്യ യഥാ വര്ണോ വിഹിതോ ദേവതാസ്തഥാ। ഋചോ യജൂംഷി സാമാനി വായുരഗ്നിസ്തഥാ ജലമ് ।। ൩൨.

ഓരോ അക്ഷരത്തിനും അതിനനുസരിച്ച് ദേവതകളും നിശ്ചയിച്ചിരിക്കുന്നു; ഋക്, യജുർ, സാമവേദങ്ങൾ, വായു, അഗ്നി, ജലം എന്നിവയും അതിൽ ഉൾപ്പെടുന്നു.

തസ്മാത്തു അക്ഷരാദേവ പുനരന്യേ പ്രജജ്ഞിരേ। ചതുര്ദ്ദശ മഹാത്മാനോ ദേവാനാം യേ തു ദൈവതാഃ ।। ൩൨.

അത് തന്നെയായ അക്ഷരത്തിൽ നിന്ന് വീണ്ടും മറ്റുള്ളവരും ജനിച്ചു; ദേവന്മാരുടെ ദേവതകളായ പതിനാലു മഹാത്മാക്കൾ.

തേഷു സര്വഗതശ്ചൈവ സര്വഗഃ സര്വയോഗവിത് । അനുഗ്രഹായ ലോകാനാമാദിമധ്യാന്ത ഉച്യതേ ।। ൩൨.

അവരിൽ എല്ലായിടത്തും ഉള്ളവനും, സകലത്തിൽ വ്യാപിച്ചിരിക്കുന്നവനും, എല്ലാ യോഗങ്ങളെയും അറിയുന്നവനും ലോകങ്ങളുടെ അനുഗ്രഹത്തിനായി ആദിയും നടുവും അവസാനവും എന്നിങ്ങനെ അറിയപ്പെടുന്നു.