വായുപുരാണമ്

തതസ്തസ്യ മഖേ ദേവാഃ ശതക്രതുപുരോഗമാഃ। ഗമനായ സമാഗമ്യ ബുദ്ധിമാപേദിരേ തദാ ।। ൩൦.

അപ്പോൾ, ആ യജ്ഞത്തിൽ, ഇന്ദ്രനെ മുന്നിൽ വെച്ച ദേവന്മാർ ഒരുമിച്ചു ചേർന്ന് അവിടെ പോകാൻ ആലോചിച്ചു.

സ്വൈര്വിമാനൈര്മഹാത്മാനോ ജ്വലദ്ഭിര്ജ്വലനപ്രഭാഃ। ദേവസ്യാനുമനേഽഗച്ഛന് ഗങ്ഗാദ്വാര ഇതി ശ്രുതിഃ ।। ൩൦.

സ്വന്തം പ്രകാശമുള്ള, തീപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന വിമാനങ്ങളിൽ, മഹാത്മാക്കളായ ദേവന്മാർ ദൈവത്തിന്റെ അനുമതിയിൽ ഗംഗാദ്വാരത്തിലേക്ക് പോയി, എന്നാണു ശാസ്ത്രത്തിൽ പറയുന്നത്.

ഗന്ധര്വാപ്സരസാകീര്ണം നാനാദ്രുമലതാവൃതമ്। ഋഷിസങ്ഘൈഃ പരിവൃതം ദക്ഷം ധര്മഭൃതാം വരമ് ।। ൩൦.

ധർമ്മം പാലിക്കുന്നവരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനായ ദക്ഷൻ, ഋഷികളുടെ സംഘത്തിൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അവിടം ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും നിറഞ്ഞു, വിവിധ മരങ്ങളും വള്ളികളും അണിനിരന്നിരിക്കുന്നു.

പൃഥിവ്യാമന്തരിക്ഷേ വാ യേ ച സ്വര്ലോകവാസിനഃ। സര്വേ പ്രാഞ്ജലയോ ഭൂത്വാ ഉപതസ്ഥുഃ പ്രജാപതിമ് ।। ൩൦.

ഭൂമിയിൽ, ആകാശത്തിൽ, സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ വസിക്കുന്ന എല്ലാവരും, കൈകൾ ചേർത്ത് പ്രജാപതിയെ ആദരിച്ച് സമീപിച്ചു.

ആദിത്യാ വസവോ രുദ്രാഃ സാധ്യാഃ സഹ മരുദ്ഗണൈഃ। ജിഷ്ണുനാ സഹിതാഃ സര്വേ ആഗതാ യജ്ഞഭാഗിനഃ ।। ൩൦.

ആദിത്യന്മാർ, വസുവുകൾ, രുദ്രന്മാർ, സാധ്യന്മാർ, മരുത് സംഘങ്ങളോടൊപ്പം, ജിഷ്ണുവിനോടുകൂടി, യജ്ഞത്തിൽ പങ്കാളികളായി അവിടെയെത്തി.

ഊഷ്മപാഃ സോമപാശ്ചൈവ ആജ്യപാ ധൂമപാസ്തഥാ। അശ്വിനൌ പിതരശ്ചൈവ ആഗതാ ബ്രഹ്മണാ സഹ ।। ൩൦.

ഉഷ്മപന്മാർ, സോമപന്മാർ, അജ്യപന്മാർ, ധൂമപന്മാർ, അശ്വിനികൾ, പിതൃകൾ, ബ്രഹ്മാവിനോടുകൂടി അവിടെയെത്തി.

ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ ഭൂതഗ്രാമാസ്തഥൈവ ച। ജരായുജാണ്ഡജാശ്ചൈവ സ്വേദജോദ്ഭിജ്ജകാസ്തഥാ ।। ൩൦.

ഇവരും മറ്റു അനേകം ജീവികളും, ഗർഭത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരും, മുട്ടിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരും, വിയർപ്പിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരും, മുളച്ചവരും അവിടെയെത്തി.

ആഹൂതാ മന്ത്രതഃ സര്വേ ദേവാശ്ച സഹ പത്നിഭിഃ। വിരാജന്തേ വിമാനസ്ഥാ ദീപ്യമാനാ ഇവാഗ്നയഃ ।। ൩൦.

മന്ത്രങ്ങളാൽ വിളിക്കപ്പെട്ട ദേവന്മാർ, തങ്ങളുടെ ഭാര്യമാരോടുകൂടി, വിമാനങ്ങളിൽ നിലകൊണ്ട്, അഗ്നിപോലെ പ്രകാശിച്ചു.

