ഇച്ഛാ ദ്വേഷശ്ച രാഗശ്ച മോഹഃ ക്ഷാമോ ദമഃ ശമഃ। വ്യവസായോ ധൃതിര്ലോഭഃ കാമക്രോധൌ ജയാജയൌ ।। ൩൦.
ആഗ്രഹം, ദ്വേഷം, സ്നേഹം, മോഹം, ക്ഷീണം, നിയന്ത്രണം, സമാധാനം, ഉറച്ച മനസ്സ്, ധൈര്യം, ലോഭം, കാമം, ക്രോധം, ജയവും പരാജയവും—ഇവയെല്ലാം നീ തന്നെയാണ്.
ത്വം ഗദീ ത്വം ശരീ ചാപി ഖട്വാങ്ഗീ ഝര്ഝരീ തഥാ । ഛേത്താ ഭേത്താ പ്രഹര്ത്താ ച ത്വം നേതാപ്യന്തകോ മതഃ ।। ൩൦.
നീ ഗദയും, അമ്പും, വടിയും, മൃദംഗവും, വെട്ടുന്നവനും, തകർക്കുന്നവനും, അടിക്കുന്നവനും, നേതാവും അന്ത്യനും ആകുന്നു.
ദശലക്ഷണസംയുക്തോ ധര്മോഽര്ഥഃ കാമ ഏവ । ഇന്ദ്രഃ സമുദ്രാഃ സരിതഃ പല്വലാനി സരാംസി ച ।। ൩൦.
പത്ത് ഗുണങ്ങളുള്ള ധർമ്മവും, സമ്പത്തും, ആഗ്രഹവും, ഇന്ദ്രനും, സമുദ്രങ്ങളും, നദികളും, ചെരിവുകളും, തടാകങ്ങളും നീയാണു.
ലതാവല്ലീ തൃണൌഷധ്യഃ പശവോ മൃഗപക്ഷിണഃ। ദ്രവ്യകര്മഗുണാരമ്ഭഃ കാലപുഷ്പഫലപ്രദഃ ।। ൩൦.
വള്ളികളും, തണ്ടുകളും, പുല്ലും ഔഷധികളും, പശുക്കൾ, കാട്ടുമൃഗങ്ങൾ, പക്ഷികൾ, ദ്രവ്യങ്ങളുടെ ഉത്ഭവം, പ്രവൃത്തികൾ, ഗുണങ്ങൾ, കാലം, പുഷ്പങ്ങൾ, ഫലങ്ങൾ—ഇവയെല്ലാം നീ തന്നെയാണ്.
ആദിശ്വാന്തശ്ച മധ്യശ്ച ഗായത്ര്യോങ്കാര ഏവ ച। ഹരിതോ ലോഹിതഃ കൃഷ്ണോ നീലഃ പീതസ്തഥാരുണഃ ।। ൩൦.
ആദിയും അന്തവും നടുവും, ഗായത്രീയും ഓംകാരവും, പച്ചയും ചുവപ്പും കറുപ്പും നീലയും മഞ്ഞയും അരുണനിറവും നീയാണു.
കദ്രുശ്ച കപിലശ്ചൈവ കപോതോ മേചകസ്തഥാ। സുവര്ണരേതാ വിഖ്യാതഃ സുവര്ണ ശ്ചാപ്യതോ മതഃ ।। ൩൦.
കദ്രു, കപില, കപോത, മേചക, പ്രശസ്തനായ സുവർണരേത, സുവർണ—ഇവയെല്ലാം നീ തന്നെയാണ്.
സുവര്ണനാമാ ച തഥാ സുവര്ണപ്രിയ ഏവ ച। ത്വമിന്ദ്രോഽഥ യമശ്ചൈവ വരുണോ ധനദോഽനലഃ ।। ൩൦.
സുവർണനാമയും സുവർണപ്രിയയും, നീയാണു ഇന്ദ്രനും യമനും വരുണനും കുബേരനും അഗ്നിയും.
