വായുപുരാണമ്

സന്തി മേ ബഹവോ രുദ്രാഃ ശൂലഹസ്താഃ കപര്ദ്ദിനഃ। ഏകാദശാവസ്ഥഗതാ നാന്യം വേഝി മഹേശ്വരമ് ।। ൩൦.

എനിക്ക് അനേകം രുദ്രന്മാർ ഉണ്ട്; അവർ ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവരും, ജടാമുടിയുള്ളവരും, പതിനൊന്ന് രൂപങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരും. മഹേശ്വരനായി മറ്റാരെയും അറിയുന്നില്ല.

സര്വേ നിമന്ത്രിതാ ദേവാ യേന ഈശോ നിമന്ത്രിതഃ। യഥാഹം ശങ്കരാദൂര്ദ്ധ്വം നാന്യം പശ്യാമി ദൈവതമ്। തഥാ ദക്ഷസ്യ വിപുലോ യജ്ഞോഽയം ന ഭവിഷ്യതി ।। ൩൦.

സകല ദേവന്മാരെയും, ഈശ്വരനെയും പോലും ക്ഷണിച്ചു. ശങ്കരനേക്കാൾ മേലുള്ള മറ്റൊരു ദൈവം ഇല്ലെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നപോലെ, ദക്ഷന്റെ ഈ വലിയ യാഗം വിജയിക്കില്ല.

ഏതന്മഖേ ശൂര സുവര്ണപാത്രേ ഹവിഃ സമസ്തം വിധിമന്ത്രപൂതമ്। വിഷ്ണോര്നയാമ്യപ്രതിമസ്യ സര്വം പ്രഭോര്വിഭോ ഹ്യാഹവനീയനിത്യമ് ।। ൩൦.

ഈ യാഗത്തിൽ, വീരനായവനേ, ഞാൻ സ്വർണ്ണപാത്രത്തിൽ എല്ലാ ഹോമദ്രവ്യങ്ങളും, മന്ത്രശുദ്ധിയോടെ, അപ്രതിമനായ പരമേശ്വരനായ വിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിക്കും. അവൻ എപ്പോഴും ആഹവനീയാഗ്നിക്കു യോഗ്യനാണ്.

ഗതാസ്തു ദേവതാ ജ്ഞാത്വാ ശൈലരാജസുതാ തദാ। ഉവാച വചനം സാധ്വീ ദേവം പശുപതിം തദാ ।। ൩൦.

ദേവതകൾ അവിടെ നിന്ന് പോയതറിഞ്ഞ്, പർവതരാജകുമാരി അന്നേരം പാശുപതിയോട്, ഭർത്താവിനോട്, ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

ഭഗവന് വ്ക ഗതാ ഹ്യേതേ ദേവാ- ശക്രപുരോഗമാഃ । ബൂഹി തത്ത്വേന തത്ത്വജ്ഞ സംശയോ മേ മഹാനയമ് ।। ൩൦.

പ്രഭോ, ഇന്ദ്രനെ മുന്നിൽ വെച്ച് എല്ലാ ദേവന്മാരും പോയിരിക്കുന്നു. സത്യമായി പറയൂ, സത്യം അറിയുന്നവനേ, എനിക്ക് ഇതിൽ വലിയ സംശയമുണ്ട്.

ദക്ഷോ നാമ മഹാഭാഗോ പ്രജാനാം പതിരൂത്തമഃ। ഹയമേധേന യജതേ തത്ര യാന്തി ദിവൌകസഃ ।। ൩൦.

ദക്ഷൻ എന്ന മഹാഭാഗ്യശാലിയും സർവ്വപ്രജാപതിയുമാണ്. അവൻ അശ്വമേധയാഗം നടത്തുന്നു, അതിനാലാണ് ദേവന്മാർ അവിടെ പോകുന്നത്.

യജ്ഞമേതം മഹാഭാഗ കിമര്ഥം ന ഗതോഽസി വൈ। കേന വാ പ്രതിഷേധേന ഗമനം പ്രതിഷിധ്യതേ ।। ൩൦.

മഹാഭാഗ്യവാനേ, ഈ യാഗത്തിലേക്ക് നീ എന്തുകൊണ്ടാണ് പോയില്ലേ? എന്ത് വിലക്കാണ് നിന്നെ പോകാൻ തടയുന്നത്?

സുരൈരേവ മഹാഭാഗേ സര്വമേതദനുഷ്ഠിതമ്। യജ്ഞേഷു മമ സര്വേഷു ന ഭാഗ ഉപകല്പിതഃ ।। ൩൦.

മഹാഭാഗ്യവാനേ, ഈ എല്ലാം ദേവന്മാർ തന്നെയാണ് നടത്തിയത്. എന്റെ യാഗങ്ങളിൽ എനിക്കൊരു ഭാഗം പോലും നൽകപ്പെട്ടിട്ടില്ല.

