വായുപുരാണമ്

ചക്രുരന്യേ തഥാ നാദാന് സര്വഭൂതഭയംകരാന്। ഛിത്ത്വാ ശിരോഽന്യേ യജ്ഞസ്യ വിനദന്തി ഭയങ്കരാഃ ।। ൩൦.

മറ്റുള്ളവർ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി, എല്ലാ ജന്തുക്കളെയും ഭയപ്പെടുത്തി; ചിലർ യാഗത്തിന്റെ തല വെട്ടി, ഭയാനകമായി കുരച്ചു.

ദക്ഷോ ദക്ഷപതിശ്ചൈവ ദേവോ യജ്ഞപതിസ്തഥാ। മൃഗരൂപേണ ചാകാശേ പ്രപലായിതുമാരഭത് ।। ൩൦.

ദക്ഷനും യാഗപതിയും ദേവനും, മൃഗരൂപം ധരിച്ച് ആകാശത്തിലേക്ക് ഓടിത്തുടങ്ങി.

വീരഭദ്രോഽപ്രമേയാത്മാ ജ്ഞാത്വാ തസ്യ ബലന്തദാ। അന്തരിക്ഷഗതസ്യാശു ചിച്ഛേദാസ്യ ശിരോ മഹാന് ।। ൩൦.

അപരിമിതമായ ശക്തിയുള്ള വീരഭദ്രൻ, അവന്റെ ശക്തി മനസ്സിലാക്കി, ദക്ഷൻ ആകാശത്തിലൂടെ ഓടുമ്പോൾ വേഗത്തിൽ അവന്റെ തല വെട്ടി കളഞ്ഞു.

ദക്ഷഃ പ്രജാപതിശ്ചൈവ വിനഷ്ട ഭ്രാന്തചേതനഃ। ക്രുദ്ധേന വീരഭദ്രേണ ശിരഃ പാദേന പീഡിതഃ। ജരാഭിഭൂതതീവ്രാത്മാ നിപപാത മഹീതലേ ।। ൩൦.

ദക്ഷൻ, പ്രജാപതി, മനസ്സു തെറ്റി നശിച്ചവൻ, കോപിച്ച വീരഭദ്രന്റെ കാലിൽ തല ചവിട്ടപ്പെട്ടു; കഠിനമായ വൃദ്ധാവസ്ഥയിൽ കീഴടങ്ങി ഭൂമിയിൽ വീണു.

ത്രയസ്ത്രിംശദ്ദേവതാനാം താഃ കോടയോ വിമലാത്മകാഃ। പാശേനാഗ്നിബലേനാശു ബദ്ധാഃ സിംഹബലേന ച ।। ൩൦.

മുപ്പത്തിമൂന്ന് ദേവന്മാരുടെ കോടിക്കണക്കിന് വിശുദ്ധരായവർ, പെട്ടെന്ന് പാശം, അഗ്നിയുടെ ശക്തി, സിംഹത്തിന്റെ ശക്തി എന്നിവകൊണ്ട് ബന്ധിക്കപ്പെട്ടു.

തതോ ജഗ്മുര്മഹാത്മാനം സര്വേ ദേവാ മഹാബലമ്। പ്രസീദ ഭഗവന് രുദ്ര ബൃത്യാനാം മാ കുധഃ പ്രഭോ ।। ൩൦.

അതിനുശേഷം എല്ലാ ദേവന്മാരും മഹാത്മാവും മഹാബലശാലിയുമായ രുദ്രനോടു ചെന്നു പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, ഭഗവന്‍ രുദ്രാ, ദയവായി ഞങ്ങളുടെ മേല്‍ കോപിക്കരുതേ, ഞങ്ങള്‍ നിങ്ങളുടെ ദാസന്മാരാണ്.'

തതോ ബ്രഹ്മാദയോ ദേവാ ദക്ഷശ്ചൈവ പ്രജാപതിഃ। ഊചുഃ പ്രാഞ്ജലയോ ഭൂത്വാ കഥ്യതാം കോ ഭവാനിതി ।। ൩൦.

അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ദേവന്മാരും, പ്രജാപതി ദക്ഷനും കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു: 'ദയവായി ഞങ്ങള്‍ക്കു പറയൂ, നിങ്ങള്‍ ആര്‍ ആണെന്ന് അറിയണം.'

ന ച ദേവോ ന ചാദിത്യോ ന ച ഭോക്തുമിഹാഗതഃ। നൈവദ്രഷ്ടും ഹി ദേവേന്ദ്രാന്ന ച കൌതൂഹലാന്വിതഃ ।। ൩൦.