ഉത്ഫുല്ലശ്ചിത്രഭാനുശ്ച സ്വര്ഭാനുര്ഭാനുരേവ ച। ഹോത്രം ഹോതാ ച ഹോമസ്ത്വം ഹുതഞ്ച പ്രഹുതം പ്രഭുഃ ।। ൩൦.
പുഷ്പിതനും, വർണ്ണാഭാസമുള്ളവനും, പ്രകാശവാനുമായവനും, സ്വർഭാനുവും ഭാനുവും, ഹോമം, ഹോതാവ്, യാഗം, ഹുതം, മഹാഹുതം, പ്രഭു—ഇവയെല്ലാം നീയാണു.
സുപര്ണഞ്ച തഥാ ബ്രഹ്മ യജുഷാം ശതരുദ്രിയമ്। പവിത്രാണാം പവിത്രം ച മങ്ഗലാനാഞ്ച മങ്ഗലമ് ।। ൩൦.
സുപർണ്ണൻ, ബ്രഹ്മാവ്, യജുർവേദം, നൂറ് രുദ്രന്മാർ, വിശുദ്ധതയിൽ ഏറ്റവും വിശുദ്ധനും, മംഗളങ്ങളിൽ ഏറ്റവും മംഗളവുമാണ് നീ.
ഗിരിഃ സ്തോകസ്തഥാ വൃക്ഷോ ജീവഃ പുദ്ഗല ഏവ ച। സത്ത്വം ത്വഞ്ച രജസ്ത്വഞ്ച തമശ്ച പ്രജനം തഥാ ।। ൩൦.
പർവതം, കുന്ന്, മരങ്ങൾ, ജീവൻ, വ്യക്തി, സത്ത്വം, രജസ്സും തമസ്സും, സൃഷ്ടിയും നീയാണു.
പ്രാണോഽപാനഃ സാമാനശ്ച ഉദാനോ വ്യാന ഏവ ച। ഉന്മേഷശ്ചൈവ മേഷശ്ച തഥാ ജൃമ്ഭിതമേവ ച ।। ൩൦.
പ്രാണൻ, അപാനൻ, സമാനൻ, ഉദാനൻ, വ്യാനൻ, കണ്ണ് തുറക്കൽ, ആടു, ഉമ്മയൽ—ഇവയെല്ലാം നീയാണു.
ലോഹിതാങ്ഗോ ഗദീ ദംഷ്ട്രീ മഹാവക്ത്രോ മഹോദരഃ। സുചിരോമാ ഹരിച്ഛ്മശ്രുരൂര്ദ്ധ്വകേശസ്ത്രിലോചനഃ ।। ൩൦.
ചുവപ്പുനിറമുള്ളവൻ, ഗദയുള്ളവൻ, പല്ലുള്ളവൻ, വിശാലവായുള്ളവൻ, വലിയ വയറുള്ളവൻ, മനോഹരമായ മുടിയുള്ളവൻ, പച്ചമൂച്ചയുള്ളവൻ, മുടി നേരേ നിൽക്കുന്നവൻ, മൂന്നു കണ്ണുള്ളവൻ—നീയാണു.
ഗീതവാദിത്രനൃത്യാങ്ഗോ ഗീതവാദനകപ്രിയഃ। മത്സ്യോ ജലീ ജലോ ജല്യ ജവഃ കാലഃ കലീ കലഃ ।। ൩൦.
ഗാനം, വാദ്യം, നൃത്തം—ഇവയുടെ അവയവങ്ങൾ നീയാണു. ഗാനം, വാദ്യം ഇഷ്ടമുള്ളവനും, മീൻ, ജലജീവി, വെള്ളം, ജലസ്വഭാവം, വേഗം, കാലം, കലിയും കലനും നീയാണു.
വികാലശ്ച സുകാലശ്ച ദുഷ്കാലഃ കലനാശനഃ। മൃത്യുശ്ചൈവ ക്ഷയോഽന്തശ്ച ക്ഷമാപായകരോ ഹരഃ ।। ൩൦.
