വായുപുരാണമ്

യക്ഷാണാമീശ്വരഃ ശ്രീമാന് കൈലാസനിലയഃ പ്രഭുഃ। ഉപാസതേ മഹാത്മാനം ഉശനാ ച മഹാമുനിഃ. സനത്കുമാരപ്രമുഖാസ്തേ ചൈവ പരമര്ഷയഃ ।। ൩൦.

യക്ഷന്മാരുടെ അധിപനും, കൈലാസത്തിൽ താമസിക്കുന്ന ശ്രീവാനായ പ്രഭുവും, മഹാത്മാവായ ഉശനാ മഹാമുനിയും, സനത്കുമാരൻ മുതലായ പരമർഷികളും അവനെ ഉപാസിച്ചു.

അങ്ഗിരഃപ്രമുഖാശ്ചൈവ തഥാ ദേവര്ഷയോഽപരേ। വിശ്വാവസുശ്ച ഗന്ധര്വസ്തഥാ നാരദപര്വതൌ ।। ൩൦.

അംഗിരസും, മറ്റു ദേവർഷികളും, വിശ്വാവസു എന്ന ഗന്ധർവനും, നാരായനും, പർവതനും അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നു.

അപ്സരോഗണസങ്ഘാശ്ച സമാജഗ്മുരനേകശഃ। വവൌ ശിവഃ സുഖോ വായുര്നാനാഗന്ധവഹഃ ശുചിഃ ।। ൩൦.

അപ്സരസുകളുടെ കൂട്ടങ്ങൾ അനേകം അവിടെ ഒത്തുകൂടി; ശിവന്റെ സുഖകരമായ, വിവിധ സുഗന്ധങ്ങൾ കൊണ്ടുള്ള, ശുദ്ധമായ കാറ്റ് വീശി.

സര്വര്തുകുസുമോപേതാഃ പുഷ്പവന്തോ ദ്രുമാ സ്തഥാ। തഥാ വിദ്യാധരാശ്ചൈവ സിദ്ധാശ്ചൈവ തപോധനാഃ ।। ൩൦.

അവിടെയുള്ള മരങ്ങൾ എല്ലാ കാലങ്ങളിലും പൂക്കളാൽ അലങ്കരിച്ചിരിക്കുന്നു; അവ എന്നും പൂക്കളുള്ളവയാണ്. അതുപോലെ തന്നെ, വിദ്യാധരന്മാരും സിദ്ധന്മാരും, തപസ്സിൽ സമ്പന്നരായവരും അവിടെയുണ്ട്.

മഹാദേവം പശുപതിം പര്യുപാസന്തി തത്ര വൈ। ഭൂതാനി ച തഥാന്യാനി നാനാരൂപധരാണ്യഥ ।। ൩൦.

അവിടെയെല്ലാം മഹാദേവനായ പശുപതിയെ ആരാധിക്കുന്നു; വിവിധ രൂപങ്ങൾ ധരിച്ച അനേകം ജീവികളും അവിടെയുണ്ട്.

രാക്ഷസാശ്ച മഹാരൌദ്രാഃ പിശാചാശ്ച മഹാബലാഃ। ബഹുരൂപധരാ ഹൃഷ്ടാ നാനാപ്രഹരണോദ്യതാഃ ।। ൩൦.

അവിടെയുണ്ട് ഭയങ്കരമായ രാക്ഷസന്മാരും, ഭീമമായ രൂപമുള്ളവരും, ശക്തിയുള്ള പിശാചുകളും. പല രൂപങ്ങൾ സ്വീകരിച്ച, സന്തോഷത്തോടെ വിവിധ ആയുധങ്ങൾ കൈവശമുള്ളവരാണ് അവർ.

ദേവസ്യാനുചരാസ്തത്ര തസ്ഥുര്വൈശ്വാനരോപമാഃ। നന്ദീശ്വരശ്ച ഭഗവാന് ദേവസ്യാനുമ തേ സ്ഥിതഃ ।। ൩൦.

അവിടെയുണ്ട് ദൈവത്തിന്റെ അനുചരന്മാർ, തീപോലെ പ്രകാശമുള്ളവരും. ദൈവത്തിന്റെ today അനുമതിയിൽ, ഭാഗ്യശാലിയായ നന്ദീശ്വരനും അവിടെയുണ്ട്.

പ്രഗൃഹ്യ ജ്വലിതം ശൂലം ദീപ്യമാനം സ്വതേജസാ। ഗങ്ഗാ ച സരിതാം ശ്വേഷ്ഠാ സര്വതീര്ഥജലോദ്ഭവാ। പര്യുപാസത തന്ദേവരൂപിണീ ദ്വിജസത്തമാഃ ।। ൩൦.

