വായുപുരാണമ്

അനേന തു മഹാഭാഗ പ്രതിഷേധേന നാമതഃ । അതീവ ദുഃഖമാപന്നാ വേപഥുശ്ച മമാനഘ ।। ൩൦.

മഹാഭാഗ്യവാനേ, ഈ പേരിലുള്ള വിലക്കിനാൽ ഞാൻ വളരെ ദുഃഖിതയാണു്, പാപരഹിതനായവനേ, എന്റെ ശരീരം വിറയുന്നു.

കിം നാമ ദാനം നിയമന്തപോ വാ കുര്യ്യാമഹം യേന പതിര്മമാദ്യ। ലഭേത ഭാഗം ഭഗവാനചിന്ത്യോ യജ്ഞസ്യ ചാര്ദ്ധം ത്വഥ വാ തൃതീയമ് ।। ൩൦.

എന്തെങ്കിലും ദാനം, വ്രതം, അല്ലെങ്കിൽ തപസ്സു ഞാൻ ഇന്ന് ചെയ്യണമോ, അതിലൂടെ എന്റെ ഭർത്താവിന്, അത്ഭുതമായവനു്, യാഗത്തിൽ പകുതി, അല്ലെങ്കിൽ കുറഞ്ഞത് മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗം കിട്ടാൻ കഴിയുമോ?

ഏവം ബ്രുവാണാം ഭഗവാനചിന്ത്യഃ പത്നീം പ്രഹൃഷ്ടഃ ക്ഷുഭിതാമുവാച। ന വേത്സി ദേവേശി കൃശോദരാങ്ഗി കിം നാമ യുക്തം വചനന്തവേദമ് ।। ൩൦.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അത്ഭുതമായ ഭഗവാൻ സന്തോഷത്തോടെ, ഉണർന്നഭാവത്തിൽ, തന്റെ കല്യാണഭാര്യയോട് പറഞ്ഞു: ദേവതകളുടെ രാജ്ഞിയായ സുന്ദരിയായവളേ, നീ ഈ കാര്യത്തിൽ യുക്തമായത് പറയേണ്ടത് അറിയുന്നില്ലേ?

അഹം ഹി ജാനാമി വിശാലനേത്രേ ധ്യാനേന സര്വം ഹി വദന്തി സന്തഃ। ന വാദ്യ മോഹേന മഹേന്ദ്രദേവോ ലോകത്രയം സര്വഥാ സംപ്രമൂഢമ് ।। ൩൦.

വിശാലനയനിയായവളേ, ഞാൻ ധ്യാനത്തിലൂടെ എല്ലാം അറിയുന്നു, മഹാത്മാക്കൾ പറയുന്നതുപോലെ. ഇന്ന് മോഹത്താൽ മഹേന്ദ്രനും മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും പൂർണ്ണമായും ഭ്രമിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

മാമധ്വരേ ശംസിതാരഃ സ്തുവന്തി രഥന്തരേ സാമ ഗായന്തി ഗേയമ്। മാം ബ്രാഹ്മണാ ബ്രഹ്മസത്രേ യജന്തേ മാധ്വര്യ്യവഃ കല്പയന്തേ ച ഭാഗമ് ।। ൩൦.

യാഗത്തിൽ, ഗായകർ രഥാന്തരസാമഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ച് എന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാർ ബ്രഹ്മസത്രത്തിൽ എന്നെ ആരാധിക്കുന്നു, യാഗപുരോഹിതന്മാർ എനിക്കു ഭാഗം നിശ്ചയിക്കുന്നു.

അപ്രാകൃതോഽപി ഭഗവാന് സര്വസ്ത്രീജനസംസദി। സ്തൌതി ഗോപാ യതേ വാപി സ്വമാത്മാനം ന സംശയഃ ।। ൩൦.