ദുഷ്കാലം, നല്ലകാലം, കഠിനകാലം, കാലത്തെ നശിപ്പിക്കുന്നവൻ, മരണം, ക്ഷയം, അന്ത്യം, ഭൂമിയിലെ ദുരിതം നീക്കം ചെയ്യുന്നവൻ—ഇതെല്ലാം നീയാണു.
സംവര്ത്തകോഽന്തകശ്ചൈവ സംവര്ത്തകബലാഹകൌ। ഘടോ ഘടീകോ ഘണ്ടീകോ ചൂഡാലോലബലോ ബലമ് ।। ൩൦.
സംവർത്തകൻ, അന്ത്യം, സംവർത്തകമേഘങ്ങൾ, കലശം, ചെറിയ പാത്രം, മണി, ചൂട, കളിയുള്ളവൻ, ശക്തി—ഇവയെല്ലാം നീയാണു.
ബ്രഹ്മകാലോഽഗ്നിവക്ത്രശ്ച ദണ്ഡീ മുണ്ഡീ ച ദണ്ഡധൃക്। ചതുര്യുഗശ്ചതുര്വേദശ്ചതുര്ഹോത്രശ്ചതുഷ്പഥഃ ।। ൩൦.
ബ്രഹ്മാവിന്റെ കാലം, അഗ്നിമുഖൻ, ദണ്ഡം കൈവശമുള്ളവൻ, മുണ്ടൻ, ദണ്ഡധാരി, നാലു യുഗങ്ങൾ, നാലു വേദങ്ങൾ, നാലു ഹോതാക്കൾ, നാലു വഴികൾ—ഇവയെല്ലാം നീയാണു.
ചതുരാ ശ്രമവേത്താ ച ചാതുര്വര്ണ്യകരശ്ച ഹ। ക്ഷരാക്ഷരപ്രിയോ ധൂര്ത്തോഽഗണ്യോഽഗണ്യഗണാധിപഃ ।। ൩൦.
നാലു വിധത്തിലുള്ള പരിശ്രമത്തിൽ നിപുണയാളാണ് അവൾ. നാലു വർണ്ണങ്ങൾ സൃഷ്ടിക്കുന്നതും അവളാണ്. നശ്വരവും അനശ്വരവുമായ കാര്യങ്ങളിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവളും, ചതുരളും, എണ്ണാനാവാത്തവളും, എണ്ണാനാവാത്തവരുടെ നായികയുമാണ്.
രുദ്രാക്ഷമാല്യാമ്ബരധരോ ഗിരികോ ഗിരികപ്രിയഃ। ശില്പീശഃ ശില്പിനാം ശ്രേഷ്ഠഃ സര്വശില്പപ്രവര്ത്തകഃ ।। ൩൦.
റുദ്രാക്ഷമാലയും വസ്ത്രവും ധരിച്ചവളാണ്. പർവ്വതത്തിൽ ജനിച്ചവളും പർവ്വതത്തോട് പ്രിയമുള്ളവളും. കലാകാരന്മാരുടെ അധിപതിയും, കലാകാരന്മാരിൽ ഏറ്റവും ശ്രേഷ്ഠയുമാണ്. എല്ലാ കലകളുടെയും ആരംഭം അവളിൽ നിന്നാണ്.
ഭഗനേത്രാന്തകശ്ചന്ദ്രഃ പൂഷ്ണോ ദന്തവിനാശനഃ। ഗൂഢാവര്ത്തശ്ച ഗൂഢശ്ച ഗൂഢപ്രതിനിഷേവിതാ ।। ൩൦.
ഭഗന്റെ കണ്ണ് നശിപ്പിച്ചവളും, ചന്ദ്രനുമാണ്. പൂഷന്റെ പല്ലുകൾ തകർത്തവളും. മറഞ്ഞ് സഞ്ചരിക്കുന്നവളും, മറഞ്ഞിരിക്കുന്നവളും, മറഞ്ഞവരാൽ സേവിക്കപ്പെടുന്നവളുമാണ്.