പൂര്വോപായോപപന്നേന മാര്ഗേണ വരവര്ണിനി। ന മേ സുരാഃ പ്രയച്ഛന്തി ഭാഗം യജ്ഞസ്യ ധീമതഃ ।। ൩൦.

മനോഹരിയായവളേ, പഴയ രീതിപ്രകാരം ദേവന്മാർ എനിക്കു യാഗഭാഗം നൽകാറില്ല, ഞാൻ ബുദ്ധിമാനായിട്ടും.

ഭഗവന് സര്വദേവേഷു പ്രഭാവാനധികോ ഗുണൈഃ । അജേയശ്ചാപ്യധൃഷ്യശ്ച തേജസാ യശസാ ശ്രിയാ ।। ൩൦.

പ്രഭോ, എല്ലാ ദേവന്മാരിലും നീ ശക്തിയിലും ഗുണങ്ങളിലും ഏറ്റവും മേലാണ്. നിന്റെ തേജസ്സിലും യശസ്സിലും ഐശ്വര്യത്തിലും നിന്നെ ജയിക്കാൻ ആരും കഴിയില്ല.

അനേന തു മഹാഭാഗ പ്രതിഷേധേന നാമതഃ । അതീവ ദുഃഖമാപന്നാ വേപഥുശ്ച മമാനഘ ।। ൩൦.

മഹാഭാഗ്യവാനേ, ഈ പേരിലുള്ള വിലക്കിനാൽ ഞാൻ വളരെ ദുഃഖിതയാണു്, പാപരഹിതനായവനേ, എന്റെ ശരീരം വിറയുന്നു.

കിം നാമ ദാനം നിയമന്തപോ വാ കുര്യ്യാമഹം യേന പതിര്മമാദ്യ। ലഭേത ഭാഗം ഭഗവാനചിന്ത്യോ യജ്ഞസ്യ ചാര്ദ്ധം ത്വഥ വാ തൃതീയമ് ।। ൩൦.

എന്തെങ്കിലും ദാനം, വ്രതം, അല്ലെങ്കിൽ തപസ്സു ഞാൻ ഇന്ന് ചെയ്യണമോ, അതിലൂടെ എന്റെ ഭർത്താവിന്, അത്ഭുതമായവനു്, യാഗത്തിൽ പകുതി, അല്ലെങ്കിൽ കുറഞ്ഞത് മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗം കിട്ടാൻ കഴിയുമോ?

ഏവം ബ്രുവാണാം ഭഗവാനചിന്ത്യഃ പത്നീം പ്രഹൃഷ്ടഃ ക്ഷുഭിതാമുവാച। ന വേത്സി ദേവേശി കൃശോദരാങ്ഗി കിം നാമ യുക്തം വചനന്തവേദമ് ।। ൩൦.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അത്ഭുതമായ ഭഗവാൻ സന്തോഷത്തോടെ, ഉണർന്നഭാവത്തിൽ, തന്റെ കല്യാണഭാര്യയോട് പറഞ്ഞു: ദേവതകളുടെ രാജ്ഞിയായ സുന്ദരിയായവളേ, നീ ഈ കാര്യത്തിൽ യുക്തമായത് പറയേണ്ടത് അറിയുന്നില്ലേ?

അഹം ഹി ജാനാമി വിശാലനേത്രേ ധ്യാനേന സര്വം ഹി വദന്തി സന്തഃ। ന വാദ്യ മോഹേന മഹേന്ദ്രദേവോ ലോകത്രയം സര്വഥാ സംപ്രമൂഢമ് ।। ൩൦.

വിശാലനയനിയായവളേ, ഞാൻ ധ്യാനത്തിലൂടെ എല്ലാം അറിയുന്നു, മഹാത്മാക്കൾ പറയുന്നതുപോലെ. ഇന്ന് മോഹത്താൽ മഹേന്ദ്രനും മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും പൂർണ്ണമായും ഭ്രമിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

മാമധ്വരേ ശംസിതാരഃ സ്തുവന്തി രഥന്തരേ സാമ ഗായന്തി ഗേയമ്। മാം ബ്രാഹ്മണാ ബ്രഹ്മസത്രേ യജന്തേ മാധ്വര്യ്യവഃ കല്പയന്തേ ച ഭാഗമ് ।। ൩൦.

യാഗത്തിൽ, ഗായകർ രഥാന്തരസാമഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ച് എന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാർ ബ്രഹ്മസത്രത്തിൽ എന്നെ ആരാധിക്കുന്നു, യാഗപുരോഹിതന്മാർ എനിക്കു ഭാഗം നിശ്ചയിക്കുന്നു.

അപ്രാകൃതോഽപി ഭഗവാന് സര്വസ്ത്രീജനസംസദി। സ്തൌതി ഗോപാ യതേ വാപി സ്വമാത്മാനം ന സംശയഃ ।। ൩൦.

