വായുപുരാണമ്

പര്വതാശ്ച വ്യശീര്യന്ത കമ്പതേ ച വസുന്ധരാ। മേരുശ്ച ഘൂര്ണതേ വിപ്രാഃ ക്ഷുഭ്യന്തേ വരുണാലയാഃ ।। ൩൦.

പർവതങ്ങൾ തകർന്നു, ഭൂമി നടുങ്ങി, മേരു മലയും ചലിച്ചു, മഹർഷികളേ, വരുണന്റെ ആലയങ്ങളും കലങ്ങിപ്പോയി.

അഗ്നയോ നൈവ ദീപ്യന്തേ ന ച ദീപ്യന്തി ഭാസ്കരാഃ। ഗ്രഹാ നൈവ പ്രകാശന്തേ നക്ഷത്രാണി ന താരകാഃ ।। ൩൦.

അഗ്നികൾ കത്തിയില്ല, സൂര്യന്മാരും പ്രകാശിച്ചില്ല; ഗ്രഹങ്ങൾക്കും നക്ഷത്രങ്ങൾക്കും താറാവുകൾക്കും വെളിച്ചം നൽകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.

ഋഷയോ നാഭ്യഭാഷന്ത ന ദേവാ ന ച ദാനവാഃ। ഏവം ഹി തിമിരീഭൂതം നിര്ദ്ദഹന്തി വിമാനിതാഃ ।। ൩൦.

മഹർഷികൾ സംസാരിച്ചില്ല, ദേവന്മാരും അസുരന്മാരും ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല; അങ്ങനെ എല്ലാം ഇരുട്ടിൽ മുങ്ങി, അപമാനിതരായവരുടെ ക്രോധത്തിൽ ദഹിച്ചു.

സിംഹനാദം പ്രമുഞ്ചന്തേ ഘോരരൂപാ മഹാബലാഃ। പ്രഭഞ്ജന്തേ പരേ ഘോരാ യൂപാനുത്പാടയന്തി ച ।। ൩൦.

ഭയാനകമായ രൂപവും മഹാശക്തിയും ഉള്ളവർ സിംഹം പോലെ ഗർജിച്ചു; മറ്റുള്ളവർ ക്രൂരമായി യാഗസ്തംഭങ്ങൾ പൊട്ടിച്ചു വേരോടെ പിഴുതുമാറ്റി.

പ്രമര്ദ്ദന്തി തഥാ ചാന്യേ വിനൃത്യന്തി തതാഽപരേ। ആധാവന്തി പ്രധാവന്തി വായുവേഗാ മനോജവാഃ ।। ൩൦.

ചിലർ എല്ലാം തകർത്തു, മറ്റുള്ളവർ നൃത്തം ചെയ്തു, ചിലർ കാറ്റിന്റെ വേഗത്തിലും മനസ്സിന്റെ വേഗത്തിലും ഓടി ചുറ്റി നടന്നു.

ചൂര്ണന്തേ യജ്ഞപാത്രാണി യാഗസ്യായതനാനി ച। ശീര്യമാണാനി ദൃശ്യന്തേ താരാ ഇവ നഭസ്തലാത് ।। ൩൦.

അവർ യാഗപാത്രങ്ങളും പൂജാസ്ഥലങ്ങളും തകർത്തു; അവ തകർന്നു വീഴുമ്പോൾ ആകാശത്തിൽ നിന്ന് നക്ഷത്രങ്ങൾ വീഴുന്നതുപോലെ തോന്നി.

ദിവ്യാന്നപാനഭക്ഷാണാം രാശയഃ പര്വതോപമാഃ। ക്ഷീര നദ്യസ്തഥാ ചാന്യാ ഘൃതപായസകര്ദമാഃ. മധുമണ്ഡോദകാ ദിവ്യാഃ ഖണ്ഡശര്കരവാലുകാഃ ।। ൩൦.

ദൈവികമായ അന്നപാനങ്ങൾ പർവതംപോലെ കൂമ്പാരമായി കിടന്നു; പാലുനദികളും, നെയ്യും പായസം കലർന്ന ചെളിയും, തേനും വെള്ളവും പഞ്ചസാരക്കല്ലുകൾ നിറഞ്ഞ മണലുമുള്ള ദൈവിക നദികളും കാണപ്പെട്ടു.

ഷഡ്രസാന്നിവഹന്ത്യന്യാ ഗുഡകുല്യാ മനോരമാഃ। ഉച്ചാവചാനി മാംസാനി ഭക്ഷ്യാണി വിവിധാനി ച ।। ൩൦.