തരണസ്താ രകശ്ചൈവ സര്വഭൂതസുതാരണഃ। ധാതാ വിധാതാ സത്വാനാം നിധാതാ ധാരണോ ധരഃ ।। ൩൦.
സൂര്യനും രക്ഷകനും, എല്ലാ ജീവികളെയും രക്ഷിക്കുന്നവളുമാണ്. നിലനിര്ത്തുന്നവളും, സൃഷ്ടാവും, സ്ഥാപകയും, താങ്ങുന്നവളും, ഭാരവാഹിനിയുമാണ്.
തപോ ബ്രഹ്മ ച സത്യഞ്ച ബ്രഹ്മചര്യമഥാര്ജവമ് । ഭൂതാത്മാ ഭൂതകൃദ്ഭൂതോ ഭൂതഭവ്യഭവോദ്ഭവഃ ।। ൩൦.
തപസ്സും ബ്രഹ്മവും സത്യവും ബ്രഹ്മചര്യവും നേരായ മനസ്സും അവളാണ്. എല്ലാ ജീവികളുടെയും ആത്മാവും, സൃഷ്ടാവും, ഭാവവും, ഭവിയും, ഭാവി കാലത്തിന്റെ ഉത്ഭവവുമാണ്.
ഭൂര്ഭുവഃസ്വരിതശ്ചൈവ തഥോത്പത്തിര്മഹേശ്വരഃ। ഈശാനോ വീക്ഷണഃ ശാന്തോ ദുര്ദാന്തോ ദന്തനാശനഃ ।। ൩൦.
ഭൂ, ഭുവ, സ്വർ എന്നിങ്ങനെയുള്ള ലോകങ്ങൾക്കു അവളാണ്. അതിന്റെ ഉത്ഭവവും മഹാദേവിയും. ഇശാനിയും, കാഴ്ചവുമാണ്. സമാധാനമുള്ളവളും, അടക്കാനാവാത്തവളും, പല്ലുകൾ നശിപ്പിക്കുന്നവളുമാണ്.
ബ്രഹ്മാവര്ത്ത സുരാവര്ത്ത കാമാവര്ത്ത നമോഽസ്തു തേ। കാമബിമ്ബനിഹര്ത്താ ച കര്ണികാരരജഃപ്രിയഃ ।। ൩൦.
ബ്രഹ്മത്തിന്റെ ചക്രവും, ദേവതകളുടെ ചക്രവും, കാമത്തിന്റെ ചക്രവും അവളാണ്. നമസ്കാരം. ആഗ്രഹത്തിന്റെ പ്രതിഫലനം നശിപ്പിക്കുന്നവളും, കർണികാരപൂവിന്റെ പൊടിയിൽ ആസ്വാദനമുള്ളവളുമാണ്.
മുഖചന്ദ്രോ ഭീമമുഖഃ സുമുഖോ ദുര്മുഖോ മുഖഃ। ചതുര്മുഖോ ബഹുമുഖോ രണേ ഹ്യഭിമുഖഃ സദാ ।। ൩൦.
ചന്ദ്രനുപോലെയുള്ള മുഖവും, ഭയാനകമായ മുഖവും, മനോഹരമായ മുഖവും, കുരിശായ മുഖവും, വിവിധ മുഖങ്ങൾ അവളിൽ കാണാം. നാലുമുഖവും, അനേകം മുഖങ്ങളും, യുദ്ധത്തിൽ എപ്പോഴും ശത്രുവിനെ നേരിടുന്നവളുമാണ്.
ഹിരണ്യഗര്ഭഃ ശകുനിര്മഹോദധിഃ പരോ വിരാട് । അധര്മഹാ മഹാദണ്ഡോ ദണ്ഡധാരോ രണപ്രിയഃ ।। ൩൦.