താന് ദഷ്ട്വാ മന്യുമാവിഷ്ടോ ദധീചോ വാക്യമബ്രവീത്। അപൂജ്യപൂജനേ ചൈവ പൂജ്യാനാം ചാപ്യപൂജനേ। നരഃ പാപമവാപ്നോതി മഹദ്വൈ നാത്ര സംശയഃ ।। ൩൦.

അവരെ കണ്ട ദധീചി, കോപത്തിൽ ആകി പറഞ്ഞു: 'അപൂജ്യരെ പൂജിക്കുകയും, പൂജ്യരെ അപൂജ്യരാക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ വലിയ പാപം നേടുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.'

ഏവമുക്ത്വാ തു വിപ്രര്ഷിഃ പുനര്ദക്ഷമഭാഷത। പൂജ്യന്തു പശുഭര്ത്താരം കസ്മാന്നാഹ്വയസേ പ്രഭുമ് ।। ൩൦.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ആ മഹർഷി വീണ്ടും ദക്ഷനോട് പറഞ്ഞു: 'പശുക്കളുടെ രക്ഷകനായ പ്രഭുവിനെ ആദരിക്കാൻ നീ എന്തുകൊണ്ട് ക്ഷണിക്കുന്നില്ല?'

സന്തി മേ ബഹവോ രുദ്രാഃ ശൂലഹസ്താഃ കപര്ദ്ദിനഃ। ഏകാദശാവസ്ഥഗതാ നാന്യം വേഝി മഹേശ്വരമ് ।। ൩൦.

എനിക്ക് അനേകം രുദ്രന്മാർ ഉണ്ട്; അവർ ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവരും, ജടാമുടിയുള്ളവരും, പതിനൊന്ന് രൂപങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരും. മഹേശ്വരനായി മറ്റാരെയും അറിയുന്നില്ല.

സര്വേ നിമന്ത്രിതാ ദേവാ യേന ഈശോ നിമന്ത്രിതഃ। യഥാഹം ശങ്കരാദൂര്ദ്ധ്വം നാന്യം പശ്യാമി ദൈവതമ്। തഥാ ദക്ഷസ്യ വിപുലോ യജ്ഞോഽയം ന ഭവിഷ്യതി ।। ൩൦.

സകല ദേവന്മാരെയും, ഈശ്വരനെയും പോലും ക്ഷണിച്ചു. ശങ്കരനേക്കാൾ മേലുള്ള മറ്റൊരു ദൈവം ഇല്ലെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നപോലെ, ദക്ഷന്റെ ഈ വലിയ യാഗം വിജയിക്കില്ല.

ഏതന്മഖേ ശൂര സുവര്ണപാത്രേ ഹവിഃ സമസ്തം വിധിമന്ത്രപൂതമ്। വിഷ്ണോര്നയാമ്യപ്രതിമസ്യ സര്വം പ്രഭോര്വിഭോ ഹ്യാഹവനീയനിത്യമ് ।। ൩൦.

ഈ യാഗത്തിൽ, വീരനായവനേ, ഞാൻ സ്വർണ്ണപാത്രത്തിൽ എല്ലാ ഹോമദ്രവ്യങ്ങളും, മന്ത്രശുദ്ധിയോടെ, അപ്രതിമനായ പരമേശ്വരനായ വിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിക്കും. അവൻ എപ്പോഴും ആഹവനീയാഗ്നിക്കു യോഗ്യനാണ്.

ഗതാസ്തു ദേവതാ ജ്ഞാത്വാ ശൈലരാജസുതാ തദാ। ഉവാച വചനം സാധ്വീ ദേവം പശുപതിം തദാ ।। ൩൦.

ദേവതകൾ അവിടെ നിന്ന് പോയതറിഞ്ഞ്, പർവതരാജകുമാരി അന്നേരം പാശുപതിയോട്, ഭർത്താവിനോട്, ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

ഭഗവന് വ്ക ഗതാ ഹ്യേതേ ദേവാ- ശക്രപുരോഗമാഃ । ബൂഹി തത്ത്വേന തത്ത്വജ്ഞ സംശയോ മേ മഹാനയമ് ।। ൩൦.

പ്രഭോ, ഇന്ദ്രനെ മുന്നിൽ വെച്ച് എല്ലാ ദേവന്മാരും പോയിരിക്കുന്നു. സത്യമായി പറയൂ, സത്യം അറിയുന്നവനേ, എനിക്ക് ഇതിൽ വലിയ സംശയമുണ്ട്.