മറ്റു മനോഹരമായ കുള്യകളിൽ ആറു രുചികളും ഒഴുകി; ഉയരവും താഴ്വാരവും ഉള്ള വിവിധതരം മാംസങ്ങളും പലവിധ ഭക്ഷണങ്ങളും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

യാനി കാനി ച ദിവ്യാനി ലേഹ്യഞ്ചോഷ്യം തഥാപരേ। ഭുഞ്ജതേ വിവിധൈര്വക്ത്രൈര്വിലുണ്ഠന്തി ച സര്വസഃ। ക്രീഡന്തി വിവിധാകാരാശ്ചിക്ഷിപുഃ സുരയോഷിതഃ ।। ൩൦.

എന്തെല്ലാം ദൈവികമായ ലേഹ്യവും ചോഷ്യവും ഉണ്ടോ, അവയെ പലതരം വായുകൾകൊണ്ട് അവർ കഴിച്ചു, എല്ലാം കൊള്ളയടിച്ചു; പല രൂപത്തിൽ അവർ കളിച്ചു, ദേവസ്ത്രീയരെ എറിഞ്ഞു കളിച്ചു.

രുദ്രകോപപ്രയുക്താസ്തു സര്വദേവൈഃ സുരക്ഷിതമ്। തം യജ്ഞമഹനന് ശീഘ്രം രുദ്രകല്പാഃ സമീപതഃ ।। ൩൦.

രുദ്രന്റെ കോപത്തിൽ ആനയിക്കപ്പെട്ട രുദ്രസമാനരായവർ, എല്ലാ ദേവന്മാരും കാത്തിരുന്നിട്ടും, അതി വേഗത്തിൽ ആ യാഗം സമീപത്തു തന്നെ നശിപ്പിച്ചു.

ചക്രുരന്യേ തഥാ നാദാന് സര്വഭൂതഭയംകരാന്। ഛിത്ത്വാ ശിരോഽന്യേ യജ്ഞസ്യ വിനദന്തി ഭയങ്കരാഃ ।। ൩൦.

മറ്റുള്ളവർ ഭയപ്പെടുത്തുന്ന ശബ്ദങ്ങൾ ഉണ്ടാക്കി, എല്ലാ ജന്തുക്കളെയും ഭയപ്പെടുത്തി; ചിലർ യാഗത്തിന്റെ തല വെട്ടി, ഭയാനകമായി കുരച്ചു.

ദക്ഷോ ദക്ഷപതിശ്ചൈവ ദേവോ യജ്ഞപതിസ്തഥാ। മൃഗരൂപേണ ചാകാശേ പ്രപലായിതുമാരഭത് ।। ൩൦.

ദക്ഷനും യാഗപതിയും ദേവനും, മൃഗരൂപം ധരിച്ച് ആകാശത്തിലേക്ക് ഓടിത്തുടങ്ങി.

വീരഭദ്രോഽപ്രമേയാത്മാ ജ്ഞാത്വാ തസ്യ ബലന്തദാ। അന്തരിക്ഷഗതസ്യാശു ചിച്ഛേദാസ്യ ശിരോ മഹാന് ।। ൩൦.

അപരിമിതമായ ശക്തിയുള്ള വീരഭദ്രൻ, അവന്റെ ശക്തി മനസ്സിലാക്കി, ദക്ഷൻ ആകാശത്തിലൂടെ ഓടുമ്പോൾ വേഗത്തിൽ അവന്റെ തല വെട്ടി കളഞ്ഞു.

ദക്ഷഃ പ്രജാപതിശ്ചൈവ വിനഷ്ട ഭ്രാന്തചേതനഃ। ക്രുദ്ധേന വീരഭദ്രേണ ശിരഃ പാദേന പീഡിതഃ। ജരാഭിഭൂതതീവ്രാത്മാ നിപപാത മഹീതലേ ।। ൩൦.

ദക്ഷൻ, പ്രജാപതി, മനസ്സു തെറ്റി നശിച്ചവൻ, കോപിച്ച വീരഭദ്രന്റെ കാലിൽ തല ചവിട്ടപ്പെട്ടു; കഠിനമായ വൃദ്ധാവസ്ഥയിൽ കീഴടങ്ങി ഭൂമിയിൽ വീണു.

ത്രയസ്ത്രിംശദ്ദേവതാനാം താഃ കോടയോ വിമലാത്മകാഃ। പാശേനാഗ്നിബലേനാശു ബദ്ധാഃ സിംഹബലേന ച ।। ൩൦.