പൊന്നുകൊണ്ടുള്ള ഗർഭവും, പക്ഷിയും, മഹാസമുദ്രവും, പരമാവതാരവും, വിശ്വരൂപവുമാണ്. അധർമം നശിപ്പിക്കുന്നവളും, മഹാശിക്ഷയും, ശിക്ഷ വഹിക്കുന്നവളും, യുദ്ധം ഇഷ്ടപ്പെടുന്നവളുമാണ്.
ഗോതമോഗോപ്രതാരശ്ച ഗോവൃഷേശ്ചരവാഹനഃ। ധര്മകൃദ്ധര്മസ്രഷ്ടാ ച ധര്മോ ധര്മവിദുത്തമഃ ।। ൩൦.
ഗൗതമൻ, പശുക്കളുടെ രക്ഷകൻ, കാളയുടെ അധിപൻ, പശുക്കളോടൊപ്പം സഞ്ചരിക്കുന്നവളാണ്. ധർമ്മം സൃഷ്ടിക്കുന്നവളും, ധർമ്മത്തിന് തുടക്കം നൽകുന്നവളും, ധർമ്മം തന്നെയും, ധർമ്മത്തിൽ ഏറ്റവും പ്രാവീണ്യമുള്ളവളുമാണ്.
ത്രൈലോക്യഗോപ്താ ഗോവിന്ദോ മാനദോ മാന ഏവ ച। തിഷ്ഠന് സ്ഥിരശ്ച സ്ഥാണുശ്ച നിഷ്കമ്പഃ കമ്പ ഏവ ച ।। ൩൦.
മൂന്നു ലോകങ്ങളുടെയും രക്ഷകനും, ഗോവിന്ദനും, മാനം നൽകുന്നവളും, മാനം തന്നെയും. നിലകൊള്ളുന്നവളും, അചഞ്ചലയും, അചലനും, എങ്കിലും പ്രഭ്രമിക്കുന്നവളുമാണ്.
ദുര്വാരണോ ദുര്വിഷദോ ദുഃസഹോ ദുരതിക്രമഃ। ദുര്ദ്ധരോ ദുഷ്പ്രകമ്പശ്ച ദുര്വിദോ ദുര്ജ്ജയോ ജയഃ ।। ൩൦.
അടക്കാനാവാത്തവളും, വിഷം നൽകാൻ കഴിയാത്തവളും, സഹിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവളും, അതിക്രമിക്കാൻ കഴിയാത്തവളും. ഭാരം സഹിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവളും, ചലിപ്പിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവളും, അറിയാൻ പ്രയാസമുള്ളവളും, ജയിക്കാൻ പ്രയാസമുള്ളവളും, ജയമുള്ളവളുമാണ്.
ശശഃ ശശാങ്കഃ ശമനഃ ശീതോഷ്ണം ദുര്ജരാഽഥ തൃട്। ആധയോ വ്യാധയശ്ചൈവ വ്യാധിഹാ വ്യാധിഗശ്ച ഹ ।। ൩൦.
മൂഷികം, ചന്ദ്രൻ, ശമനം വരുത്തുന്നവളും, തണുപ്പും ചൂടും, ദുർജ്ജരമായത്, ദാഹം, വ്യാധികളും രോഗങ്ങളും, രോഗം നശിപ്പിക്കുന്നവളും, രോഗത്തിൽ തന്നെ വസിക്കുന്നവളുമാണ്.
സഹ്യോ യജ്ഞോ മൃഗാ വ്യാധാ വ്യാധീനാമാകരോഽകരഃ । ശിഖണ്ഡീ പുണ്ഡരീകാക്ഷഃ പുണ്ഡരീകാവലോകനഃ ।। ൩൦.
സഹിഷ്ണുവും, യജ്ഞവും, മൃഗവും, വേട്ടക്കാരിയും, രോഗങ്ങളുടെ ഉത്ഭവവും, ഉത്ഭവമില്ലാത്തതും. കിരീടം ധരിച്ചവളും, കമലനയനിയും, കമലത്തെ നിരീക്ഷിക്കുന്നവളുമാണ്.