തൻറെ തേജസ്സിൽ പ്രകാശിക്കുന്ന, ജ്വലിക്കുന്ന ത്രിശൂലം പിടിച്ച, എല്ലാ തീർത്ഥജലങ്ങളിൽ നിന്നു ജനിച്ച, നദികളിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമയായ ഗംഗയും ദൈവരൂപത്തിൽ അവനെ ആരാധിച്ചു, മഹാനായ ദ്വിജന്മാരേ.

ഏവം സ ഭഗവാംസ്തത്ര ദീപ്യമാനഃ സുരര്ഷിഭിഃ। ദേവൈശ്ച സുമഹാബാഗൈര്മഹാദേവോ വ്യവസ്ഥിതഃ ।। ൩൦.

ഇങ്ങനെ, ദേവന്മാരുടെയും ഋഷിമാരുടെയും ഇടയിൽ പ്രകാശിച്ചുകൊണ്ട്, മഹാദേവൻ അവിടെയുണ്ട്; മഹാബലമുള്ള ദേവന്മാരുടെ ഇടയിൽ ദിവ്യമായവൻ നിലകൊണ്ടു.

പുരാ ഹിമവതഃ പൃഷ്ഠേ ദക്ഷോ വൈ യജ്ഞമാരഭത്। ഗങ്ഗാദ്വാരേ ശുഭേ ദേശേ ഋഷിസിദ്ധനിഷേവിതേ ।। ൩൦.

പണ്ടു, ഹിമവതിന്റെ ചരിവിൽ, ഗംഗാദ്വാരത്തിൽ, ഋഷികളും സിദ്ധന്മാരും വസിക്കുന്ന വിശുദ്ധ സ്ഥലത്ത്, ദക്ഷൻ യജ്ഞം ആരംഭിച്ചു.

തതസ്തസ്യ മഖേ ദേവാഃ ശതക്രതുപുരോഗമാഃ। ഗമനായ സമാഗമ്യ ബുദ്ധിമാപേദിരേ തദാ ।। ൩൦.

അപ്പോൾ, ആ യജ്ഞത്തിൽ, ഇന്ദ്രനെ മുന്നിൽ വെച്ച ദേവന്മാർ ഒരുമിച്ചു ചേർന്ന് അവിടെ പോകാൻ ആലോചിച്ചു.

സ്വൈര്വിമാനൈര്മഹാത്മാനോ ജ്വലദ്ഭിര്ജ്വലനപ്രഭാഃ। ദേവസ്യാനുമനേഽഗച്ഛന് ഗങ്ഗാദ്വാര ഇതി ശ്രുതിഃ ।। ൩൦.

സ്വന്തം പ്രകാശമുള്ള, തീപോലെ ജ്വലിക്കുന്ന വിമാനങ്ങളിൽ, മഹാത്മാക്കളായ ദേവന്മാർ ദൈവത്തിന്റെ അനുമതിയിൽ ഗംഗാദ്വാരത്തിലേക്ക് പോയി, എന്നാണു ശാസ്ത്രത്തിൽ പറയുന്നത്.

ഗന്ധര്വാപ്സരസാകീര്ണം നാനാദ്രുമലതാവൃതമ്। ഋഷിസങ്ഘൈഃ പരിവൃതം ദക്ഷം ധര്മഭൃതാം വരമ് ।। ൩൦.

ധർമ്മം പാലിക്കുന്നവരിൽ ഏറ്റവും ഉത്തമനായ ദക്ഷൻ, ഋഷികളുടെ സംഘത്തിൽ ചുറ്റപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു; അവിടം ഗന്ധർവന്മാരും അപ്സരസ്സുകളും നിറഞ്ഞു, വിവിധ മരങ്ങളും വള്ളികളും അണിനിരന്നിരിക്കുന്നു.

പൃഥിവ്യാമന്തരിക്ഷേ വാ യേ ച സ്വര്ലോകവാസിനഃ। സര്വേ പ്രാഞ്ജലയോ ഭൂത്വാ ഉപതസ്ഥുഃ പ്രജാപതിമ് ।। ൩൦.

ഭൂമിയിൽ, ആകാശത്തിൽ, സ്വർഗ്ഗലോകത്തിൽ വസിക്കുന്ന എല്ലാവരും, കൈകൾ ചേർത്ത് പ്രജാപതിയെ ആദരിച്ച് സമീപിച്ചു.