ദക്ഷോ നാമ മഹാഭാഗോ പ്രജാനാം പതിരൂത്തമഃ। ഹയമേധേന യജതേ തത്ര യാന്തി ദിവൌകസഃ ।। ൩൦.

ദക്ഷൻ എന്ന മഹാഭാഗ്യശാലിയും സർവ്വപ്രജാപതിയുമാണ്. അവൻ അശ്വമേധയാഗം നടത്തുന്നു, അതിനാലാണ് ദേവന്മാർ അവിടെ പോകുന്നത്.

യജ്ഞമേതം മഹാഭാഗ കിമര്ഥം ന ഗതോഽസി വൈ। കേന വാ പ്രതിഷേധേന ഗമനം പ്രതിഷിധ്യതേ ।। ൩൦.

മഹാഭാഗ്യവാനേ, ഈ യാഗത്തിലേക്ക് നീ എന്തുകൊണ്ടാണ് പോയില്ലേ? എന്ത് വിലക്കാണ് നിന്നെ പോകാൻ തടയുന്നത്?

സുരൈരേവ മഹാഭാഗേ സര്വമേതദനുഷ്ഠിതമ്। യജ്ഞേഷു മമ സര്വേഷു ന ഭാഗ ഉപകല്പിതഃ ।। ൩൦.

മഹാഭാഗ്യവാനേ, ഈ എല്ലാം ദേവന്മാർ തന്നെയാണ് നടത്തിയത്. എന്റെ യാഗങ്ങളിൽ എനിക്കൊരു ഭാഗം പോലും നൽകപ്പെട്ടിട്ടില്ല.

പൂര്വോപായോപപന്നേന മാര്ഗേണ വരവര്ണിനി। ന മേ സുരാഃ പ്രയച്ഛന്തി ഭാഗം യജ്ഞസ്യ ധീമതഃ ।। ൩൦.

മനോഹരിയായവളേ, പഴയ രീതിപ്രകാരം ദേവന്മാർ എനിക്കു യാഗഭാഗം നൽകാറില്ല, ഞാൻ ബുദ്ധിമാനായിട്ടും.

ഭഗവന് സര്വദേവേഷു പ്രഭാവാനധികോ ഗുണൈഃ । അജേയശ്ചാപ്യധൃഷ്യശ്ച തേജസാ യശസാ ശ്രിയാ ।। ൩൦.

പ്രഭോ, എല്ലാ ദേവന്മാരിലും നീ ശക്തിയിലും ഗുണങ്ങളിലും ഏറ്റവും മേലാണ്. നിന്റെ തേജസ്സിലും യശസ്സിലും ഐശ്വര്യത്തിലും നിന്നെ ജയിക്കാൻ ആരും കഴിയില്ല.

അനേന തു മഹാഭാഗ പ്രതിഷേധേന നാമതഃ । അതീവ ദുഃഖമാപന്നാ വേപഥുശ്ച മമാനഘ ।। ൩൦.

മഹാഭാഗ്യവാനേ, ഈ പേരിലുള്ള വിലക്കിനാൽ ഞാൻ വളരെ ദുഃഖിതയാണു്, പാപരഹിതനായവനേ, എന്റെ ശരീരം വിറയുന്നു.

കിം നാമ ദാനം നിയമന്തപോ വാ കുര്യ്യാമഹം യേന പതിര്മമാദ്യ। ലഭേത ഭാഗം ഭഗവാനചിന്ത്യോ യജ്ഞസ്യ ചാര്ദ്ധം ത്വഥ വാ തൃതീയമ് ।। ൩൦.

എന്തെങ്കിലും ദാനം, വ്രതം, അല്ലെങ്കിൽ തപസ്സു ഞാൻ ഇന്ന് ചെയ്യണമോ, അതിലൂടെ എന്റെ ഭർത്താവിന്, അത്ഭുതമായവനു്, യാഗത്തിൽ പകുതി, അല്ലെങ്കിൽ കുറഞ്ഞത് മൂന്നിലൊന്ന് ഭാഗം കിട്ടാൻ കഴിയുമോ?

ഏവം ബ്രുവാണാം ഭഗവാനചിന്ത്യഃ പത്നീം പ്രഹൃഷ്ടഃ ക്ഷുഭിതാമുവാച। ന വേത്സി ദേവേശി കൃശോദരാങ്ഗി കിം നാമ യുക്തം വചനന്തവേദമ് ।। ൩൦.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞപ്പോൾ, അത്ഭുതമായ ഭഗവാൻ സന്തോഷത്തോടെ, ഉണർന്നഭാവത്തിൽ, തന്റെ കല്യാണഭാര്യയോട് പറഞ്ഞു: ദേവതകളുടെ രാജ്ഞിയായ സുന്ദരിയായവളേ, നീ ഈ കാര്യത്തിൽ യുക്തമായത് പറയേണ്ടത് അറിയുന്നില്ലേ?