ഭഗവാൻ പ്രകൃതിക്കപ്പുറമാണ് എങ്കിലും, സ്ത്രീകളുടെ സംഗമത്തിലും, ഗോപന്മാരുടെയോ സന്യാസിമാരുടെയോ കൂട്ടത്തിലും, അവൻ താനെത്തന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു, ഇതിൽ സംശയമില്ല.

നാത്മാനം സ്തൌമി ദേവേശി പശ്യ ത്വമുപഗച്ഛ ച। യം സ്രക്ഷ്യാമി വരാരോഹേ ഭാഗാര്ഥം വരവര്ണിനി ।। ൩൦.

ദേവതകളുടെ രാജ്ഞിയായ മനോഹരിയായവളേ, ഞാൻ താനെത്തന്നെ സ്തുതിക്കുന്നില്ല. നീ തന്നേ നോക്കി മനസ്സിലാക്കൂ. യാഗഭാഗം കിട്ടാൻ ഞാൻ ഒരുവനെ സൃഷ്ടിക്കും.

ഏവമുക്ത്വാ തു ഭഗവാന് പത്നീം പ്രാണൈരപി പ്രിയാമ്। സോഽസൃജദ്ഭഗവാന്വക്രാദ്ഭൂതം ക്രോധാഗ്നിസന്നിഭമ് ।। ൩൦.

ഇങ്ങനെ തന്റെ പ്രാണനിലവരുന്ന പ്രിയഭാര്യയോട് പറഞ്ഞ്, ഭഗവാൻ തന്റെ വളഞ്ഞ കപോലത്തിൽ നിന്ന് കോപാഗ്നിപോലെ ദഹിക്കുന്ന ഒരു ഭൂതത്തെ സൃഷ്ടിച്ചു.

സഹസ്രശീര്ഷം ദേവഞ്ച സഹസ്രചരണേ ക്ഷണമ്। സഹസ്രമുദ്ഗരധരം സഹസ്രശരപാണിനമ് ।। ൩൦.

ആ ഭഗവാൻ ഒരു ദൈവത്തെ ഒരു നിമിഷം ആയിരം തലയും ആയിരം കാലുകളും ഉള്ളവനായി സൃഷ്ടിച്ചു. അവന്റെ കൈകളിൽ ആയിരം മുഷ്ടികളും ആയിരം അമ്പുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.

ശങ്ഖചക്രഗദാപാണിം ദീപ്തകാര്മുകധാരിണമ്। പരശ്വസിധരം ദേവം മഹാരൌദ്രം ഭയാവഹമ് ।। ൩൦.

അവന്റെ കൈകളിൽ ശംഖും ചക്രവും ഗദയും ജ്വലിക്കുന്ന വില്ലും, പരശുവും വാളും ഉണ്ടായിരുന്നു; ദൈവം അത്യന്തം ഭയാനകവും ഭയപ്പെടുത്തുന്നതുമായ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

ഘോര രൂപേണ ദീപ്യന്തം ചന്ദ്രാര്ധകൃതഭൂഷണമ്। വസാനം ചര്മ വൈയാഘ്രം മഹാരുധിരനിഃസ്രവമ് ।। ൩൦.

ഭയങ്കരമായ രൂപത്തിൽ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട്, അർദ്ധചന്ദ്രം അലങ്കാരമായി ധരിച്ചു, കടുവചർമ്മം ധരിച്ച്, ശരീരത്തിൽ നിന്ന് രക്തം ഒഴുകുന്നവനായി അവൻ ദൃശ്യമായി.

ദംഷ്ട്രാകരാലം വിഭ്രാന്തം മഹാവക്ത്രം മഹോദരമ്। വിദ്യുജ്ജിഹ്വം പ്രലമ്ബോഷ്ഠം ലമ്ബകര്ണം ദുരാസദമ് ।। ൩൦.

വലിയ ദന്തങ്ങൾ പുറത്തേക്ക് തൂങ്ങി, ഭയാനകമായ വായും വൻ ഉരൊവും, മിന്നലുപോലെയുള്ള നാവും, തൂങ്ങുന്ന അധരങ്ങളും നീണ്ട ചെവികളും, സമീപിക്കാനാവാത്ത ഭയാനകത്വവും അവനിൽ കാണാം.