മുപ്പത്തിമൂന്ന് ദേവന്മാരുടെ കോടിക്കണക്കിന് വിശുദ്ധരായവർ, പെട്ടെന്ന് പാശം, അഗ്നിയുടെ ശക്തി, സിംഹത്തിന്റെ ശക്തി എന്നിവകൊണ്ട് ബന്ധിക്കപ്പെട്ടു.

തതോ ജഗ്മുര്മഹാത്മാനം സര്വേ ദേവാ മഹാബലമ്। പ്രസീദ ഭഗവന് രുദ്ര ബൃത്യാനാം മാ കുധഃ പ്രഭോ ।। ൩൦.

അതിനുശേഷം എല്ലാ ദേവന്മാരും മഹാത്മാവും മഹാബലശാലിയുമായ രുദ്രനോടു ചെന്നു പറഞ്ഞു: 'പ്രഭോ, ഭഗവന്‍ രുദ്രാ, ദയവായി ഞങ്ങളുടെ മേല്‍ കോപിക്കരുതേ, ഞങ്ങള്‍ നിങ്ങളുടെ ദാസന്മാരാണ്.'

തതോ ബ്രഹ്മാദയോ ദേവാ ദക്ഷശ്ചൈവ പ്രജാപതിഃ। ഊചുഃ പ്രാഞ്ജലയോ ഭൂത്വാ കഥ്യതാം കോ ഭവാനിതി ।। ൩൦.

അതിനുശേഷം ബ്രഹ്മാവും മറ്റു ദേവന്മാരും, പ്രജാപതി ദക്ഷനും കൈകൂപ്പി പറഞ്ഞു: 'ദയവായി ഞങ്ങള്‍ക്കു പറയൂ, നിങ്ങള്‍ ആര്‍ ആണെന്ന് അറിയണം.'

ന ച ദേവോ ന ചാദിത്യോ ന ച ഭോക്തുമിഹാഗതഃ। നൈവദ്രഷ്ടും ഹി ദേവേന്ദ്രാന്ന ച കൌതൂഹലാന്വിതഃ ।। ൩൦.

ഞാന്‍ ദേവനും അല്ല, ആദിത്യനും അല്ല, ഇവിടെ വന്ന് യജ്ഞത്തില്‍ പങ്കുചേരാനോ ദേവേന്ദ്രന്മാരെ കാണാനോ അല്ല, കൗതുകം കൊണ്ടുമല്ല.

ദക്ഷയജ്ഞവിനാശാര്ഥം സമ്പ്രാപ്തം വിദ്ധി മാമിഹ। വീരഭദ്ര ഇതി ഖ്യാതം രുദ്രകോപാദ്വിനിര്ഗതമ് ।। ൩൦.

ദക്ഷന്റെ യജ്ഞം നശിപ്പിക്കാന്‍ ഞാന്‍ ഇവിടെ വന്നതാണ്. രുദ്രന്റെ കോപത്തില്‍ നിന്നു ഉദിച്ച, വീരഭദ്രന്‍ എന്ന പേരില്‍ പ്രശസ്തനാണ് ഞാന്‍.

ഭദ്രകാലീ ച വിജ്ഞേയാ ദേവ്യാഃ ക്രോധാദ്വിനിര്ഗതാ। പ്രേഷിതാ ദേവദേവേന യജ്ഞാന്തികമിഹാഗതാ ।। ൩൦.

ദേവിയുടെ കോപത്തില്‍ നിന്നു ജനിച്ച ഭദ്രകാളിയെയും അറിയണം. ദേവദേവന്‍ അയച്ചതുപോലെ അവള്‍ യജ്ഞസ്ഥലത്തേക്ക് എത്തി.

ശാരണം ഗച്ഛ രാജേന്ദ്ര ദേവം തേ ത്വമുമാപതിമ്। വരം ക്രോധോഽപി രുദ്രസ്യ വരദാനം ന ദേവതഃ ।। ൩൦.

രാജാധിരാജാ, ഉമാദേവിയുടെ ഭര്‍ത്താവായ ദേവനില്‍ അഭയം തേടൂ. രുദ്രന്റെ കോപം പോലും ദേവന്മാര്ക്ക് ശിക്ഷയല്ല, അനുഗ്രഹം തന്നെയാണ്.

വീരഭദ്രവചഃ ശ്രുത്വാ ദക്ഷോ ധര്മ്മഭൃതാം വരഃ। തോഷയാമാസ ദേവേശം ശൂലപാണിം മഹേശ്വരമ് ।। ൩൦.