അഹം ഹി ജാനാമി വിശാലനേത്രേ ധ്യാനേന സര്വം ഹി വദന്തി സന്തഃ। ന വാദ്യ മോഹേന മഹേന്ദ്രദേവോ ലോകത്രയം സര്വഥാ സംപ്രമൂഢമ് ।। ൩൦.

വിശാലനയനിയായവളേ, ഞാൻ ധ്യാനത്തിലൂടെ എല്ലാം അറിയുന്നു, മഹാത്മാക്കൾ പറയുന്നതുപോലെ. ഇന്ന് മോഹത്താൽ മഹേന്ദ്രനും മൂന്നു ലോകങ്ങളെയും പൂർണ്ണമായും ഭ്രമിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു.

മാമധ്വരേ ശംസിതാരഃ സ്തുവന്തി രഥന്തരേ സാമ ഗായന്തി ഗേയമ്। മാം ബ്രാഹ്മണാ ബ്രഹ്മസത്രേ യജന്തേ മാധ്വര്യ്യവഃ കല്പയന്തേ ച ഭാഗമ് ।। ൩൦.

യാഗത്തിൽ, ഗായകർ രഥാന്തരസാമഗാനങ്ങൾ ആലപിച്ച് എന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു. ബ്രാഹ്മണന്മാർ ബ്രഹ്മസത്രത്തിൽ എന്നെ ആരാധിക്കുന്നു, യാഗപുരോഹിതന്മാർ എനിക്കു ഭാഗം നിശ്ചയിക്കുന്നു.

അപ്രാകൃതോഽപി ഭഗവാന് സര്വസ്ത്രീജനസംസദി। സ്തൌതി ഗോപാ യതേ വാപി സ്വമാത്മാനം ന സംശയഃ ।। ൩൦.

ഭഗവാൻ പ്രകൃതിക്കപ്പുറമാണ് എങ്കിലും, സ്ത്രീകളുടെ സംഗമത്തിലും, ഗോപന്മാരുടെയോ സന്യാസിമാരുടെയോ കൂട്ടത്തിലും, അവൻ താനെത്തന്നെ സ്തുതിക്കുന്നു, ഇതിൽ സംശയമില്ല.

നാത്മാനം സ്തൌമി ദേവേശി പശ്യ ത്വമുപഗച്ഛ ച। യം സ്രക്ഷ്യാമി വരാരോഹേ ഭാഗാര്ഥം വരവര്ണിനി ।। ൩൦.

ദേവതകളുടെ രാജ്ഞിയായ മനോഹരിയായവളേ, ഞാൻ താനെത്തന്നെ സ്തുതിക്കുന്നില്ല. നീ തന്നേ നോക്കി മനസ്സിലാക്കൂ. യാഗഭാഗം കിട്ടാൻ ഞാൻ ഒരുവനെ സൃഷ്ടിക്കും.

ഏവമുക്ത്വാ തു ഭഗവാന് പത്നീം പ്രാണൈരപി പ്രിയാമ്। സോഽസൃജദ്ഭഗവാന്വക്രാദ്ഭൂതം ക്രോധാഗ്നിസന്നിഭമ് ।। ൩൦.

ഇങ്ങനെ തന്റെ പ്രാണനിലവരുന്ന പ്രിയഭാര്യയോട് പറഞ്ഞ്, ഭഗവാൻ തന്റെ വളഞ്ഞ കപോലത്തിൽ നിന്ന് കോപാഗ്നിപോലെ ദഹിക്കുന്ന ഒരു ഭൂതത്തെ സൃഷ്ടിച്ചു.

സഹസ്രശീര്ഷം ദേവഞ്ച സഹസ്രചരണേ ക്ഷണമ്। സഹസ്രമുദ്ഗരധരം സഹസ്രശരപാണിനമ് ।। ൩൦.

ആ ഭഗവാൻ ഒരു ദൈവത്തെ ഒരു നിമിഷം ആയിരം തലയും ആയിരം കാലുകളും ഉള്ളവനായി സൃഷ്ടിച്ചു. അവന്റെ കൈകളിൽ ആയിരം മുഷ്ടികളും ആയിരം അമ്പുകളും ഉണ്ടായിരുന്നു.