ആദിത്യാ വസവോ രുദ്രാഃ സാധ്യാഃ സഹ മരുദ്ഗണൈഃ। ജിഷ്ണുനാ സഹിതാഃ സര്വേ ആഗതാ യജ്ഞഭാഗിനഃ ।। ൩൦.

ആദിത്യന്മാർ, വസുവുകൾ, രുദ്രന്മാർ, സാധ്യന്മാർ, മരുത് സംഘങ്ങളോടൊപ്പം, ജിഷ്ണുവിനോടുകൂടി, യജ്ഞത്തിൽ പങ്കാളികളായി അവിടെയെത്തി.

ഊഷ്മപാഃ സോമപാശ്ചൈവ ആജ്യപാ ധൂമപാസ്തഥാ। അശ്വിനൌ പിതരശ്ചൈവ ആഗതാ ബ്രഹ്മണാ സഹ ।। ൩൦.

ഉഷ്മപന്മാർ, സോമപന്മാർ, അജ്യപന്മാർ, ധൂമപന്മാർ, അശ്വിനികൾ, പിതൃകൾ, ബ്രഹ്മാവിനോടുകൂടി അവിടെയെത്തി.

ഏതേ ചാന്യേ ച ബഹവോ ഭൂതഗ്രാമാസ്തഥൈവ ച। ജരായുജാണ്ഡജാശ്ചൈവ സ്വേദജോദ്ഭിജ്ജകാസ്തഥാ ।। ൩൦.

ഇവരും മറ്റു അനേകം ജീവികളും, ഗർഭത്തിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരും, മുട്ടിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരും, വിയർപ്പിൽ നിന്നു ജനിച്ചവരും, മുളച്ചവരും അവിടെയെത്തി.

ആഹൂതാ മന്ത്രതഃ സര്വേ ദേവാശ്ച സഹ പത്നിഭിഃ। വിരാജന്തേ വിമാനസ്ഥാ ദീപ്യമാനാ ഇവാഗ്നയഃ ।। ൩൦.

മന്ത്രങ്ങളാൽ വിളിക്കപ്പെട്ട ദേവന്മാർ, തങ്ങളുടെ ഭാര്യമാരോടുകൂടി, വിമാനങ്ങളിൽ നിലകൊണ്ട്, അഗ്നിപോലെ പ്രകാശിച്ചു.

താന് ദഷ്ട്വാ മന്യുമാവിഷ്ടോ ദധീചോ വാക്യമബ്രവീത്। അപൂജ്യപൂജനേ ചൈവ പൂജ്യാനാം ചാപ്യപൂജനേ। നരഃ പാപമവാപ്നോതി മഹദ്വൈ നാത്ര സംശയഃ ।। ൩൦.

അവരെ കണ്ട ദധീചി, കോപത്തിൽ ആകി പറഞ്ഞു: 'അപൂജ്യരെ പൂജിക്കുകയും, പൂജ്യരെ അപൂജ്യരാക്കുകയും ചെയ്യുന്നവൻ വലിയ പാപം നേടുന്നു; ഇതിൽ സംശയമില്ല.'

ഏവമുക്ത്വാ തു വിപ്രര്ഷിഃ പുനര്ദക്ഷമഭാഷത। പൂജ്യന്തു പശുഭര്ത്താരം കസ്മാന്നാഹ്വയസേ പ്രഭുമ് ।। ൩൦.

ഇങ്ങനെ പറഞ്ഞശേഷം, ആ മഹർഷി വീണ്ടും ദക്ഷനോട് പറഞ്ഞു: 'പശുക്കളുടെ രക്ഷകനായ പ്രഭുവിനെ ആദരിക്കാൻ നീ എന്തുകൊണ്ട് ക്ഷണിക്കുന്നില്ല?'

സന്തി മേ ബഹവോ രുദ്രാഃ ശൂലഹസ്താഃ കപര്ദ്ദിനഃ। ഏകാദശാവസ്ഥഗതാ നാന്യം വേഝി മഹേശ്വരമ് ।। ൩൦.

എനിക്ക് അനേകം രുദ്രന്മാർ ഉണ്ട്; അവർ ത്രിശൂലം കൈവശമുള്ളവരും, ജടാമുടിയുള്ളവരും, പതിനൊന്ന് രൂപങ്ങളിൽ നിലകൊള്ളുന്നവരും. മഹേശ്വരനായി മറ്റാരെയും അറിയുന്നില്ല.

സര്വേ നിമന്ത്രിതാ ദേവാ യേന ഈശോ നിമന്ത്രിതഃ। യഥാഹം ശങ്കരാദൂര്ദ്ധ്വം നാന്യം പശ്യാമി ദൈവതമ്। തഥാ ദക്ഷസ്യ വിപുലോ യജ്ഞോഽയം ന ഭവിഷ്യതി ।। ൩൦.