ഞാന്‍ ദേവനും അല്ല, ആദിത്യനും അല്ല, ഇവിടെ വന്ന് യജ്ഞത്തില്‍ പങ്കുചേരാനോ ദേവേന്ദ്രന്മാരെ കാണാനോ അല്ല, കൗതുകം കൊണ്ടുമല്ല.

ദക്ഷയജ്ഞവിനാശാര്ഥം സമ്പ്രാപ്തം വിദ്ധി മാമിഹ। വീരഭദ്ര ഇതി ഖ്യാതം രുദ്രകോപാദ്വിനിര്ഗതമ് ।। ൩൦.

ദക്ഷന്റെ യജ്ഞം നശിപ്പിക്കാന്‍ ഞാന്‍ ഇവിടെ വന്നതാണ്. രുദ്രന്റെ കോപത്തില്‍ നിന്നു ഉദിച്ച, വീരഭദ്രന്‍ എന്ന പേരില്‍ പ്രശസ്തനാണ് ഞാന്‍.

ഭദ്രകാലീ ച വിജ്ഞേയാ ദേവ്യാഃ ക്രോധാദ്വിനിര്ഗതാ। പ്രേഷിതാ ദേവദേവേന യജ്ഞാന്തികമിഹാഗതാ ।। ൩൦.

ദേവിയുടെ കോപത്തില്‍ നിന്നു ജനിച്ച ഭദ്രകാളിയെയും അറിയണം. ദേവദേവന്‍ അയച്ചതുപോലെ അവള്‍ യജ്ഞസ്ഥലത്തേക്ക് എത്തി.

ശാരണം ഗച്ഛ രാജേന്ദ്ര ദേവം തേ ത്വമുമാപതിമ്। വരം ക്രോധോഽപി രുദ്രസ്യ വരദാനം ന ദേവതഃ ।। ൩൦.

രാജാധിരാജാ, ഉമാദേവിയുടെ ഭര്‍ത്താവായ ദേവനില്‍ അഭയം തേടൂ. രുദ്രന്റെ കോപം പോലും ദേവന്മാര്ക്ക് ശിക്ഷയല്ല, അനുഗ്രഹം തന്നെയാണ്.

വീരഭദ്രവചഃ ശ്രുത്വാ ദക്ഷോ ധര്മ്മഭൃതാം വരഃ। തോഷയാമാസ ദേവേശം ശൂലപാണിം മഹേശ്വരമ് ।। ൩൦.

വീരഭദ്രന്റെ വാക്കുകള്‍ കേട്ട ദക്ഷന്‍, ധര്‍മ്മത്തില്‍ പ്രധാനനായവന്‍, ദേവദേവനായ ശൂലധാരിയെ പ്രസന്നനാക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചു.

പ്രദുഷ്ടേ യജ്ഞവാദേ തു വിദ്രുതേഷു ദ്വിജാതിഷു। താരാമൃഗമയേ ദീപ്തേ രൌദ്രേ ഭീമമഹാനലേ ।। ൩൦.

യജ്ഞക്രമം ഭ്രഷ്ടമായപ്പോള്‍, ദ്വിജന്മാര്‍ പിരിഞ്ഞു പോയപ്പോള്‍, നക്ഷത്രങ്ങളും മൃഗങ്ങളുമൊക്കെ ചേര്‍ന്ന ഭയാനകമായ അഗ്നിയില്‍ എല്ലാം കത്തിക്കരിഞ്ഞു.

ശൂലനിര്ഭിന്നവദനൈഃ കൂജദ്ഭിഃ പരിചാരകൈഃ। നിഖാതോത്പാടിതൈര്യൂപൈരപവിദ്ധൈ ര്യ്യതസ്തതഃ ।। ൩൦.

ശൂലമൂലം മുഖം കുത്തിയ ശബ്ദം മുഴക്കുന്ന സേവകര്‍, പിഴുതെറിഞ്ഞ ശരീരകൂമ്പാരങ്ങള്‍ എല്ലായിടത്തും ചിതറിപ്പിടിച്ചു.

ഉത്പത്ദ്ഭിഃ പതദ്ഭിശ്ച ഗൃധ്രൈരാമിഷഗൃധ്രുഭിഃ। പക്ഷപാതവിനിര്ധൂതൈഃ ശിവാശതനിനാദിതൈഃ ।। ൩൦.

മാംസത്തിനായി പറക്കുന്ന കഴുകന്മാര്‍, ചിറകടി കൊണ്ടു പറക്കുംപോള്‍ എല്ലായിടത്തും ശിവശതങ്ങളുടെ നിലവിളി മുഴങ്ങുന്നു.