കുലിശോദ്യോതിതകരമ്ഭാഭിര്ജ്വലിതമൂര്ദ്ധജമ്। ജ്വാലാമാലാപരിക്ഷിപ്തം മുക്താദാമവിഭൂഷിതമ് ।। ൩൦.

അവന്റെ മുടി ഇടിയടിച്ചപോലെ ജ്വലിച്ചു, അഗ്നിമാലിക ചുറ്റി, മുത്തുമാലകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

തേജസാ ചൈവ ദീപ്യന്തം യുഗാന്തമിവ പാവകമ്। ആകര്ണദാരിതാസ്യാന്തഞ്ചതുര്ദിക്ഷു ഭയാനകമ് ।। ൩൦.

സ്വന്തം തേജസ്സാൽ പ്രകാശിച്ച്, കാലാന്തരത്തിലെ അഗ്നിപോലും, ചെവിവരെ തുറന്ന വായും, എല്ലാ ദിശകളിലും ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനുമാണ്.

മഹാബലം മഹാതേജം മഹാപുരുഷമീശ്വരമ്। വിശ്വഹര്തൃമഹാ കായം മഹാന്യഗ്രോധമണ്ഡലമ്। യുഗപച്ചന്ദ്രശതവദ്ദീപ്യന്തം മന്മഥാഗ്നിവത് ।। ൩൦.

അപരിമിതമായ ശക്തിയും തേജസ്സും ഉള്ള മഹാപുരുഷൻ, സർവ്വനാശകനായ ദൈവം, വലിയ ശരീരവും വടവൃക്ഷംപോലെയുള്ള വലിപ്പവും, ഒരേസമയം നൂറ് ചന്ദ്രന്മാരെപ്പോലും, മന്മഥാഗ്നിപോലും ജ്വലിക്കുന്നവനുമാണ്.

ചതുര്മഹാസ്യം സിതതീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രം മഹോഗ്രതേജോബലകൌതുകാഢയമ്। യുഗാന്തസൂര്യ്യാഗ്നിസഹസ്രഭാസം സഹസ്രചന്ദ്രാമലകാന്തികാന്തമ്। പ്രദീപ്തസര്വൌഷധിമന്ദരാഭം സുമേരുകൈലാസഹിമാദ്രിതുല്യമ് ।। ൩൦.

നാലു വലിയ മുഖങ്ങൾ, വെളുത്ത മൂർച്ചയുള്ള പല്ലുകൾ, അതിവിശേഷമായ ശക്തിയും തേജസ്സും അത്ഭുതവും, കാലാന്ത്യത്തിലെ ആയിരം സൂര്യനും അഗ്നിയും പോലെ പ്രകാശം, ആയിരം പൂർണ്ണചന്ദ്രന്മാരുടെ ഭാസുരത്വം, എല്ലാ ഔഷധങ്ങളും മന്ദാരവൃക്ഷങ്ങളും പോലെ ദീപ്തിയും, സുമേരു, കൈലാസം, ഹിമാലയം എന്നിവയുമായി തുല്യമായ വലിപ്പവും.

യുഗാര്കാഭം മഹാവീര്യ്യം ചാരുനാസം മഹാനനമ്। പ്രചണ്ഡഗണ്ഡം ദീപ്താക്ഷമഗ്നിജ്വാലാവിലാനനമ് ।। ൩൦.

കാലാന്ത്യത്തിലെ സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള ഭാസുരത്വം, മഹാശക്തിയും, മനോഹരമായ മൂക്കും വലിയ മുഖവും, ഉഗ്രമായ കണങ്ങൾ, ജ്വലിക്കുന്ന കണ്ണുകൾ, അഗ്നിജ്വാല നിറഞ്ഞ വായ് എന്നിവയുണ്ട്.