സകല ദേവന്മാരെയും, ഈശ്വരനെയും പോലും ക്ഷണിച്ചു. ശങ്കരനേക്കാൾ മേലുള്ള മറ്റൊരു ദൈവം ഇല്ലെന്ന് ഞാൻ കാണുന്നപോലെ, ദക്ഷന്റെ ഈ വലിയ യാഗം വിജയിക്കില്ല.

ഏതന്മഖേ ശൂര സുവര്ണപാത്രേ ഹവിഃ സമസ്തം വിധിമന്ത്രപൂതമ്। വിഷ്ണോര്നയാമ്യപ്രതിമസ്യ സര്വം പ്രഭോര്വിഭോ ഹ്യാഹവനീയനിത്യമ് ।। ൩൦.

ഈ യാഗത്തിൽ, വീരനായവനേ, ഞാൻ സ്വർണ്ണപാത്രത്തിൽ എല്ലാ ഹോമദ്രവ്യങ്ങളും, മന്ത്രശുദ്ധിയോടെ, അപ്രതിമനായ പരമേശ്വരനായ വിഷ്ണുവിന് സമർപ്പിക്കും. അവൻ എപ്പോഴും ആഹവനീയാഗ്നിക്കു യോഗ്യനാണ്.

ഗതാസ്തു ദേവതാ ജ്ഞാത്വാ ശൈലരാജസുതാ തദാ। ഉവാച വചനം സാധ്വീ ദേവം പശുപതിം തദാ ।। ൩൦.

ദേവതകൾ അവിടെ നിന്ന് പോയതറിഞ്ഞ്, പർവതരാജകുമാരി അന്നേരം പാശുപതിയോട്, ഭർത്താവിനോട്, ഈ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞു.

ഭഗവന് വ്ക ഗതാ ഹ്യേതേ ദേവാ- ശക്രപുരോഗമാഃ । ബൂഹി തത്ത്വേന തത്ത്വജ്ഞ സംശയോ മേ മഹാനയമ് ।। ൩൦.

പ്രഭോ, ഇന്ദ്രനെ മുന്നിൽ വെച്ച് എല്ലാ ദേവന്മാരും പോയിരിക്കുന്നു. സത്യമായി പറയൂ, സത്യം അറിയുന്നവനേ, എനിക്ക് ഇതിൽ വലിയ സംശയമുണ്ട്.

ദക്ഷോ നാമ മഹാഭാഗോ പ്രജാനാം പതിരൂത്തമഃ। ഹയമേധേന യജതേ തത്ര യാന്തി ദിവൌകസഃ ।। ൩൦.

ദക്ഷൻ എന്ന മഹാഭാഗ്യശാലിയും സർവ്വപ്രജാപതിയുമാണ്. അവൻ അശ്വമേധയാഗം നടത്തുന്നു, അതിനാലാണ് ദേവന്മാർ അവിടെ പോകുന്നത്.

യജ്ഞമേതം മഹാഭാഗ കിമര്ഥം ന ഗതോഽസി വൈ। കേന വാ പ്രതിഷേധേന ഗമനം പ്രതിഷിധ്യതേ ।। ൩൦.

മഹാഭാഗ്യവാനേ, ഈ യാഗത്തിലേക്ക് നീ എന്തുകൊണ്ടാണ് പോയില്ലേ? എന്ത് വിലക്കാണ് നിന്നെ പോകാൻ തടയുന്നത്?

സുരൈരേവ മഹാഭാഗേ സര്വമേതദനുഷ്ഠിതമ്। യജ്ഞേഷു മമ സര്വേഷു ന ഭാഗ ഉപകല്പിതഃ ।। ൩൦.

മഹാഭാഗ്യവാനേ, ഈ എല്ലാം ദേവന്മാർ തന്നെയാണ് നടത്തിയത്. എന്റെ യാഗങ്ങളിൽ എനിക്കൊരു ഭാഗം പോലും നൽകപ്പെട്ടിട്ടില്ല.

പൂര്വോപായോപപന്നേന മാര്ഗേണ വരവര്ണിനി। ന മേ സുരാഃ പ്രയച്ഛന്തി ഭാഗം യജ്ഞസ്യ ധീമതഃ ।। ൩൦.

മനോഹരിയായവളേ, പഴയ രീതിപ്രകാരം ദേവന്മാർ എനിക്കു യാഗഭാഗം നൽകാറില്ല, ഞാൻ ബുദ്ധിമാനായിട്ടും.