ഭഗവാൻ പ്രകൃതിക്കപ്പുറമാണ് എങ്കിലും, സ്ത്രീകളുടെ സംഗമത്തിലും, ഗോപന്മാരുടെയോ സന്യാസിമാരുടെയോ കൂട്ടത്തിലും, അവൻ താനെത്തന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു, ഇതിൽ സംശയമില്ല.

നാത്മാനം സ്തൌമി ദേവേശി പശ്യ ത്വമുപഗച്ഛ ച। യം സ്രക്ഷ്യാമി വരാരോഹേ ഭാഗാര്ഥം വരവര്ണിനി ।। ൩൦.

ദേവതകളുടെ രാജ്ഞിയായ മനോഹരിയായവളേ, ഞാൻ താനെത്തന്നെ സ്തുതിക്കുന്നില്ല. നീ തന്നേ നോക്കി മനസ്സിലാക്കൂ. യാഗഭാഗം കിട്ടാൻ ഞാൻ ഒരുവനെ സൃഷ്ടിക്കും.

ഏവമുക്ത്വാ തു ഭഗവാന് പത്നീം പ്രാണൈരപി പ്രിയാമ്। സോഽസൃജദ്ഭഗവാന്വക്രാദ്ഭൂതം ക്രോധാഗ്നിസന്നിഭമ് ।। ൩൦.

ഇങ്ങനെ തന്റെ പ്രാണനിലവരുന്ന പ്രിയഭാര്യയോട് പറഞ്ഞ്, ഭഗവാൻ തന്റെ വളഞ്ഞ കപോലത്തിൽ നിന്ന് കോപാഗ്നിപോലെ ദഹിക്കുന്ന ഒരു ഭൂതത്തെ സൃഷ്ടിച്ചു.

സഹസ്രശീര്ഷം ദേവഞ്ച സഹസ്രചരണേ ക്ഷണമ്। സഹസ്രമുദ്ഗരധരം സഹസ്രശരപാണിനമ് ।। ൩൦.

ആ ഭഗവാൻ ഒരു ദൈവത്തെ ഒരു നിമിഷം ആയിരം തലയും ആയിരം കാലുകളും ഉള്ളവനായി സൃഷ്ടിച്ചു. അവന്റെ കൈകളിൽ ആയിരം മുഷ്ടികളും ആയിരം അമ്പുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.

ശങ്ഖചക്രഗദാപാണിം ദീപ്തകാര്മുകധാരിണമ്। പരശ്വസിധരം ദേവം മഹാരൌദ്രം ഭയാവഹമ് ।। ൩൦.

അവന്റെ കൈകളിൽ ശംഖും ചക്രവും ഗദയും ജ്വലിക്കുന്ന വില്ലും, പരശുവും വാളും ഉണ്ടായിരുന്നു; ദൈവം അത്യന്തം ഭയാനകവും ഭയപ്പെടുത്തുന്നതുമായ രൂപത്തിൽ പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു.

ഘോര രൂപേണ ദീപ്യന്തം ചന്ദ്രാര്ധകൃതഭൂഷണമ്। വസാനം ചര്മ വൈയാഘ്രം മഹാരുധിരനിഃസ്രവമ് ।। ൩൦.

ഭയങ്കരമായ രൂപത്തിൽ ജ്വലിച്ചുകൊണ്ട്, അർദ്ധചന്ദ്രം അലങ്കാരമായി ധരിച്ചു, കടുവചർമ്മം ധരിച്ച്, ശരീരത്തിൽ നിന്ന് രക്തം ഒഴുകുന്നവനായി അവൻ ദൃശ്യമായി.

ദംഷ്ട്രാകരാലം വിഭ്രാന്തം മഹാവക്ത്രം മഹോദരമ്। വിദ്യുജ്ജിഹ്വം പ്രലമ്ബോഷ്ഠം ലമ്ബകര്ണം ദുരാസദമ് ।। ൩൦.

വലിയ ദന്തങ്ങൾ പുറത്തേക്ക് തൂങ്ങി, ഭയാനകമായ വായും വൻ ഉരൊവും, മിന്നലുപോലെയുള്ള നാവും, തൂങ്ങുന്ന അധരങ്ങളും നീണ്ട ചെവികളും, സമീപിക്കാനാവാത്ത ഭയാനകത്വവും അവനിൽ കാണാം.

കുലിശോദ്യോതിതകരമ്ഭാഭിര്ജ്വലിതമൂര്ദ്ധജമ്। ജ്വാലാമാലാപരിക്ഷിപ്തം മുക്താദാമവിഭൂഷിതമ് ।। ൩൦.