വീരഭദ്രന്റെ വാക്കുകള്‍ കേട്ട ദക്ഷന്‍, ധര്‍മ്മത്തില്‍ പ്രധാനനായവന്‍, ദേവദേവനായ ശൂലധാരിയെ പ്രസന്നനാക്കാന്‍ ശ്രമിച്ചു.

പ്രദുഷ്ടേ യജ്ഞവാദേ തു വിദ്രുതേഷു ദ്വിജാതിഷു। താരാമൃഗമയേ ദീപ്തേ രൌദ്രേ ഭീമമഹാനലേ ।। ൩൦.

യജ്ഞക്രമം ഭ്രഷ്ടമായപ്പോള്‍, ദ്വിജന്മാര്‍ പിരിഞ്ഞു പോയപ്പോള്‍, നക്ഷത്രങ്ങളും മൃഗങ്ങളുമൊക്കെ ചേര്‍ന്ന ഭയാനകമായ അഗ്നിയില്‍ എല്ലാം കത്തിക്കരിഞ്ഞു.

ശൂലനിര്ഭിന്നവദനൈഃ കൂജദ്ഭിഃ പരിചാരകൈഃ। നിഖാതോത്പാടിതൈര്യൂപൈരപവിദ്ധൈ ര്യ്യതസ്തതഃ ।। ൩൦.

ശൂലമൂലം മുഖം കുത്തിയ ശബ്ദം മുഴക്കുന്ന സേവകര്‍, പിഴുതെറിഞ്ഞ ശരീരകൂമ്പാരങ്ങള്‍ എല്ലായിടത്തും ചിതറിപ്പിടിച്ചു.

ഉത്പത്ദ്ഭിഃ പതദ്ഭിശ്ച ഗൃധ്രൈരാമിഷഗൃധ്രുഭിഃ। പക്ഷപാതവിനിര്ധൂതൈഃ ശിവാശതനിനാദിതൈഃ ।। ൩൦.

മാംസത്തിനായി പറക്കുന്ന കഴുകന്മാര്‍, ചിറകടി കൊണ്ടു പറക്കുംപോള്‍ എല്ലായിടത്തും ശിവശതങ്ങളുടെ നിലവിളി മുഴങ്ങുന്നു.

പ്രാണാപാനൌ സന്നിരുധ്യ തതഃ സ്ഥാനേന യത്നതഃ। വിചാര്യ സര്വതോ ദൃഷ്ടിം ബഹുദൃഷ്ടിരമിത്രജിത് ।। ൩൦.

ശ്വാസം പിടിച്ചു, വലിയ ശ്രമത്തോടെ ദൃഷ്ടി എല്ലായിടത്തും പതിപ്പിച്ച്, ശത്രുക്കളെ ജയിച്ചവന്‍ ആഴമായി ആലോചിച്ചു.

സഹസാ ദേവദേവേശഃ അഗ്നികുണ്ഡാദുപാഗതഃ। ചന്ദ്രസൂര്യ്യസഹസ്രസ്യ തേജഃ സംവര്ത്തകോപമമ് ।। ൩൦.

അപ്രത്യക്ഷമായി ദേവദേവന്‍ അഗ്നികുണ്ടത്തില്‍ നിന്ന് പുറത്ത് വന്നു. ആയിരം ചന്ദ്രസൂര്യന്മാരുടെ പ്രകാശംപോലെയുള്ള തേജസ്സോടെ.

പ്രഹസ്യ ചൈനം ഭഗവാനിദം വചനമബ്രവീത്। നഷ്ടസ്തേ ജ്ഞാനതോ ദക്ഷ പ്രീതിസ്തേ മയി സാംപ്രതമ് ।। ൩൦.

പുഞ്ചിരിയോടെ ഭഗവാന്‍ പറഞ്ഞു: 'ദക്ഷാ, നിന്റെ ജ്ഞാനം നഷ്ടമായിരിക്കുന്നു. എന്നാല്‍ ഇപ്പോള്‍ നിന്നെ എന്നോടുള്ള സ്‌നേഹം തിരിച്ചു വന്നിരിക്കുന്നു.'

സ്മിതം കൃത്വാബ്രവീദ്വാക്യം ബ്രൂഹി കിം കരവാണി തേ। ശ്രാവിതഞ്ച സമാഖ്യായ ദേവാനാം ഗുരുഭിഃ സഹ ।। ൩൦.

പുഞ്ചിരിച്ചുകൊണ്ട് അദ്ദേഹം ചോദിച്ചു: 'എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് പറയൂ, ഞാന്‍ ചെയ്യാം. ദേവന്മാരും അവരുടെ ഗുരുക്കന്മാരും സാക്ഷിയായി കേട്ടിരിക്കട്ടെ.'