പ്രാണാപാനൌ സന്നിരുധ്യ തതഃ സ്ഥാനേന യത്നതഃ। വിചാര്യ സര്വതോ ദൃഷ്ടിം ബഹുദൃഷ്ടിരമിത്രജിത് ।। ൩൦.

ശ്വാസം പിടിച്ചു, വലിയ ശ്രമത്തോടെ ദൃഷ്ടി എല്ലായിടത്തും പതിപ്പിച്ച്, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവന്‍ ആഴമായി ആലോചിച്ചു.

സഹസാ ദേവദേവേശഃ അഗ്നികുണ്ഡാദുപാഗതഃ। ചന്ദ്രസൂര്യ്യസഹസ്രസ്യ തേജഃ സംവര്ത്തകോപമമ് ।। ൩൦.

അപ്രത്യക്ഷമായി ദേവദേവന്‍ അഗ്നികുണ്ടത്തില്‍ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നു. ആയിരം ചന്ദ്രസൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശംപോലെയുള്ള തേജസ്സോടെ.

പ്രഹസ്യ ചൈനം ഭഗവാനിദം വചനമബ്രവീത്। നഷ്ടസ്തേ ജ്ഞാനതോ ദക്ഷ പ്രീതിസ്തേ മയി സാംപ്രതമ് ।। ൩൦.

പുഞ്ചിരിയോടെ ഭഗവാന്‍ പറഞ്ഞു: 'ദക്ഷാ, നിന്റെ ജ്ഞാനം നഷ്ടമായിരിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ ഇപ്പോള്‍ നിന്നെ എന്നോടുള്ള സ്‌നേഹം തിരിച്ചു വന്നിരിക്കുന്നു.'

സ്മിതം കൃത്വാബ്രവീദ്വാക്യം ബ്രൂഹി കിം കരവാണി തേ। ശ്രാവിതഞ്ച സമാഖ്യായ ദേവാനാം ഗുരുഭിഃ സഹ ।। ൩൦.

പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: 'എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ, ഞാന്‍ ചെയ്യാം. ദേവന്മാരും അവരുടെ ഗുരുക്കന്മാരും സാക്ഷിയായി കേട്ടിരിക്കട്ടെ.'

തമുവാചാഞ്ജലിം കൃത്വാ ദക്ഷോ ദേവം പ്രജാപതിഃ। ഭീതശങ്കിതവിത്രസ്തഃ സബാഷ്പവദനേക്ഷണഃ ।। ൩൦.

കൈകൂപ്പി, ഭയത്തിലും ആശങ്കയിലും വിറയച്ചു കണ്ണുനിറഞ്ഞു നിന്ന ദക്ഷന്‍ പ്രജാപതി ദേവനോടു പറഞ്ഞു.

യദി പ്രസന്നോ ഭഗവാന് യദി വാഹം തവ പ്രിയഃ। യദി വാഹമനുഗ്രാഹ്യോ യദി ദേയോ വരോ മമ ।। ൩൦.

ഭഗവാന്‍ പ്രസന്നനാണെങ്കില്‍, ഞാന്‍ നിങ്ങള്‍ക്കു പ്രിയനാണെങ്കില്‍, ദയവായി അനുഗ്രഹിക്കേണ്ടവനാണെങ്കില്‍, എനിക്ക് ഒരു വരം നല്‍കേണ്ടതാണെങ്കില്‍,

യജ്ജഗ്ധം ഭക്ഷിതം പീതമശിതം യച്ച നാശിതമ്। ചൂര്ണീകൃതഞ്ജാപവിദ്ധം യജ്ഞസമ്ഭാരമീദൃശമ് ।। ൩൦.

ഏത് ദ്രവ്യവും ഭക്ഷിച്ചതോ കുടിച്ചതോ നശിപ്പിച്ചതോ ചിതറിച്ചതോ, പൊടിയാക്കിയതോ എറിഞ്ഞുകളഞ്ഞതോ ആയിരുന്നാലും, യജ്ഞസാമഗ്രികളൊക്കെ,

ദീര്ഘകാലേന മഹതാ പ്രയത്നേന ച സഞ്ചിതമ്। തന്ന മിഥ്യാ ഭവേന്മഹ്യം വരമേതം വൃണോമ്യഹമ് ।। ൩൦.

ദീർഘകാലം വലിയ പരിശ്രമത്തോടെ ശേഖരിച്ചവയൊക്കെ, എനിക്ക് നഷ്ടമാകരുത് — ഇതാണ് ഞാന്‍ തിരഞ്ഞെടുക്കുന്ന വരം.