മൃഗേന്ദ്രകൃത്തിവസനം മഹാഭുജഗവേഷ്ടിതമ്। ഉഷ്ണീഷിണം ചന്ദ്രധരം വ്കചിദുഗ്രം വ്കചിത്സമമ് ।। ൩൦.

സിംഹചർമ്മം ധരിച്ച്, വലിയ പാമ്പുകൾ ചുറ്റി, കിരീടം ധരിച്ച്, ചന്ദ്രനെ തലയിൽ വച്ചു, ചിലപ്പോൾ ഉഗ്രനും ചിലപ്പോൾ ശാന്തനുമാണ്.

നാനാകുസുമമൂര്ദ്ധാനം നാനാഗന്ദാനുലേപനമ് । നാനാരത്നവിചിത്രാങ്ഗം നാനാഭരണഭൂഷിതമ് ।। ൩൦.

തലയിൽ പലതരം പുഷ്പങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച്, വിവിധ സുഗന്ധങ്ങൾ പുരട്ടി, അവന്റെ അവയവങ്ങൾ പലതരം രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; വിവിധാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.

കര്ണികാരസ്രജം ദീപ്തം ക്രോധാദുദ്ഭ്രാന്തലോചനമ്। വ്കചിന്നൃത്യതി ചിത്രാങ്ഗം വ്കചിദ്വദതി സുസ്വരമ് ।। ൩൦.

കർണികാരപൂക്കളാൽ നിർമ്മിച്ച ദീപ്തമായ മാല ധരിച്ച്, കോപത്തിൽ കണ്ണുകൾ ചുവപ്പിച്ച്, ചിലപ്പോൾ അലങ്കരിച്ച ശരീരത്തോടെ നൃത്തം ചെയ്യുകയും, ചിലപ്പോൾ മധുരമായ സ്വരത്തിൽ സംസാരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നു.

വ്കചിദ്ധ്യായതി യുക്താത്മാ വ്കചിത്സ്തൂലം പ്രമാര്ജതി। വ്കചിദ്ഗായതി വിശ്വാത്മാ വ്കചിദ്രൌതി മുഹുര്മുഹുഃ ।। ൩൦.

ചിലപ്പോൾ ഏകാഗ്രചിത്തത്തോടെ ധ്യാനം ചെയ്യുന്നു, ചിലപ്പോൾ യാഗശാല വൃത്തിയാക്കുന്നു, ചിലപ്പോൾ സർവ്വാത്മാവായി പാടുന്നു, ചിലപ്പോൾ വീണ്ടും വീണ്ടും ഗർജ്ജിക്കുന്നു.

ജ്ഞാനം വൈരാഗ്യമൈശ്വര്യ്യം തപഃ സത്യം ക്ഷമാ ധൃതിഃ। പ്രഭുത്വമാത്മസംബോധോ ഹ്യധിഷ്ഠാനഗുണൈര്യുതഃ ।। ൩൦.

അവനിൽ ജ്ഞാനം, വൈരാഗ്യം, ഐശ്വര്യം, തപസ്സ്, സത്യവാക്യം, ക്ഷമ, ധൈര്യം, അധികാരം, ആത്മബോധം, മേൽനിലവാരങ്ങൾ എന്നിവയൊക്കെ സമ്പൂർണ്ണമായി നിലനിൽക്കുന്നു.

ജാനുഭ്യാമവനിം ഗത്വാ പ്രണതഃ പ്രാഞ്ജലിഃ സ്ഥിതഃ। ആജ്ഞാപയ ത്വം ദേവേശ കിം കാര്യ്യം കരവാണി തേ ।। ൩൦.

മുട്ടുകുത്തി നിലത്ത് വീണു, കൈകൾ കൂപ്പി വണങ്ങി, അവൻ പറഞ്ഞു: 'ദേവതകളുടെ നാഥാ, എന്ത് ചെയ്യണമെന്ന് ആജ്ഞാപിക്കുക, ഞാൻ നിർവഹിക്കാം.'