അവന്റെ മുടി ഇടിയടിച്ചപോലെ ജ്വലിച്ചു, അഗ്നിമാലിക ചുറ്റി, മുത്തുമാലകൾ കൊണ്ട് അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു.

തേജസാ ചൈവ ദീപ്യന്തം യുഗാന്തമിവ പാവകമ്। ആകര്ണദാരിതാസ്യാന്തഞ്ചതുര്ദിക്ഷു ഭയാനകമ് ।। ൩൦.

സ്വന്തം തേജസ്സാൽ പ്രകാശിച്ച്, കാലാന്തരത്തിലെ അഗ്നിപോലും, ചെവിവരെ തുറന്ന വായും, എല്ലാ ദിശകളിലും ഭയപ്പെടുത്തുന്നവനുമാണ്.

മഹാബലം മഹാതേജം മഹാപുരുഷമീശ്വരമ്। വിശ്വഹര്തൃമഹാ കായം മഹാന്യഗ്രോധമണ്ഡലമ്। യുഗപച്ചന്ദ്രശതവദ്ദീപ്യന്തം മന്മഥാഗ്നിവത് ।। ൩൦.

അപരിമിതമായ ശക്തിയും തേജസ്സും ഉള്ള മഹാപുരുഷൻ, സർവ്വനാശകനായ ദൈവം, വലിയ ശരീരവും വടവൃക്ഷംപോലെയുള്ള വലിപ്പവും, ഒരേസമയം നൂറ് ചന്ദ്രന്മാരെപ്പോലും, മന്മഥാഗ്നിപോലും ജ്വലിക്കുന്നവനുമാണ്.

ചതുര്മഹാസ്യം സിതതീക്ഷ്ണദംഷ്ട്രം മഹോഗ്രതേജോബലകൌതുകാഢയമ്। യുഗാന്തസൂര്യ്യാഗ്നിസഹസ്രഭാസം സഹസ്രചന്ദ്രാമലകാന്തികാന്തമ്। പ്രദീപ്തസര്വൌഷധിമന്ദരാഭം സുമേരുകൈലാസഹിമാദ്രിതുല്യമ് ।। ൩൦.

നാലു വലിയ മുഖങ്ങൾ, വെളുത്ത മൂർച്ചയുള്ള പല്ലുകൾ, അതിവിശേഷമായ ശക്തിയും തേജസ്സും അത്ഭുതവും, കാലാന്ത്യത്തിലെ ആയിരം സൂര്യനും അഗ്നിയും പോലെ പ്രകാശം, ആയിരം പൂർണ്ണചന്ദ്രന്മാരുടെ ഭാസുരത്വം, എല്ലാ ഔഷധങ്ങളും മന്ദാരവൃക്ഷങ്ങളും പോലെ ദീപ്തിയും, സുമേരു, കൈലാസം, ഹിമാലയം എന്നിവയുമായി തുല്യമായ വലിപ്പവും.

യുഗാര്കാഭം മഹാവീര്യ്യം ചാരുനാസം മഹാനനമ്। പ്രചണ്ഡഗണ്ഡം ദീപ്താക്ഷമഗ്നിജ്വാലാവിലാനനമ് ।। ൩൦.

കാലാന്ത്യത്തിലെ സൂര്യനെപ്പോലെയുള്ള ഭാസുരത്വം, മഹാശക്തിയും, മനോഹരമായ മൂക്കും വലിയ മുഖവും, ഉഗ്രമായ കണങ്ങൾ, ജ്വലിക്കുന്ന കണ്ണുകൾ, അഗ്നിജ്വാല നിറഞ്ഞ വായ് എന്നിവയുണ്ട്.

മൃഗേന്ദ്രകൃത്തിവസനം മഹാഭുജഗവേഷ്ടിതമ്। ഉഷ്ണീഷിണം ചന്ദ്രധരം വ്കചിദുഗ്രം വ്കചിത്സമമ് ।। ൩൦.

സിംഹചർമ്മം ധരിച്ച്, വലിയ പാമ്പുകൾ ചുറ്റി, കിരീടം ധരിച്ച്, ചന്ദ്രനെ തലയിൽ വച്ചു, ചിലപ്പോൾ ഉഗ്രനും ചിലപ്പോൾ ശാന്തനുമാണ്.

നാനാകുസുമമൂര്ദ്ധാനം നാനാഗന്ദാനുലേപനമ് । നാനാരത്നവിചിത്രാങ്ഗം നാനാഭരണഭൂഷിതമ് ।। ൩൦.

തലയിൽ പലതരം പുഷ്പങ്ങൾ അലങ്കരിച്ച്, വിവിധ സുഗന്ധങ്ങൾ പുരട്ടി, അവന്റെ അവയവങ്ങൾ പലതരം രത്നങ്ങളാൽ അലങ്കരിക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; വിവിധാഭരണങ്ങൾ ധരിച്ചിരിക്കുന്നു.