തഥാസ്ത്വിത്യാഹ ഭഗവാന് ഭഗനേത്രഹയോ ഹരഃ। ധര്മാധ്യക്ഷം മഹാദേവം ത്ര്യക്ഷന്തം വൈ പ്രജാപതിഃ ।। ൩൦.

അങ്ങനെയാകട്ടെ എന്നു ഭാഗ്യദൃഷ്ടിയുള്ള ഭഗവാൻ ഹരൻ പറഞ്ഞു. പ്രജാപതി ധർമ്മത്തിന്റെ രക്ഷകനായ മഹാദേവനെയും മൂന്നു കണ്ണുള്ളവനെയും അഭിസംബോധന ചെയ്തു.

ജാനുഭ്യാമവനിം ഗത്വാ ദക്ഷോ ലബ്ധ്വാ ഭവാദ്വരമ്। നാമ്നാമഷ്ടസഹസ്രേണ സ്തുതവാന് വൃഷഭധ്വജമ് ।। ൩൦.

ദക്ഷൻ ഭവനിൽ നിന്നു വരം ലഭിച്ച ശേഷം മുട്ടുകുത്തി ഭൂമിയിൽ ചെന്നു, എട്ടായിരം പേരുകളിൽ കാളയുധം കെട്ടിയവനെ സ്തുതിച്ചു.

നമസ്തേ ദേവദേവേശ ദേവാരിബലസൂദന। ദേവേന്ദ്ര ഹ്യമരശ്രേഷ്ഠ ദേവദാനവപൂജിത ।। ൩൦.

ദേവദേവേശാ, ദേവശത്രുക്കളുടെ ശക്തിയെ നശിപ്പിക്കുന്നവാ, ദേവേന്ദ്രാ, അമരന്മാരിൽ ശ്രേഷ്ഠനായവാ, ദേവന്മാരും ദാനവന്മാരും ആരാധിക്കുന്നവാ, നിനക്ക് വന്ദനം.

സഹസ്രാക്ഷ വിരൂപാക്ഷ ത്ര്യക്ഷ യക്ഷാധിപപ്രിയ। സര്വതഃ പാണിപാദസ്ത്വം സര്വതോഽക്ഷിശിരോമുഖഃ। സര്വതഃ ശ്രുതിമാന് ലോകേ സര്വാനാവൃത്യ തിഷ്ഠസി ।। ൩൦.

ആയിരം കണ്ണുള്ളവാ, വ്യത്യസ്തമായ കണ്ണുകളുള്ളവാ, മൂന്നു കണ്ണുള്ളവാ, യക്ഷാധിപന്റെ പ്രിയനായവാ, നിന്റെ കൈകളും കാലുകളും എല്ലായിടത്തുമുണ്ട്, കണ്ണുകളും തലകളും മുഖങ്ങളും എല്ലായിടത്തുമുണ്ട്, ലോകത്തിൽ എല്ലായിടത്തും കേൾവിയുണ്ട്, നീ എല്ലാം ചുറ്റിപിടിച്ച് നിലകൊള്ളുന്നു.

ശങ്കുകര്ണ മഹാകര്ണ കുമ്ഭകര്ണാര്ണവാലയ। ഗജേന്ദ്രകര്ണ ഗോകര്ണ പാണികര്ണ നമോഽസ്തു തേ ।। ൩൦.

ശംഖാകൃതിയുള്ള ചെവിയുള്ളവാ, വലിയ ചെവിയുള്ളവാ, കുംഭകർണ്ണനെപ്പോലെ സമുദ്രം ചുറ്റിയവാ, ആനയുടെ ചെവിയുള്ളവാ, പശുവിന്റെ ചെവിയുള്ളവാ, കൈപോലുള്ള ചെവിയുള്ളവാ, നിനക്ക് വന്ദനം.

ശതോദര ശതാവര്ത്ത ശതജിഹ്വ ശതാനന। ഗായന്തി ത്വാം ഗായത്രിണോ ഹ്യര്ച്ചയന്തി തഥാര്ച്ചിനഃ ।। ൩൦.

നൂറ് വയറുള്ളവാ, നൂറ് ചുറ്റുള്ളവാ, നൂറ് നാവുള്ളവാ, നൂറ് മുഖമുള്ളവാ, ഗായത്രി പാടുന്നവർ നിന്നെ പാടുന്നു, ആരാധകർ നിന്നെ ആരാധിക്കുന്നു.