തമുവാചാക്ഷിപ മഖം ദക്ഷസ്യേഹ മഹേശ്വരഃ। ദേവസ്യാനുമതിം ശ്രുത്വാ വീരഭദ്രോ മഹാബലഃ। പ്രണമ്യ ശിരസാ പാദൌ ദേവേശസ്യ ഉമാപതേഃ ।। ൩൦.

അവനോട് മഹേശ്വരൻ പറഞ്ഞു: 'ഇവിടെ ദക്ഷന്റെ യാഗം നശിപ്പിക്കൂ.' ദേവിയുടെ അനുമതി കേട്ട്, മഹാശക്തനായ വീരഭദ്രൻ ഉമാപതിയുടെ പാദങ്ങളിൽ തലകൂപ്പി വണങ്ങി.

തതോ ബന്ധാത് പ്രമുക്തേന സിംഹേനേവേഹ ലീലയാ। ദേവ്യാ മന്യുകൃതം മത്വാ ഹതോ ദക്ഷസ്യ സ ക്രതുഃ ।। ൩൦.

ശൃംഖലയിൽ നിന്ന് മോചിതനായ ശേഷം, ഒരു സിംഹം കളിക്കുന്നതുപോലെ, ദേവിയുടെ കോപം മനസ്സിലാക്കി, ദക്ഷന്റെ യാഗം നശിപ്പിച്ചു.

മന്യുനാ ച മഹാഭീമാ ഭദ്രകാലീ മഹേശ്വരീ। ആത്മനഃ സര്വസാക്ഷിത്വേ തേന സാര്ദ്ധ സഹാനുഗാ ।। ൩൦.

വലിയ കോപത്തോടെ ഭദ്രകാളി, മഹേശ്വരി, സർവ്വസാക്ഷിയായ ദേവി, അവളുടെ അനുചരന്മാരോടൊപ്പം അവനെ അനുഗമിച്ചു.

സ ഏഷ ഭഗവാന് ക്രുദ്ധഃ പ്രേതാവാസകൃതാലയഃ। വീരഭദ്ര ഇതി ഖ്യാതോ ദേവ്യാ മന്യുപ്രമാര്ജകഃ ।। ൩൦.

ഇങ്ങനെ, ഈ ഭഗവാൻ കോപത്തോടെ, പ്രേതവാസം ആകുന്ന സ്ഥലത്ത് വസിക്കുന്നു; ദേവിയുടെ കോപം ശമിപ്പിക്കുന്നവനായി വീരഭദ്രൻ എന്ന പേരിൽ അറിയപ്പെടുന്നു.

സോഽസൃജദ്രോമകൂപേഭ്യോ രൌദ്രാന്നാമ ഗണേശ്വരാന്। രുദ്രാനുഗാ മഹാവീര്യ്യാ രുദ്രവീര്യപരാക്രമാഃ ।। ൩൦.

അവന്റെ രോമരന്ധ്രങ്ങളിൽ നിന്ന് ഭയാനകമായ, രുദ്രന്റെ അനുയായികളും മഹാശക്തിയുള്ളവരും രുദ്രന്റെ വീര്യവും ധൈര്യവും ഉള്ളവരുമായ ഗണനാഥന്മാരെ സൃഷ്ടിച്ചു.

രുദ്രസ്യാനുചരാഃ സര്വേ സര്വേ രുദ്രസമപ്രഭാഃ। തേ നിപേതുസ്തതസ്തൂര്ണം ശതശോഽഥ സഹസ്രശഃ ।। ൩൦.

അവരൊക്കെയും രുദ്രന്റെ അനുചിതന്മാരായിരുന്നു; എല്ലാവരും രുദ്രനുപമമായ പ്രകാശത്തിൽ തിളങ്ങി. പിന്നെ അവർ നൂറുകണക്കിനും ആയിരക്കണക്കിനും വേഗത്തിൽ അവിടെ ഇറങ്ങി.